Thần sắc tốt, thì phải ăn đủ no, mảnh vá trên y phục ít, chứng tỏ trong tay có tiền của dư dả, ít nhất là kéo tơ, mua vải để may một bộ đồ hay cái gì đó. Thôi Văn Thăng đã làm việc lâu rồi, bản lĩnh suy đoán sơ dịa nhất vẫn phải có, y còn nhìn thấy những cái khác, hết thảy thôn làng trên đất đó đều rất kín kẽ, đối với người ngoài hết sức tò mò, mà dân chúng ở đó thì không quá hiếu kỳ, nói rõ giao thiệp với bên ngoài cũng không ít.
Thôi Văn Thăng nhẩm tính sơ qua được canh giờ mình cưỡi ngựa sang đây, từ quan đạo đến đây xấp xỉ hơn mười dặm đường, cũng không tính là gần dễ đi, theo lý mà nói một lần thôn dân đi ra ngoài thật không dễ dàng.
Lại suy ngẫm lướt qua những thôn trại ven đường mình đi ngang kia, dáng vẻ loáng thoáng đều ở trước mắt, trong lòng Thôi Văn Thăng dâng lên một hồi thất vọng mãnh liệt, hóa ra đối phương cũng không phải chỉ là vỏ ngoài, mà thực sự là như thế thật.
Phía trước cách đó không xa, có một ông cụ ngồi xổm bên cạnh sân phơi thóc, thoạt nhìn hẳn là bận bịu mà mệt mỏi nên đang nghỉ ngơi, Thôi Văn Thăng do dự tí, xoay người xuống ngựa rồi đi tới.
- Lão nhân gia, đây là chỗ nào?
Thôi Văn Thăng ôn hòa hỏi, thanh âm của y tuy là âm nhu sắc nhọn, nhưng dân chúng Từ Châu nơi này gặp qua hoạn quan rồi.
Ông cụ kia từ lúc Thôi Văn Thăng đi tới cũng không nhìn, nghe đối phương hỏi thăm, mới đứng dậy nói.- Thưa vị đại lão gia, đây là Nghiêm gia thôn.
Thôi Văn Thăng không mặc quan bào, nhưng cách ăn mặc toàn thân cũng là cách ăn mặc của bậc quú phý, cộng thêm ở lâu trên chức vị cao, tất nhiên toát ra khí độ uy phong kiêu ngạo, mặc kệ y điềm đạm thế nào, dân chúng bình thường nói chuyện với y, kính sợ sẽ tự do đó mà sinh ra.
Thôi Văn Thăng cười hỏi.- Lão nhân gia năm nay gặt hái không tệ, đây là được mùa sao?
Ông cụ kia vội vàng trả lời.- Mấy năm này thu hoạch so với mọi năm cũng tốt, mưa thuận gió hòa, so với năm trước lại nhiều một chút.
Thôi Văn Thăng gật gật đầu, y mượn cớ nói chuyện mà nhìn khắp sân, thấy được xung quanh sân phơi thóc, trừ phần đất bị sụp đổ, còn có phần được đào thành rãnh sâu.
- Thu hoạch hơn nhiều, cuộc sống cũng không tệ, lão nhân gia được hưởng phúc quá. Thôi Văn Thăng chìm nổi nhiều năm như vậy, tất nhiên đoán ra được ý tứ qua lời nói và sắc mặt, nói mấy câu xong, lão nhân gia kia cũng đã mất đi lòng phòng bị.
Cùng Thôi thái giám nói chuyện một hồi, ông cụ kia cảm thấy trong lòng tự trào, huống chi lúc này nhàn rỗi, có người cùng tâm sự cũng tốt, còn là viên ngoại giàu sang phú quý như vậy, đợi trở về cùng người hàng xóm bên cạnh khoác lác một chút cũng tốt.
Nghe lời của đối phương, ông cụ kia lại thở dài nói.- Thu hoạch không tệ, nhưng lương thảo trữ lại cũng không nhiều, cực khổ làm ra lương thực như vậy, phải nộp lên ước chừng ba thành.
Lời này khiến Thôi Văn Thăng vô cùng sửng sốt, vội vàng truy theo đó hỏi.- Ba thành? Tại đây ba thành là sao?
- Ba thành thật đã không ít rồi, mỗi một hạt lương thực đều là cực khổ trồng ra được. Ông cụ cảm thán nói, Thôi Văn Thăng cũng thấy kinh ngạc. Ở lâu trên đất này, đối với chuyện thuế khóa hiển nhiên hiểu biết, so với các nơi, giao nộp ba thành cũng không phải cái gì quá nặng, mà hẳn phải gọi là cai trị có đức.
