Sau khi nhìn Taylor lái thuyền như đang trút giận, lao vun vút trên sông với tốc độ tối đa gần mười phút, anh ta mới chịu dừng lại, lái thuyền cập bến rồi buộc dây thừng vào cầu tàu. Thornton mở cửa xe, cùng với Ju An và Taylor, ba người lấy vài chiếc ghế từ phía sau xe bán tải, ngồi ngay bên bờ sông bắt đầu dùng bữa trưa.

Ju An cắn miếng burger bò trên tay, hỏi Taylor: "Tại sao loài cá này lại tràn lan đến mức này, chính phủ không quản lý một chút sao?"

Taylor cắn một miếng burger, tiếp lời: "Chính phủ sớm đã muốn quản lý rồi nhưng mãi không tìm ra cách nào hay. Họ từng thử dùng thuốc độc, giăng lưới điện và hàng loạt biện pháp khác nhưng đều không mấy hiệu quả. Thornton rành chuyện này hơn, vợ cũ của anh ấy từng làm công tác bảo tồn thủy sản, cứ để anh ấy nói cho nghe."

Thornton tiếp lời: "Năm ngoái, Obama đã chi hơn 50 triệu đô la để đối phó với cá chép châu Á. Phương pháp cũ là đầu độc, nhưng ai ngờ loài cá chép châu Á này dường như miễn nhiễm với mọi loại độc. Độc chết hàng vạn con cá, cuối cùng kiểm tra lại chẳng thấy cá chép châu Á đâu, toàn là cá bản địa. Có lần chính phủ tập trung đầu độc trên sông Illinois, hàng vạn con cá chết sạch, thế mà cuối cùng trong số xác cá đó chỉ tìm thấy duy nhất một con cá chép châu Á cỡ vừa. Chuyện này khiến mỗi lần chính phủ định đầu độc dưới sông đều phải thực hiện đánh giá giá trị nguồn lợi thủy sản, vô cùng tốn kém nhân lực và vật lực."

Ju An nghe xong ngẩn người. Chà, loài cá mè này dữ dằn thật, đến thuốc độc cũng không sợ. Lại nghĩ đến chất lượng nước ở quê nhà so với Mỹ, trách ai được khi người Mỹ bảo vệ sông ngòi tốt như vậy, rồi lại đi mở nhà máy hóa chất ở xứ người. Nếu các người cứ đặt vài doanh nghiệp gây ô nhiễm nặng trên đất Mỹ thì đảm bảo loại cá mè đầu to này cũng chết sạch. Vấn đề là trách chính phủ Mỹ cứ thích làm mấy cái kiểu bảo vệ môi trường, giờ thì hay rồi, gây ra họa lớn.

Ju An suy nghĩ một lát rồi hỏi: "Vậy loài cá này lúc đầu từ châu Á sang Mỹ bằng cách nào?" Không lẽ là người Trung Quốc nào đó mang từ trong nước sang? Nếu thật vậy thì chính phủ trong nước nên trao cho người đó một chiếc cúp mới phải, làm cho cả nước Mỹ phải đau đầu đâu có đơn giản.

Thornton nhấp một ngụm bia rồi nói tiếp: "Chuyện này không phải do ai mang vào cả. Trước đây, các con sông trong nước có quá nhiều sinh vật phù du, chính phủ muốn đưa vào các loài cá ăn sinh vật phù du để kiểm soát chất lượng nước sông và hồ, thế là chọn cá chép châu Á, đưa loài cá này từ Trung Quốc sang Mỹ."

Ju An nghe xong, chà, hóa ra là do chính phủ các người tự đưa vào. Thế thì đúng là "người xấu không thể trách chính phủ", chuyện do chính phủ các người gây ra cả. Chính phủ Mỹ cứ tưởng đưa vào một loài cá có thể kiểm soát vi sinh vật, ai ngờ cuối cùng phát hiện ra mình đã rước họa vào thân. Tuy nhiên, điều này cũng rất hợp với phong cách làm việc của người Mỹ, những chuyện tốt lành thường bị họ làm cho hỏng bét. Bản lĩnh này là số một thế giới, không ai sánh bằng. Nhìn xem, trước đây ủng hộ Saddam, cuối cùng lão ta lại quay sang đối đầu với họ; trước đây ủng hộ Bin Laden, gã này cuối cùng lại trở thành phần tử khủng bố. Đến cả việc đưa cá vào mà cuối cùng cũng làm cho rối tung rối mù, cái bản lĩnh này người khác thật sự không học nổi.

