Sau vài ngày khảo sát thực địa, trông cứ như đi lang thang không mục đích, cho đến chiều nay, Hàn Ấn cảm thấy đã đến lúc đem hồ sơ địa lí tội phạm ra trao đổi cùng Ban Chuyên án. Đương nhiên, trước đó, vấn đề này đã được thảo luận trong nội bộ Nhóm Hỗ trợ, và đã được cả nhóm nhất trí. Hàn Ấn và Cố Phi Phi muốn rèn luyện hai cảnh sát trẻ, bèn để Đỗ Anh Hùng làm người báo cáo chính, Ngải Tiểu Mĩ đứng cạnh hỗ trợ.
---❊ ❖ ❊---
Trong phòng họp của Phân đội Cảnh sát Hình sự.
Đỗ Anh Hùng sắc mặt nghiêm trang, đứng trước màn hình máy chiếu; phân đội trưởng Lưu dẫn theo vài chuyên viên phá án cốt cán, cùng những người còn lại trong Nhóm Hỗ trợ chia nhau ngồi ở hai bên bàn họp hình chữ nhật. Ngải Tiểu Mĩ mở ra một bản sơ đồ chi tiết về địa lí vùng gây án trên máy tính xách tay, để hiển thị lên màn hình máy chiếu, sau đó Đỗ Anh Hùng bắt đầu trịnh trọng giảng giải:
“Chuỗi vụ án này, về cơ bản có thể chia thành hai giai đoạn lớn, xét về mặt địa lí, vừa hay vắt ngang qua hai quận trong thành phố. Phân tích của chúng tôi chủ yếu tập trung vào giai đoạn gây án từ năm 1988 đến năm 2002, bởi vì đặc trưng phân bố của địa lí vùng gây án trong giai đoạn này sẽ đóng vai trò chủ đạo hơn trong việc xác lập thông tin về hung thủ.
“Nhìn vào bản đồ địa lí tội phạm ở sau lưng tôi đây, mọi người có thể nhìn thấy rất rõ, tám vụ án đầu tiên, xét về thực chất, đều được triển khai xung quanh trục đường Nhân Dân tại quận Hướng Dương. Trong đó, các vụ án thứ một, hai, năm, tám xảy ra ở phía Đông đường Nhân Dân, vụ án thứ ba, thứ sáu xảy ra ở phía Tây đường Nhân Dân. Ở nhóm thứ nhất, bốn vụ án xảy ra cách đường Nhân Dân từ 20 tới 150 mét; ở nhóm thứ hai, hai vụ án xảy ra cách đường Nhân Dân từ 700 mét đến 1 ki lô mét. Vụ án thứ tư và thứ bảy lại xảy ra trên đường Thuỷ Xuyên, con đường này giao cắt với đoạn phía Nam của đường Nhân Dân, địa điểm xảy ra án mạng cách điểm giao cắt đều không quá 50 mét. Từ đó có thể thấy rằng, xung quanh đường Nhân Dân là khu vực khiến hung thủ cảm thấy thoải mái về tâm lí, đồng thời cũng cho thấy hắn hết sức thông thạo khu vực có địa hình phức tạp này. Bên cạnh đó, chúng tôi cho rằng đường Nhân Dân là khu vực sầm uất, sang trọng của thành phố, đặc điểm đó sẽ gây áp lực tâm lí nhất định cho người ngoại tỉnh hoặc người nghèo khó, bởi vậy, nhìn vào việc hung thủ thường xuyên gây án và đi lại tự do ở khu vực này, có thể đoán rằng, hắn chính là ‘dân thổ địa’ ở xung quanh đường Nhân Dân.”
Đỗ Anh Hùng vào vai rất nhuần nhuyễn, luận điểm đầu tiên trình bày rõ ràng mạch lạc đâu ra đấy. Anh chàng dừng lại một chốc, rồi quay sang Tiểu Mĩ khẽ gật đầu ra hiệu, Tiểu Mĩ lập tức gõ nhanh bàn phím, trên màn hình máy chiếu lại hiện ra hai tấm bản đồ cũng được ghi chú rất chi tiết.