Các hạng thuế khoá lao dịch hợp lại, con số bề ngoài cũng không làm người khác quá ngạc nhiên. Hộ nông dân bình thường một năm thu hai ba thành cũng không khác biệt gì, nhưng ngoài thuế lương nước nhà, hao tốn chi dùng cho nha môn trên đất đó, đút lót chỗ tốt sai dịch quan lại, cũng cần lấy ra bên trên đó. Tầng tầng tăng thêm từng chút một, lập danh mục khéo léo, con số thu thực xấp xỉ năm thành thậm chí là sáu thành thu được, điều này khiến cuộc sống dân chúng ngày càng khốn khổ hơn, có chút sơ xuất sẽ bán đất bán mạng hết đời.
Mà sau khi tăng thêm quân lương, một năm thu hoạch bị bóc lột hết bảy thành thậm chí là tám thành, dân chúng nông dân không còn lương thực để sống, tất cả đều phá sản lưu vong.
Thôi Văn Thăng lại truy theo hỏi một câu.- Chỉ có ba thành, không có giao nộp gì khác?
Liên tục bị truy hỏi thế khiến ông cụ rất mất hứng, hỏi ngược lại.- Ngài vị viên ngoại này không lễ độ rồi, lão già như ta còn lừa ngài làm cái gì?
Thôi Văn Thăng cười hai tiếng, tiếp tục hỏi.- Ngoài giao nộp lên, quan phủ cũng không phân chia việc gì sao?
Ông cụ này được khời mào, liền mở miệng nói mấy câu oán giận.- Làm sao không phân, khi nào cũng không được rảnh rỗi. Lúc trời mưa thì đi sửa đường, mùa đông phải đi đào mương, móc sông, bận rộn không hết việc. Vị viên ngoại này ngài nói xem, sau khi trời mưa còn có lúc trời đông giá rét, ở nhà nghỉ thật tốt, sao phải đi ra ngoài làm việc. Ngài nói xem đi sửa đường coi như được rồi, đi đào kênh, móc sông làm chi, cái kia chúng tôi sao phải làm.
Chính lúc này có một hán tử tầm hơn bốn mươi tuổi vác một cái đồ đánh thóc đi ngang qua, cũng nghe thấy lời này, cười nói xen vào.- Tứ Bá, ông thật không đúng rồi. Ông sao không nói lúc chúng ta đi làm việc bên kia nuôi cơm, hơn nữa còn trừ lương thực thu thuế. Lại nói đào mương dẫn nước tưới tiêu là chuyện tốt. Thu hoạch tốt như vậy, còn không phải là nhờ đất có nước tưới sao?
Đừng thấy trước mặt Thôi Văn Thăng, ông cụ này lanh lợi, nhưng người trong thôn nói như vậy ông lại nổi giận, ông cục đứng thẳng dậy mắng mấy câu.- Ngươi hiểu cái gì, chúng ta có thu hoạch như thế là nhờ thành kính thờ phụng Long Vương gia, chứ đào mương đào sông gì, ngươi đừng ở đó nói hươu nói vượn, cẩn thận kẻo bị Long Vương gia giáng tội.
Gã hán tử kia lại khá tốt tính, cười ha hả mấy tiếng, lại bận rội mà đi, động tĩnh bên này vừa to lên, bà thím một chỗ gần đấy hét to.- Tứ Bá ông nói gở nhiều lắm, lúc trước một năm chúng ta phải nộp mấy thành, bây giờ nộp mấy thành, cuộc sống khá lên nhiều rồi. Phúc báo này cũng đều là thổ thần nương nương phù hộ.
Ông cụ Tứ Bá này cũng không tranh cãi với bà thím, ở đó lẩm bẩm mấy câu.- Cái gì mà thổ thần nương nương, chỉ có Long Vương gia mới linh nghiệm thôi.
Thôi Văn Thăng bên cạnh nghe được những lời này cũng chỉ cười gượng. Nông dân đúng là ngu dân, cái gì cũng không hiểu. Nhưng y lại nghe ra nhiều thứ khác, bọn giặc Từ Châu này quả thực đã gầy dựng Từ Châu thật tốt, bắt tay xây dựng công trình thủy lợi, tăng thu hoạch. Nhưng làm cho Thôi Văn Thăng có chút mù mờ, khởi công cây dựng công trình thủy lợi và tăng thu hoạch, nếu như là dựa theo cách làm của bọn nhân Từ Châu này vốn dĩ không thu được bao nhiêu lợi ích rồi, chẳng lẽ chỉ vì mua chuộc lòng dân?
Ngoài ông cụ có chút lẩm cẩm trước mặt, những người khác cũng không thấy được cảm kích, tạ ơn gì, mua chuộc lòng người như vậy thì có lợi ích gì.
