Khi Tào Tháo tiến quân đến Lỗ Dương, Kinh Châu và Giang Đông đã bao vây Tân Dã, đôi bên lâm vào thế giằng co.
Lần liên minh này bắt nguồn từ tin tức Lữ Bố nhập Thục, khiến các chư hầu Trung Nguyên cảm thấy nguy cơ, dẫn đến việc liên minh diễn ra có phần vội vã. Các chư hầu đều có toan tính riêng, khó mà cùng lúc dốc toàn lực.
Tào Tháo khởi binh đi Nam Dương sau khi xác nhận Viên Thiệu tiến đến Hổ Lao Quan. Đồng thời, ông cũng phải đề phòng liệu Lưu Bị hay Viên Thuật có giở trò sau lưng hay không.
Về điểm này, Lưu Bị có phần đáng tin cậy. Sau khi nhận lời liên minh, Lưu Bị phái hai vạn quân đến Hổ Lao Quan hợp sức với Viên Thiệu. Còn Viên Thuật thì tiến quân đến Nhữ Nam, chuẩn bị tấn công Nam Dương qua dãy núi Trung Dương, nhưng so với Tào Tháo, Viên Thuật hành quân chậm chạp. Với năm vạn quân, mỗi ngày chưa đi nổi ba mươi dặm, rõ ràng dù chấp nhận liên minh nhưng y chẳng hề muốn đánh, hoàn toàn mất đi uy thế từng có khi huy động ba mươi vạn quân chinh phạt Lữ Bố năm xưa.
Ngoài Viên Thiệu, Tôn Sách và Lưu Biểu, Viên Thuật gần như đã bị các chư hầu khác liên tục đánh bại. Và điều này bắt nguồn từ chính Lữ Bố, nên dù Viên Thuật chấp nhận đánh, y cũng không muốn tự mình đối mặt.
Trừ việc hành quân chậm, Viên Thuật không gây thêm rắc rối nào.
Chậm cũng được, vốn không trông mong gì nhiều ở y, chỉ cần không làm rối loạn hậu phương là ổn.
"Chủ công, đây là thư tín do Lưu Bị gửi đến." Hứa Chử dẫn Trình Dục vào trướng Tào Tháo, dâng lên một phong thư trên thẻ tre.
"Lưu Bị?" Tào Tháo tiếp nhận, khẽ nhíu mày. Năm xưa, nếu không có Lưu Bị xuất hiện, Từ Châu đã thuộc về ông, đâu đến mức phải e dè Viên Thiệu như hổ dữ hiện tại.
Ngoài ra, mưu sĩ cũ của mình, Trần Cung, cũng đã theo Lưu Bị. Nghe đồn cả hai hòa hợp khá tốt, điều này khiến Tào Tháo cảm thấy không dễ chịu. Đây cũng là nguồn gốc mối hận của cả hai: Lưu Bị không chỉ giành lấy Từ Châu mà còn cướp mất người của Tào Tháo.
Tuy nhiên, bỏ qua mối hận cá nhân, Tào Tháo cũng có chút kính trọng Lưu Bị, một người bằng thực lực bản thân, từ một tiểu tướng dưới trướng Công Tôn Toản mà từng bước trở thành chư hầu.
Nhìn khắp các chư hầu thiên hạ, ngay cả Lữ Bố dù xuất thân khiêm nhường nhưng cũng có một phần binh quyền trong tay, với uy danh tại quân Tây Lương, tạo nền tảng tiếp nhận lực lượng của Đổng Trác sau này.
Lưu Bị, dù thủ đoạn thế nào, cũng là tự thân từng bước vượt qua những kẽ hở của chư hầu để đạt đến vị trí hiện tại. Nếu khởi điểm của ông không thấp, thành tựu của Lưu Bị hẳn sẽ không chỉ có thế.
"Kết minh?" Trình Dục đọc xong thư tín do Tào Tháo đưa, kinh ngạc nhìn ông.
"Phải, kết minh!" Tào Tháo cười, gật đầu, cảm thán: "Huyền Đức cũng là anh hùng của thời đại."
Thực tế, cả hai vốn đã là đồng minh, nhưng lần này Lưu Bị chủ động liên minh riêng với Tào Tháo và dẫn hai cánh tay đắc lực Quan Vũ, Trương Phi đến Hổ Lao Quan hợp binh với Viên Thiệu, như muốn trấn an Tào Tháo, rằng hậu phương đã an ổn để ông có thể tập trung toàn lực.
Ý đồ này không khó nhận ra, chứng tỏ Lưu Bị thật sự muốn tham gia trận chiến này. Sẵn sàng đưa hai trợ thủ đắc lực đi xa, không chỉ có tầm nhìn mà còn rất quyết đoán.
Trình Dục khẽ gật đầu, định nói gì đó thì thấy Tào Tháo bỗng cười lớn.
"Chủ công cười gì vậy?" Trình Dục thắc mắc.
