"Thái tử, xin ngài xem, nội bộ vận hành theo nguyên lý Ngũ hành, kết hợp sức mạnh lửa và nước để vận chuyển lò Âm Dương, làm bánh xe chuyển động. Tuyến đường sắt này trải dài hơn trăm dặm, chỉ cần một canh giờ, xe lò Âm Dương có thể đưa người đến nơi xa trăm dặm!"
Cỗ xe vận hành bằng lò Âm Dương lần này được thiết kế tinh gọn, nhưng vẫn mạnh mẽ, dù hơi nước lan tỏa mịt mù khắp toa xe, tạo nên bầu không khí như lẫn trong làn sương.
Chuyến xe chạy hơn trăm dặm chỉ trong một canh giờ. Lữ Bố nhảy xuống xe, phẩy mái tóc ướt đẫm hơi nước, nhìn bản thiết kế đã bị ẩm, cau mày nói với thợ cả: "Về vẽ lại bản thiết kế này, tìm cách đưa hơi nước ra bên ngoài."
“Thái tử yên tâm!” Thợ cả vội vàng gật đầu, vui mừng vì cỗ xe lò Âm Dương đã thành công.
“Làm sao để về lại?” Lữ Bố không muốn ngồi lại lần nữa, dù tốc độ nhanh nhưng toàn thân như bị hấp chín, dễ sinh bệnh phong hàn.
Khai thác mỏ, xe lò Âm Dương, thuyền Ngũ hành, máy dệt nước, pháo Hỏa Thần… Lữ Bố tin rằng nếu mang những phát minh này về Đại Hán và có mười năm, ít nhất cũng đủ để thay đổi diện mạo Quan Trung, vì khi đó không cần tốn thêm thời gian cải tiến, có thể lập tức thực hiện.
Cỗ xe lò Âm Dương mới này đánh dấu giai đoạn tiến bộ quan trọng của công nghệ, khi Đại Ngu qua mười năm tích lũy đã có nền kinh tế vững mạnh, dân chúng ấm no, triều chính thanh bình, báo hiệu thời kỳ thịnh vượng. Nhưng vừa khi Lữ Bố chuẩn bị cho bộ Công mở rộng đường sắt ra Tây Bắc, tin tức từ phía Tây cho hay: Tùng Tán Cán Bố của Thổ Phồn phái người đến cầu thân với Đại Ngu.
Nhà họ Lữ ba đời chỉ toàn con trai, chưa có ai là nữ. Dù Lữ Trung đã lập gia đình và có một con gái - cháu gái của Lữ Bố, nhưng mới ba tuổi. Nếu Thổ Phồn dám đưa ra yêu cầu, Lữ Bố hẳn sẽ không ngần ngại mà động binh.
“Ý con về chuyện đối đãi với Thổ Phồn là sao?” Lữ Cổ hỏi Lữ Bố.
“Xe lò Âm Dương vừa xuất hiện có thể nối thông Tây Vực, khi hoàn thành, từ Trường An đến Tây Vực chỉ mất hai ngày. Thổ Phồn là quốc gia lớn ở Tây Vực, nằm trên đường chiến lược. Nếu họ chịu làm phiên thuộc cho Đại Ngu thì tốt. Còn nếu không, trong vòng mười năm, Đại Ngu đánh Thổ Phồn cũng chẳng khác gì diệt phỉ.” Lữ Bố cười đáp.
Sự xuất hiện của xe lò Âm Dương làm cho thiên hạ thu hẹp, chỉ cần có đủ đường sắt, với tốc độ của xe lò Âm Dương, việc đến bất cứ đâu cũng không mất quá mười ngày.
Điều này cũng giảm chi phí lương thực và sức người cho việc vận chuyển, tăng cường quyền kiểm soát của Đại Ngu đối với Tây Vực và thảo nguyên. Tuy nhiên, việc xây dựng đường sắt là công trình lớn, không kém gì việc Dương Quảng từng đào sông vận chuyển, đòi hỏi phải đổ toàn bộ nguồn lực khai thác sắt của Đại Ngu vào.
“Không phải dùng binh?” Lữ Cổ cười hỏi.
“Lấy võ phục người không thể lâu bền,” Lữ Bố lắc đầu nói. “Mười năm sau, muốn lấy Thổ Phồn cũng dễ dàng, nhưng với Đại Ngu, tốt nhất vẫn là hợp tác, dùng Thổ Phồn làm tiền trạm ở Tây Vực. Nếu có địch xâm lăng, Thổ Phồn có thể làm lá chắn cho ta, và khai thác mỏ ở Tây Vực cũng có thể phục vụ Đại Ngu.”
Với xe lò Âm Dương và thuyền Ngũ hành, nhu cầu về than và sắt tăng vọt. Thuyền Ngũ hành phần lớn làm bằng sắt, dù Đại Ngu có diện tích lớn, nhưng khai thác đòi hỏi nhân lực khổng lồ. Sử dụng phương thức trao đổi để hạ bớt nhân lực cho các nước chư hầu, đồng thời trao đổi tơ lụa, trà vốn có chi phí sản xuất thấp để lấy tài nguyên từ đối phương là điều khả thi.