Đỗ Anh Hùng chỉ vào hai tấm bản đồ đặt song song nhau, nói tiếp, “Vậy thì, liệu có thể căn cứ vào đặc trưng phân bố của địa lí vùng gây án mà tôi vừa giới thiệu để tìm ra một phương thức cố định mà hung thủ dùng để lựa chọn mục tiêu tấn công hay không? Câu trả lời là: có thể!
“Sau lưng tôi là sơ đồ của hai tuyến xe bus đi qua đường Nhân Dân, đều là chiều đi của tuyến xe bus số 9 và số 3, mọi người có thể thấy, chúng tôi đã đánh kí hiệu đặc biệt tại các vị trí trọng điểm trên đây.
“Trước hết nói về tuyến xe bus số 9. Điểm xuất phát là xưởng gia công đồng của công ty Dã Khoáng, nằm ở phía Tây Bắc đường Nhân Dân, sau khi tiến vào khu vực đường Nhân Dân không xa, tại giao lộ đầu tiên có đèn giao thông thì rẽ trái vào đường Tứ Long, sau đó vòng vèo một vòng rộng ở phía Đông đường Nhân Dân, rồi đi qua vòng xuyến ở bến xe Dã Khoáng quay lại đường Nhân Dân, điểm dừng cuối cùng là đường Thuỷ Xuyên. Tuyến đường này xuyên suốt vị trí hiện trường của các vụ án từ thứ hai tới thứ bảy, trong đó, hiện trường gần chỉ cách điểm dừng xe bus hơn chục mét, hiện trường xa nhất cũng chỉ cách điểm dừng không quá hai trăm mét.
“Tiếp đến là tuyến xe bus số 3. Điểm xuất phát là nhà máy gia công chì kẽm của công ty luyện kim, nằm ở phía Đông Bắc đường Nhân Dân, trước tiên đi theo đường Tử Long, tiếp đến tại cùng một giao lộ vừa nói ở trên rẽ trái đi vào đường Nhân Dân, sau đó tiếp tục đi thẳng theo đường Nhân Dân, qua vòng xuyến ở bến xe Dã Khoáng, cũng đi đến điểm dừng cuối cùng ở đường Thuỷ Xuyên. Tuyến đường này xuyên suốt qua vị trí hiện trường của vụ án thứ nhất, thứ hai, thứ tư, thứ năm, thứ bảy, thứ tám, đều cách điểm dừng xe tương ứng rất gần.
“Kết hợp hai tuyến xe bus kể trên, sẽ bao trùm toàn bộ vị trí của các hiện trường gây án, vậy thì, liệu có phải đây chính là tuyến đường mà hung thủ lựa chọn mục tiêu? Có lẽ là trong lúc đi xe bus, hung thủ vô tình bắt gặp mục tiêu vừa mắt, rồi lẳng lặng bám theo, gây án ngay trong ngày, hoặc gây án sau nhiều ngày bám đuôi.
“Một cách cụ thể hơn nữa, chúng ta có thể thấy rằng hai tuyến xe bus kể trên có một số quãng đường di chuyển và trạm dừng trùng nhau: đó là bến cuối cùng trên đường Thuỷ Xuyên; tiếp đến, chúng đều có điểm dừng ở gần vòng xuyến tại bến xe khách Dã Khoáng, và khoảng cách giữa điểm dừng của hai tuyến rất gần nhau; tiếp đến là đường Tứ Long, tuy hướng đi khác nhau, nhưng trên đoạn đường này, lộ trình của hai tuyến xe có khoảng một cây số trùng nhau. Nếu theo như phán đoán ở trên, hung thủ đã lựa chọn mục tiêu trên hai tuyến xe bus số 3 và số 9, vậy thì những quãng lộ trình trùng nhau này sẽ cực kì giàu ý nghĩa. Đương nhiên, nếu tổng hợp tình tiết vụ án, hai lộ trình trùng nhau phía sau rõ ràng có giá trị phân tích hơn, bởi vì điều đó cũng phản ánh sự trùng lặp trong quỹ đạo sống của hung thủ.
