“Vị đó chính là đương triều Thái úy Lữ Bố sao?” Tại một phố chợ, một sĩ tử vóc dáng cao ráo ngạc nhiên nhìn người đàn ông to lớn mặc thường phục đang ăn một tô mì ở đằng xa. Vị sĩ tử này đến Trường An dự thi khoa cử, cũng từng nghĩ về việc sẽ gặp Lữ Bố và nên nói gì khi diện kiến, nhưng không ngờ lần đầu tiên gặp lại là ở giữa phố chợ. Sự ngạc nhiên tràn ngập, khiến anh không biết liệu có nên tới chào hỏi hay không, chỉ biết nhìn người đã thông báo điều này cho mình bằng ánh mắt bối rối.
“Các sĩ tử từ nơi khác đến luôn ngạc nhiên như vậy. Thái úy thường xuyên ra phố chợ, có khi còn tự tay làm vài món đồ nhỏ để bán, chất lượng thật đáng khen mà giá lại rẻ, nhà ta cũng có vài món.” Người bán hàng bên cạnh đắc ý nói.
Lữ Bố thường dẫn theo Điển Vi và Giả Hủ ra ngoài dạo phố. Theo thời gian, mọi người dần biết thân phận của ông và đã quen với điều đó.
Ở Trường An, nếu muốn tìm quan chức nào đó có thể không dễ, nhưng muốn gặp Lữ Bố thì lại không khó, chỉ cần đến phố chợ vài hôm chắc chắn sẽ gặp, vì Trường An cũng chỉ lớn đến vậy.
“Ngươi định làm gì?” Vị sĩ tử đứng dậy, muốn đến chào hỏi Lữ Bố. Dù sao, nếu đỗ đạt, sau này cũng sẽ làm việc dưới quyền Lữ Bố, nên không thể thiếu lễ nghĩa. Tuy nhiên, anh bị người bán hàng bên cạnh kéo lại.
“Đã gặp rồi thì thôi, không cần thiết phải đến bái kiến đâu.” Người bán hàng lắc đầu.
“Thấy Thái úy, tất nhiên phải đến chào hỏi.” Vị sĩ tử nhíu mày.
“Đừng làm mấy chuyện vô ích, Thái úy sẽ không để ý đến các ngươi đâu. Nếu ngươi có oan khuất, mà nha môn không xử lý, lúc đó đến gặp Thái úy, chắc chắn Thái úy sẽ giải quyết. Nhưng nếu chỉ để bái kiến, thì không cần đâu, đừng làm phiền sự an nhiên của Thái úy.” Người bán hàng kéo vị sĩ tử lại và khuyên.
Vị sĩ tử hơi nhíu mày. Anh muốn gặp Lữ Bố chỉ vì phép lịch sự, không hề có ý định nịnh bợ, nhưng ở đây lại giống như việc đó được xem là cố ý nịnh nọt. Sau khi đến Quan Trung, anh nhận thấy nhiều điều khác biệt so với Trung Nguyên, trước đây vốn không như thế này. Rõ ràng Quan Trung đã có quy tắc mới.
“Tất nhiên, nếu ngươi cứ nhất quyết, cũng chẳng ai cản, nhưng nếu bị lạnh nhạt thì đừng trách ai. Quan Trung không giống Trung Nguyên, ở đây chỉ xem trọng tài năng!” Người bán hàng nói xong, cũng không ngăn cản thêm.
Vị sĩ tử nhíu mày, nhìn về phía xa, thấy hai người khác đã bước tới trước mặt Lữ Bố, cúi người hành lễ trong khi ông đang dùng bữa.
Lữ Bố buông bát, lấy từ trong túi ra hai đồng đưa cho người bán hàng rồi lập tức rời đi, để lại hai vị sĩ tử đứng đó đầy lúng túng.
