Nghe Lâm Bằng phân tích thẳng thắn về những nút thắt trong tương lai của chiến đấu cơ FC-31, các lãnh đạo và nhóm chuyên gia đều rơi vào trầm tư.
Quả thực, dù chiến đấu cơ FC-31 "Cốt Ưng" có thiết kế xuất chúng và là mẫu máy bay thế hệ thứ tư thứ hai trên thị trường quân sự quốc tế (sau F-35), nhưng một khi giá thành bị đẩy lên cao, nó sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh về hiệu năng trên giá thành. Việc đạt được doanh số xuất khẩu khả quan là một bài toán rất khó.
Hơn nữa, một yếu tố then chốt là hiện nay trên thế giới chưa có mẫu chiến đấu cơ thuần xuất khẩu nào thực sự bùng nổ về doanh số. Ngay cả chiến đấu cơ FC-1 "Tiểu Long" cũng không thể coi là dòng thuần xuất khẩu, mà là kết quả hợp tác nghiên cứu giữa Trung Quốc và Pakistan. Dù phía Pakistan cùng góp vốn và được Trung Quốc hỗ trợ thiết kế, nhưng chính nhờ việc Không quân Pakistan trang bị số lượng lớn, "Tiểu Long" mới có thể phát triển lên phiên bản tàng hình 2.0 và trở nên phổ biến.
Mẫu chiến đấu cơ thuần xuất khẩu thành công nhất thế giới có lẽ là F-5 của Mỹ, với hơn hai ngàn chiếc được sản xuất và bán cho hơn hai mươi quốc gia và khu vực. Tuy nhiên, đó là câu chuyện của thập niên 60. Đến thập niên 80, việc xuất khẩu trở nên vô cùng khó khăn, ngay cả các phiên bản nâng cấp như F-20 cũng không đạt được thành công tương tự.
Cứ như vậy, FC-31 có khả năng rơi vào tình cảnh: khách hàng muốn mua thì không đủ ngân sách, còn những bên đủ khả năng chi trả lại muốn hướng tới F-35. Suy cho cùng, Mỹ có mạng lưới đồng minh quá rộng, hơn nữa F-35 là dòng máy bay được cả ba quân chủng Mỹ trang bị, độ hoàn thiện về kỹ thuật chắc chắn vượt xa FC-31 – mẫu máy bay hiện vẫn chỉ dừng ở mức thử nghiệm kỹ thuật ngay cả khi đã thực hiện chuyến bay đầu tiên.
Để chuyển đổi từ một mẫu thử nghiệm kỹ thuật thành chiến đấu cơ thế hệ thứ tư hoàn thiện, ngay cả khi được nhà nước phê duyệt dự án, cũng cần ít nhất 5 năm để hoàn tất toàn bộ quy trình nghiên cứu và phát triển. Trong khi đó, FC-31 không có ngân sách nhà nước, nên kinh phí nghiên cứu trở thành một vấn đề lớn. Dù FC-31 có thể kế thừa một số công nghệ trưởng thành từ J-20 và JH-8, nhưng chi phí phát triển vẫn lên tới hàng chục tỷ nhân dân tệ.
Do đó, để hoàn thiện thiết kế, biến FC-31 thành một sản phẩm thương mại thực thụ trên kệ hàng xuất khẩu là điều cực kỳ gian nan. Với chi phí phát triển cao như vậy, nếu doanh số bán ra quá thấp, giá thành đơn vị sẽ không thể giảm xuống. Giả sử FC-31 chỉ nhận được đơn hàng xuất khẩu 50 chiếc, thì chi phí nghiên cứu phân bổ cho mỗi chiếc đã lên tới hơn 1 tỷ nhân dân tệ, chưa tính đến chi phí sản xuất thực tế. Đây là con số đắt đỏ hơn cả F-35.
Đây chính là vấn đề nan giải đối với FC-31: Làm sao để kiểm soát chi phí mà vẫn đảm bảo tính năng vượt trội? Đối với các quốc gia nghèo, việc mua FC-31 là bất khả thi; với họ, phiên bản "Tiểu Long" tàng hình là lựa chọn tối ưu vì giá thành rẻ và gần như có sẵn hàng. Ngược lại, với mức giá cao gấp nhiều lần, FC-31 có lẽ chỉ phù hợp với các "đại gia" vùng Trung Đông. Tất nhiên, điều này còn phụ thuộc vào việc liệu Mỹ có chấp nhận bán F-35 cho họ hay không.
Xét trong nội địa, việc FC-31 chuyển sang biên chế chính thức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng trang bị của các dòng J-10C, J-10D, JH-7B và thậm chí là JH-8. Việc Không quân và Hải quân ưu tiên lựa chọn J-10C/D hay FC-31 cũng là một dấu hỏi lớn. J-10C/D là những chiến đấu cơ thế hệ 3.75 có tính năng cực kỳ xuất sắc, gần như nghiền nát mọi đối thủ thế hệ 3.5 trên thế giới. Trong khi đó, JH-7B sẽ dần bị loại biên để nhường chỗ cho JH-8.
