Kể từ khi Thái phó Thái Ung qua đời, những người khuyên Lữ Bố thuận thế lên ngôi không hề ít. Quách Gia chỉ ẩn ý vài lời, nhưng có kẻ lại nói thẳng thừng, thậm chí cả Lý Nho cũng đến khuyên nhủ.
“Ngươi không khuyên ta lên ngôi sao?” Trong trà lâu tại Nam Thị, Lữ Bố vừa nhấp trà, vừa nghe nhạc, nhìn Giả Hủ và cười hỏi.
“Chủ công nếu thật lòng có ý đó, số lượng lẫn trọng lượng người khuyên bảo hiện nay đã đủ, hà tất gì cần đến hạ thần thêm lời? Còn nếu chủ công không có ý, thần có nói thêm cũng vô dụng.” Giả Hủ ngồi xếp bằng, nhấp một ngụm trà, hình dung như Phật Đà truyền từ Thiên Trúc vào thời Tùy, chỉ thiếu cái đầu cạo trọc nữa là hoàn toàn giống.
“Quả nhiên là ngươi nhìn xa trông rộng. Nếu ai ai cũng như Văn Hòa, chắc chẳng có lắm chuyện như thế này.” Lữ Bố ngả người ra sau, cảm thán nói.
Đừng xem thường ảnh hưởng của Thái Ung. Chưa bàn đến địa vị đại nho, biết bao nhiêu con em văn võ dưới trướng Lữ Bố đều đang theo học tại Thư viện Trường An.
Sư phụ là người truyền thụ tri thức, trong thời đại này chỉ đứng sau cha. Thêm vào đó, Thái Ung và Lữ Bố tuy chênh lệch tuổi tác nhưng tri giao, và lập trường của ông luôn trung thành với thiên tử. Dẫu quyền thế của Lữ Bố có lớn đến đâu, Thái Ung vẫn kiên định đứng về phía hoàng đế, nỗ lực duy trì mối quan hệ giữa Lữ Bố và thiên tử.
Nay Thái Ung qua đời, xem như tháo bỏ xiềng xích khỏi các văn võ dưới trướng Lữ Bố, đồng thời phe hoàng đảng cũng mất đi một nhân vật cốt cán. Khi thế lực một bên suy giảm, đương nhiên sẽ có nhiều người mong Lữ Bố thay thế nhà Hán.
Đây chính là cái gọi là “thuận thế” mà Quách Gia đề cập. Nếu lúc này Lữ Bố đoạt ngôi, tất nhiên sẽ có người phản đối, nhưng trong vùng Quan Trung, không ai có khả năng nổi lên thành thế lực, dù có nổi dậy cũng dễ dàng bị Lữ Bố dẹp yên.
Chư hầu Quan Đông kéo quân thảo phạt, Lữ Bố thuận thế dẹp yên thiên hạ, lấy uy danh bình định đất nước mà lên ngôi, thì sẽ không cần lo lắng về độ vững chắc của ngai vàng.
Tất nhiên, vấn đề của Lưu Hiệp cần được xử lý ổn thỏa, nếu không danh tiếng của Lữ Bố vẫn sẽ bị chê bai.
“Chờ thêm một thời gian có lẽ sẽ có lợi hơn cho chủ công.” Giả Hủ gật đầu tán đồng. Hiện nay, nếu Lữ Bố muốn giành ngôi, chỉ cần với tay là có, nhưng cách lấy ngôi lại có sự khác biệt. Ý của Quách Gia tuy không có gì sai, nhưng vẫn sẽ bị chê trách. Với quyền lực trong tay hiện tại, Lữ Bố hoàn toàn có thể lấy ngôi bằng một phương cách đường đường chính chính hơn. Sớm muộn gì ngôi vị cũng về tay Lữ Bố, cớ gì phải vội vàng?
Nếu Lữ Bố chấp nhận đề nghị của Quách Gia, Giả Hủ cũng sẽ không ngăn cản; nếu không chấp nhận, ông cũng không phản đối. Qua đó có thể thấy rõ thái độ của Lữ Bố.