"Lúc mới bắt đầu, hiệu quả rất tốt, sinh vật phù du được kiểm soát rất ổn. Nhưng dần dần khi đàn cá lớn mạnh thì rắc rối bắt đầu xuất hiện. Loài cá chép châu Á này đẻ trứng cực kỳ khủng khiếp, một con cá cái ước tính có thể đẻ hàng triệu quả trứng. Chẳng bao lâu sau, cả dòng sông hầu như chỉ toàn là loại cá này. Hơn nữa, nghe nói một con cá chép châu Á mỗi ngày có thể ăn lượng thức ăn bằng một nửa trọng lượng cơ thể nó, các loài cá bản địa hoàn toàn không thể cạnh tranh lại. Sự sinh tồn của nhiều loài cá bị đe dọa, lúc này chính phủ mới bắt đầu tìm cách kiểm soát chúng. Kết quả là hiện nay cá chép châu Á vẫn không ngừng xâm chiếm các con sông mới. Đúng rồi Ju An, tại sao cá chép châu Á ở Trung Quốc không gây ra chuyện gì, mà sang Mỹ lại thành rắc rối lớn thế nhỉ?"

Ju An cười nói: "Thực ra loại cá chép châu Á mà anh nói ở Trung Quốc có vài tên gọi. Loại đầu to mà anh thấy nhiều nhất gọi là cá mè. Một số gọi là cá chép, còn loại nữa gọi là cá đầu to, tên khoa học là gì tôi không rõ, nhưng người Trung Quốc rất thích ăn những loại cá này. Có đủ cách chế biến, nào là kho tàu, nướng than, đầu cá hấp ớt... đủ kiểu. Hiện nay, những loại cá này ở Trung Quốc cơ bản đều là nuôi nhân tạo, còn cá hoang dã thì gần như không thấy ở chợ nữa." Ju An không biết tiếng Anh gọi cá mè là gì, nên dùng phát âm tiếng Trung để mô tả.

Thornton nhún vai nói: "Những con cá này nhiều xương quá, ăn rất phiền phức, hơn nữa mùi vị cũng chẳng ngon lành gì, nên chúng tôi không thích ăn thịt loại cá này."

Ju An nghe Thornton nói mà ngẩn người. Gã này đúng là không thể trách cá được, các người không ăn thì trách ai? Nếu chuyện này mà ở trong nước, gặp nhiều cá thế này, ước chừng chẳng cần đến hai năm là các người ăn sạch bách rồi. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, người Mỹ ăn uống thì không luộc cũng nướng, chẳng có mấy món cầu kỳ, cũng chẳng có sáng tạo gì, ăn uống đúng là không thấy đã đời: "Nếu không ăn thì cứ nhốt chúng vào một con sông cố định không phải là xong sao, sao lại để chúng lan ra gần như khắp nước Mỹ thế này?"

"Chính phủ cũng từng nghĩ đến, dùng lưới để kiểm soát chúng trong vùng nước cố định. Nhưng loài cá này anh thấy đấy, chúng biết nhảy mà còn nhảy rất cao, lưới cao một hai mét đối với chúng chẳng thấm thía gì. Hơn nữa, loài cá này cực kỳ thông minh, biết né lưới. Thực tế đã chứng minh muốn kiểm soát chúng, phải giăng lưới ở khoảng cách rất xa mặt nước, nếu không thì không thể nào chặn được chúng. Hiện nay, những con cá chép châu Á này đang ngày càng đe dọa vùng nước Ngũ Đại Hồ," Thornton nói.

Chuyện này thì Ju An có biết, Ngũ Đại Hồ của Mỹ là nguồn cung cấp nước cho hàng chục triệu người Mỹ, trách sao chính phủ Mỹ lại căng thẳng như vậy. Nhưng nói lại, Ju An vẫn không hiểu cá dưới sông sao có thể đe dọa đến Ngũ Đại Hồ. Lúc ở trong nước, Ju An ngày nào cũng uống nước máy lấy từ sông Trường Giang mà có thấy sao đâu, người Mỹ đúng là quá nuông chiều bản thân. Cổ nhân có câu "cá chép hóa rồng", cá chép đến Mỹ lại phát huy hết bản lĩnh của tổ tiên, làm cho chính phủ của một siêu cường phải đau đầu, đúng là siêu nhân, không! Là "siêu cá".

Thornton hỏi Ju An: "Còn một loại cá châu Á khá lợi hại nữa, cá đầu rắn (cá quả) anh có biết không? Trung Quốc cũng là một trong những nơi xuất xứ của nó."

"Cá đầu rắn gì cơ? Sao tôi chưa bao giờ nghe nói đến nhỉ?" Ju An ngẩn người hỏi.

Taylor lúc này giải thích: "Trong miệng có răng, rất hung dữ, sống bằng cách ăn thịt các loài cá khác, trên thân có vằn xám đen, nghe nói ở Trung Quốc rất phổ biến."

Ju An nghĩ một lát rồi nói: "Ý các anh là cá quả (cá lóc) phải không?" Ngoài cá quả ra, Ju An không nhớ trong nước còn có loại cá hung dữ nào khác. Loại này ở trong nước đắt lắm đấy.

