Kế hoạch mười năm của Lữ Bố đã đi qua một nửa, kỳ thi khoa cử lần thứ hai cũng bước vào giai đoạn chuẩn bị. Lần này, lượng thí sinh từ Quan Trung đổ về đông đảo hơn nhiều. So với lần trước, phạm vi của kỳ thi được mở rộng hơn và triều đình cũng đã đưa ra các biện pháp phòng ngừa gian lận hiệu quả hơn.
Bên cạnh Trường An Thư Viện, các thư viện ở Thành Đô, Lạc Dương và Nam Dương cũng bắt đầu có các học viên tham gia kỳ thi.
Ngoại trừ Trường An Thư Viện, ba thư viện còn lại vẫn còn phần nào yếu kém, nhưng không sao, sang kỳ thi sau, hẳn sẽ có những hạt giống tài năng mới.
So với kỳ thi trước, yêu cầu lần này khắt khe hơn. Nếu trước đây chỉ cần đạt một điểm là có thể vào làm quan, thì nay, điểm sơ khảo ít nhất phải đạt trên năm điểm, tức là phải có ít nhất một khả năng vượt trội hoặc thông thạo ở nhiều lĩnh vực thì mới đạt tiêu chuẩn.
Một phần vì lượng thí sinh ngày càng nhiều; dân số Quan Trung ngày một gia tăng và cuộc sống càng thêm phồn hoa, dẫn đến yêu cầu đối với năng lực của quan viên cũng không ngừng nâng cao.
Kỳ thi khoa cử lần thứ hai đang đến gần, nhưng Lữ Bố trong lòng lại không vui, vì Thái học sĩ Thái Ung đã ngã bệnh.
Sinh lão bệnh tử vốn là lẽ thường, nhưng khi thấy người bạn tri kỷ của mình sắp lìa xa cõi thế, lòng Lữ Bố không khỏi trĩu nặng.
"Ta đã đến lúc rồi, Phụng Tiên chớ nên buồn lòng như vậy." Thái Ung vỗ nhẹ tay Lữ Bố, lão đã thông suốt mọi lẽ đời. Con người, cuối cùng rồi cũng phải đối mặt với cái chết, ông đã sống đến tuổi này, cũng coi như đã thỏa mãn.
"Giá như ta học y từ sớm, có lẽ đã có thể kéo dài tuổi thọ của ông thêm vài năm." Lữ Bố thở dài nói.
"Người kỳ tài!" Thái Ung nghe vậy, không khỏi nhìn Lữ Bố với vẻ bất đắc dĩ. Nếu là người khác nói điều này, ông sẽ chỉ cười nhạt, nhưng Lữ Bố nói, ông lại tin. Người này quả thực là ai học gì cũng có thể hiểu, hiểu rồi lại tinh thông. Tri thức là thế, y thuật cũng thế. Ông không hiểu rốt cuộc có thứ gì mà Lữ Bố không thể học được.
"Con người, cuối cùng rồi cũng phải ra đi. Cuộc đời này của lão phu tuy chỉ để lại chút danh tiếng khiêm tốn, nhưng có hai việc khiến lão phu cảm thấy không sống uổng kiếp này. Một là hoàn thành Hán Thư, hai là làm viện chủ Trường An Thư Viện, nhìn từng đệ tử trưởng thành, lão phu cảm thấy mình cũng đã để lại đôi chút cho hậu thế." Thái Ung nói với vẻ bâng khuâng.
Cuộc đời ông, nếu luận về danh vọng, chẳng hề thua kém các danh gia bốn đời ba công, cũng từng làm quan phụ tá thiên tử, trải qua bao thăng trầm chốn quan trường. Nhưng khi nhìn lại, điều ông tự hào nhất lại là khi nhận lời mời của Lữ Bố để lãnh đạo Trường An Thư Viện.
Dù tiếng tăm không nhất định là tốt, bởi trong mắt nhiều người Lữ Bố là kẻ tội ác tày trời, nhưng ở đây, ông đã thực sự làm được nhiều việc mà mình mong muốn. Giờ Hán Thư đã hoàn thành, con gái cũng đã có nơi tốt đẹp, thêm vào đó, thư viện cũng đã đi vào quỹ đạo, đời ông coi như không còn gì hối tiếc. Chỉ tiếc là… có lẽ không thể nhìn thấy kỳ khoa cử thứ hai diễn ra.
