Tuy nhiên cho dù làm nhiều như thế, bất kể là hoàng đế hay là Nội các, hay là từ trên xuống dưới Hộ bộ, đều biết rõ những thứ trị phần ngọn không trị phần gốc này. Mấy năm nay quốc khố thiếu hụt chính là lỗ thủng lớn, không phải chắp vá lung tung chút bạc bù đắp vào là được, lúc này Liêu Đông mắt thấy lại là lỗ thủng lớn tiêu hao tiền của mới, phải nghĩ cách đẻ ra tiền.
Bạc không đủ liền vơ vét từ nhà dân, cách này từ xưa tơi nay đều rất hảo dụng. Vào giữa năm Gia Tĩnh, để bình định nạn giặc Oa gom góp cả Nam Trực Lệ, Chiết Giang, Phúc Kiến cộng thêm trưng thu đề biên* hơn bốn mươi vạn lượng. Có thông lệ này còn đấy sau khi Vạn Lịch hoàng đế và Lục bộ, Nội các thương nghị ra lệnh trưng thêm quân lương cho Liêu Trấn. Lần đầu con số tăng thêm có hơn trăm vạn lượng trở lên cũng bằng với gánh nặng nộp thuế của nông dân trong thiên hạ tăng lên tứ thành, mà kẻ có công danh miễn thuế vẫn không cần giao nộp như trước.
(Đề biên: thu ngoài sổ sách)
Trưng thu thêm quân lương này vừa ra, trên dưới triều đình đều thở phào, thu thêm thuế ba năm thiếu hụt gì cũng dễ dàng bù đắp rồi. Dân chúng trên những đất ấy khổ cực chút ít, nhẫn nhịn mấy năm cũng sẽ qua đi. Nữ Chân nho nhỏ chẳng lẽ ba năm còn bình định không được sao? Còn có người càng thêm lạc quan, cảm thấy Dương Hạo đốc quân xuất quan, bình định Nữ Nhân Kiến Châu chỉ ngày một ngày hai sẽ xong, tới lúc đó tất cả ngừng trưng thêm quân lương là được.
Đối với trưng thu thêm này, từ trên xuống dưới cửa sông Thanh Giang không có biểu tình gì, trưng thu thêm chính là thuế ruộng, là chuyện của bọn quê mùa chân lắm tay bùn cùng khổ kia, nào có dính dáng tới kẻ làm ăn buôn bán. Từ khi có nhà Minh, thuế thương này chưa bao giờ để ý tới, bọn thương nhân cũng chưa bao giờ đặt chuyện giao nộp thuế má ở trên người. Kẻ trong nhà không có bối cảnh có lẽ bị quan phủ kiếm kế xảo trá vơ vét của cải, nhưng làm ăn lớn rồi, sau lưng ai không có chỗ dựa, để ý cái này làm chi.
- Ngày đó một lộ Tiên Pháp* của Trương Giang Lăng** tưởng rằng tiện cho nước cho dân. Thuế khóa lao dịch đổi lấy bạc lúc giao nộp mãi tới hôm nay. Thuế khóa, lao dịch không được thiếu, đổi lấy bạc không được thiếu một văn. Chỉ e là trưng thu thêm này cũng như thế.
(* Cách thu lương thu thuế từng nói ở những chương trước
**Trương Cư Chánh người Giang Lăng nên có danh hiệu Trương Giang Lăng)
Không giống với bọn thương nhân nhẹ nhõm, trong thơ của Vương Hữu Sơn rất là lo lắng với trưng thu thêm này, kẻ sĩ có kiến văn đều nhìn ra được nỗi lo ẩn chứa.
Năm đó một lộ Tiên Pháp của Trương Cư Chánh, đo đạc đồng ruộng thiên hạ, nói là tiện cho dân, đều đổi thuế ruộng và lao dịch ra thành ngân lượng giao nộp, trong lúc trưng thu thiếu không được kẻ giở trò, ngân lượng quốc khố thu được cũng tăng thêm đáng kể.
Chỉ có điều một lộ Tiên Pháp này lại không suy xét tiền tệ thiếu hụt trong dân chúng, mặc kệ là ngân lượng hay là tiền đồng, đều vô cùng ít ỏi. Thu ruộng đất quy đổi thành ngân lượng, đây sẽ bị thân sĩ hung hăng bóc lột, cái gọi là "tiền đắt lương thực rẻ" chính là có nguồn gốc từ như thế, phần đông bá tánh phá sản bán đất.
Đợi Trương Cư Chánh chết rồi, hết thảy chính sách của ông ta đều bị vứt sang bên, một lộ Tiên Pháp tất nhiên cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên gánh nặng trên người bọn dân chúng không có giảm bớt chút tẹo nào. Thuế ruộng và lao dịch đổi thành ngân lượng vẫn thu như trước, sau đó lương thực và lao dịch lần nữa phân bổ trên mình dân chúng, chẳng khác nào là tăng gánh nặng lên gấp đôi, điều này khiến cho gánh nặng của nông dân bá tánh đã gồng lưng chống đỡ lại càng bị bóc lột.