Tuy nhiên, JH-8 lại rất mạnh mẽ. Tổng thể năng lực tác chiến của nó có thể nói là vượt trội hơn FC-31. Dù JH-8 là chiến đấu cơ tàng hình đa năng, tập trung vào nhiệm vụ đối đất và đối hải, nhưng khả năng không chiến của nó cũng rất đáng gờm. So với JH-8, ưu thế duy nhất của FC-31 có lẽ chỉ là tính cơ động cao hơn và khả năng tuần tra siêu thanh; các khía cạnh khác khó lòng vượt qua được JH-8. Vì vậy, ngay cả khi được biên chế chính thức, vị thế của FC-31 vẫn khá lúng túng. Con đường tốt nhất cho FC-31 vẫn là xuất khẩu, nhưng điều đó cũng đầy rẫy chông gai.
Có lẽ, nếu FC-31 trở thành máy bay tàng hình thế hệ mới trên tàu sân bay của Trung Quốc, lợi thế xuất khẩu của nó mới thực sự rõ rệt. Nhưng hiện tại, dự án đấu thầu máy bay trên tàu sân bay thế hệ mới của Trung Quốc vẫn chưa bắt đầu, mọi thứ vẫn còn là ẩn số.
Đối với Viện thiết kế số 601 (Bắc Sở), nhiệm vụ cấp bách nhất hiện nay là chế tạo thành công mẫu thử nghiệm kỹ thuật đầu tiên của FC-31 và hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
Vì vậy, Lâm Bằng tiếp lời: "Tôi tin rằng thiết kế của tiêm kích FC-31 Gyrfalcon hoàn toàn không có vấn đề. Điều quan trọng nhất lúc này là nhanh chóng hoàn thiện việc chế tạo mẫu thử nghiệm kỹ thuật, sớm thực hiện chuyến bay đầu tiên để nâng cao danh tiếng cũng như độ hoàn thiện về mặt công nghệ. Đồng thời, chúng ta cần tiếp tục cải tiến, tập trung đột phá theo hướng phát triển thành tiêm kích hạm, tương lai của nó chắc chắn sẽ rất rộng mở. Tôi hy vọng Trung Quốc có thể sở hữu ba dòng tiêm kích tàng hình thế hệ thứ tư, như vậy chúng ta sẽ không thua kém, thậm chí là vượt qua quốc gia M. Chúng ta đang nỗ lực bắt kịp trình độ tiên tiến nhất của thế giới ở phân khúc thế hệ thứ tư. Đến thế hệ chiến đấu cơ tiếp theo, chúng ta sẽ đứng cùng vạch xuất phát với các cường quốc hàng không, thậm chí có hy vọng dẫn dắt xu thế tương lai. Đây mới là điều quan trọng nhất, cảm ơn mọi người!"
Bài phát biểu của Lâm Bằng đã nhận được tràng pháo tay nhiệt liệt từ các lãnh đạo và chuyên gia. Quả thực, tầm nhìn của Lâm Bằng rất xa rộng. Có lẽ khi thế hệ chiến đấu cơ tiếp theo ra đời, ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc thực sự có thể dẫn dắt trào lưu thế giới, khi đó doanh số xuất khẩu máy bay quân sự của Trung Quốc chắc chắn sẽ đạt được những thành tựu rực rỡ hơn.
Các chuyên gia lần lượt đưa ra quan điểm cá nhân, hội nghị kéo dài suốt cả ngày. Sau khi đánh giá nghiêm túc, các chuyên gia đã thông qua thiết kế chi tiết của FC-31 từ Viện 601. Cuối cùng, Lâm Minh Đống đưa ra bài phát biểu tổng kết.
Lâm Minh Đống cảm khái nói: "Các đồng chí, thiết kế chi tiết của tiêm kích FC-31 đã được thông qua thuận lợi, thật đáng mừng! Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận rằng, dự án FC-31 Gyrfalcon thực chất là một dự án do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc tự huy động vốn để nghiên cứu phát triển. Đây cũng là một cơ chế nội bộ của chúng ta, nhằm đảm bảo các đơn vị sản xuất máy bay trực thuộc tập đoàn đều có năng lực nghiên cứu phát triển tiêm kích thế hệ thứ tư. Chỉ có như vậy, trong cuộc cạnh tranh thế hệ chiến đấu cơ tiếp theo, bao gồm cả tiêm kích tàng hình hạm, chúng ta mới có thể đảm bảo lựa chọn được phương án tối ưu nhất cho quốc gia."
"Tất nhiên, tập đoàn sẽ tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ để Viện 601 duy trì dự án FC-31. Chúng ta kỳ vọng trong tương lai, FC-31 Gyrfalcon sẽ trở thành tấm danh thiếp của Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc trên thị trường quốc tế, là dòng chiến đấu cơ cao cấp chủ lực giúp chúng ta phá vỡ thế độc quyền của quốc gia M đối với thị trường tiêm kích thế hệ thứ tư. Đương nhiên, nó cũng có hy vọng rất lớn để trở thành tiêm kích tàng hình hạm thế hệ mới của hải quân chúng ta. Vì vậy, tôi đặt rất nhiều kỳ vọng vào FC-31, tôi tin rằng mọi người cũng vậy. Được rồi, cảm ơn các vị lãnh đạo và chuyên gia, hội nghị kết thúc tại đây, xin cảm ơn!"