Chỉ cần kỳ thi khoa cử lần này thành công, thì quy mô của khoa cử sẽ được định hình ổn định.
"Trong sử sách ắt sẽ có chỗ cho Bá Khiêm công!" Lữ Bố mỉm cười nói. Nếu Thái Ung làm quan, chưa chắc đã có thành tựu gì lớn, nhưng trong lĩnh vực giáo dục thì ông quả thực là bậc nhất đương thời. Lữ Bố chưa từng gặp Trịnh Huyền, cũng không biết tài năng của người ấy ra sao, nhưng những đóng góp của Thái Ung trong giáo dục và học vấn thì thật sự xứng đáng với danh tiếng của ông.
"Chiêu Cơ!" Thái Ung lắc đầu, gọi con gái mình là Thái Diễm.
"Con đây." Thái Diễm tiến đến, cúi đầu hành lễ với Lữ Bố và cha mình.
Thái Ung nắm lấy tay Lữ Bố, nói: "Gọi người tài không tránh người thân, Phụng Tiên cũng biết học vấn của Chiêu Cơ. Ta ra đi, chỉ có điều lo lắng nhất là thư viện, không biết có ai có thể đảm đương tốt hay không. Phụng Tiên, ngươi tinh thông về nhân tài, Chiêu Cơ tuy là nữ tử, nhưng nếu luận học vấn, có đủ khả năng đảm nhiệm chức viện chủ chứ?"
Lữ Bố trầm ngâm giây lát, đáp: "Kỳ thi lần thứ ba sẽ diễn ra ở Lạc Dương, Lạc Dương Thư Viện đã xây xong từ lâu, song các viện chủ trước đều có tài cán hạn chế. Nếu Chiêu Cơ bằng lòng, có thể đến Lạc Dương Thư Viện làm viện chủ."
Thái Ung nói không sai, Thái Diễm quả thực không thua kém cha mình trong việc giáo dục. Dạy học vốn không giống như làm quan hay tòng quân cần quá nhiều khắt khe, hơn nữa, Thái Diễm cũng là một học giả nổi danh, lại có kinh nghiệm dạy dỗ phong phú. Những năm qua ở Trường An Thư Viện, khả năng quản lý của bà đã được khẳng định, làm viện chủ là hoàn toàn phù hợp.
Tuy nhiên, Trường An Thư Viện thì không thể, không nên để người khác nghĩ rằng nơi này là học viện gia tộc. Học viện gia tộc có thể tồn tại, nhưng không phải bây giờ. Hiện tại, toàn vùng Kinh Triệu với nền kinh tế phồn thịnh, rất nhiều gia đình sẵn lòng đưa con em mình đến học. Trường An Thư Viện có ảnh hưởng lớn, không thể để người ta nghĩ đây là học viện tư nhân.
"Vậy là ổn rồi." Thái Ung nghe Lữ Bố đồng ý, hài lòng nở nụ cười. Ở đâu thì không quan trọng, quan trọng là ông không muốn tài năng của con gái mình bị mai một chỉ vì việc lập gia đình.
"Cảm tạ Thái úy." Thái Diễm cúi đầu hành lễ với Lữ Bố.
"Còn một việc nữa…" Thái Ung nhìn về phía Thái Diễm, nàng hiểu ý cha, cúi chào rồi lui ra.
"Cứ nói đi." Lữ Bố đoán được phần nào, lặng lẽ ngồi xuống cạnh Thái Ung.
"Ta cả đời là thần tử nhà Hán, cảm tạ Phụng Tiên đã không để ta phải làm điều nghịch tặc." Thái Ung cười chua xót.
"Ta cũng là thần tử nhà Hán." Lữ Bố thở dài.
Thái Ung lắc đầu: "Không giống nhau, vạn vật trên đời đều có thiên số, thuở xưa Nghiêu Thuấn cũng vậy. Việc thay đổi vương quyền, vốn không nhất thiết phải tàn bạo.