Thôi Văn Thăng nhìn sân phơi thóc, lại để mắt thấy có mấy gia đình khác biệt rõ rệt với gia đình khác, đều đang bận rộn ở sân phơi thóc, dĩ nhiên cũng không phải là địa chủ phú hộ gì. Nhưng cách ăn mặc của mấy gia đình này rõ ràng là đẹp hơn những người khác, thần sắc cũng tốt, lúc bận rọn cũng luôn vui vẻ, tâm tình cũng khác những người khác, nhìn bên ngoài như thể không có gì, nhưng tới gần thì vô cùng chói mắt.
- Lão nhân gia, mấy người kia sao nhìn vui mừng thế, chẳng lẽ là gần đây có hỷ sự sao? Thôi Văn Thăng lại hỏi. Dân chúng nhà nghèo cũng có so đo của mình, Thôi thái giám này hỏi thật quá nhiều, ông cụ cũng cảm thấy không đúng lắm, tuy nhiên Thôi Văn Thăng cô cùng hiểu lòng người, sờ sờ vào trong túi, cầm mười mấy đồng tiền mới tinh trong tay.
Cân nhắc tiền đồng, ông cụ sửng sờ, gương mặt lập tức mang thêm mấy phần niềm nở. Thuận theo hướng Thôi Văn Thăng chỉ nhìn sang, sau khi nhìn thấy mấy hộ kia, trên mặt lập tức lộ ra thần sắc ghen tị và khinh thường, quẹt miệng nói.- Đổi lại là ta đây không nộp thuế khóa lương thực, làm ra bao nhiêu thì là của mình cả, ta cũng cả ngày vui vẻ.
- Không cần nộp ba thành kia? Thôi Văn Thăng tò mò hỏi một câu, nếu như dùng việc này để lấy lòng dân, vậy không tránh khỏi trả giá cao ngất ngưởng rồi, vô cùng không có lợi.
- Vị lão gia này, ngài cũng đừng cảm thấy là chuyện tốt gì. Nam đinh của mấy nhà đấy đều bán mạng cho Triệu gia cả đấy. Làm cái gì mà, đúng, gọi là gia đinh đấy nhỉ. Làm gia đinh này mỗi tháng có tiền cho người trong nhà, ruộng đất trong nhà cũng nhiều, còn không cần nộp thuế. Ta đây đi làm kiếm cơm ăn, bọn chúng kiếm được càng nhiều hơn. Nhưng không có con trai huynh đệ kiếm nhiều hơn nữa có gì hữu dụng, còn không phải là suốt ngày lo lắng thấp thỏm sao. Buổi tối ngủ cũng không yên, chỉ sợ ngày nào đó có người tới báo tang.
Trong thôn này đúng là không nhìn được nhà người khác tốt hơn, người lớn tuổi lại càng ghen tị. Thôi Văn Thăng không để ý tới tâm tình của ông lão, đến lúc này, y mới sợ hãi nối tiếp sợ hãi. Bán mạng vì Triệu Tự Doanh, vì Triệu Tiến gì kia, người trong nhà được chia ruộng đất, còn được miễn giảm thuế má, chỗ tốt này quá mê lòng người. Hơn nữa còn chênh lệch quá lớn với người dân xung quanh. Chớ nhìn ông cụ bị gọi là Tứ Bá này nói là ghen ghét đố kỵ, nếu như nhà ông ta có con cháu đi làm gia đinh như thế, chắc chắn cũng sẽ rất vui mừng.
Đang lúc nói chuyện, bà thím nói thổ thần nương nương trước đó cũng bu vào, liếc qua bên kia nói.- Tứ Bá ông đừng nói như thế, không chừng bọn họ còn mong con nhà mình chết, bị thương. Nếu một ngày chết đi, nghe nói mỗi tháng còn được cho tiền bạc và lương thực. Ngày đó sẽ vượt qua cả nhà giàu có thôn làng chúng ta rồi. Chu choa, một cái mạng có giá mấy cân lương thực.
Người nói một lời, ta nói một câu, nhưng cũng không có lời oán hận, ông cụ kia vỗ đùi, nói với Thôi thái giám.- Vị viên ngoại lão gia này, ngài nói thử có cái đạo lý này hay không. Trước kia đều là người lớn tuổi, có vai vế làm chủ. Quan gia cũng quen điều này. Nhưng bây giờ ngược lại, nhóc con còn chưa ráo máu kia, làm đoàn luyện mấy ngày cho người ta, bị đao chém đổ máu thương tật, trở lại trong thôn chẳng chịu cúi đầu làm người, lại còn thành thôn trưởng, cai quản mọi ngươi. Ta đây cũng được coi là hàng ông nội hắn đấy.