Ngày nay, tơ lụa thượng hạng đã có thể sản xuất hàng loạt, từ một cuộn mỗi ngày tăng lên mười cuộn, thậm chí nhiều hơn, nhưng ở các nước Tây Vực, giá vẫn không đổi. Lữ Bố nhận thấy cơ hội sinh lợi lớn từ đây cho quốc gia.
Lữ Cổ đồng ý, liền thực hiện theo lời Lữ Bố, bắt đầu xây dựng đường sắt ở Tây Bắc để vận chuyển than đá, sắt.
Mọi chuyện diễn ra đúng như dự tính của Lữ Bố. Các nước Tây Vực bắt đầu khai thác khoáng sản để giao thương với Đại Ngu, giúp Đại Ngu nhanh chóng tích lũy được khối lượng tài sản khổng lồ.
Nhờ đó, triều đình không chỉ giàu có, mà người dân cũng phất lên nhờ buôn bán với Tây Vực. Các thương gia sở hữu khối tài sản lớn đã bắt đầu tụ tập nhân lực, lập công xưởng khắp nơi, thuê hoặc tự đào tạo thợ thủ công.
Lữ Bố nhận thấy các thợ thủ công không còn chuyên tâm vào nghiên cứu kỹ thuật mà chuyển sang tích lũy tài sản, trong khi triều đình bỗng nhiên không thể kiểm soát nổi thiên hạ.
Sự bành trướng của các thương gia khiến các quan lại lúng túng.
“Phong Tiên, có cách gì giải quyết không?” Lữ Cổ nhíu mày nhìn Lữ Bố, lo ngại trước tình hình hiện nay khi các thương gia giàu có gây khó dễ cho triều đình.
“Có.” Lữ Bố vuốt cằm, chợt nhận ra cha mình đã tóc bạc nhiều, lại nghĩ mình cũng không còn trẻ nữa.
“Thái tử có diệu kế gì, xin nói thẳng.” Phòng Huyền Linh nhìn Lữ Bố, hỏi.
“Họ không coi trọng triều đình dựa vào đâu?” Lữ Bố không trả lời mà hỏi lại.
“Có nhiều của cải, thuê nhiều dân chúng, người dân phải phụ thuộc vào họ mà sống,” Đỗ Như Hối thở dài.
“Vậy triều đình chỉ cần đứng về phía dân chúng, họ có thể làm được gì?” Lữ Bố cười đáp.
Chúng thần nghe vậy, mắt sáng lên, dường như đã hiểu ra điều gì.
“Ta được biết, thí dụ như nhà máy dệt, với cải tiến công nghệ, một thợ dệt có thể dệt từ một cuộn vải lên mười, hai mươi, ba mươi cuộn mỗi ngày. Thế nhưng tiền công vẫn không thay đổi, thậm chí còn phải làm nhiều giờ hơn, từ ba canh ban đầu lên năm canh, thậm chí lâu hơn. Triều đình bảo vệ không phải là các thương gia, mà là thợ thủ công.” Lữ Bố nói.
Triều đình ngay lập tức ban hành pháp lệnh bảo vệ thợ thủ công, bao gồm quy định về tiền công, thời gian làm việc, và các điều khoản bảo hộ khác.
Tuy vậy, dân chúng vốn quen chịu đựng áp bức của các thương gia, không ai dám đứng lên tố cáo, lo sợ mất việc. Các thương gia vì thế càng lộng hành hơn. Tình trạng này kéo dài ba năm, cuối cùng có người kiệt sức mà chết, vợ của người ấy đến quan phủ tố cáo, triều đình lập tức điều quân điều tra, và thương gia chèn ép lao công bị xử phạt nặng.
Các thương gia còn bị buộc phải bồi hoàn tiền công ba năm và trả lương tăng gấp đôi cho giờ làm thêm. Số tiền phạt này khiến không ít thương gia phải phân tán gia sản.
Tin tức lan truyền rộng rãi, các thợ thủ công liên tục đến quan phủ tố cáo. Triều đình lập tức điều tra, trừng trị những ai vi phạm, phạt tiền, thậm chí chém đầu.
Sau sự kiện này, phần lớn các quan lại cấp dưới bị thay thế, dẫu triều đình chịu tổn thất, nhưng quan trọng nhất là thiết lập luật lệ rõ ràng, không để thương gia lộng quyền vượt qua luật pháp triều đình.
Cuộc cạnh tranh giữa quyền lực và tiền tài này đã kéo dài đến mười năm. Khi kết thúc, Lữ Bố đã
sáu mươi mốt tuổi, còn Lữ Cổ thì tám mươi mốt, chứng kiến cuộc chiến không khói súng này…