“Vài ngày tới chắc đừng ra ngoài nữa.” Lữ Bố có phần đau đầu nghĩ, mỗi ngày đều có người tìm đủ cách để tiếp cận ông. Thậm chí, mấy ngày trước còn có người mưu sát nhưng bị Điển Vi đập chết ngay tại chỗ. Dù không sợ gì, nhưng chuyện như thế dễ gây rối loạn. Hiện nay, số sĩ nhân từ Trung Nguyên tới Trường An ngày càng nhiều, mà phần lớn lại không biết quy tắc ở đây, khiến ông rất phiền lòng.
“Đó là quy tắc ở phố chợ, trong khu chợ không phân biệt sang hèn. Đây là nơi buôn bán, chẳng ai muốn kết giao quan hệ đâu.” Người bán hàng thu dọn bát đĩa, vừa lắc đầu nói.
Trước đó chắc chắn cũng đã có người khuyên nhủ, nhưng nhìn thái độ của hai sĩ tử kia thì rõ ràng không ghi nhớ lời dặn. Những sĩ tử từ Trung Nguyên đến thường tự cao tự đại, tài năng chưa biết thế nào nhưng lúc nào cũng xem mình là bậc tôn quý, nghĩ rằng ai gặp mình cũng phải kính trọng. Ta đây vốn là hậu duệ Hoàng đế đấy, có khoe khoang gì đâu!
Hai sĩ tử kia lủi thủi rời đi trong nỗi ngượng ngùng, nhưng thái độ của Lữ Bố đối với các sĩ tử trong mấy ngày qua lại truyền cảm hứng cho nhiều sĩ tử hàn môn tham gia khoa cử.
Phần lớn sĩ tử đến thi đều không phải con cháu danh gia vọng tộc, xuất thân thường thấp. Nếu Trường An cũng trọng vọng danh môn như Trung Nguyên, thì họ hoàn toàn không có cơ hội. Nếu không, họ đã chẳng lặn lội ngàn dặm đến Quan Trung.
“Không xét môn phiệt, chỉ xét tài năng, liệu có thực sự đúng như vậy?” Trong quán trà, hai thanh niên ngồi đối diện nhau, lắng nghe những lời than phiền hay hăng hái của các sĩ tử khác. Một trong hai người khẽ lắc đầu.
“Sĩ Nguyên dường như không tin?” Thanh niên còn lại cười hỏi.
“Không phải là không tin, Lữ Bố đã mở khoa cử, thì tất nhiên có tâm ý này. Nhưng cuộc đời không đơn giản như vậy.” Người thanh niên được gọi là Sĩ Nguyên lắc đầu nói: “Trở ngại lớn nhất không phải là giới sĩ nhân, mà là những người dưới quyền của ông, đặc biệt là các võ tướng Tây Lương thuở ban đầu. Khi Lữ Bố chiếm được Trường An, không thể không nhờ vào sự ủng hộ của họ. Nay ông mở khoa cử, họ sẽ nghĩ sao?”
“Ngươi nên cẩn thận khi nhắc đến Thái úy, có thể gặp phiền phức đấy.” Vị thanh niên mặc áo xanh than thở. Trên đường đến đây, đã có nhiều người vì điều này mà bị rắc rối, vì Lữ Bố rất được kính trọng tại Quan Trung, bất kỳ lời xúc phạm nào về ông cũng có thể dẫn đến việc bị hành hung.
“Ừm!” Sĩ Nguyên hậm hực, mặt tối lại, hừ lạnh: “Thực ra Lữ Bố… à, Thái úy cũng chẳng để tâm tới chuyện đó.”
“Dù vậy, cũng có thể thấy Thái úy rất được lòng dân Quan Trung, dường như có khí thế của Tần quốc xưa kia.”
“Cứ vượt qua khoa thi này đã. Ta nhớ trước khi đến đây, ngươi có mời Gia Cát Khổng Minh tham dự?” Sĩ Nguyên không muốn nhắc thêm. Hiện tại, thế cuộc thiên hạ đang dần rõ ràng, Lữ Bố có thể giành thiên hạ hay không chưa thể nói trước, nhưng khó khăn trước mắt thì chắc chắn ông phải đối mặt.
