Cho nên Vương Hữu Sơn không thiếu được đem tất cả tên người khảo trúng sao lại một tời gửi sang, nhưng Vương Triệu Tĩnh chẳng qua chỉ nhặt nhạnh nói qua một chút mấy người y để ý. Chẳng hạn như Tôn Truyền Đình có duyên gặp mặt một lần, giả dụ như Dư Trí Viễn có giao tình ngày càng chặt chẽ với Triệu Tự Doanh.
- Huệ Vương và Quế Vương do Lý quý phi sinh hạ tháng bảy tháng tám năm nay sẽ thành thân. Lúc ấy Hộ bộ bàn bạc định ra tiêu tốn hôn lễ cho mỗi người bảy vạn lượng. Tuy nhiên bệ hạ cảm thấy quá ít, hiện tại đã có lời bàn bạc sau cùng của tranh chấp. Tất cả tăng gấp đôi, mỗi người mười bốn vạn lượng.
Vương Triệu Tĩnh thản nhiên đọc. Chuyện này quả thực không khiến người ta thấy lạ lùng. Năm đó Phúc Vương được phong ấp, điệu bộ Hoàng đế Vạn Lịch giống như muốn đem ngân khố quốc gia giao hết cho Phúc Vương mang đi, lúc này mới hơn mười mấy vạn lượng, không ai để ý.
Lời kế tiếp muốn nói, lại làm cho Vương Triệu Tĩnh cười lạnh.
- Bởi bắt đầu trưng thu thêm quân lương, đặt ra một chức danh Thị Lang Hộ bộ trú đóng ở Thiên Tân đốc thúc việc này. Dùng Tuần phủ Sơn Đông Lý Trường Canh ra đảm nhiệm chức này.
Lúc nha môn có dính dáng vào bàn định hàng năm vận cấp cho Liêu Đông gạo một trăm tám mươi vạn thạch, đậu chín trăm ngàn thạch, cỏ một trăm sáu mươi vạn bó, bạc ba trăm hai mươi bốn vạn lượng. Kho Thái Thương của Hộ bộ hàng năm thiếu hụt, mà kho Nội Phủ cung ứng riêng cho Hoàng đế chi dùng thì bạc chất như núi, đầy ắp lương thực. Vì thế, Lý Trường Canh mới xin đổi kim hoa ngân* ra chi dùng cởi bỏ thuế khóa để cung ứng quân lương.
(Thời minh bạc do người dân nộp được đúc thành khuôn mẫu có sẵn bỏ vào trong kho Nội Phủ trên có dấu son vàng của vua nên gọi là kim hoa ngân)
Nguyên cớ của ông ta là theo văn thư của Hộ bộ: Hằng năm vốn có, thống kê thu thuế đổi sang bạc một ngàn bốn trăm sáu mươi mốt vạn lượng có dư, nhập vào kho Nội Phủ sáu trăm vạn lượng có dư. Nhập vào kho Thái Thương, đổi sang bạc bốn trăm vạn lượng có dư. Sáu trăm vạn lượng của Nội Phủ, trừ đi kim hoa, hạt thóc giống, còn lại đều là tơ, bông, vải, lụa, sáp, trà, thuốc nhuộm vân vân, để lâu năm đều mục nát cả. Đem những vật dụng này đổi đi phân nửa, bề trên không hao tổn gì mà hữu ích cho người ở dưới. Mặt khác, như dương nhung Thiểm Tây, vải dệt Giang Chiết, cũng tạm dừng một năm, để tiếp tế cần dùng cho việc quân việc nướcđể.
(nguyên đoạn trên thật được trích ra từ tấu sớ của Lý Trường Canh tấu lên với vua Minh Thần Tông)
- Thiên tử tức giận, khẩu dụ kim hoa, hạt giống là quy chế từ đời Vệ Tông... bên trong cung ứng... không được mượn...
Đây đã nói ở đoạn trước không nhắc lại nữa
Đoạn này Vương Hữu Sơn ghi lại kỹ càng tỉ mỉ, Vương Triệu Tĩnh cũng cẩn thận giải thích, nhưng việc này đã là chuyện cũ của hai tháng trước, sở dĩ lúc này nhắc tới nghĩ chắc vào lúc này cảm thấy những việc này chẳng qua đã quá quen thuộc rồi. Triều thần xin thiên tử mở nội khố phát lương thực cứu tế, thiên tử kiên quyết không đưa ra, màn kịch này đã bắt đầu từ năm thứ mười mấy Vạn Lịch. Nhưng hiện tại muốn kể rõ cẩn thận, là vì có đối lập với cục diện đại bại của Liêu Đông. Thoạt nhìn như luật nhân quả, hơn mười vạn đại quân thảm bại, tình thế nguy cấp, nhưng cục diện sao bị đẩy tới mức này, quan to quan nhỏ triều đình vào trước đó rốt cuộc đang làm cái gì?
- Thật sự đáng chê cười, thiên hạ của nhà ông ta, ông ta lại không bằng lòng đưa ngân lượng ra, mới có kết cục này.