Rõ ràng, Lữ Bố muốn chọn cách đường hoàng hơn, từ từ tiến hành, điều này rất tốt, ít nhất theo quan điểm của Giả Hủ, cách chầm chậm đun lửa nhỏ lại càng thích hợp với Lữ Bố lúc này.
Giới trẻ lúc nào cũng nóng vội, dẫu vậy, từ từ tiến cũng có cái hay của nó.
Nhưng vì sao chủ công cứ nhìn vào tóc của mình nhỉ?
Giả Hủ bất giác sờ lên búi tóc của mình, không có gì bất thường mà?
Hiện sáu bộ đã ổn định, sinh hoạt của Lữ Bố đã trở lại nhịp độ nhàn hạ, hàng ngày dạo phố hoặc ở nhà vui thú với thê thiếp, thư thả hơn nhiều so với lúc Xử Nho phải gánh vác một mình công vụ trước kia. Đôi khi Xử Nho cũng đi dạo cùng Lữ Bố.
Từ khi người nhà của họ Hứa được đưa đến Trường An, Hứa Du tuy không đến nhưng Xử Nho càng thêm tận tụy. Tào Tháo tuy đáng chê trách nhưng chiêu này của hắn lại rất hiệu quả.
Lữ Bố tuy nhàn rỗi, nhưng các bộ thì không thể lơ là, nhất là kỳ thi lần thứ hai ngày càng đến gần. Con gái của ông vừa sinh được một trai tên là Mã Thu, nghiêm mẫu lo lắng cho sức khỏe của con gái nên đích thân chăm sóc, Điêu Thiền và Vương Dị cũng đang mang thai, gia đình lại càng thêm bận rộn.
Mọi việc luôn tụ tập một cách kỳ lạ. Đến cả người dày dặn kinh nghiệm như Lữ Bố cũng không thể giải thích nổi hiện tượng này, lúc rảnh thì thật nhàn hạ, nhưng khi bận rộn lại càng thêm bộn bề.
Cuối cùng, mọi việc cũng chỉ là những rắc rối vụn vặt mà Lữ Bố có thể nhanh chóng sắp xếp ổn thỏa. Kỳ thi thứ hai, thiếu đi trụ cột như Thái Ung, nhưng Lữ Bố đã định sẵn quy mô, tiếp tục mời Dương Bưu, Chung Diêu và những người khác về chủ trì, đồng thời chi tiết hóa các quy tắc, mời các tài nhân thuộc nhiều lĩnh vực đến để kiểm định và đánh giá các bài thi.
Nói chung là để chọn lọc ra đủ nhân tài.
Lần thi thứ hai này có tới ba ngàn người tham gia, gấp đôi kỳ trước, nhưng số người được chọn vẫn là tám trăm. Hiện nay, triều đình cơ bản không thiếu quan viên, tiếp theo, Lữ Bố bắt đầu thanh toán sổ sách, xử lý quan viên tham nhũng trong ba năm qua, vừa để an ủi dân tâm, vừa trấn áp các quan viên mới nhậm chức, đồng thời loại bỏ một loạt “phẩm hạng kém chất lượng”.
Lần đầu tiên tổ chức khoa cử, nhiều người còn giữ thái độ chờ đợi xem xét, những nhân tài đến thi chỉ có tốp lọt vào điện thí mới thực sự đáng xem. Nhưng vì thiếu nhân tài, những kẻ có chút năng lực đều được sử dụng.
Vì lý do cần ổn định, Lữ Bố đã nhắm mắt làm ngơ với những chuyện tham nhũng, nhưng nay nhân tài đã đủ, thì những khoản nợ cũ này đã đến lúc phải thanh toán.
Khi xử lý chuyện này, Lữ Bố không hề nương tay, nếu có bằng chứng xác thực, cả quan chức lẫn kẻ hối lộ đều bị trừng phạt. Tội nhẹ thì đòn roi hoặc lưu đày, tội nặng thì tử hình, gia quyến cũng bị liên lụy. Phương thức xử lý này quả thật rất tàn khốc.
