Mười lăm ngày đối với các thí sinh là một thử thách, nhưng với quan viên tham gia chấm thi cũng chẳng dễ chịu gì. Theo lý thuyết, họ sẽ bắt đầu chấm bài sau khi thí sinh hoàn thành, nhưng trên thực tế, từ ngày đầu tiên có người nộp bài, quá trình chấm đã bắt đầu. Việc coi thi là do Cấm quân phụ trách, không phải là trách nhiệm của họ.
“Sao vừa mới nửa ngày đã có người nộp bài?” Lữ Bố nhìn ba bài thi vừa được đưa lên: một bài về vấn đề phú quốc, một bài về chiến thuật "bối thủy nhất chiến" và một bài về thương nghiệp, tỏ vẻ ngạc nhiên.
Người dám nộp bài sớm như vậy hẳn là tự tin và có bản lĩnh, và quả thật, như Lữ Bố nghĩ, ba bài này bất luận về quan điểm hay đề xuất đều rất xuất sắc. Trong đó, bài về thương nghiệp đặc biệt khiến ông chú ý.
Không có các bài khác để đối chiếu, Lữ Bố không biết liệu ý kiến này có phổ biến hay không, nhưng người viết đã nêu rõ cả lợi ích và tác hại của việc phát triển thương nghiệp, không chỉ dừng ở việc đả kích "hưng thương diệt quốc." Đặc biệt, quan điểm khuyến khích thương nhân nhỏ lẻ nhưng nghiêm ngặt kiểm soát các phú thương và ngăn cản họ can thiệp vào chính trị hoàn toàn phù hợp với suy nghĩ của Lữ Bố.
"Hưng thương có thể giúp quốc gia phồn vinh, nhưng nếu dùng thương nghiệp để trị quốc, tất sẽ diệt vong sớm!" Người viết không thể biết rõ cảnh triều đình cuối thời Đại Ngụy bị thương nghiệp lũng đoạn, nhưng tầm nhìn này quả thực rất sắc sảo.
Lữ Bố nhìn số hiệu trên bài thi: 94, khẽ ghi nhớ rồi chuyển bài sang cho Thái úy Thái Ung, nói: “Bá Nghệ, huynh xem bài này thế nào?”
Thái Ung đang thích thú với bài luận về phú quốc, nghe vậy liền đưa bài đó cho Lữ Bố xem: “Thái úy cũng nên xem bài này.”
Lữ Bố đọc bài về phú quốc, nhận thấy lập luận cũng khá sắc sảo, phảng phất chút tư tưởng phục hưng thế gia, nhưng lập trường công bằng, chỉ ra sự ảnh hưởng của quyền lực sĩ tộc quá lớn. Bài này dường như có chút ý tứ uốn mình để phù hợp với chính sách của Lữ Bố, tuy không lộ liễu, nhưng cũng thể hiện một kiểu người tài năng, khéo léo và ẩn nhẫn, hiếm có.
“Thương nghiệp là lĩnh vực mà Thái úy quen thuộc. Ý kiến của người này thật là đáng để ta cảnh giác,” Thái Ung gật gù đồng ý sau khi đọc bài, tuy không am hiểu về thương nghiệp, nhưng sự phát triển thương nghiệp đã mang lại sự phồn vinh cho Quan Trung. Ông mơ hồ nhận thấy một số rủi ro, nhưng không thể phân tích tường tận như bài viết này. Đọc xong, ông cảm thấy như vừa được khai sáng.
Lữ Bố gật đầu, Thái Ung học thức uyên bác nhưng kém nhạy bén trong chính trị. Bài này đòi hỏi tầm nhìn xa rộng, việc hiểu thấu đã là điều đáng quý. Kỳ thi này quả thu hút được không ít nhân tài.
Bài về chiến thuật “bối thủy nhất chiến” cũng rất thú vị. Xét từ thời điểm hiện tại, khi đã biết về cách bố trí của Hàn Tín, việc phá chiến thuật này không khó, nhưng phương thức phá trận của tác giả lại rất độc đáo, cho thấy tài năng không tầm thường về binh pháp.
Ngày đầu tiên, số người nộp bài không nhiều, nhưng từ ngày thứ hai, thí sinh lần lượt nộp bài luận đầu tiên, khiến kỳ thi bắt đầu nhộn nhịp.
Kỳ thi này bao gồm chín câu hỏi, bao trùm các vấn đề quốc sách, dân sinh và binh pháp. Đa số thí sinh không thể trả lời hết các câu hỏi. Tiêu chuẩn đánh giá cũng đã được một nhóm quan viên phê duyệt, để một bài được chấm đạt, phải có ít nhất hai trong số tám quan viên gồm Lữ Bố, Thái Ung, Chung Dao, Dương Bưu, Giả Hủ, Quách Gia, Lý Nho và Tuân Du đồng ý.
