Ngày 17 tháng 12 năm 1870, chỉ còn tám ngày nữa là đến lễ Giáng sinh, trên khắp các con phố ở Paris đang trong tình trạng bế tắc bỗng nhiên dán đầy những tờ thông báo, vô số cậu bé bán báo cũng cầm theo các bản tin đặc biệt đi phát khắp các nẻo đường.
Lệnh đầu hàng của Chính phủ Vệ quốc lâm thời cuối cùng đã được thông báo đến toàn thể người dân Paris và nước Pháp!
"...Tôi xin tuyên bố với toàn thể nước Pháp bằng một tâm trạng đau đớn khôn cùng, vì chiến tranh đã khiến nước Pháp tổn thương sâu sắc, cục diện đã không thể xoay chuyển, tiếp tục chiến đấu chỉ khiến tổ quốc rơi vào cảnh vạn kiếp bất phục..."
"...Sau khi thảo luận chung giữa Chính phủ lâm thời và các cuộc thương nghị khẩn cấp với phía Phổ, Chính phủ lâm thời quốc gia long trọng tuyên bố đầu hàng có điều kiện trước Phổ để đổi lấy sự kết thúc của chiến tranh..."
"...Kể từ thời điểm bản dự thảo hiệp ước được ký kết, hai bên lập tức dừng mọi hành động quân sự, việc phòng thủ thành Paris sẽ bàn giao cho phía Phổ đảm trách, đồng thời Phổ phải đảm bảo sự thông suốt cho các con đường vận chuyển vật tư từ toàn nước Pháp tới Paris..."
"...Các phong trào kháng chiến tại các tỉnh của Pháp kể từ hôm nay lập tức dừng lại, tất cả các tổ chức quân sự phải hạ vũ khí, ngừng mọi hành động tấn công nhắm vào quân đoàn Phổ..."
"...Binh đoàn sông Loire lập tức dừng chiến đấu, đóng quân tại chỗ, duy trì đường phân định quân sự hiện có..."
"...Nước Pháp sẽ chi trả cho phía Phổ hai trăm triệu Franc tiền bồi thường chiến tranh, và sáu mươi triệu Franc tiền bồi thường chiến tranh cho phía Hoa tộc..."
Cả Paris sững sờ, toàn nước Pháp cũng sững sờ. Gambetta ở Orléans nhìn bức điện tín trong tay, không dám tin vào mắt mình. Ông dụi mắt xác nhận lại nhiều lần, cuối cùng xé nát bức điện tín thành trăm mảnh.
"Nhục nước mất quyền! Nhục nước mất quyền! Một hiệp ước dưới chân thành như vậy mà cũng ký được sao? Đúng là nhục nước mất quyền!" Nước mắt Gambetta tuôn rơi lã chã.
Khi thành Metz đầu hàng, Gambetta từng uống cạn cả một chai rượu whisky nồng độ cao, ông tự nhốt mình trong lều khóc rống suốt cả đêm.
Thế nhưng sau khi giải tỏa cảm xúc, Gambetta lại đứng dậy như một người sắt, tiếp tục chỉ huy binh đoàn miền Nam tấn công Hoàng thân Karl.
Dù thành quả trong khoảng thời gian này không mấy khả quan, quân chính quy phía Bắc của Phổ ngày càng đông, những cựu binh tinh nhuệ này không phải là thứ mà đám lính mới tò te vừa ra chiến trường có thể giải quyết được.
Thế nhưng binh đoàn miền Nam dù sao cũng càng đánh càng hăng, dưới sự hỗ trợ từ các tỉnh miền Nam với tiềm năng vô hạn, chỉ cần có đủ thời gian, cuộc chiến này nhất định sẽ đảo ngược.
Nhưng không ngờ, Trochu ở Paris lại đầu hàng. Tin dữ như sét đánh ngang tai này trực tiếp khiến Gambetta sụp đổ!
Vô số chỉ huy xông vào bộ chỉ huy, họ vây quanh vị Bộ trưởng Nội vụ, tất cả đều hoảng loạn mất phương hướng.