Đồng thời, Lữ Bố còn tăng một lần bổng lộc cho các quan chức cơ sở, bổng lộc của quan chức cấp Huyện lệnh tăng gấp đôi. Bổng lộc của quan chức nhà Hán vốn đã không thấp, giờ lại tăng gấp đôi, đủ để họ sống sung túc, xem như là cách để quan viên không phải lo lắng về sinh kế. Quan lại không tham nhũng vẫn có thể sống tốt, không để họ mất đi hứng thú làm quan.
Cuộc thanh trừng và bổ nhiệm này diễn ra, những thói xấu từ đám quan viên xuất thân khoa cử mới nổi lên đã bị Lữ Bố dập tắt ngay từ đầu. Tuy không rõ được bao lâu, nhưng chỉ cần người ta còn có niềm tin vào khoa cử, chỉ cần Thư viện vẫn đào tạo được nhân tài, thì không sợ thiếu quan chức.
Lữ Bố cần tạo cảm giác nguy cơ cho những quan chức đã lên nắm quyền, đồng thời với những thí sinh chưa nhậm chức cũng có thể giám sát họ, hình thành một cơ chế giám sát tuy không bền nhưng cũng tạm thời hữu hiệu.
Giám sát…
Lữ Bố xoa xoa thái dương, tự nhiên ông cũng có các biện pháp giám sát, nhưng so với hệ thống quan trường ngày càng phức tạp, thì các biện pháp đó lại quá đơn độc.
Nếu để dân chúng giám sát thì dễ gây ra oan sai, và triều đình có thể trở thành công cụ của kẻ tiểu nhân nhằm trừ bỏ đối thủ. Nhân dân có thể giám sát, nhưng phải có giới hạn.
Hiện nay thiên hạ chưa ổn định, nên chưa thích hợp để áp dụng rộng rãi. Nhưng với bốn châu hiện tại, thì các biện pháp hiện nay cũng chưa đến mức lạc hậu.
Mọi việc linh tinh này mãi đến tháng thứ ba sau kỳ thi khoa cử mới thực sự hoàn tất. Các chư hầu và bá quan trong triều luôn trông chờ Lữ Bố đoạt ngôi, nay thất vọng nhận ra dường như Lữ Bố không hề có lòng bất thần vì cái chết của Thái Ung.
Ngẫm lại, Lữ Bố nếu thật sự có ý đó, thì việc có hay không có Thái Ung đâu có quan trọng? Xét cho cùng, giữa đôi bên nào có mối quan hệ sâu sắc gì, vốn đã không có ý định này.
“Tỷ phu, xem ra có kẻ muốn khiêu khích.” Trong phủ Thái thú Phùng Dực, Quan Vũ nhìn Lưu Bị, nghiêm nghị nói: “Dường như Thái úy không có lòng muốn đoạt ngôi.”
Lưu Bị cũng thở phào nhẹ nhõm, gật đầu: “Không có thì càng tốt.”
Nói rồi, Lưu Bị ném bức thư trong tay vào lò than. Nếu thật có ý đó, điều duy nhất Lưu Bị có thể làm là từ quan rời đi. Muốn làm gì Lữ Bố tại Quan Trung, chỉ là mơ mộng hão huyền.
Đừng nhìn Quan Vũ và Trương Phi đều ở trong quân, trải qua trận chiến trước, dưới trướng họ có binh quyền, nhưng muốn dùng binh quyền đó đối phó Lữ Bố ư? Không cần Lữ Bố động tay, binh sĩ dưới quyền họ sẽ phản bội trước.
Hơn nữa, Lữ Bố gần đây đã bắt đầu tiến hành huấn luyện đạo đức cho quân sĩ, điều này rất hợp ý với ba anh em Lưu Bị. Rõ ràng, Lữ Bố muốn chuẩn bị để tấn công Trung Nguyên, nhưng lại vẫn nghĩ đến dân chúng trước, một con người như vậy, quả thật không thể ghét bỏ. Nay Lữ Bố từ chối đoạt ngôi, cũng khiến ba anh em thở phào nhẹ nhõm.
