Tại sảnh chờ ở sân bay. chỉ vài tiếng sau đó, Hàn Ấn đã có mặt ở thành phố Cổ Đô.
Thời gian như quay ngược lại hai năm về trước, người ra sân bay đón anh vẫn là Diệp Hi và Khang Tiểu Bắc. Đã lâu không gặp, trông Diệp Hi vẫn rạng rỡ như ngày nào, tuy trong ánh mắt không giấu nổi vẻ mệt mỏi, nhưng phong thái kiểu diễm ấy không vì thế mà giảm bớt, quyến rũ mà vẫn không kém phần nền nã đoan trang. Còn Khang Tiểu Bắc vẫn tranh xách hành lí giúp Hàn Ấn, trông anh chàng cũng chững chạc hơn nhiều, toát lên vẻ rắn rỏi mạnh mẽ, rất ra dáng một trợ thủ đắc lực của Diệp Hi.
Ba người hỏi han nhau một lát rồi cùng ra bãi đỗ xe. Sau khi lên xe, Hàn Ấn chủ động đề xuất không cần vội sắp xếp chỗ ăn ở cho mình, mà cứ đến thẳng hiện trường vụ án để tìm hiểu các tình tiết cụ thể trong điều kiện thực tế, như vậy sẽ có thể nhanh chóng nắm bắt vấn đề. Diệp Hi và Khang Tiểu Bắc đương nhiên cũng chỉ mong như vậy, đã có những năm nạn nhân thiệt mạng, nên lúc này, họ chỉ ước sao có thể giải quyết vụ án càng sớm càng tốt.
Ba người đến hiện trường vụ án đầu tiên trong chuỗi vụ án cướp của giết người hàng loạt lần này.
Đó là một con ngõ vắng vẻ, nhà cửa xung quanh đều cũ kĩ tối tàn, phần lớn là nhà mái ngói nối liền từng dãy, lác đác cũng có vài ngôi nhà có gác xép bằng gỗ, cả gỗ lẫn ngói đều đã xỉn màu, tường nhà mốc meo loang lổ không còn nhận ra màu sắc vốn có, trên đầu dây điện loằng ngoằng từng búi, cả con ngõ toát lên một vẻ bẩn thỉu và nhếch nhác.
“Lúc đó xác nạn nhân bị vứt ở đây, người dựa vào tường, mảng tường trên đầu có một hình vẽ màu đỏ.” Diệp Hi và Khang Tiểu Bắc dẫn Hàn Ấn đi vào đến giữa con ngõ. Khang Tiểu Bắc chỉ vào một bức tường nói, “Nạn nhân tên Khương Thiết Quân, năm nay 21 tuổi, không có nghề nghiệp ổn định, vào tối ngày 22 tháng 5, sau khi uống rượu say ở chỗ người bạn thì bỏ về một mình, sau đó mất tích, thi thể được phát hiện vào 6 giờ sáng hôm sau.”
“Khương Thiết Quân bị siết cổ bằng dây thừng, trên cô tay có vết trói, trước khi chết bị tra tấn đánh đập, sau khi chết lại bị cắt cổ, bên pháp y nhận định thời điểm tử vong vào khoảng 3 đến 4 giờ sáng ngày 23 tháng 5. Đồ đạc mang theo người đều bị lấy đi hết sạch, bao gồm điện thoại, ví tiền, dây chuyền, bật lửa hàng hiệu, khuyên tai và nhẫn.” Diệp Hi tiếp lời, “Qua giám định, hình vẽ trên tường được vẽ bằng máu của Khương Thiết Quân, dùng áo của nạn nhân chấm vào máu để vẽ.”
“Ừm, rõ ràng đây là nơi vứt xác, hiện trường gây án ban đầu không phải ở chỗ này.” Hàn Ấn khẽ nói, rồi vừa đưa mắt quan sát xung quanh, vừa lẩm nhẩm, “Ở đây không có camera an ninh, hầu hết đèn đường đều đã mất bóng đèn, đêm đến rất tối tăm, nên là một lựa chọn lí tưởng.”
