Trường An có bốn chợ, cùng với sự phồn hoa ngày càng tăng lên trong những năm qua, Kinh Triệu Doãn cũng dần gia tăng sức lực vào việc quy hoạch thành thị, khiến bốn khu chợ vốn rối loạn của Trường An dần dần trở nên phân chia rõ ràng. Chẳng hạn như Bắc Thị chủ yếu tập trung vào việc giao dịch hàng hóa lớn, trong khi Thanh lâu lớn nhất của Trường An lại nằm ở Đông Thị. Tây Thị được biết đến với các quán ăn sang trọng và trà lâu, dù rằng ở cả bốn chợ đều có các quán ăn và trà lâu, nhưng Tây Thị lại hướng tới tầng lớp quan viên, sĩ nhân, cùng những thương gia giàu có, những người không ngại chi tiêu xa hoa.
Nam Thị thì kém phần tao nhã hơn ba chợ kia, nhưng lại tràn ngập hơi thở dân dã, cũng là khu chợ chiếm diện tích lớn nhất. Tại đây, thức ăn chủ yếu là các món ăn vặt như bánh bao, mì, bánh hấp, bánh ngọt... giá cả không đắt mà hương vị cũng không tồi.
Phần lớn bọn ăn xin thường hoạt động ở Nam Thị, nơi đây cũng là nơi mà Lữ Bố và đồng bọn thích lui tới nhất. Các khu chợ khác không có nét sinh hoạt dân dã như ở Nam Thị.
Giữa buổi trưa, Mã Siêu vì đói mà chân đi không nổi, nhìn thấy đủ loại thức ăn bên đường, cơn thèm ăn từ bụng không ngừng thôi thúc hắn tìm gì đó bỏ bụng. Nhưng thân không có một xu, hắn muốn ăn mà không thể, ánh mắt chỉ biết sáng rực nhìn vào những món ăn ấy.
"Ngươi có mua hay không đây?" Gã bán bánh hấp, một người lùn, thấy Mã Siêu đứng đó nhìn chằm chằm mà không mua gì, bèn hỏi vài lần, Mã Siêu vẫn chẳng nói năng gì, gã dần mất kiên nhẫn, cất tiếng hỏi lớn với giọng Xuyên Thục đặc sệt.
Mã Siêu liếm môi, lắc đầu, lời muốn xin ăn đã vài lần đến bên môi nhưng cuối cùng vẫn không thốt ra. Dù quần áo của hắn đã cũ kỹ, nhưng làn da trắng trẻo không giống một kẻ ăn mày, nên chẳng ai coi hắn là ăn xin.
Một tiếng bụng đói kêu lên, Mã Siêu đành quay người rời đi, càng ở lại càng cảm thấy đói.
Hắn lang thang vô định ở Nam Thị, mấy lần định cất lời xin ăn, nhưng cuối cùng cũng không nói ra được. Cuối cùng, Mã Siêu tìm một chỗ ngồi xuống, phơi mình dưới ánh mặt trời.
Sau một hồi đói lả, hắn dần không còn cảm thấy đói nữa. Hắn nhắm mắt lại và chẳng bao lâu đã thiếp đi, một giấc ngủ kéo dài đến tận chạng vạng. Tỉnh dậy, hắn đến bên giếng ở chợ uống nước đến no căng, thế là ngày đầu tiên của hắn tại khu chợ này cuối cùng cũng qua đi.
Hắn tự an ủi rằng có lẽ có thể chịu đựng một tháng như thế này, chủ công cũng chẳng nói rõ rằng hắn phải sống thế nào trong tháng này.
Thế là Mã Siêu tiếp tục tự an ủi mình. Hắn không vào ngôi miếu để ngủ mà tìm một góc đường để nghỉ qua đêm. Nơi đây lạnh hơn miếu nhiều, thêm vào đó là một ngày không có gì bỏ bụng, nên giấc ngủ của hắn không được yên ổn.
Ngày thứ hai, Mã Siêu chỉ uống nước cho no bụng, cả người cảm thấy có chút rã rời, cánh mũi ngập tràn hương thơm của thức ăn xung quanh. Đã vài lần hắn quyết tâm đi xin ăn, nhưng cuối cùng vẫn không hạ được cái mặt để mở lời, thế là lại ngủ một ngày dưới ánh mặt trời, ngủ dưới nắng quả thật là thoải mái.