“Chúng ta sẽ tiếp tục đi sâu phân tích: Trước tiên, hãy nói về sự trùng lặp về điểm dừng xe ở gần vòng xuyến tại bến xe khách Dã Khoáng, sở dĩ nó mang ý nghĩa quan trọng là ở chỗ khoảng cách từ điểm dừng xe bus tới Sở Điện lực và tòa nhà kí túc xá của Sở Điện lực đều rất gần. Vậy thì, hãy nhớ lại một chút về tình tiết vụ án, cả Nhóm Hỗ trợ của chúng tôi và Ban Chuyên án của các anh đều cho rằng, hung thủ cực kì quen thuộc với Sở Điện lực, có thể có mối liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp với Sở Điện lực. Nói tới đây, tôi nghĩ phân đội trưởng Lưu và các đồng chí ngồi đây có lẽ đều đã từng tham gia công tác thu thập và đối chiếu dấu vân tay trên diện rộng vào năm đó, nhưng thật đáng tiếc, kết quả cuối cùng đã loại trừ khả năng hung thủ có liên quan trực tiếp với cán bộ công nhân viên của Sở Điện lực, từ đó cũng từ bỏ hướng điều tra nhằm vào Sở Điện lực. Tuy nhiên hiện nay, khi chúng ta đã xác định được cách thức tìm kiếm mục tiêu của hung thủ, đó là thông qua vật trung gian là tuyến xe bus số 3 và số 9, khi chúng ta đã bất ngờ phát hiện ra, cả hai tuyến xe đều có một điểm dừng ở gần Sở Điện lực, sau đó tiến hành nghiên cứu kĩ lưỡng về đặc trưng của hai vụ án liên quan tới Sở Điện lực, thì chúng ta buộc phải thừa nhận rằng, nếu như hung thủ không có mối liên quan trực tiếp với Sở Điện lực, thì rất có thể sẽ tồn tại mối liên quan gián tiếp, có thể là người nhà của cán bộ công nhân viên Sở Điện lực, có thể là người sống ở xung quanh và có khả năng qua lại với Sở Điện lực, nói tóm lại, hung thủ dứt khoát có mối liên quan nào đó với Sở Điện lực.
“Nếu mạch phân tích trên đây còn tồn tại nhân tố chưa xác định, vậy thì qua việc phân tích lộ trình trùng lặp của hai tuyến xe trên đường Tứ Long, chúng ta sẽ khẳng định được rằng: hung thủ chắc chắn là nhân viên của công ty Dã Khoáng, hoặc của hệ thống công ty Dã Khoáng…”
Đỗ Anh Hùng nói tới đây, trong phòng họp liền trỗi dậy tiếng rì rầm vốn rất hiếm gặp, có vẻ như người của Ban Chuyên án muốn phản bác quan điểm của anh chàng, nhưng đã bị phân đội trưởng Lưu kịp thời lừ mắt ngăn lại, Đỗ Anh Hùng bèn nói tiếp, “Về hung thủ của chuỗi vụ án này, chúng tôi cho rằng hắn thuộc loại hình tổng hợp, vừa có năng lực tổ chức vừa không có năng lực tổ chức. Về đặc điểm gây án, xét từ khía cạnh khoảng cách, thông thường đều là từ gần mở rộng dần ra xa, đây không chỉ đơn thuần là khoảng cách về địa lí, mà còn là khoảng cách về tâm lí. Lần đầu gây án, hắn sẽ lựa chọn vị trí địa lí mà mình thông thạo, hoặc là mục tiêu gây án quen biết. Đương nhiên, sự quen biết ở đây không có nghĩa là mối quan hệ thực sự trong đời thực, mà có thể chỉ là sự quen biết thông qua phương thức gián tiếp nào đó, chẳng hạn như hung thủ và người bị hại thường xuyên chạm mặt trên xe bus, hay hắn nghe ngóng được thông tin về người bị hại thông qua đồng nghiệp, nhưng chúng tôi chắc chắn một điều rằng, giữa họ không có mối quan hệ trực tiếp về lợi ích, cùng lắm chỉ quen đến độ thấy nhau gật đầu chào mà thôi. Vậy thì, chúng tôi buộc phải đưa ra câu hỏi, nạn nhân của vụ án đầu tiên làm việc tại công xưởng chính của công ty Dã Khoáng, liệu điều đó có chứng tỏ rằng, hung thủ cũng làm việc ở đó?