Truyện được đăng tải duy nhất tại TruyenTV:"
Lữ Bố gật đầu, nhưng trong lòng vẫn không hoàn toàn đồng ý. Thời Nghiêu Thuấn thực sự không có bạo lực sao? Thời đại ấy cách quá xa hiện tại, đã không thể khảo chứng, nhưng dựa vào hiểu biết của Lữ Bố về bản tính con người, điều đó gần như không thể, trừ khi là giống như hiện nay, bên kia hoàn toàn không còn khả năng chống lại, buộc phải tự nguyện.
"Cứ yên tâm, ta không làm hại Hoàng thượng." Lữ Bố nhìn Thái Ung mỉm cười nói.
"Vậy thì ta có thể an lòng rời đi." Thái Ung mỉm cười.
Lữ Bố định an ủi đôi câu, nhưng bất chợt cảm thấy điều gì đó. Khi quay lại, Thái Ung đã nhắm mắt, bàn tay đang nắm lấy tay Lữ Bố cũng rũ xuống.
Ngỡ ngàng giây lát, rồi hắn thở dài, nhẹ nhàng đặt tay Thái Ung lại chỗ cũ, đứng dậy bước ra cửa, nhìn thấy Quách Gia và Thái Diễm đang chờ bên ngoài, khẽ lắc đầu.
Có lẽ, nỗi trăn trở lớn nhất trong lòng Thái Ung vẫn là Lưu Hiệp.
Bên trong phòng, tiếng nức nở của Thái Diễm vang lên, Quách Gia đứng cạnh Lữ Bố, cười chua chát: "Thầy nhìn thì có vẻ thoải mái, nhưng những năm qua trong lòng vẫn còn nặng nề một khúc mắc. Giờ đây, người đã ra đi, khúc mắc đó cũng chẳng còn."
Lữ Bố quay lại, nhìn Quách Gia: "Phụng Hiếu đang nói gì?"
Quách Gia nghiêm mặt nhìn Lữ Bố: "Chủ công, có những chuyện, đã đến lúc thì phải làm, thuận theo thời thế mà tiến. Trời đã ban cho mà không nhận lấy sẽ phải chịu trừng phạt. Nếu nắm bắt thời cơ, việc bình định thiên hạ sẽ đủ để củng cố địa vị của chủ công!"
"Nhưng trời vẫn chưa trao cho ta." Lữ Bố cười lắc đầu.
"Có lẽ vậy." Quách Gia cũng cười, không nói thêm gì nữa. Cả hai đều hiểu ý nhau, nhiều điều chỉ cần nói đến đó là đủ. Nhưng Thái Ung vừa mất, Quách Gia là đệ tử và cũng là con rể, ngay sau đó mà cười đùa thì không ổn, nên rất nhanh gương mặt anh ta trở lại vẻ buồn bã. Khi tiễn Lữ Bố đến cửa, mắt anh đã đỏ hoe. Thái Ung không có con trai, mọi việc hậu sự dĩ nhiên do người con rể này lo liệu.
Sự qua đời của Thái Ung là một sự kiện trọng đại. Là đại nho duy nhất còn lại đương thời, sự ra đi của ông có thể coi là sự kết thúc của một thời đại. Lưu Hiệp tự tay hạ chiếu lệnh các chư hầu trong thiên hạ mặc đồ tang, tiễn đưa Thái Ung. Nghe theo hay không là chuyện của các chư hầu, nhưng chiếu thư thì vẫn phải ban ra.
Trong lãnh thổ Quan Trung, các châu quận, thứ sử, thái thú đều mặc đồ tang để tiễn biệt Thái Ung.
Việc Thái Ung có xứng với lễ nghi này không, không ai dám nói chắc, nhưng Tào Tháo và Viên Thiệu đã tiếp nhận chiếu thư từ triều đình, sau khi nghe tin, họ tự mình mặc đồ tang, hướng về phía tây bái biệt Thái Ung.
Tào Tháo từng học một thời gian dưới môn hạ của Thái Ung, đối với ông luôn kính trọng, coi mình là học trò của Thái Ung. Nay Thái Ung qua đời, dù triều đình không hạ chiếu, Tào Tháo cũng sẽ vì ông mà mặc đồ tang.