“Phải, nhưng Khổng Minh không hứng thú với quan trường…” Thanh niên thở dài.
Sĩ Nguyên lắc đầu: “Không phải không hứng thú, mà là trong thiên hạ hiện nay chưa có ai khiến Khổng Minh thấy đáng để ra giúp. Mọi người nói ta kiêu ngạo, nhưng thực chất Khổng Minh mới là người kiêu ngạo nhất. Nếu thiên hạ này không có người lọt vào mắt xanh của anh ta, thà rằng ẩn dật.”
“Vậy có phải cũng vì môn phiệt?” Thanh niên nhíu mày hỏi.
“Nhà họ Gia Cát đâu phải danh gia vọng tộc lớn gì, sao phải xem môn phiệt?” Sĩ Nguyên lắc đầu đáp. Nhà họ Gia Cát thuộc giới sĩ nhân nhưng không phải gia tộc lớn, đã dời cư nhiều lần, tài sản chẳng còn gì đáng kể. Đối với người đồng môn này, có lẽ Quan Trung mới là nơi phù hợp nhất.
“Ta không hiểu, nếu Khổng Minh không bận tâm điều đó, thì sao lại không đến Trường An như chúng ta?”
“Lý do thì nhiều lắm. Nếu đến Trường An, anh ta có thể làm quan, nhưng với Thái úy Lữ Bố, Khổng Minh đến cũng chỉ là ‘thêu hoa trên gấm,’ tình thế Quan Trung đã ổn định, dù đến cũng chỉ được làm một chức quan nhỏ.” Sĩ Nguyên thở dài: “Lòng kiêu ngạo của Khổng Minh ẩn sâu trong cốt cách, ai nhìn cũng thấy anh ta phong nhã, nhưng đâu biết trong lòng chứa đựng muôn vạn mưu lược, có chí lớn ngang trời, những việc tầm thường chẳng bao giờ màng đến.”
Thanh niên nhìn Sĩ Nguyên băn khoăn: “Ngươi cũng tài giỏi chẳng kém,
sao lại…”
“Chỉ đến để xem khoa cử, xem thử Thái úy, đợi minh chủ đến cầu thân thì lâu quá. Nếu Lữ Bố thực sự là hùng chủ, thì làm ‘thêu hoa trên gấm’ có sao đâu?” Sĩ Nguyên cười: “Ta ngoài mặt có vẻ cao ngạo, thực ra không quá bận tâm đến chuyện thể diện.”
“Ta nhớ ngươi là bị đuổi khỏi Lưu phủ mới cùng ta đến Trường An.” Thanh niên bất ngờ nhắc lại.
“Chuyện cũ đừng nhắc nữa.” Mặt Sĩ Nguyên tối lại, lộ vẻ bực tức.
Thanh niên bật cười: “Ta thì chẳng sao, thực ra giờ đến Trường An cũng không phải là ‘thêu hoa trên gấm’ gì. Ta và Khổng Minh từng đến Thục, ở đó nhiều nơi không có huyện lệnh, chỉ có lại chức làm thay. Thế mới thấy triều đình rất thiếu người tài, khó trách Thái úy năm xưa bại trận liên tiếp, cuối cùng chỉ giữ được Hà Nội.”
“Có gì khó hiểu đâu?” Sĩ Nguyên lắc đầu: “Nếu không phải trận thắng đó, khoa cử này làm sao có nhiều người đến như vậy? Ý đồ của Khổng Minh ta cũng đoán được, nhưng ý định chiếm Thục đã bỏ lỡ cơ hội từ lâu rồi. Trương Liêu đang trấn thủ vùng được gọi là Ngư Phúc, đó là nơi nhất thiết phải đi qua nếu vào Thục từ Kinh Châu. Địa thế ở đó hiểm trở, Trương Liêu cùng Từ Hoảng và Trương Nhậm trấn giữ, dù là Kinh Châu hay Giang Đông đều khó vượt qua, đừng nói chi đến Thục. Nay chỉ còn một cách, đó là xúi giục Lưu Biểu thừa cơ chiếm Giang Đông.”