“Điều tôi vừa nêu mới chỉ là luận điểm đầu tiên. Tiếp theo, như đã đề cập ở trên, hung thủ gây án ở khắp ba hướng Đông, Tây, Nam xung quanh trục đường Nhân Dân, chỉ duy nhất hướng Bắc là không có, và ranh giới chính là giao lộ đầu tiên có đèn giao thông trên đường Nhân Dân, cũng có nghĩa là, toàn bộ án mạng đều xảy ra ở phía Nam của đường Tứ Long, vì sao lại như vậy? Bởi vì xưởng chính của công ty Dã Khoáng vừa hay toạ lạc trên đường Hữu Hảo cách đường Tứ Long khoảng một, hai trăm mét về phía Bắc theo đường chim bay. Chắc là không cần giải thích thêm nữa phải không ạ? Đây gần như là một điều rất bản năng, muốn giữ lại một vùng an toàn về tâm lí trong khu vực mà hắn rất thông thạo và hoạt động thường xuyên, cho thấy hung thủ rất lo sợ phía cảnh sát sẽ kết nối các vụ án mạng với công ty Dã Khoáng.
“Thứ ba, những vụ án đầu tiên về cơ bản đều xảy ra vào lúc chập tối, tầm năm, sáu giờ, phù hợp với giờ tan ca của phần lớn người lao động, lại kết hợp với việc cả hai tuyến xe bus đều đặt điểm dừng ở gần công ty Dã Khoáng trên đường Tứ Long, và tổng hợp lại sẽ bao trùm toàn bộ các hiện trường gây án, cũng kết hợp thêm với phương thức tìm kiếm nạn nhân qua ‘vật trung gian’ là xe bus mà chúng ta đã khẳng định ở trên, có lẽ đã có thể rút ra một số suy luận cụ thể hơn và tương đối logic: sau khi tan ca, hung thủ rời khỏi xưởng chính của công ty Dã Khoáng, bắt xe bus đi về phía Sở Điện lực, gặp nạn nhân trên xe bus và gây án! Đây cũng là nguyên nhân khiến tôi ngay từ đầu đã luôn nhấn mạnh rằng, cả hai tuyến xe bus đều là lượt đi. Còn những vụ án phía sau, có vụ án xảy ra vào buổi sáng, có vụ án xảy ra vào buổi chiều, có thể là bởi thời gian làm việc của hung thủ theo hình thức ba ca luân chuyển. Có thể giải thích kĩ hơn như sau: Sau khi tan ca, khi hung thủ bắt xe bus số 3 đã lần lượt gặp gỡ những nạn nhân ở vụ án thứ nhất, thứ bảy và thứ tám, những người sống và làm việc dọc theo tuyến đường Nhân Dân hoặc ở phía Đông đường Nhân Dân; khi bắt xe bus số 9 đã gây ra vụ án thứ ba, thứ tư, thứ sáu. Quy luật gây án này một lần nữa chứng minh cho năng lực tổ chức cực tốt của hung thủ, tuy thời gian giãn cách giữa các vụ án ít nhất cũng phải một năm, nhưng hắn không bao giờ gây án liên tiếp trên cùng một tuyến đường xe bus. Ngoài ra, còn vụ án thứ hai và thứ năm tôi chưa nhắc đến, có lẽ không liên quan tới xe bus, theo như phán đoán, hung thủ có mối liên quan gián tiếp với Sở Điện lực, chúng tôi cho rằng, hai vụ án này đã được mưu tính từ trước.
“Còn về hai vụ án mới xảy ra trong năm nay, hung thủ đã mở rộng phạm vi gây án sang quận Phú Bình, rất có thể vì hắn đã chuyển sang sinh sống hoặc làm việc ở khu vực đó, chúng ta có thể thử điều tra theo hướng này xem sao.”