Chỉ cần một bài trong chín câu được công nhận, thí sinh sẽ vượt qua kỳ thi sơ khảo và có cơ hội được phân công công việc dựa trên chủ đề họ chọn trả lời.
Thỉnh thoảng có bài làm các quan viên kinh ngạc, nhưng những bài xuất sắc như ba bài đầu lại không nhiều, và một số bài nổi trội sau đó cũng thuộc về ba người đầu tiên, khiến Lữ Bố càng thêm kỳ vọng.
Tới ngày thứ ba, Lữ Bố đột nhiên nhíu mày, triệu Điển Vi và dặn: “Gọi cấm quân của phòng thi số chín mươi lăm đến đây.”
“Rõ!” Điển Vi nhận lệnh rồi lui đi, Lữ Bố để các quan viên khác tiếp tục chấm bài, còn mình sang phòng nghỉ.
Một lát sau, Điển Vi đưa một tên lính Cấm quân vào, người lính thấy Lữ Bố liền cúi chào: “Tham kiến Thái úy.”
“Không cần đa lễ.” Lữ Bố khoát tay nói: “Thí sinh trong phòng thi của ngươi sao đến nay chưa nộp bài nào?”
“Thái úy minh xét, phòng đó đã nộp hai bài rồi.” Tên lính nghĩ rằng Lữ Bố nghi ngờ mình, liền nhanh chóng giải thích.
“Hai bài sao?” Lữ Bố gật đầu, chỉ tay về phía Điển Vi: “Sau này mỗi lần thí sinh đó nộp bài, ngươi phải đến báo với Điển Vi, chuyện này không được nói với ai, hiểu chưa?”
“Rõ!” Người lính tuy không hiểu, nhưng không dám phản đối, cúi đầu lui ra.
“Chủ công, phòng thi số chín mươi lăm là ai vậy?” Điển Vi thắc mắc nhìn Lữ Bố, chẳng lẽ là công tử? Nhưng công tử còn quá trẻ.
“Là Hoàng thượng,” Lữ Bố đáp.
“Hoàng thượng?” Điển Vi ngơ ngác nhìn Lữ Bố. Vị vua này bỏ hoàng cung, đi thi lấy công danh ư? Đúng là khó hiểu, chẳng lẽ muốn làm quan dưới trướng chủ công?
“Chuyện này không được tiết lộ với ai!” Lữ Bố nghiêm mặt.
“Xin chủ công yên tâm, mạt tướng nhất định kín miệng.” Điển Vi đập ngực cam đoan.
Lữ Bố gật đầu, trở lại nơi chấm thi. Dù muốn xem bài của Hoàng đế, ông không tiện hỏi trực tiếp, dễ gây nghi ngờ.
Trong những ngày tiếp theo, số lượng bài làm ngày một nhiều, và Lữ Bố cũng dần gác lại chuyện của Hoàng đế.
Có một số bài đặc biệt, Lữ Bố yêu cầu chuyển thẳng đến chỗ mình, chính là của ba người số 94, 888 và 1049. Tuy chưa biết rõ danh tính, nhưng số hiệu của họ đã lan truyền trong đám quan viên. Không chỉ Lữ Bố mà cả Thái Ung cũng rất hứng thú với bài của ba người này, nên không ai dị nghị.
Thời gian nửa tháng nhanh chóng trôi qua, thí sinh sau khi nộp bài cuối cùng bắt đầu rời khỏi trường thi, nhưng các quan viên vẫn bận rộn như cũ.
“Công tử, từ hôm nay đến ngày công bố kết quả, mọi chi phí ăn ở tại Trường An đều do triều đình lo liệu. Nếu công tử đỗ, triều đình sẽ tiếp tục hỗ trợ đến khi diễn ra kỳ thi cuối.” Tên lính Cấm quân đưa Từ Thứ về quán trọ của ông và Bàng Thống, cung kính nói: “Trong thời gian này, bất cứ sự bất công nào công tử gặp phải tại Trường An, xin báo với tiểu nhân, tiểu nhân sẽ thay công tử xử lý.”
“Tạ ơn.” Từ Thứ cúi đầu đáp, thầm cảm nhận được sự coi trọng đặc biệt của triều đình đối với kỳ thi này, ngay cả Cấm quân cũng chịu trách nhiệm bảo vệ an toàn.
Lên lầu, ông thấy Bàng Thống đang buồn chán uống trà, cười nói: “Sĩ Nguyên, ngươi ra khỏi trường thi khi nào?”
