Đậu Nghi không trả lời thẳng câu hỏi của ông, hắn rót đầy một chén rượu, nâng chén lên cười hỏi: "Ông là tư chính, đã từng tham gia vào việc quyết định những chính sự trọng đại nào chưa?"
Độc Cô Lập Thu cười đáp: "Quyết định thì e là chưa, nhưng rất nhiều chính sự trọng đại, Tấn Vương điện hạ quả thực có tham khảo ý kiến của tôi trước. Ví dụ như việc mở cửa Vị Ương cung, vốn dĩ định mở cả Vị Ương cung và Phù Dung viên, tôi đã khuyên Tấn Vương điện hạ rằng, ban ơn cho dân quá nhiều ngược lại sẽ khiến dân coi thường. Vị Ương cung là cung điện cũ của tiền triều, thông thường đều trực tiếp phá bỏ, mở cửa cũng không sao cả."
"Nhưng Phù Dung viên là vườn thượng uyển của hoàng gia, ban ơn quá nhiều mà uy quyền ít ỏi sẽ khiến dân chúng coi thường hoàng quyền, lâu dần sẽ dẫn đến việc bách tính không phục chính lệnh. Phải kết hợp cả ân và uy mới là đạo trị quốc lâu dài. Tấn Vương điện hạ đã nghe theo lời khuyên của tôi, chỉ mở cửa Vị Ương cung, Phù Dung viên sau này có lẽ sẽ mở cửa có hạn chế."
"Thế nào gọi là mở cửa có hạn chế?" Đậu Nghi khó hiểu hỏi.
"Chính là chỉ mở cửa cho nhóm người đặc biệt, chắc là chỉ những quan viên từ ngũ phẩm trở lên. Giống như huynh trưởng không có quan chức nhưng có tước vị, cũng có thể đưa gia quyến đi đạp thanh."
"Hạn chế này không tệ!"
Đậu Nghi tán thưởng: "Vừa thu phục được quan viên, đồng thời cũng không đến mức làm hỏng vườn thượng uyển hoàng gia. Năm xưa khi Minh Hoàng tại vị, có mấy vị đại thần cũng đưa ra đề nghị tương tự, nhưng vì Lý Lâm Phủ kiên quyết phản đối nên cuối cùng chẳng đi đến đâu, kết quả chẳng phải cuối cùng vẫn làm lợi cho lũ giặc loạn An Sử hay sao?"
"Còn chuyện đánh chiếm Mính Châu, tôi cũng đã đề xuất chiến lược "bước từng bước vững chắc", tuy Tấn Vương điện hạ không trả lời rõ ràng, nhưng chiến lược ngài đang áp dụng hiện nay chính là bước từng bước vững chắc đó."
Độc Cô Lập Thu đắc ý cười: "Cho nên chức tư chính này của tôi vẫn có ý nghĩa, không phải là nhận lương không công."
"Hiền đệ, không thể nói như vậy được. Vào Tham sự lâu không phải đại diện cho cá nhân đệ, mà là lợi ích của toàn bộ thế gia Quan Lũng chúng ta. Chúng ta bây giờ đúng là phượng hoàng sa cơ không bằng gà, hổ xuống đồng bằng bị chó khinh."
"Trang viên ở Quan Trung không còn, phủ đệ ở Khúc Giang cũng chẳng thấy đâu. Sau khi phố Tây An Môn xuất hiện, việc làm ăn ở Đông thị và Tây thị giảm sút nghiêm trọng, thu nhập bị ảnh hưởng nặng nề. Trước kia con cháu tòng quân ít nhất cũng là hiệu úy, làm quan ít nhất cũng là thất phẩm, còn bây giờ trong triều đình Tấn Vương căn bản không thấy bóng dáng con cháu thế gia Quan Lũng đâu, tướng lĩnh từ cấp hiệu úy trở lên trong quân đội lại càng hiếm như lá mùa thu."
"Nguyên nhân căn bản của sự suy tàn là do thế gia Quan Lũng không còn địa vị chính trị, triều đình cũng không có ai giúp chúng ta nói đỡ. Hiền đệ, mọi người đều trông cậy vào việc đệ có thể được chọn vào Tham sự lâu, giúp đám quý tộc sa sút như chúng ta nói vài lời."
Đậu Nghi nói một hơi rất dài, Độc Cô Lập Thu hiểu ý của ông, là muốn khuyên mình tranh thủ vào làm tể tướng, trở thành đại diện cho thế gia Quan Lũng, nhưng hắn cũng rất khó xử!
Độc Cô Lập Thu khẽ thở dài: "Cho dù tôi có tâm này, nhưng ngài ấy là con rể tôi, tôi bắt buộc phải cân nhắc chuyện tránh hiềm nghi. Tôi cảm thấy chức tư chính này là phù hợp với tôi nhất, làm huynh trưởng thất vọng rồi."