Cuối cùng cũng nghe thấy Anh Hùng buông ra một câu có tính tổng kết, mấy thành viên cốt cán của Ban Chuyên án ngồi bên dưới nãy giờ cố bấm bụng nín nhịn cơn bực bội, lúc này không còn nể mặt phân đội trưởng Lưu nữa, lập tức nhao nhao lên với Anh Hùng và cả Hàn Ấn: “Các anh có chủ quan quá không thế? Các anh cho rằng chúng tôi chưa điều tra công ty Dã Khoáng đến nơi đến chốn?”
“Đúng đấy! Đúng đấy! Xưởng chính của công ty Dã Khoáng, thậm chí là toàn bộ hệ thống nhà xưởng đơn vị của công ty Dã Khoáng, chúng tôi đều đã sàng lọc toàn bộ, ý các anh là chúng tôi làm ăn qua loa đại khái nên đã bỏ lọt hung thủ?”
“Sở Điện lực và công ty Dã Khoáng, chúng tôi đều đã tiến hành điều tra trọng điểm, các anh dựa vào đâu mà chỉ thừa nhận cái trước mà phủ định cái sau?”
…
“Được rồi, này các anh em, cái gì mà ầm ĩ lên thế? Có ý kiến gì thì nói cho đàng hoàng, chú ý thái độ!”
Đã có người dẫn đầu phản pháo, những người còn lại đua nhau hùa theo, phân đội trưởng Lưu tuy miễn cưỡng đứng ra giảng hoà, nhưng cảm giác cũng không thật hài lòng. Không khí trong phòng họp trở nên gượng gạo, may mà Nhóm Hỗ trợ đã gặp không ít trường hợp thế này, nên cũng không tỏ thái độ đối kháng quá quyết liệt, Cố Phi Phi gượng cười, liếc nhìn Hàn Ấn. Hàn Ấn điềm đạm lên tiếng xoa dịu. “Chúng tôi không có ý phủ nhận công lao của các anh, cũng không hề nói rằng khâu phá án của các anh có chỗ nào không tốt, chúng tôi chỉ báo cáo sơ qua về kết quả phân tích của chúng tôi, về sau, chúng tôi vẫn sẽ còn tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế, rồi mới căn cứ vào nền tảng cơ bản này để lập hồ sơ tâm lí tội phạm một cách toàn diện hơn. Đương nhiên, tôi thừa nhận, cá nhân tôi vẫn cảm thấy có chút băn khoăn…”
Hàn Ấn đang nói giữa chừng, chợt thấy điện thoại đang đặt trên bàn trước mặt phân đội trưởng Lưu rung lên từng chặp, thì dừng lại, gật đầu với phân đội trưởng Lưu tỏ ý bảo ông ta cứ nghe điện thoại. Không ngờ phân đội trưởng Lưu vừa đưa điện thoại lên tai nghe, sắc mặt biến đổi tức thì, ông ta liếc vội vào màn hình, quay sang viên cảnh sát ngồi cạnh hối hả đọc ra một dãy số điện thoại cố định, bảo anh ta lập tức tới phòng kĩ thuật điều tra địa chỉ đăng kí của chủ thuê bao điện thoại.
Rồi quay lại, đối diện với Hàn Ấn, phân đội trưởng Lưu chau tít đôi mày, thông báo một tin hết sức bất ngờ: “Là hung thủ, hắn nói trong điện thoại, ‘Các anh kém thông minh quá, nên tôi đành phải gọi điện để thông báo với các anh, vụ án ở Tường Thụy không phải do tôi gây ra. Muốn biết tôi thích gì, cứ tới mà xem!’”
“Sao hắn lại có số điện thoại của anh?” Mọi người kinh ngạc, đồng thanh hỏi.
“Chẳng có gì lạ.” Phân đội trưởng Lưu rầu rĩ giải thích, “Hồi mới tham gia phá án, tôi chưa phải là phân đội trưởng, trong quá trình điều tra, không biết đã rải biết bao nhiêu tấm card có in số điện thoại di động của tôi, từng ấy năm qua, tôi vẫn không đổi số, kì thực cũng là hi vọng một ngày nào đó có thể nhận được một nguồn tin giá trị, nào ngờ thứ nhận được, lại là cuộc điện thoại giễu cợt của hung thủ.”