Ngày thứ hai cũng qua đi. Đến ngày thứ ba, hắn thực sự chịu không nổi nữa, cơn đói cồn cào khiến hắn nhìn người nào cũng như muốn ăn tươi nuốt sống. Chỉ nhờ chút lý trí còn sót lại mà hắn không ra tay cướp giật.
Lững thững bước trên phố, đột nhiên, một quầy hàng thu hút sự chú ý của Mã Siêu. Vài người khách đã ăn xong, rời đi, để lại trên bàn nhiều món ăn chưa dùng hết. Hai mắt Mã Siêu sáng rực, tiến đến, chụp lấy những phần ăn thừa và nhét vào miệng.
"Ngươi là ai? Ai cho phép ngươi ăn ở đây?" Gã hầu bàn định dọn dẹp, thấy một kẻ ăn mày bỗng nhiên lao tới cướp thức ăn, hắn tỏ vẻ khó chịu, định ra tay đuổi đi.
"Thôi nào." Chủ quán ngăn lại, đây là một nhà hàng không nhỏ ở Nam Thị, chủ quán người từ đất Tịnh Châu, thân hình cao lớn, tính cách hào sảng. Ông cười nói: "Ta thấy vị huynh đệ này không giống dân ăn mày, hẳn là đang gặp nạn. Quán ta đang thiếu người chạy bàn, nếu huynh đệ không chê, hãy ở lại giúp vài ngày, mỗi ngày ta cung cấp hai bữa ăn và trả thêm mười lăm đồng tiền, thế nào?"
Mã Siêu bỗng nhiên thấy hổ thẹn, bản thân là con rể của đương kim Thái úy, lại đi vì hai bữa cơm và mười lăm đồng tiền mà động lòng! Ai mà tin nổi chứ?
Nhưng Lữ Bố đã dặn rõ, chỉ được xin ăn, không được làm việc, nên sự động lòng của Mã Siêu bị đè xuống. Hắn nhanh chóng giật lấy bốn cái bánh bao rồi chạy đi.
"Này! Ngươi đúng là ăn cướp đấy! Đứng lại, nếu không ta sẽ báo quan!" Gã hầu bàn giận dữ, muốn đuổi theo, nhưng chủ quán ngăn lại.
"Thôi đi, chỉ là một kẻ đến ăn đồ thừa, cũng không đòi hỏi gì quá đáng. Đa phần là những người gia thế lụn bại, không có gì lạ, vài ngày nữa là họ sẽ bớt lông bông thôi. Sau này nếu không bận rộn thì cứ để mặc hắn, hắn có muốn ăn thì để hắn ăn, tiện khỏi phải đổ bỏ." Chủ quán lắc đầu nói.
"Những kẻ này đúng là kỳ lạ thật, thanh niên sức dài vai rộng, có tay có chân mà lại làm ăn mày, không hiểu nổi!" Gã hầu bàn vừa dọn dẹp vừa than thở.
Chủ quán lại lắc đầu, thở dài: "Nói dễ lắm sao?"
Mã Siêu vừa chạy vừa ăn điên cuồng, nhét đầy miệng, thấy không có ai đuổi theo thì ngồi phịch xuống vệ đường, vừa nhai bánh bao mà hai mắt cay xè.
Hai ngày tiếp theo, Mã Siêu ngày nào cũng đến khu đó lảng vảng, thấy ai ăn còn thừa lại lập tức tới lấy ăn. Gã hầu bàn không còn đuổi hắn nữa, điều này lại khiến Mã Siêu cảm thấy không thoải mái khi tiếp tục đến.
Hai ngày có chút gì đó bỏ bụng, Mã Siêu không còn khó chịu như trước, nhưng vẫn thích phơi mình dưới ánh mặt trời.
"Ôi!" Một giọng nói quen thuộc vang lên, Mã Siêu ngẩng đầu nhìn, ánh mắt co lại, thấy Điển Vi cùng một đại hán mặt báo đen, mắt như hổ báo đang nhìn hắn với vẻ khinh thường. Chủ công đã dặn không được gặp người quen, Mã Siêu bèn vội tìm cách lánh mặt.
"Ngươi nói xem, thanh niên bây giờ làm sao thế? Có tay có chân mà lại đi làm ăn mày, ở Trường An này, chỉ cần siêng năng chút đã không đến nỗi đói.
Dực Đức, ta bảo ngươi, thấy lão và trẻ con thì cho ăn, còn đám thanh niên này, đói chết cũng đáng, đừng cho họ thứ gì!" Điển Vi kéo tay Trương Phi, ngăn lại khi Trương Phi định cho kẻ ăn mày chút đồ ăn.