“Nhưng nếu hung thủ không muốn để người khác phát hiện ra, tại sao hắn không vứt xác nạn nhân ở chỗ khuất nẻo hơn, như ở ngoại ô chẳng hạn?” Khang Tiểu Bắc lấy làm băn khoăn.
“Có vẻ như hung thủ vừa muốn né tránh chỗ đông người, lại vừa muốn để cho thật nhiều người nhìn thấy nạn nhân!” Diệp Hi thuận theo câu hỏi của Khang Tiểu Bắc nói, “Liệu có phải có chút mâu thuẫn không nhỉ?”
“Không hẳn, đó chỉ là quan điểm của chúng ta mà thôi.” Hàn Ấn khẽ cười nói, “Có mâu thuẫn hay không, cần phải suy xét từ góc độ của hung thủ.”
“Ý anh nói, thực ra đây chính là hiệu quả mà hung thủ muốn?” Diệp Hi ngạc nhiên hỏi.
“Giờ chưa phải là lúc đưa ra phán đoán.” Hàn Ấn lại mỉm cười, rồi hỏi, “Tình hình của các nạn nhân khác cũng như thế này sao?”
“Cơ bản là tương tự, nhưng các nạn nhân sau không bị đánh đập.” Diệp Hi giải thích rõ hơn, “Cách thức giết người thì giống hệt nhau, đồ đạc giá trị trên người đều bị cướp hết, gần chỗ vứt xác luôn có một hình vẽ nguệch ngoạc, vụ thì vẽ trên tường, vụ thì vẽ dưới đất, vụ thì vẽ trên thùng rác… nhưng mỗi lần một biểu cảm khác nhau.”
“Chỗ này coi như xong rồi, giờ chúng ta tới hiện trường tiếp theo chứ?” Thấy Hàn Ấn chỉ gật gật đầu mà không nói gì thêm, Khang Tiểu Bắc liền lắc lắc chiếc chìa khoá trên tay hỏi.
“Không cần đâu, tôi đã hiểu rồi.” Hàn Ấn nói chắc như đinh đóng cột, sau đó quay người đi về phía chiếc xe, “Hình vẽ đâu, đưa cho tôi xem!”
Ba người lần lượt lên xe, Khang Tiểu Bắc nổ máy, chiếc xe từ từ lăn bánh. Diệp Hi mở túi xách lấy máy tính bảng, vừa đưa tay lướt mở, vừa lần lượt giới thiệu từng bức ảnh hiển thị trên màn hình: “Đây là hình vẽ đầu tiên, hung thủ vẽ một khuôn mặt tròn, sau đó vẽ cặp lông mày uốn cong xuống dưới và cái miệng uốn cong lên, giống như icon mặt cười mà chúng ta vẫn thấy trên mạng. Còn đây là hình vẽ xuất hiện tại hiện trường vứt xác thứ hai, cũng là icon ‘mặt cười’, nhưng vẽ thêm hai mảng má hồng, chắc anh Hàn cũng đã nhận ra ý đồ của hung thủ rồi chứ? Hắn muốn vẽ icon ‘xấu hổ’. Hình vẽ thứ ba, lông mày và miệng đều vẽ thành nét gạch ngang, theo như phân tích, có lẽ hắn muốn thể hiện biểu cảm ‘ngủ’. Hình thứ tư, cặp lông mày vẫn là nét gạch ngang, nhưng miệng lại vẽ thành dấu nhân, hình này hơi khó phán đoán, Tiểu Bắc cho rằng hung thủ muốn cảnh cáo người khác không nên ăn nói bừa bãi. Và đây là hình vẽ mới nhất, cũng chính là hình vẽ thứ năm, hoàn toàn trái ngược với hình thứ nhất, cặp lông mày uốn cong lên trên, cái miệng uốn cong xuống dưới, rõ ràng là biểu cảm ‘giận dữ’”
“Chúng em thực sự không hiểu nổi ý đồ của những hình vẽ này, nên đã đăng tải bốn hình vẽ đầu lên báo địa phương, hi vọng người dân có thể cung cấp một số phương hướng tham khảo, nhưng cho đến giờ vẫn chưa nhận được thông tin phản hồi đáng tin cậy.” Khang Tiểu Bắc bổ sung.