Còn Viên Thiệu, trước đây đã ép chết Trịnh Huyền, tuy không cố ý, nhưng điều này cũng khiến ông bị nhiều người chỉ trích. Nay Thái Ung mất, Viên Thiệu cũng mong thông qua việc này để giảm bớt phần nào ảnh hưởng tiêu cực.
Ba chư hầu lớn cùng triều đình đều làm thế, Tôn Quyền và Lưu Biểu tuy không có liên hệ gì với Thái Ung, nhưng cũng tự mình mặc đồ tang, lập linh vị tưởng nhớ ông.
“Phụp! Phụp! Phụp!”
Ở Quyên Thành, phủ của Tào Tháo, ba mũi tên sắc bén xuyên qua không trung, trúng vào bia cách sáu mươi bước.
Tào Tháo nhìn liên nỗ trong tay, hài lòng gật đầu: “Không tồi.”
"Chủ công, liên nỗ này được chế lại từ vài bộ nỗ cơ của quân Quan Trung để lại. Cơ cấu rất tinh vi, muốn sản xuất hàng loạt cũng khó. Hơn nữa, mũi tên của nó phải làm riêng. Nếu thay mũi tên thường, cần sửa lại thân nỗ, mà sửa thì tầm bắn khó đạt được như hiện tại." Một thợ thủ công giải thích những ưu khuyết của liên nỗ và nguyên lý của liên nỗ Quan Trung cho Tào Tháo.
Đã nửa tháng kể từ khi Thái Ung qua đời, Tào Tháo giờ đây càng bận tâm hơn liệu Lữ Bố có nhân cơ hội này mà đăng cơ không. Bởi Thái Ung có thể coi là Hán thần duy nhất còn lại có ảnh hưởng với Lữ Bố, nay ông mất, đây là thời cơ tốt nhất để Lữ Bố đoạt ngôi.
Nếu Lữ Bố thật sự xưng đế, cuộc chiến chư hầu thứ hai để thảo phạt Lữ sẽ diễn ra, và lần này thực chất là Tào Tháo cùng Viên Thiệu hợp lực chống lại Lữ Bố.
Tào Tháo đã suy nghĩ kỹ lưỡng, Kinh Châu và Giang Đông không thể trông cậy vào, ông và Viên Thiệu hợp sức tấn công, với sức của hai người cộng với liên nỗ đã được phá giải, ông tin rằng không khó để tiến vào Quan Trung.
“Tốt!” Tào Tháo hài lòng gật đầu, nhìn thợ thủ công: “Cần vật liệu gì, cứ nói, cố gắng chế tạo càng nhiều càng tốt.”
“Chủ công chưa hiểu sao? Vấn đề thực sự không nằm ở nỗ.” Người thợ thủ công cười khổ.
“Lời này là sao?” Tào Tháo không hiểu.
Người thợ thủ công cười khổ giải thích: “Loại liên nỗ này rất dễ lắp dây, tốc độ bắn lại cực nhanh. Chỉ cần trăm người mỗi người cầm một cây liên nỗ có thể tạo ra hiệu quả của nghìn người bắn tên.”
“Tốt!” Tào Tháo gật đầu, đó chính là hiệu quả ông mong muốn.
"Nhưng tiêu hao tên rất lớn. Nếu dùng cung tên thông thường, một người trong trận chiến cũng không dùng quá mười mũi. Nhưng với liên nỗ này, nếu không hạn chế, một người bắn trăm mũi là hoàn toàn có thể, mà mũi tên cần làm riêng."
“Tức là, nỗ dễ làm, nhưng tên không đủ?” Tào Tháo bừng tỉnh. Ông nhớ lại khi tấn công Nam Dương, Mã Siêu cũng keo kiệt trong việc sử dụng nỗ này. Đến sau thì bỏ hẳn, chắc là hết tên.
“Đúng vậy!” Người thợ thủ công thấy Tào Tháo cuối cùng hiểu, thở phào.
“Ra là vậy.” Tào Tháo gật đầu, trầm ngâm: “Ít nhất cần vạn bộ liên nỗ, còn tên, điều tất cả thợ thủ công tới, làm được bao nhiêu thì làm bấy nhiêu.”
Nếu Lữ Bố định đoạt ngôi, có lẽ sẽ sau kỳ khoa cử, vẫn còn thời gian, không cần vội.
“Rõ!”