Sĩ Nguyên hừ lạnh: “Đáng tiếc Lưu Biểu già nua lú lẫn, không nghe lời khuyên, bỏ lỡ cơ hội chiếm Giang Đông. Giờ trừ khi Tào Tháo đánh Giang Đông, nếu chiến sự lại nổ ra, Kinh Châu sẽ là nơi đầu tiên chịu thiệt!”
Thanh niên gật đầu, suy nghĩ của anh cũng gần như thế. Những năm qua, Kinh Châu và Nam Dương thường xuyên xung đột, nhưng sức lực càng lúc càng yếu. Hiện tại Tào Tháo đã chiếm Từ Châu và vùng Giang Hoài, trở thành thế lực mạnh ở Trung Nguyên, tạo nên thế chân vạc với Viên Thiệu và Lữ Bố ở miền Bắc. Nếu thiên hạ lại động binh, Kinh Châu sẽ rất dễ thất thủ trước Lữ Bố. Từ Nam Dương và Thục tấn công từ hai phía, với địa thế của Kinh Châu, ít nhất Giang Hạ và Nam Quận ở phía bắc sẽ khó cầm cự nổi.
Nếu Giang Hạ và Nam Quận thuộc về Lữ Bố, phần còn lại của Kinh Nam dù có bốn quận, nhưng gom lại cũng chẳng bằng một Nam Quận. Mất Kinh Bắc, có thể xem như Kinh Châu đã hết.
“Nếu lần này khoa cử thực sự như chúng ta kỳ vọng, ta nhất định sẽ tiến cử Khổng Minh ra triều. Tài năng như anh ấy mà chỉ quanh quẩn ruộng đồng thì quá phí phạm, hơn nữa Quan Trung này chẳng phải rất phù hợp với lý tưởng của anh ấy sao?” Thanh niên nhíu mày nói.
“Điều đó đúng.” Sĩ Nguyên gật đầu. Anh hiểu rõ lý tưởng thịnh thế của Khổng Minh, mà tình cảnh hiện tại ở Quan Trung cũng gần như lý tưởng của anh ta, nếu Khổng Minh không đến sẽ là một điều đáng tiếc.
“Chỉ e Khổng Minh sẽ xung khắc với Thái úy Lữ.” Sĩ Nguyên thêm một câu.
Người thanh niên im lặng. Hai người chưa gặp nhau thì chưa thể nói là xung khắc, nhưng người bạn của anh là một lòng hướng về Hán triều, nếu có điểm xung đột duy nhất với Lữ Bố, đó chính là việc Lữ Bố mang thân quyền thần, tương lai có thể thay thế nhà Hán.
Nghĩ đến đây, thanh niên không khỏi thở dài. Nhiều chuyện tuy ai cũng biết rõ, nhưng chẳng ai nói ra. Họ đến Quan Trung dự khoa cử là để ứng tuyển theo chiếu chỉ của triều đình nhà Hán, nhưng thực chất là tìm đến Lữ Bố. Theo cách nào đó, có thể xem như họ đã ngầm từ bỏ nhà Hán.
Giờ Sĩ Nguyên nhắc đến, lại khiến lợi hại hiện rõ hơn.
“Uống trà đi, thật ra không tệ như ngươi nghĩ đâu.” Bàng Thống vừa rót trà vừa nói: “Sự thay triều đổi đại, nói một cách phạm thượng, đó cũng là chuyện tất yếu. Những người ở đây, kể cả ta và ngươi, có ai thật sự quan tâm?”
Chung quy, chế độ khoa cử ở Quan Trung đã thu hút tầng lớp sĩ tử hàn môn từ khắp nơi, còn về chuyện Hán triều có tồn tại hay không, bao năm nay lòng người đã dần có sự chuẩn bị. Giống như Hán triều từng thay thế Tần triều, nay Hán triều lại như Tần triều ngày xưa.
Người thanh niên nâng chén trà, chợt cảm thấy mình có phần giả dối...