“Kể cũng thú vị đấy.” Hàn Ấn cầm lấy máy tính bảng từ tay Diệp Hi, xem đi xem lại các hình vẽ vài lần rồi nói, “Để tôi nghiên cứu xem sao.”
“Vâng. Dù sao thì bây giờ cũng không còn sớm nữa, chúng tôi đưa anh về nhà khách trước nhé.” Diệp Hi lại mở túi xách, lấy ra hai kẹp tài liệu, đặt xuống bên cạnh Hàn Ấn, “Đây là toàn bộ tài liệu liên quan đến vụ án, tối về anh thử nghiên cứu xem, có ý kiến gì, ngày mai chúng ta bàn tiếp.”
“Được.” Hàn Ấn vẫn không rời mắt khỏi máy tính, chỉ đáp lại một tiếng ngắn gọn.
---❊ ❖ ❊---
Không lâu sau, chiếc xe đã chạy vào sân nhà khách của Sở Công an. Phòng đã được đặt trước, ba người vào đại sảnh rồi đi thang máy lên phòng.
Khang Tiểu Bắc rất biết điều, anh vào phòng, xếp xong hành lí cho Hàn Ấn rồi kiếm cớ đi trước. Trong phòng chỉ còn lại hai người Diệp Hi và Hàn Ấn, bầu không khí bỗng chốc không còn được tự nhiên như trước. Hai người cùng ngồi im, không ai lên tiếng, hai ánh mắt thi thoảng lỡ có chạm nhau, lại nhanh chóng lảng sang chỗ khác. Cuối cùng, Diệp Hi hắng giọng hai tiếng, rồi hào sảng lên tiếng trước, phá tan bầu im lặng: “Có phải anh đang cảm thấy, cách tôi xử lí vụ án này có chút vấn đề?”
Hàn Ấn ngẩng đầu khẽ cười, không trả lời câu hỏi của cô, mà chỉ nhẹ nhàng hỏi, “Sao không gọi cho tôi sớm hơn?”
“Tôi biết anh bây giờ là chuyên gia lập hồ sơ tội phạm chuyên dụng của Cố Phi Phi, thường ngày lại còn làm công tác giảng dạy nữa, chắc chắn là anh rất bận, nên tôi ngại không muốn làm phiền.” Diệp Hi cố lấy giọng nhẹ nhõm bông đùa, nhưng ngữ điệu vẫn có phần thiếu tự nhiên, cô dừng lại một lát rồi ấp úng, “Thôi được, thực ra nguyên nhân cơ bản nhất, đó là tôi đã chưa đánh giá hết được mức độ nghiêm trọng của vụ án, bây giờ đã vào thế cưỡi trên lưng cọp, đành phải mặt dày cầu cứu anh thôi.”
Hàn Ấn nhận ra trong lời nói của Diệp Hi dường như thấp thoáng chút ý vị ghen tuông. Trong lòng anh bỗng dâng lên một thứ cảm xúc hết sức khó tả, trong khoảnh khắc, dường như anh lại quay trở về với buổi đầu xao xuyến khi anh và cô gặp gỡ, nhưng ngay lập tức, một giọng nói đầy lí trí đã vang lên trong tâm trí anh: Hàn Ấn, trước đây mày đã suy nghĩ thấu đáo rồi kia mà, người mày yêu thực lòng là Cố Phi Phi, còn Diệp Hi chỉ là đối tượng để mày gửi gắm niềm nhớ thương với mẹ mà thôi!