Đậu Nghi thấy không thể thuyết phục được Độc Cô Lập Thu, ông đứng dậy vỗ tay mấy cái. Cánh cửa nhỏ bên cạnh bỗng nhiên mở ra, bốn năm người ùa vào, có gia chủ Triệu thị là Triệu Quan Sơn, gia chủ Hầu Mạc Trần thị là Hầu Mạc Trần Sâm, gia chủ Trường Tôn thị là Trường Tôn Thái, gia chủ Đạt Hề thị là Đạt Hề Khoan cùng với Đậu Nguyên Trụ, v.v... khiến Độc Cô Lập Thu sững sờ ngây người.
Hắn cuối cùng cũng tỉnh ngộ, chỉ vào Đậu Nghi cười mắng: "Ông đúng là lão khỉ già, lại dám mai phục đao phủ ở ngay phòng bên cạnh, sao ông không ném chén làm hiệu luôn đi?"
Đậu Nghi cười hì hì: "Đối phó với đệ thì bắt buộc phải dùng chiến thuật đánh hội đồng!"
Mọi người cũng không khách khí, trực tiếp ngồi xuống bên bàn, ra lệnh cho tiểu nhị dọn rượu. Triệu Quan Sơn bắt lấy Độc Cô Lập Thu than khổ: "Sau khi phố Tây An Môn mở ra, Tây thị còn đỡ, chứ khách ở Đông thị giảm trực tiếp bốn phần. Cửa hàng của chúng ta đều nằm ở Đông thị, lần này tổn thất nặng nề. Tiệm lụa là của Triệu gia chúng ta mở hơn tám mươi năm nay lần đầu tiên bị thua lỗ. Không được, đệ nhất định phải nhượng lại một gian cửa hàng ở phố Tây An Môn cho ta."
Hầu Mạc Trần Sâm cũng nói: "Cửa hàng của chúng ta ở Thành Đô đều đóng cửa rồi, thương nhân rút về phía Bắc, việc làm ăn không thể tiếp tục, tổn thất quá lớn. Độc Cô huynh, đệ phải giúp chúng ta, chúng ta hy vọng có thể khôi phục trang viên ở Quan Trung, nếu không thì chỉ có nước ngồi ăn núi lở thôi."
Trường Tôn Thái cũng níu lấy Độc Cô Lập Thu kể khổ: "Tin tức của chúng ta đều quá chậm, phố Tây An Môn xây xong rồi chúng ta mới biết cửa hàng đã sớm bị chia hết. Còn nữa, sau khi bãi bỏ lệnh giới nghiêm và lệnh cấm cổng, đất đai ngoài thành tăng giá vùn vụt, chúng ta muốn ra tay mua nhưng đã chậm một bước. Như nhà họ Đỗ, nhà họ Vi và các thế gia Hà Đông đều ra tay trước, kiếm đậm rồi. Trước kia chúng ta đều là người nhận được tin tức sớm nhất, bây giờ chúng ta chẳng khác gì dân chúng ngoài chợ."
Đạt Hề Khoan cũng kêu ca: "Ta có một đứa cháu đã tòng quân trong quân Tấn được hai năm rồi, đến tận bây giờ vẫn là lữ soái, thật là quá đáng. Chúng ta không có tiếng nói trong triều đình, Độc Cô huynh bắt buộc phải đứng ra."
Những thế gia Quan Lũng này sau khi trở về Trường An mới phát hiện ra mình đã hoàn toàn mất thế. Tất cả đặc quyền trước kia của họ đều biến mất, tài sản bị tổn thất nghiêm trọng, khiến họ đau đớn đến tận xương tủy, cũng khiến họ hối hận không kịp.
Họ mới nhận thức sâu sắc rằng triều đại Lý Đường quan trọng với họ thế nào. Mối quan hệ giữa họ và hoàng thất Lý Đường giống như da và lông, da không còn thì lông bám vào đâu?
Nếu sớm biết thế, khi tiên đế còn tại vị, họ đã nên dốc toàn lực phù trợ, ủng hộ Lý Đường khôi phục thiên hạ. Tuy sẽ tốn kém rất nhiều tiền bạc, nhưng ít nhất quyền thế của họ vẫn còn. Thế nhưng bây giờ đã quá muộn.
Các thế gia Quan Lũng buộc phải đối mặt với hiện thực: sự thù địch của tập đoàn hoạn quan Nam Đường, sự căm ghét của triều đại Chu Thử. So sánh với đó, chỉ có Quách Tống là tương đối khoan dung với họ, họ cũng chỉ có thể mở ra cục diện từ phía Quách Tống.
Giúp gia tộc Độc Cô có một chỗ đứng trong triều đình trở thành bước đi thực tế nhất hiện nay, để gia tộc Độc Cô trở thành đại diện thế lực của thế gia Quan Lũng trong triều.
Độc Cô Lập Thu bị làm cho đau đầu nhức óc, hắn khoa trương xua xua tay: "Cầu xin các vị đừng ồn ào nữa, nghe tôi nói mấy câu!"
Trong phòng dần dần yên tĩnh lại, Độc Cô Lập Thu thở dài một hơi thật dài: "Có mấy việc quan trọng tôi sớm đã muốn nói với mọi người, nhưng vẫn chưa có cơ hội, thôi thì bây giờ nói cho mọi người biết luôn."