"Ta đang nghĩ, nếu không có Lữ Bố, Lưu Bị hẳn sẽ không có được vị thế hôm nay. Giữa hai người vốn dĩ không có nhiều thù oán. Vậy tại sao Lưu Bị lại tích cực trong việc phạt Lữ Bố đến vậy?" Tào Tháo cười hỏi.
Thực ra, việc Lưu Bị giữ vững vị trí mục của Từ Châu, cũng phải nhờ triều đình khi ấy công nhận. Nhưng giờ, nghe tin Lữ Bố tiến Thục, Lưu Bị lại là người tích cực nhất trong việc liên minh phạt Lữ Bố.
Trình Dục mỉm cười, gật đầu, không tiếp lời. Thực tế, các chư hầu Trung Nguyên, từ Bắc chí Nam, từ Viên Thiệu Đại Tướng Quân, Tào Tháo Duyện Châu Mục, Tôn Sách Dương Châu Mục đến Viên Thuật, đều được phong bởi Lữ Bố hoặc Đổng Trác. Ngay cả chức thứ sử của Lưu Biểu cũng là do Đổng Trác phong tặng. Xét cho cùng, lẽ ra họ phải gần gũi hơn với Lữ Bố. Thế nhưng, khi Lữ Bố tiến Thục, chư hầu lại liên minh tấn công.
Chỉ có thể nói rằng lợi ích và lập trường vốn dĩ xung khắc, trong cuộc chiến này, không có đúng hay sai. Khi chí hướng khác nhau, phải đánh thì cứ đánh.
Thực ra, xét sâu xa, đây là cuộc chiến bị các thế lực sĩ tộc thao túng. Nếu không vì Lữ Bố đứng đối lập với toàn bộ sĩ tộc, liên minh này không thể thành lập. Người thực sự là động lực cho cuộc chiến không phải là bất kỳ chư hầu nào, mà là các thế lực sĩ tộc trên khắp thiên hạ.
Chính vì những thế lực ấy, dù không có ai ra mặt trực tiếp, việc phạt Lữ Bố đã trở thành điều đúng đắn về chính trị. Có thể tưởng tượng sức mạnh của thế lực này đáng sợ đến mức nào.
Tào Tháo nói vậy, phần nào châm biếm Lưu Bị. Nếu xét thật kỹ, chư hầu nào cũng trở thành kẻ bội tín bội nghĩa. Nhưng khi mọi người đều làm vậy, lẽ nghĩa cũng phải đổi hướng.
Khoảnh khắc ấy, Trình Dục chợt thấy hành động của Lữ Bố không hoàn toàn sai. Lực lượng ẩn sau triều đình và hoàng quyền này quá đáng sợ, đủ sức đè bẹp cả hoàng quyền tối cao!
Ý nghĩ đó chỉ lóe lên trong đầu Trình Dục, rồi y quay lại nhìn Tào Tháo. Cuối cùng, y không nói ra điều ấy, có lẽ chủ công cũng biết, chỉ là biết cũng không thể làm gì, vì các chư hầu trên thiên hạ không có lựa chọn khác.
Khi đến Lỗ Dương, Tào Tháo không lập tức tiến công, mà dừng lại tại đây.
Liên tiếp vài ngày không động binh, tính khí nóng nảy của Tào Hồng không kìm được, trong một buổi hội quân, y nhìn Tào Tháo, cau mày nói: "Chủ công, chúng ta đã đến đây bảy ngày, vị trí quân địch cũng đã thăm dò rõ. Vì sao mãi chưa động binh mà để lãng phí lương thảo tại đây?"
Những năm qua, địa bàn của Tào Tháo càng lúc càng rộng, nhưng vì chinh chiến liên miên, dân số liên tục sụt giảm, lương thảo cũng không còn dư dả.
Nếu không vì thế, việc Lữ Bố di dời hầu hết dân cư Nam Dương sẽ không khiến Tào Tháo phải lao tâm tìm thêm quân dân đến vậy.
"Quân Nam Dương đóng tại vùng Quyển Huyện. Lúc này, nếu chúng ta tiến công, có thể không quá khó. Nhưng đó cũng là lực lượng chính của quân Nam Dương. Quân Nam Dương mạnh yếu ra sao, các vị hẳn cũng đã rõ, tấn công lúc này, thiệt hại sẽ rất lớn." Trình Dục mỉm cười giải thích.
Từ khi Tào Tháo chiếm được Dự Châu, quân Tào và quân Nam Dương có lúc vẫn đụng độ, tuy không thường xuyên như quân Nam Dương và quân Kinh Châu, nhưng các tướng của quân Tào cũng biết rõ sức mạnh của quân Nam Dương.
"Chẳng lẽ chỉ vì địch mạnh mà chúng ta không đánh? Vậy chúng ta đến đây làm gì?" Tào Hồng nhíu mày.