Vậy nên lúc này đây, Hàn Ấn chỉ có thể dùng nụ cười mỉm quen thuộc để che giấu sự lúng túng trong lòng.
“Đi thôi, cùng ăn tối nhé?” Diệp Hi vẫn chưa nhận ra biểu cảm khác lạ của Hàn Ấn.
“Không cần đâu, chúng ta đâu cần phải khách sáo thế” Hàn Ấn im lặng chốc lát rồi từ chối, “Giờ tôi chưa thấy đói, tôi muốn tranh thủ thời gian tìm hiểu đôi chút về vụ án, chốc nữa đói tôi sẽ gọi người ta mang đồ ăn lên sau.”
“Cũng được, vậy tôi không làm phiền anh nữa, anh đừng thức muộn quá, nghỉ sớm nhé!” Diệp Hi khẽ mím môi, ánh mắt thoáng qua một tia thất vọng, “Cần gì anh cứ gọi cho tôi, bất cứ lúc nào cũng được.”
Hàn Ấn giả bộ như không nhìn thấy biểu cảm của Diệp Hi, chỉ ‘ừm’ một tiếng coi như lời đáp.
---❊ ❖ ❊---
Tiễn Diệp Hi về rồi, Hàn Ấn bày tài liệu xuống bàn, bắt đầu tập trung nghiên cứu các tình tiết của vụ án.
Kí hiệu gây án rất rõ ràng, đương nhiên, chi tiết đáng chú ý nhất chính là hành vi vẽ hình của hung thủ, hắn đã vẽ các biểu tượng cảm xúc mặt cười, mặt giận, mặt ngủ, xấu hổ, im lặng tại hiện trường vứt xác, rốt cuộc là có dụng ý gì? Đây là một vấn đề hết sức quan trọng, bởi vì có thể phản ánh trực tiếp động cơ trong việc gây án của hung thủ.
Nhìn vào chi tiết mỗi bộ mặt lại mang một biểu cảm khác nhau, có lẽ hung thủ muốn dùng các biểu tượng cảm xúc để ghi lại tâm trạng của hắn trong lúc gây án hoặc xung quanh thời điểm gây án, có thể đây là một thói quen đầy ngẫu hứng, phản ánh tâm thái đùa cợt hoặc ngông nghênh, cho thấy độ tuổi của hung thủ tương đối trẻ. Còn suy xét sâu xa hơn, lại là sự phản chiếu của hội chứng rối loạn nhân cách chống đối xã hội vô cùng nghiêm trọng. Nhưng nếu như động tác vẽ ở đây là một cách thức biểu đạt, để truyền tải những ngụ ý cụ thể hơn, thì không liên quan gì đến tuổi tác, thói quen, sở thích, mà là sự phản ánh của một thứ tâm lí cực đoan, hoang tưởng. Căn nguyên hình thành tâm lí này thường có liên quan đến một thứ cảm xúc thất bại mang tính kích thích nào đó.
Nếu giải mã các hình vẽ theo hai hướng này, thì như trên đã nói, động cơ gây án tương ứng sẽ có sự khác biệt về bản chất. Theo hướng thứ nhất, hung thủ có khả năng gây án nhằm mục đích chính là cướp của. Còn theo hướng thứ hai, cho thấy hung thủ gây án là vì muốn giết người, còn cướp của chỉ là động tác giả để gây nhiễu phương hướng điều tra của cảnh sát mà thôi.