Hắn nhìn mọi người một lượt rồi nói: "Thứ nhất, đừng nghĩ đến chuyện khôi phục trang viên ở Quan Trung, đó là việc tốt do Chu Thử làm, nhưng Tấn Vương lại rất vui lòng. Các vị, Tấn Vương điện hạ không dưới một lần nói với tôi, loạn An Sử bùng nổ dẫn đến sự suy tàn của nhà Đường hôm nay, nguyên nhân căn bản chính là nhà Đường không ngăn chặn việc thâu tóm đất đai, nên mới có hậu quả tồi tệ như bây giờ. Việc đầu tiên ngài ấy làm chính là trừng trị nghiêm khắc việc thâu tóm đất đai. Sau này dù là ở Quan Trung hay nơi khác, đều sẽ không cho phép xuất hiện trang viên quá năm mươi khoảnh, kể cả đất đai trong trang viên của chính ngài ấy, ngài ấy cũng đã chia hết cho tá điền."
"Không có đất đai, chúng ta sống bằng gì?" Trường Tôn Thái hỏi.
"Thương mại!"
Độc Cô Lập Thu quả quyết nói: "Tấn Vương điện hạ khuyến khích mọi người làm thương mại, làm sản xuất công xưởng, khuyến khích khai thác mỏ, khuyến khích đóng tàu. Sau này địa vị và tài phú của các vị chỉ có thể có được từ thương mại."
Độc Cô Lập Thu thấy mọi người đều im lặng không nói, lại nói tiếp: "Sao mọi người không hiểu nhỉ? Chúng ta dù có lấy được trang viên, nhưng ai cày cấy cho chúng ta? Nông dân có đất đai của riêng mình, nông dân dư thừa sẽ vào thành kiếm tiền. Sau này tá điền sẽ ngày càng ít, tiền thuê đất sẽ ngày càng thấp, thậm chí không thu tiền thuê mà cho người ta trồng cũng chưa chắc đã tìm được người. Các vị mua đất sẽ ngày càng không có lợi, thậm chí sẽ lỗ cả vốn liếng."
Đạt Hề Khoan thở dài: "Dù thế nào đi nữa, nếu trong triều đình có người nói đỡ cho chúng ta, thì cháu ta cũng không đến mức tòng quân hai năm mà vẫn chỉ là một tên lữ soái."
"Đạt Hề, cháu ông chủ yếu là không có quân công. Trước kia chúng ta là thế nào, ông nên hiểu rất rõ. Con cháu đều làm thị vệ trong cung trước, lăn lộn bốn năm năm lấy tư lịch rồi mới tòng quân, sau đó ai nấy đều là hiệu úy, lang tướng. Bây giờ làm gì còn chức vị thị vệ này nữa. Nếu võ nghệ cao cường, tôi khuyên nên đi thi Diễn võ đường, học ở Diễn võ đường hai năm, ra ngoài là làm lữ soái, có quân công rồi thì dễ đề bạt hơn. Tôi nói cho mọi người biết, ngay cả cháu ngoại của Tấn Vương điện hạ cũng đang học ở Diễn võ đường, bây giờ vẫn còn làm một tên lính tạp vụ. Thời đại bây giờ là thời đại ăn bằng bản lĩnh, bằng vốn liếng rồi. Mọi người mau chóng thay đổi tư duy đi, có tiền thì đi đầu tư. Gia tộc chúng tôi mở xưởng dệt ở Thái Nguyên đã có ba ngàn cái máy dệt, tôi còn định mở một xưởng đóng tàu, tôi còn định đi An Tây mua đất trồng bông..."
"Đợi một chút!"
Đậu Nghi ngắt lời hắn: "Chẳng phải vừa rồi đệ nói là phải trừng trị nghiêm khắc việc thâu tóm đất đai sao?"
Độc Cô Lập Thu cười hì hì: "Trung Nguyên là trừng trị thâu tóm đất đai, còn biên cương là khuyến khích mua đất trồng lúa mì, trồng bông."
"Vậy nhân lực thì sao?"
"Đi mời người bản địa trồng, hoặc thuê nhân công thời vụ giá cao ở Trung Nguyên, kiểu gì cũng có người đi. Kiểu làm thuê thời vụ này không giống tá điền, tá điền là không nhìn thấy hy vọng nên mới không tuyển được người, nhưng làm thời vụ là kiếm ra tiền, sẽ có không ít người sẵn lòng đi."
Đậu Nghi thở dài: "Để cho ta hai phần vốn, ta cũng tham gia!"
"Chúng ta cũng tham gia, Độc Cô huynh cũng để lại cho chúng ta một phần vốn nhé."
Mọi người đều khổ sở vì không tìm ra lối thoát, nhưng chỗ Độc Cô Lập Thu lại có quá nhiều cơ hội, nên ai cũng nghĩ đến việc dựa vào gia tộc Độc Cô để kiếm tiền.
Độc Cô Lập Thu gật đầu: "Tôi định trước mắt bỏ ra ba trăm ngàn quan, sau đó lấy năm phần cổ phần chia cho mọi người, chúng ta cùng nhau đi khai phá An Tây, biết đâu chúng ta có thể tìm thấy lối thoát ở An Tây."