Điển Vi đang ám chỉ mình không? Chẳng lẽ chủ công đã dặn hắn coi như không quen biết mình sao?
Mã Siêu nhìn theo Điển Vi kéo tay đại hán kia, mắng mỏ rồi bỏ đi mà lòng đầy bối rối.
Hắn đưa tay sờ mặt mình, cảm thấy đầy dầu mỡ và râu ria xồm xoàm, bèn tìm đến chỗ có nước soi mình trong bóng nước. Đến khi nhìn thấy bóng mình, Mã Siêu không khỏi sững sờ, chỉ thấy đầu tóc bù xù, râu ria lởm chởm, đâu còn phong thái ngày nào của “Kim Mã Siêu”?
Đừng nói Điển Vi, lúc này e là cha ruột mình đến cũng chẳng nhận ra được.
Mã Siêu đột nhiên cười khổ, vì sao hắn lại rơi vào cảnh này? Chủ công bắt hắn xin ăn rốt cuộc là có ý gì?
Dù lòng không rõ, nhưng có lẽ vì không ai nhận ra mình, tâm trạng hắn bỗng nhiên phấn chấn hơn đôi chút. Những ngày qua hắn cũng để ý cách các ăn mày khác xin ăn, hắn tìm một cái bát vỡ, lại tìm một chỗ ngồi xuống, cúi đầu, mỗi khi có người đi qua đều lẩm bẩm vài câu xin xỏ. Nhưng sau nửa ngày, hắn chỉ kiếm được một đồng tiền.
Mà đồng tiền duy nhất ấy cũng bị một tên qua đường tiện tay lấy mất.
Mã Siêu tức giận, định đứng lên lý luận, nhưng bị một tên ăn mày đi ngang qua ngăn lại.
"Làm ăn mày phải có tinh thần của kẻ ăn mày. Ta để ý ngươi lâu rồi, nào có ai đi ăn mày mà lại làm bộ như ngươi?" Tên ăn mày cau mày nhìn Mã Siêu.
Mã Siêu nhận ra hắn, chính là kẻ từng định dạy dỗ mình bên ngoài ngôi miếu nọ, nhưng dường như hắn chưa nhận ra mình, bèn ngồi xuống bên cạnh, thở dài nói: "Gọi ta là đại ca, ta sẽ dạy ngươi cách xin ăn, thế nào?"
"Thứ này cũng cần học sao?" Mã Siêu khinh thường đáp.
"Hừ~" Tên ăn mày không vui, đáp: "Xem đây!"
Nói rồi, hắn nhận cái bát vỡ của Mã Siêu, quỳ xuống, bật khóc thút thít. Một ông lão đi ngang qua, thấy hắn khóc thảm thương, liền vứt cho hắn một đồng tiền.
"Bà con cô bác, tiểu nhân gặp cảnh khốn cùng, lưu lạc tới Quan Trung, cha mất, mẹ mất, người vợ duy nhất cũng chẳng còn, nay còn đứa con ốm nặng trên giường, cầu xin bà con cô bác thương xót…”
Một màn bán thảm diễn ra, đến cả Mã Siêu cũng tin, trong lòng còn có chút xót xa. Không lâu sau, hắn kiếm được hơn hai mươi đồng, khiến Mã Siêu sửng sốt. Chờ khi xung quanh không còn ai, tên ăn mày mới dẫn Mã Siêu đến chỗ khác.
"Thế nào?" Tên ăn mày cười hỏi.
Mã Siêu nghi ngờ nhìn hắn: "Ngươi lừa gạt sao?"
"Sao có thể gọi là lừa? Cha mẹ ta quả thực mất sớm." Tên ăn mày nhún vai đáp, "Có điều là chuyện đã lâu lắm rồi."
"Còn con ngươi…" Mã Siêu cau mày hỏi.
"Vợ ta đang trông nom ở nhà, vài năm nữa, ta cũng muốn tìm cách đưa nó vào học đường, nghề ăn xin này rốt cuộc cũng chẳng có gì vinh quang, nếu có cơ hội, ta cũng không muốn con mình phải chịu cảnh này." Tên ăn mày thở dài.
"Vẫn là nói láo." Mã Siêu khinh bỉ đáp.