"Bộ trưởng... Chính phủ lâm thời đều đã đầu hàng, chúng ta đánh thế nào đây? Chẳng lẽ phải chống lệnh sao?"
"Lão tướng quân điên rồi sao? Loại hiệp ước sỉ nhục này sao có thể ký? Hai trăm sáu mươi triệu Franc đấy, sao có thể dâng không cho kẻ địch!"
Những sĩ quan này đều tức đến mức muốn ngất đi, thậm chí có người còn hô hào tiến quân về Paris, giải tán Chính phủ lâm thời! Họ chẳng hề nghĩ tới, quân đoàn của Hoàng thân Karl ở phía Bắc đang chặn đứng như núi trên đường đi, làm sao mà tiến quân được!
Ngay lúc bộ chỉ huy đang hỗn loạn, những quan văn dưới quyền Gambetta yếu ớt lên tiếng: "Thưa Bộ trưởng... chúng tôi... chúng tôi hy vọng ông có thể bình tĩnh lại!"
"Các tỉnh miền Nam gần đây có vài biến động, tình hình đã có chút khác biệt... Công tác chuẩn bị chiến tranh của chúng ta đột nhiên gặp rất nhiều trở ngại, hiệu suất kém xa trước đây..."
Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Sau khi nghe cấp dưới báo cáo, lòng Gambetta còn lạnh lẽo hơn cả lúc nghe tuyên bố đầu hàng!
Hóa ra những tỉnh miền Nam chưa từng trải qua sự tàn phá của chiến tranh, cũng chính là địa bàn thế lực truyền thống của phái Bảo hoàng!
Phái Bảo hoàng là gì? Thực ra thành phần của những người này rất có tính đại diện, chủ yếu là quý tộc, tư bản bảo thủ và thế lực giáo đình.
Mà ba loại người này lại có uy tín cao nhất ở miền Nam nước Pháp!
Những người từng nghiên cứu lịch sử cận đại nhân loại đều hiểu rõ, lực lượng chủ yếu giúp tư tưởng ý thức của quần chúng thức tỉnh, thứ nhất là tầng lớp trí thức, thứ hai chính là giai cấp công nhân.
Còn nông dân luôn là đồng nghĩa với bảo thủ, đây là hiện tượng phổ biến trên toàn cầu.
Pháp cũng vậy, những người nông dân cả đời bị giam hãm ở thôn quê, tư tưởng và giá trị quan của họ cơ bản đều do những người xung quanh nhồi nhét.
Những biệt thự quý tộc ở vùng quê xinh đẹp, những lão gia uy phong lẫm liệt tuần tra lãnh địa của mình, trong tiếng chuông nhà thờ, vị mục sư sùng đạo dẫn theo dân làng cùng làm lễ misa.
Tư bản bảo thủ là hạng người nào? Nói trắng ra chính là thân sĩ ở Trung Quốc đấy!
Ba loại người này gần gũi với nông dân nhất, lại sở hữu nhiều tri thức nhất, nông dân không được giáo dục thì không nghe họ thì nghe ai?
Mà ba loại người này, cơ bản bảy tám phần đều là phái Bảo hoàng tự nhiên!
Khi Hoàng đế Pháp bắt đầu ra lệnh điều khiển từ xa tới phái Bảo hoàng trong nước từ Kassel, những người này liền bắt đầu dùng đủ loại danh nghĩa để kiểm soát hành vi của nông dân.
Bây giờ là cuối thế kỷ 19, không phải giữa thế kỷ 20, giai cấp công nhân lúc này sức mạnh còn rất nhỏ bé, nền tảng kinh tế miền Nam nước Pháp thực chất vẫn dựa vào nông dân và các nhà tư bản bảo thủ chống đỡ.
Một khi những người này bắt đầu "dương phụng âm vi" (bằng mặt không bằng lòng), hiệu suất chuẩn bị chiến tranh ở miền Nam liền rõ ràng bị chậm lại.