Vương Triệu Tĩnh đưa ra lời bình chế giễu
Triệu Tiến không đáp những lời này, chỉ cười nói.
- Chúng ta ở Từ Châu và cửa sông Thanh Giang, gốc rễ đều dựa vào của cải làm ra của các trang hộ ở điền trang, nhưng sinh sống đều dựa vào việc bán rượu và kinh doanh. Vất vả trồng trọt, khấu trừ hao tốn và ăn mặc có còn lại được nhiều ít. Nhưng tất cả mọi người đều nghĩ mọi cách phía trên ấy, cảm thấy lương thực tiền của kiếm được trong tay dân chúng là vô cùng vô tận, muốn bao nhiêu có bấy nhiêu. Nhưng buôn bán trao đổi kia có khả năng kiếm ra được bao nhiêu. Ở cửa sông Thanh Giang, Dương Châu này, đến Giang Nam, công thương* lại hưng thịnh như vậy nào có ai đi thu thuế. Nếu như chiếu theo bá tánh nông dân đi thu thuế như thế sẽ thu được bao nhiêu tiền của nữa?
(đây là chỉ người làm nghề thủ công và thương nhân)
Triệu Tiến đúng là hỏi một đằng trả lời một nẻo, Vương Triệu Tĩnh kinh ngạc một lúc mới kịp hiểu ra. Nhìn y có bộ dạng thoáng chút suy nghĩ, Triệu Tiến lại tiếp tục nói.
- Điều đệ thấy được chính là nội khố không muốn xuất bạc làm quân lương, điều huynh nhìn thấy chính là phải ngừng vải dệt Giang Chiết. Trong thiên hạ chuyện quấy nhiễu dân còn nhiều hơn, ngày ngày không biết bao nhiêu hộ nông dân cửa nát nhà tan. Giang Chiết nơi đó toàn thương gia giàu có quyền quý, rủi ro của bọn họ còn không bằng tiểu dân nhà nghèo táng gia bại sản. Vì sao không ai nói trưng thu thương thuế, không ai nói động gì tới Giang Nam, ngược lại phải ngừng vải dệt của Giang Chiết?
Với câu hỏi của Triệu Tiến, Vương Triệu Tĩnh đã hiểu được ý tứ, chậm rãi lắc đầu, nét cười nhạt trên mặt càng nặng nói.
- Tổn hao quá nhiều, bù vào không đủ, cướp bần tế phú, đây là muốn cắt đứt nguồn sống của mình hay sao?
Sau khi cảm thán một câu như vậy, nụ cười trên mặt Vương Triệu Tĩnh dần tắt, thở dài nói.
- Muốn công danh tiến bộ, phải miệt mài sách vở, phải tìm thầy hỏi bạn, nào đâu giống như tốn tiền của. Gia đình có sản nghiệp cung ứng nuôi dưỡng sĩ tử còn cố hết sức mình, huống chi bá tánh nông dân. Những người này trúng tuyển làm quan, tất nhiên sẽ muốn chiếu cố gia tộc bà con, miễn thuế công danh mang đến còn không biết đủ, tốt nhất là một văn tiền cũng không đưa ra.
Nói tới đây, Vương Triệu Tĩnh chậm rãi lắc đầu. Chuyện kế tiếp mọi người cũng đã nói qua nhiều lần, tất cả gánh nặng đều đặt trên người nông dân. Hào phí nuôi quân, nuôi quan vận chuyển nước nhà đều là dùng trên đó, bổng lộc quan lại từ triều đình tới địa phương cũng ở bên trên đó, tầng tầng gánh nặng như vậy dân chúng không chịu nổi đến nỗi phải phá gia bại sản. Đất đai của họ cũng bị cường hào thân sĩ thâu tóm, người nộp thuế cũng ngày càng ít. Con dân chúng nông dân chưa có phá sản thuế lao dịch phải gánh vác càng ngày càng nặng, cứ như vậy vòng tuần hoàn ác tính tới lui, hoặc là không còn một ai nộp thuế hoặc là chịu không nổi áp bức như vậy.
Hơn nữa theo cục diện khốn kiếp như vậy, còn có Nữ Chân Kiến Châu kẻ địch lớn như vậy ở bên. Hiện tại không ai thấy đây là một nước nhỏ trẻ nít nữa, chúng đã là bộ tộc tiêu diệt toàn bộ hơn mười vạn đại quân, như thế nào cũng không nói được là bộ tộc chấy rận nữa rồi.
Mặc dù như vậy, quan viên triều đình vẫn chủ trì trưng thu quân lương cho Liêu Đông. Thiết lập điều này vì muốn gom góp quân phí đánh nhau với Nữ Chân Kiến Châu. Hay là vì muốn giảm bớt gánh nặng cho bọn thương gia, sĩ thân Giang Nam giàu có, mặc dù bọn chúng chẳng có quá nhiều gánh nặng, thực ra chịu khổ nhất vẫn là dân chúng lại không được soi xét.