Tiếp theo, Hàn Ấn đọc kĩ những đoạn mô tả về cách thức gây án của hung thủ trong báo cáo pháp chứng và biên bản ghi chép tình tiết vụ án. Qua đó có thể thấy rằng, trong tất cả các vụ án, sau khi đã siết cổ giết chết nạn nhân, hung thủ đều kèm thêm động tác cắt cổ, một động tác hoàn toàn thừa thãi trong mắt người bình thường. Tức nó không phải là thủ đoạn gây án quen thuộc, mà là hành vi đánh dấu, cần phải được lí giải từ khía cạnh nhu cầu tâm lí. Có lẽ động tác cắt cổ là sự phản ánh của một trải nghiệm bi thảm khắc cốt ghi tâm trong cuộc đời hung thủ. Còn về sự thay đổi trong cách thức gây án, có lẽ liên quan đến tâm trạng của hung thủ và điều kiện của hiện trường gây án: Trong lần đầu gây án, hung thủ vẫn chưa hình thành được mô thức gây án tương đối thành thục, hắn khống chế nạn nhân, có lẽ là muốn đánh đập tra tấn để bắt nạn nhân nói ra mật khẩu thẻ ngân hàng. Nhưng về sau, có lẽ không muốn mạo hiểm, nên hắn đã từ bỏ việc rút tiền từ thẻ, và trong các vụ án tiếp sau, hắn cũng bỏ luôn ý định với thẻ ngân hàng, nên không cần thiết phải tra khảo nạn nhân nữa.
Còn về tình hình hiện trường, ngoại trừ hiện trường của vụ án đầu tiên chỉ là hiện trường vứt xác, tất cả các hiện trường còn lại đều là hiện trường gây án đầu tiên, lần lượt là: Vụ án thứ hai xảy ra tại một con ngõ phía sau một quán Internet cao cấp, thời gian vào khoảng 11 giờ đêm ngày 4 tháng 6. Do quán cấm hút thuốc, nạn nhân trong lúc chơi game trực tuyến đã tranh thủ chạy ra ngoài ngõ hút thuốc rồi bị sát hại tại đó. Vụ án thứ ba xảy ra trong một nhà vệ sinh công cộng ở ven đường, thời gian vào khoảng 8 giờ tối ngày 19 tháng 6, lúc đó xe của nạn nhân vẫn đỗ ở ven đường, có lẽ do mót tiểu nên xuống xe đi vệ sinh rồi bị sát hại. Vụ án thứ tư xảy ra trong một bãi đỗ xe ngoài trời không có bảo vệ, bãi đỗ xe nằm cạnh khu chung cư cao cấp nơi nạn nhân cư trú, do trong khu chung cư đã hết chỗ đỗ xe nên một số cư dân trong đó có nạn nhân phải đỗ xe ở bên ngoài, thời gian bị sát hại vào khoảng 1 giờ sáng ngày 28 tháng 6. Vụ án thứ năm xảy ra trong một khu dân cư cũ, thời gian vào khoảng 2 giờ sáng ngày 7 tháng 7, lúc đó nạn nhân vừa rời khỏi nhà bạn gái thì bị sát hại. Tổng kết lại, thì hung thủ hoặc là bám theo gây án, hoặc là mai phục tấn công.
Nếu phân tích theo vị trí địa lí, có thể thấy rằng hung thủ không gây án tập trung ở một khu vực nhất định, mà xuất hiện ở tất cả các phương vị Đông Tây Nam Bắc trong thành phố. Xét về ý đồ, có lẽ là hắn một mặt muốn lựa chọn khu vực không có camera an ninh, mặt khác là nhằm gây khó khăn cho cảnh sát trong việc phán đoán về phạm vi hoạt động thường ngày của hắn. Nhưng đó chỉ là xét theo giả thiết nạn nhân là ‘mục tiêu ngẫu nhiên’, còn nếu nạn nhân là ‘mục tiêu được lựa chọn’, thì cách phân tích về vị trí địa lí sẽ phải thay đổi hoàn toàn. Đương nhiên, nhìn vào việc gây án dàn trải trên một phạm vi rộng khắp, hơn nữa hung thủ còn tỏ ra rất thông thạo địa bàn, nên có thể suy đoán hung thủ là người thường trú ở địa phương và có xe hơi…
Tiếp theo, Hàn Ấn muốn tập trung nghiên cứu về các nạn nhân:
Nạn nhân đều là người địa phương, độ tuổi từ 19 đến 28, điều kiện gia đình tương đối khá giả, có người là con cái của nhà giàu có. Họ đều không phải làm việc, ăn chơi tiêu xài bằng tiền của bố mẹ, diện hàng hiệu, thích la cà hộp đêm, chơi bời trác táng, cá biệt có người còn có tiền sử nghiện hút. Tóm lại đều là hạng phá gia chi tử, thích rượu chè trai gái, đàn đúm sinh sự, theo đuổi cuộc sống phóng túng kích thích.