Thornton nghe xong gật đầu: "Ừ, chính là nó. Nó sống ở vùng nước nào thì hầu như cá bản địa đều bị ăn sạch. Chính phủ vì loại cá này còn sửa đổi cả luật câu cá, chỉ cần câu được loại cá này, bất kể lớn nhỏ đều phải giết chết."

Loài cá quả này đúng là rất hung dữ, Ju An lúc ở trong nước đã biết, vì nhà anh có người thân nuôi cá, chỉ cần trong ao có một con cá quả thì cái ao đó coi như tiêu đời, không nuôi được loại cá nào khác trừ khi bắt được nó ra. Ju An nhún vai nói với Thornton và Taylor: "Tôi có một cách hay, cứ bắt hết lũ cá này làm đồ hộp xuất khẩu sang châu Á, vừa giải quyết được vấn đề cá, vừa tăng thu nhập, chẳng phải rất tốt sao?"

Taylor cười hỏi: "Ở Trung Quốc, cá chép châu Á này một pound bán được bao nhiêu tiền?"

"Ước chừng khoảng hơn 5 tệ nhân dân tệ, quy đổi ra đô la thì hơn 50 cent một chút, giá tầm tầm đó thôi. Cá quả thì đắt hơn nhiều, khoảng mười mấy hai mươi tệ một pound," Ju An nhẩm tính trong đầu rồi nói với Taylor.

Taylor nghe xong nói: "Ngư dân đánh bắt trên sông, rồi còn phải vận chuyển đến nhà máy chế biến, tính cả tiền lương công nhân thì dù có xuất sang châu Á, giá cả e là cũng không ai chịu nổi, chi phí quá cao."

Ju An nghe xong gật đầu: "Cũng đúng." Thế thì không trách anh em được, các người không ăn, chi phí nhân công lại cao, muốn diệt cá đâu có dễ thế. Cứ oán trách cá thì được tích sự gì, sao không tự phản tỉnh lại bản thân, những con cá an phận thủ thường ở Trung Quốc khi đến chỗ các người lại trở thành tai họa.

Nghĩ ngợi trong đầu lại nảy ra một ý tưởng khác: Hay là để chính phủ trong nước bàn với chính phủ Mỹ, gần mấy con sông này xây thêm vài thị trấn nhỏ, cứ di cư một hai triệu người từ Trung Quốc sang, bất kể là cá gì, chiên, nấu, kho, cứ ăn sạch sành sanh. Ước chừng chẳng mấy năm là kiểm soát được họa cá thôi. Nếu không được thì đưa một hai triệu người sang tạm trú cũng được, không cần cấp thẻ xanh, cứ học trong nước cấp cho cái giấy tạm trú là xong. Ăn xong rồi thì tốn chút tiền tiễn một hai triệu người đó về là được chứ gì. Năm mươi triệu đô la mỗi năm này chẳng biết còn phải chi trong bao nhiêu năm nữa, hay là để chính phủ Mỹ mua vé máy bay khứ hồi cho những người mê ăn cá trong nước, mời mọi người sang Mỹ ăn cá miễn phí, ăn no rồi lại tiễn về là xong.

Cái gọi là họa cá này suy cho cùng vẫn là do người Mỹ không có mấy người ăn loại cá này. Nếu không được nữa thì chính phủ Mỹ sợ cái này cái nọ, có thể mời vài "thánh ăn" trong nước sang đào tạo cho người Mỹ. Địa điểm cũng khỏi cần chọn, cứ mở một khóa học mới ngay tại Viện Khổng Tử, dạy cách ăn cá. Khiến cho toàn thể nhân dân Mỹ đều yêu thích phong trào ăn cá này thì họa cá chắc cũng không còn. Đến lúc đó chính phủ Mỹ vui vẻ, nhân dân Mỹ học được kỹ năng ăn cá, Trung Quốc lại giải quyết được vấn đề việc làm, cả hai nước Trung - Mỹ đều vui cả làng.

Hai chai bia cộng một chiếc burger trôi xuống bụng, sau khi tán gẫu với Thornton và Taylor về vấn đề họa cá ở Mỹ, ba người lại lên thuyền. Lần này đổi lại Thornton lái thuyền, còn Ju An lấy máy ảnh trong túi ra chụp đàn cá nhảy xung quanh và phong cảnh hai bên bờ sông. Nói là phong cảnh thực ra chỉ là rừng cây, cỏ dại cao ngút và những đỉnh núi phủ đầy tuyết mờ ảo phía xa.

Thornton lái thuyền lượn lờ một lúc rồi dạy Ju An lái. Ju An ngồi vào vị trí lái, học cách khởi động, loáng cái là đã lái được. Có vô lăng, lại không cần chèo thuyền nên đặc biệt dễ dàng. Anh hứng khởi lái thuyền, bảo Thornton chụp cho mình mấy tấm ảnh, nào là ảnh lái thuyền, ảnh bắn cá... chụp rất nhiều tấm, chờ tối về đăng lên không gian mạng để cho bạn học mở mang tầm mắt, tiện thể cũng làm màu một chút.