Lo lắng của Vương Hữu Sơn chính ngay ở chỗ này, hết thảy khoản mức thu thuế cộng thêm thì dễ dàng, giảm bớt thật là khó khăn. Trưng thêm quân lương, từ trên xuống dưới đều cho rằng sau khi diệt Nữ Chân Kiến Châu xâm phạm biên giới thì hủy bỏ cũng cũng được, nhưng với thói thường của Đại Minh nào có dễ dàng như thế.
Thư của Vương Hữu Sơn lần này cũng không sớm hơn bao nhiêu so với quan phủ. Sau khi Triệu Tiến về tới Từ Châu, bọn Lại mục và sai dịch một châu bốn huyện của Từ Châu cũng có được tin tức rồi.
Bãi miễn sai dịch, lương tiền giảm một nửa cái này vốn dĩ chẳng ai đếm xỉa tới, tất cả vốn không có lương tiền, dựa vào bản lãnh của mình phát tài, nha môn các nơi bận tâm nhất chính là trưng thu thêm quân lương.
Hộ bộ triều đình nói phải chiếu theo thuế thu được năm nay tăng bốn thành, như thế đưa xuống từng tầng một cộng thêm vào, tới cuối cùng tăng thành tám thậm chí gấp đôi cũng coi như có lương tâm rồi, thu thêm nhiều như thế, béo bở của tất cả mọi người cũng sẽ rất nhiều.
Đoán chừng tin tức vừa đưa xuống, kẻ sờ mó vào thuế khóa khắp thiên hạ đều đang xắn tay áo lên làm rồi. Tuy nhiên nơi khác thì là chuyện của nơi khác, ở trên mặt đất Từ Châu mọi người biết quy củ, Tiến gia không lên tiếng ai cũng đừng hòng động thủ, bằng không đó chính là tự mình tìm chết. Chớ nói gì nửa đêm bị trùm đầu, chỉ e là giữa ban ngày ban mặt cả nhà đều không ai còn sống.
Thư biện Hộ phòng một châu bốn huyện Từ Châu đều mang lễ vật tới cửa, dù sao thiên kim của Triệu Tiến tròn trăm ngày, cũng phải tới lễ uống chén rượu mừng, mượn cớ này nói việc khác. Không chỉ riêng người chỗ Từ Châu này nhấc tay nhấc chân đi làm, phủ Quy Đức và Bi Châu bên kia cũng đều trên đường tới, chỉ cần Triệu Tiến gật đầu tán đồng, tất cả sẽ sửa soạn sang năm động thủ. Trời mới biết sẽ trưng thu thêm mấy năm, tất cả sẽ ở trong mấy năm này kiếm được của cải mấy đời.
Triệu Tiến cho câu trả lời gọn gàng dứt khoát.
- Không được. Triều đình muốn trưng thu thêm, ta nói không được.
Bọn Hộ thư châu huyện kỳ thật cũng không bất ngờ, trưng thêm này gây quá nhiều tai vạ cho đất này, Triệu Tiến xuất thân Từ Châu tất nhiên không bằng lòng quê cha đất tổ của mình bị giày xéo như thế. Tất cả cũng sớm đoán trước, lần này tới chúc mừng là việc chính, nếu may mắn Triệu Tiến ưng thuận, vậy thì một món của cải lớn trên trời rớt xuống, nếu như không ưng thuận, vậy cũng đành chịu, chẳng lẽ còn có cách nào xoay chuyển sao?
Triệu Tiến còn cho lời giải thích.
- Chúng ta không so được với những kẻ làm quan kia, bọn họ không phải người chôn nhau cắt rốn nơi này, được phái tới làm chức quan này, bốc lột một mớ đầy túi thì rời đi tất nhiên sẽ không để ý tới bà con. Nhưng chúng ta không được không lý nào không để ý, chúng ta sẽ phải sống nương tựa vào bà con bên dưới. Trưng thu thêm này nhìn nhiều lợi lộc, lại là thủ đoạn tuyệt hậu, khiến cho dân đen bán con bán đất phá sản, tiền của đều thuộc về những nhà giàu kia. Về sau vẫn làm chuyện như thế muốn dùng người, đòi tiền của đều phải đánh một trận với bọn cường hào sao? Ta bên này như thế, các ngươi chẳng lẽ không phải?
Triệu Tiến nói ra đạo lý này, những Lại mục Hộ phòng đã thành tinh kia tất nhiên cũng rõ ràng, lời nói vạch trần như thế cũng biết rằng việc này không có khả năng nào nữa rồi.
Biết sự tình làm không được, nhưng kẻ làm văn thư đó lập tức nghĩ kỹ đường lui.
- Tiến gia, đám người chúng tôi tất nhiên là một lòng với Tiến gia. Nhưng chúng tôi là kẻ bên dưới không đáng xếp vào đầu đi làm việc. Quan trên lão thái gia đè ép xuống cũng phiền phức. Cả nhà chúng tiểu nhân phải dựa vào việc vặt này nuôi sống. Tới lúc đó vẫn mong nương tựa vào Tiến gia che chở.