"Chứ biết làm sao? Nếu ta trạc tuổi ngươi, cũng đã đi làm nghề tử tế rồi, nhưng giờ buôn bán thì không có vốn, làm thuê thì chẳng dễ kiếm được bằng nghề ăn xin này."
Mã Siêu ngạc nhiên nhìn hắn: "Nghề này kiếm tiền nhanh đến vậy sao?"
"Ngươi thế này chắc chắn không kiếm nổi." Tên ăn mày chống một tay lên gối, chân còn lại duỗi ra, cười nói với Mã Siêu, "Thế nào? Ta dạy ngươi cách hành nghề ăn xin, sau này ngươi kiếm được tiền chia cho ta ba phần."
Mã Siêu nhăn mặt, định từ chối, nhưng do dự một hồi rồi gật đầu. Lữ Bố không cho hắn làm việc khác, nhưng nghề ăn mày xem ra cũng có môn đạo, hắn chưa từng nghe qua. Còn hơn hai mươi ngày nữa, hắn thực sự không muốn chịu đói thêm. Coi như học thêm một kỹ năng mới.
"Tốt, hôm nay ta sẽ dạy ngươi những thứ nhập môn của nghề ăn mày." Tên ăn mày nói, cười hả hê.
"Nhập môn?" Mã Siêu nhìn lại mình: "Chẳng lẽ ta chưa đủ chuẩn?"
"Muốn vào nghề ăn mày, không phải chỉ cần rách rưới bẩn thỉu là được." Tên ăn mày cười đáp.
"Thế phải thế nào mới gọi là nhập môn?" Mã Siêu thắc mắc.
"Muốn làm ăn mày, trước hết ngươi phải học cách không biết xấu hổ!" Tên ăn mày cười đáp.
"?" Mã Siêu nhìn hắn, không nói gì, nhưng ánh mắt đầy vẻ khinh bỉ.
"Ngươi cứ ngạo mạn như vậy, ai thèm cho ngươi ăn? Lòng người, thương cảm kẻ yếu, kính trọng kẻ mạnh, nhưng lại ghét nhất kẻ yếu mà còn kiêu căng. Muốn lấy lòng họ, phải biết rõ vị trí của mình. Ngươi là ăn mày, cần họ bố thí, giữ lại mặt mũi để làm gì? Lúc đói ngấu, mặt mũi có giúp ngươi no bụng không?" Những câu hỏi của hắn khiến Mã Siêu không biết đáp lời, đành lặng lẽ gật đầu. Đúng là, khi đói ngấu, mặt mũi cũng chẳng có ích gì.
"Nói trắng ra, nghề này là lấy thể diện đổi lấy cơm, đổi lấy tiền." Những lời của tên ăn mày có vẻ hợp lý.
Dưới sự thúc giục của tên ăn mày, cộng thêm những ngày qua khiến Mã Siêu dần buông bỏ sĩ diện, cuối cùng hắn cũng mở miệng xin người đầu tiên, nhưng lại bị từ chối thẳng thừng.
Mặt Mã Siêu thoáng sầm lại.
"Tiếp tục, ngươi là ăn mày mà, bị từ chối chẳng phải là điều bình thường sao? Đừng kỳ vọng quá nhiều, như vậy lòng sẽ đỡ nặng nề hơn." Tên ăn mày cười nói.
Mã Siêu lặng lẽ gật đầu, gương mặt căng cứng, đi xin từng người một. Hết một ngày, hắn chỉ kiếm được mười đồng.
"Đừng so với ta, cái điệu bộ ngươi như ai nợ ngươi vậy, kiếm được mười đồng đã là may mắn rồi!" Tên ăn mày cười, lấy ba đồng từ cái bát rồi nói: "Hãy nghĩ xem ta đã xin như thế nào, đừng nói gì đến chuyện lừa gạt. Người đời thích giả tạo, biết là giả, họ vẫn cho vì muốn chứng tỏ mình có lòng nhân từ. Hơn nữa, ngươi nên chọn những người trông có vẻ tử tế mà xin, họ dễ mủi lòng hơn."
Mã Siêu lặng lẽ gật đầu, lòng dâng lên một cảm giác khó tả. Cùng tên ăn mày trở về ngôi miếu cũ kỹ, giờ đây, mùi hôi khó chịu đã nhạt đi nhiều, hoặc cũng có thể… hắn đã hòa mình vào thứ mùi này.
Ngày mai lại là một ngày mới, Mã Siêu lần tay sờ bảy đồng tiền trong túi, lòng bỗng bớt đi vài phần mơ hồ...