Các địa phương bắt đầu kêu nghèo kể khổ, nông dân từ chối nộp thuế quá hạn, những kẻ quyền quý địa phương thậm chí yêu cầu Chính phủ lâm thời lập tức thanh toán tiền hàng còn nợ nông dân...
Những tờ giấy nợ viết dưới danh nghĩa yêu nước trước đây cũng không còn tác dụng, ngày càng nhiều nông dân yêu cầu giao dịch bằng tiền mặt!
Thậm chí trong công việc hàng ngày, các quan chức địa phương thường xuyên bị nông dân chỉ thẳng mặt mắng: "Tại sao đánh nhau lâu như vậy rồi mà vẫn chưa đuổi được người Phổ đi?"
"Chính phủ lâm thời các người làm không xong, vậy thì mời Bệ hạ quay về làm tiếp! Chuyện đánh trận, các người không tìm gia tộc Bonaparte thì còn tìm ai?"
Nhìn xem! Nông dân chính là thiển cận như vậy, họ chính là dễ bị những kẻ có ý đồ xấu lợi dụng như vậy!
Gambetta ngồi phịch xuống ghế, mọi chuyện đều xâu chuỗi lại với nhau, ông đột nhiên hiểu ra, tỉnh ngộ ra, hóa ra tất cả đều đã có người sắp đặt từ trước.
Đằng sau cuộc chiến tranh Pháp-Phổ có một bàn tay cực kỳ hung ác, đang không ngừng thao túng những mâu thuẫn nội bộ của nước Pháp!
"Kẻ địch đáng sợ quá! Lợi dụng mâu thuẫn của kẻ địch để đả kích kẻ địch, không từ thủ đoạn để chia rẽ nước Pháp... Người này là ai? Bismarck hay Tiêu Lạc Thiên?"
"Đáng chết!"
Gambetta đứng dậy, lớn tiếng nói: "Các đồng chí của tôi, cục diện hiện tại không rõ ràng, chúng ta không thể hành động thiếu suy nghĩ... Kể từ giây phút này, dừng tấn công, tranh thủ thời gian huấn luyện binh sĩ..."
"Các địa phương tiếp tục mở rộng quân đội, tiếp tục tổ chức vật tư..."
"Tuy nhiên, tôi nhất định phải có thái độ, để phản đối mệnh lệnh bừa bãi của Chính phủ lâm thời, tôi quyết định từ chức! Chức Bộ trưởng Nội vụ này tôi không làm nữa, tất cả các chức vụ trong Chính phủ lâm thời tôi đều không cần nữa!"
"Lập tức gửi điện tín cho toàn nước Pháp, tôi không đồng ý với hiệp định đình chiến của Chính phủ lâm thời, tôi, Gambetta, từ chức không làm nữa!"
Các sĩ quan xung quanh cũng đều hiểu rõ, họ ưỡn ngực thật cao: "Xin Bộ trưởng yên tâm, ngài từ chức rồi, Binh đoàn sông Loire chúng tôi cũng sẽ luôn tuân theo mệnh lệnh của ngài!"
"Cái Chính phủ lâm thời này là lũ xương mềm! Chúng tôi sẽ dùng đại bác của mình giúp ngài chuẩn bị chính phủ mới!"
"Binh đoàn sông Loire mãi mãi là hậu thuẫn vững chắc của ngài!"
Đến lúc này Gambetta mới hiểu nắm giữ quân đội là một chuyện tuyệt vời đến nhường nào!
Dù thế nào đi nữa, quân đội luôn thuần túy và đơn giản hơn địa phương! Nếu đội quân này là do bạn một tay gây dựng, nó sẽ giống như đứa con của bạn, cả đời không rời không bỏ!
Quân đội khâm phục là một hảo hán, chứ không phải là một tờ giấy bổ nhiệm!
"Anh hùng trên đời này! Ai mà chẳng lấy quân đội làm nên nghiệp lớn! Nam nhi, phải nắm quân!"