Mấy người này còn có một đặc điểm chung: đều là những kẻ nghiện party thứ thiệt. Họ rất đam mê tiệc tùng tụ tập. Các nạn nhân coi như cũng biết nhau, về cơ bản đều là quen biết qua tiệc tùng hội họp, mỗi khi có tiệc rượu hay tiệc khiêu vũ, cũng thường gọi nhau tới dự. Thế nhưng hội nhóm tay chơi này rất đông chứ không chỉ có năm người họ, mà họ cũng không phải lúc nào cũng chỉ chơi với nhau, mà mỗi người lại có mạng lưới quan hệ riêng, đặc biệt nghe nói một khoảng thời gian dài trước khi xảy ra án mạng, họ không hề chơi chung với nhau, mối liên hệ hết sức lỏng lẻo, cho nên mối quan hệ quen biết giữa họ liệu có phải là nhân tố chính khiến họ bị sát hại hay không, vẫn rất khó suy đoán. Nếu nói rằng hung thủ nhằm vào điều kiện kinh tế khá giả của họ cũng không phải là không có tính thuyết phục, nhưng lại không thể không thừa nhận một điều rằng, tổng thể vụ án toát lên một nỗi oán hận sâu sắc, hay có thể nói là thù hận, bằng không, hung thủ đã không giết hại nạn nhân theo một cách tàn nhẫn đến thế.
Do vậy, Hàn Ấn tán đồng với trực giác của Diệp Hi tại hiện trường vứt xác trước đó, có vẻ như đúng là hung thủ muốn phơi bày cho người khác thấy tình cảnh thảm hại của nạn nhân, tức là đã có thêm ý đồ ‘hành quyết’, dường như hắn muốn cho cả thế gian nhìn thấy hành vi ‘hành quyết’ của mình. Do vậy, Hàn Ấn nghiêng sang quan điểm cho rằng hung thủ là một kẻ mang tâm lí cực đoan, hoang tưởng, nhưng khác với sát thủ giết người hàng loạt Dã Khoáng từng gây ầm ĩ dư luận một thời, có lẽ hắn là một sát thủ kiểu thực hiện sứ mệnh chứ không phải sát thủ kiểu theo đuổi quyền lực, có nghĩa là, động cơ gây án chủ yếu của hung thủ không phải là chiếm đoạt của cải, mà là ‘giết người’.
Như trên đã nói, hung thủ của vụ án này là từ người bình thường diễn biến thành sát thủ giết người hàng loạt, rất có thể do chịu đả kích mạnh mẽ bởi một sự thất bại có tính kích thích đặc thù nào đó, mà nguyên nhân dẫn đến sự kích thích này chắc hẳn có mối liên quan trực tiếp đến các biểu tượng cảm xúc kia, cho nên làm rõ ẩn ý phía sau các bộ mặt icon, chính là nội dung quan trọng hàng đầu trong công tác điều tra phá án.
Về phương hướng điều tra tiếp theo, ngoài việc tiếp tục công tác sàng lọc các đối tượng có tiền án tiền sự trong khu vực và hợp tác chặt chẽ với cảnh sát các thành phố xung quanh để đề phòng khả năng tội phạm bỏ trốn sang nơi khác tiếp tục gây án, Hàn Ấn cho rằng còn phải theo dõi sát sao cộng đồng ‘tay chơi’, tức nhóm con nhà giàu, có lẽ hung thủ đang ẩn mình trong chính các hội nhóm ấy.