Các thế lực nhảy nhót trong triều cũng theo thời gian mà dần lắng xuống, không ít người bỏ hẳn ý định đó. Dù có kẻ muốn đối địch với Lữ Bố, nhưng không có người ủng hộ, họ chỉ có thể tiếp tục nằm im chờ thời cơ.
Những kẻ thất vọng nhất có lẽ là các chư hầu Trung Nguyên.
Mưu sĩ dưới quyền Tào Tháo và Viên Thiệu đều dự đoán rằng Lữ Bố rất có thể sẽ đoạt ngôi sau kỳ khoa cử. Hai bên đã chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc liên minh thảo phạt Lữ Bố, thậm chí còn ngầm thiết lập minh ước. Lần này, không còn những ràng buộc như trước, Tào Tháo và Viên Thiệu đều có thể xuất ra số quân lớn hơn, ít nhất là mười vạn mỗi bên. Với liên quân hai nhà, thêm vào việc Tào Tháo đã có máy bắn liên nỗ trong tay, hắn tự tin có thể cùng Lữ Bố giao tranh một trận ác liệt.
Nhưng Lữ Bố không đón nhận “thế cờ”, để vuột mất cơ hội đoạt ngôi tốt nhất, Tào Tháo và Viên Thiệu chỉ còn biết ngậm ngùi, tiếp tục ẩn nhẫn, chuẩn bị cho trận chiến sau.
Tuy nhiên, điều này cũng có lợi, vì hiện tại Tào Tháo đã nắm trong tay kỹ thuật chế tạo liên nỗ thành thục, thời gian càng kéo dài, số lượng liên nỗ trong tay hắn càng nhiều, đến khi giao tranh lần sau, chắc chắn sẽ khiến Lữ Bố trở tay không kịp.
Viên Thiệu, dù không chế tạo được liên nỗ trước Tào Tháo, nhưng lại nghe được một điều lạ từ Quan Trung.
“Đường sắt?” Viên Thiệu nhíu mày, nhìn đám mưu sĩ, hỏi: “Có ích lợi gì?”
Điền Phong trầm ngâm nói: “Trước đây Quan Trung từng có những đường ray gỗ để vận chuyển hàng hóa. Thần đã từng lén xem xét, có thứ này quả thật giúp xe trên ray gỗ chạy nhanh hơn, vận chuyển hàng hóa cũng tiện lợi. Nhưng ray gỗ rất dễ gãy, giờ đổi thành ray sắt, chắc là để thay thế ray gỗ, tiện cho việc vận chuyển vật tư.”
“Còn cho đặt ray nối từ Nam Dương đến Lạc Dương, xem ra Lữ Bố cũng đang tích cực chuẩn bị chiến tranh.” Hứa Du cười lạnh nói: “Nhưng hành động này thật là ngu xuẩn, chỉ tổ tự chuốc họa vào thân!”
“Tử Viễn nói thế nghĩa là sao?” Viên Thiệu nhìn Hứa Du.
Hứa Du cười lạnh nói: “Chủ công, ray sắt làm bằng sắt, từ Trường An đến Lạc Dương rồi đến Nam Dương, chỉ tính quãng đường cũng đã hơn một nghìn năm trăm dặm. Một nghìn năm trăm dặm ray sắt, cần bao nhiêu phôi sắt? Phôi sắt ấy có thể tạo ra bao nhiêu binh khí? Quan Trung có bao nhiêu mỏ sắt để Lữ Bố phung phí thế này? Chỉ cần hai tuyến đường sắt này thôi, đã đủ khiến Quan Trung kiệt quệ.
Chưa kể dân chúng có thể lén lút tháo dỡ đường sắt để lấy sắt. Việc này hoàn toàn không đáng, theo thần, cứ để hắn làm, hành động này đủ để khiến Quan Trung suy yếu, sắt đáng ra dùng để chế binh khí thì lại làm ra cái gọi là đường sắt. Đến khi đó, Lữ Bố lấy gì để đánh với quân ta? Lần sau giao tranh, quân ta chắc thắng! Cái trò đường sắt này, đúng là trò cười lớn!”