"Tử Liêm tướng quân chớ vội. Chủ công đang chờ đợi!" Trình Dục mỉm cười.
"Chờ?" Tào Hồng cùng các tướng nghe vậy, ngơ ngác nhìn Tào Tháo. Sau một lát, Tào Nhân hỏi: "Có phải đợi Viên Thuật không?"
Đúng thế, Tào Tháo đã đến địa phận Nam Dương, nhưng Viên Thuật chưa đi được nửa đường. Nếu đợi đến lúc y tới, có lẽ Lữ Bố đã sớm trở về rồi.
"Đợi y làm gì!" Tào Tháo thở dài, hiện tại, tuy Viên Thuật có phần thâm trầm hơn xưa, không còn tự cao, nhưng các tướng giỏi dưới tay y đều đã bị các chư hầu khác thu phục. Dù Viên Thuật đã thu nạp được Lưu Tích và Cung Đô ở Nhữ Nam, cũng không thể làm nên trò trống gì.
"Các vị có biết, khi Lữ Bố chiếm Nam Dương, ông ấy không tiến hành tàn sát quy mô như ở Quan Trung mà chỉ di dân, đồng thời đưa đất canh tác Nam Dương về triều đình quản lý, thúc đẩy tân pháp. Như vậy, dù giới sĩ tộc và hào cường ở Nam Dương mất đi sức đối kháng với Lữ Bố, nhưng để bảo họ phục tùng thì rất khó." Trình Dục giải thích.
Mọi người chăm chú lắng nghe.
"Vậy nên, sĩ tộc và hào cường Nam Dương tất nhiên nóng lòng muốn chúng ta công phá Nam Dương. Giờ chúng ta chỉ cần kết nối với họ, còn lo gì Nam Dương không phá được?" Trình Dục cười.
Lỗ Dương tuy gần Kê Huyện, nhưng để đánh vào Nam Dương, đóng quân tại Diệp Huyện sẽ thuận lợi hơn. Đóng quân ở đây là để tiện liên lạc với người Nam Dương.
Lỗ Dương cách Kê Huyện chưa đến trăm dặm theo đường chim bay, nhưng bị núi Hành Sơn chắn ngang. Quân đông khó mà vượt núi, nhưng một người đưa tin qua lại thì không khó. Tin Tào Tháo đóng quân ở đây lan truyền, chỉ cần Nam Dương còn người muốn Lữ Bố bị lật đổ, hẳn sẽ tìm cách kết nối.
Có nội ứng hỗ trợ, việc đánh vào thành sẽ dễ dàng hơn nhiều.
"Nếu họ không đến thì sao?" Tào Hồng nhíu mày.
"Nếu sau ba ngày vẫn chưa có ai liên hệ, chúng ta sẽ di chuyển quân đến Diệp Huyện, chuẩn bị tấn công." Trình Dục cho rằng khả năng này không cao, nhưng không thể đợi mãi.
Đúng như Trình Dục dự đoán, ngay ngày hôm sau, đã có người vượt Hành Sơn đến cầu kiến.
"Kê Huyện, Vệ Khai?" Tào Tháo nghe tên người cầu kiến, cười nói: "Mau mời vào."
Chẳng mấy chốc, Vệ Khai phong trần mệt mỏi bước vào. Dọc đường vượt núi non hiểm trở, nếu không có thợ săn dẫn đường, y thật khó mà vượt qua Hành Sơn. Gặp Tào Tháo, y vội hành lễ: "Vệ Khai bái kiến Tào sứ quân!"
"Tiên sinh đừng đa lễ!" Tào Tháo vội đứng dậy, đỡ Vệ Khai, vui vẻ nói: "Không biết tiên sinh giá lâm, Tào mỗ thất lễ, thật có lỗi!"
Vệ Khai lắc đầu, nhận chén nước Trình Dục đưa, uống cạn rồi mới nhìn Tào Tháo nói: "Xin thứ lỗi, Khai thật không hiểu, Tào sứ quân đã đến đây, vì sao mãi chưa động binh? Nay dân chúng Nam Dương mong ngóng minh chủ đã lâu. Sứ quân đã đến đây, sao không tiến binh Tây chinh? Khai xin cam đoan, chỉ cần sứ quân vào Nam Dương, dân chúng sẽ ra đón chào!"
"Không phải không muốn, chỉ là quân Nam Dương nổi tiếng dũng mãnh. Quân ta ít, lại không quen địa hình Nam Dương. Nếu vội tiến quân, e sẽ bị mai phục." Trình Dục ra vẻ tiếc nuối.
"Điều này có gì khó?" Vệ Khai chắp tay nói: "Chúng tôi đã chuẩn bị nhân lực, có thể hợp lực nội ứng ngoại hợp. Về địa hình Nam Dương, lần này Khai đến đây đã mang theo bản đồ Nam Dương, nguyện dâng lên sứ quân!"
Tào Tháo và Trình Dục nhìn nhau, mỉm cười…