“Hôm qua,” Bàng Thống nhìn Từ Thứ, cười đáp: “Xem ra Nguyên Trực cũng rất tự tin vào mình.”
“Tạm ổn, kỳ thi lần này khá thú vị,” Từ Thứ ngồi xuống nói.
“Thái úy cũng rất coi trọng nhân tài,” Bàng Thống gật đầu. Các đề thi đều hướng tới
thực tiễn, không phải những lý luận sáo rỗng, gần như tất cả đều liên quan đến quốc kế dân sinh.
“Ngươi nghĩ triều đình sẽ chấm điểm như thế nào?” Từ Thứ hỏi.
Thí sinh tham gia kỳ thi lần này đến từ khắp nơi trong thiên hạ, có người ở Quan Trung, có người dưới quyền các chư hầu khác. Liệu triều đình có thiên vị người Quan Trung không?
“Thái úy muốn dân tâm thiên hạ phục tùng, nên sẽ không thiên vị con dân Quan Trung đâu, Nguyên Trực yên tâm.” Bàng Thống cười, nếu thật sự thiên vị, chứng tỏ Lữ Bố không nhìn rõ lợi hại, dù hiện giờ quyền lực mạnh mẽ, cũng không thể vững bền.
Trong chín câu hỏi, chỉ có một câu có đáp án đúng, các câu còn lại đều tùy thuộc vào quan điểm cá nhân, vì vậy rất khó chấm điểm. Chính ông cũng tò mò triều đình sẽ chấm như thế nào.
Từ Thứ gật đầu, không nói thêm gì. Hai người tiếp tục bàn luận về các câu hỏi và trao đổi quan điểm. Đến hai ngày sau, nhiều thí sinh đã rời khỏi trường thi, Bàng Thống và Từ Thứ như thường lệ uống trà, nghe những người này tranh luận, cảm thấy thú vị. Bỗng có một người bước tới, cúi chào Bàng Thống: “Các hạ là thí sinh số 94?”
“Chính tại hạ,” Bàng Thống đáp, “Công tử có điều gì muốn chỉ giáo?”
“Chỉ giáo thì không dám,” thanh niên lắc đầu, ngồi xuống nói: “Tại hạ là thí sinh số 95, ngồi chếch bên cạnh các hạ, thấy ngài đã nộp hết bài từ ngày thứ tám?”
Bàng Thống không biết đối phương muốn gì, liền gật đầu.
“Vậy thì học vấn của các hạ hẳn rất cao, không biết có thể xem qua bài của tại hạ, cho vài nhận xét được không?” Người này chính là Lưu Hiệp, nửa tháng qua thấy Bàng Thống nộp bài mỗi ngày, lại rời trường thi từ sớm, nên rất tò mò. Dù diện mạo Bàng Thống không nổi bật, nhưng học vấn hẳn là cao, vì vậy muốn nhờ xem bài của mình.
Bài viết gốc do thí sinh tự giữ, nếu có sai sót có thể đối chiếu.
Bàng Thống và Từ Thứ nhìn nhau, thấy kỳ lạ, liền đáp: “Một tháng sau sẽ công bố kết quả, khi đó tự nhiên sẽ rõ, chúng ta không phải quan viên chấm thi, công tử đưa chúng ta xem cũng chẳng ích gì?”
“Tại hạ nhất định sẽ đỗ, nhưng sợ có người không phục, muốn tìm vài người đồng đạo kiểm tra, để không rơi vào tình trạng ‘thắng mà chẳng vinh quang’.” Lưu Hiệp tự tin đáp.
Ồ, lớn tiếng thật.
Bàng Thống và Từ Thứ nghe vậy liền thấy hứng thú, cũng không ngại cho đối phương xem bài của mình.
Tuy nhiên…
Xem một hồi, Bàng Thống có chút không chịu nổi, liếc nhìn vẻ mặt mãn nguyện của Lưu Hiệp, đành tiếp tục đọc…
“Thế nào?” Sau một lúc, Lưu Hiệp thấy Bàng Thống đã đặt xuống ba bài, liền sốt sắng hỏi.
“Văn phong trau chuốt, quả là hiếm thấy, nhưng giữa lời văn có phần…” Nhìn vẻ mặt chờ đợi của đối phương, Bàng Thống thở dài, lắc đầu nói: “Về mặt hành văn mà nói, thì tốt, hơn ta nhiều.”
“Bài của ngươi cũng không tệ, chỉ là thiếu chút mài giũa, chắc do gấp rút mà ra.” Lưu Hiệp cười hài lòng đáp.
“Ừm~” Bàng Thống gật đầu, không tranh luận thêm gì.