Ý của Chung Dao, Tôn Du tất nhiên hiểu rõ, nhưng hắn cũng hiểu rằng chỉ cần Lữ Bố còn đó một ngày, muốn lay động quyền lực của ông từ bên trong là điều bất khả thi. Cứ nhìn Trịnh Thái mà xem, chẳng phải hắn cũng đã thử thách sao? Trịnh Thái cố gắng dùng quyền lực của Đại Hồng Lư để thâm nhập vào quân quyền, hiểu rõ rằng muốn lật đổ Lữ Bố thì đầu tiên phải giành được quyền kiểm soát quân đội.
Nhưng không phải cứ có hổ phù trong tay là có thể làm được điều ấy. Thời điểm hiện tại, cho dù có giao hổ phù cho ai, nếu dùng nó để điều động quân đội chống lại Lữ Bố, người ấy chắc chắn sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức. Quân sĩ Quan Trung về cơ bản đều trung thành với Lữ Bố.
Thêm vào đó, bây giờ đi trên phố xá, đừng nói đến việc chỉ trích Lữ Bố, ngay cả việc gọi thẳng tên ông cũng có thể khiến người ta bị bao vây. Lữ Bố được dân chúng hết mực ủng hộ, hơn nữa, các trại bảo của các gia đình quý tộc trước đây đều bị Lữ Bố giải tán với nhiều lý do khác nhau. Có thể nói, tại Quan Trung bây giờ, việc giới sĩ nhân nổi dậy chống lại Lữ Bố gần như là không thể.
Nếu đã biết là không thể, mà Lữ Bố cũng chẳng phải kẻ đại ác, thì tại sao không định nghĩa lại mối quan hệ giữa đôi bên? Chính trị của giới sĩ tộc từ lâu đã có dấu hiệu phát triển lệch lạc, chỉ là nhiều người không nhận ra rằng sự phát triển của giới sĩ đã đạt đến thời điểm cực thịnh và sắp suy thoái.
Nhưng cực thịnh là thế nào thì không ai có thể đưa ra tiêu chuẩn cụ thể. Tình cảnh giới sĩ Quan Trung hiện tại đang suy yếu lại là điều ai cũng thấy rõ. Lữ Bố đã dung hòa triều đình và dân chúng, khiến tầng lớp sĩ tộc vốn đứng giữa trở nên thừa thãi và dần bị gạt ra ngoài lề.
"Nguyên Thường này, ta nghĩ rằng… giờ đây điều chúng ta cần nghĩ không phải là cách đối đầu với chủ công đến cùng, mà là cách thích nghi với quy tắc mới." Tôn Du nhìn Chung Dao và nói, "Ngươi cũng nên biết, nếu chính trị sĩ tộc cứ tiếp tục phát triển như xưa, hậu quả của sự suy tàn sẽ còn khủng khiếp hơn cả hiện tại."
"Ý của Công Đạt, có phải nên hiểu rằng ngươi đã đứng về phía Ôn hầu rồi?" Chung Dao ngồi xuống, phản bác.
"Ngươi nghĩ vậy cũng được." Tôn Du gật đầu đáp: "Hiện nay tại Quan Trung, Nguyên Thường làm Kinh Triệu Doãn, hẳn càng rõ tình hình hiện tại. Đừng nói là thời loạn lạc, ngay cả thời Đại Hán cường thịnh, liệu Quan Trung có được cảnh tượng như hôm nay chăng?"
Chung Dao nghe vậy chỉ lắc đầu. Chưa từng có, mà cũng không rõ lắm. Dù tính theo dân số, dân số Quan Trung hiện nay chắc chắn không đạt đến mức cao nhất của thời thịnh trị, nhưng nếu nói về lòng dân, thì Quan Trung lúc này chắc chắn là lúc mà dân tâm thịnh vượng nhất. Khó mà so sánh, cũng không cần thiết phải so sánh.
Đây là thành quả từng bước mà Lữ Bố xây dựng nên, và cũng là kết quả của việc ông đạp lên xương máu của không ít sĩ tộc Quan Trung. Để có được ngày hôm nay, bao nhiêu gia tộc sĩ tộc Quan Trung đã bị triệt hạ?
"Thế có khả năng nào để Ôn hầu…" Chung Dao nói đến nửa chừng lại ngừng, buông tiếng thở dài. Lữ Bố đã có một kế hoạch rõ ràng, đó là kế hoạch dài hạn cho mười, thậm chí hai mươi năm tới, và đang được thực thi từng bước một.
Vì sao Trịnh Thái lại liều lĩnh như vậy? Chính là bởi hắn đã nhìn thấy trong kế hoạch ấy của Lữ Bố, có triều đình, có dân chúng, có thương gia giàu có, nhưng tuyệt nhiên không có chỗ cho giới sĩ nhân!
Thay vì nói Trịnh Thái ngu ngốc và liều lĩnh, chi bằng nói hắn tuyệt vọng khi đã hiểu rõ về tương lai. Hắn muốn dùng bản thân để đánh thức tất cả sĩ nhân, cùng nhau đoàn kết lại, nếu không thì sẽ quá muộn!
Tôn Du lắc đầu nói: "Nguyên Thường, ngươi với ta có thể nói là đồng môn từ lâu. Bất kể ngươi nghĩ thế nào, ta nhất quyết sẽ đi cùng chủ công đến cùng. Ta cũng tin rằng, chủ công nhất định sẽ dành chỗ cho những người như chúng ta."
Nghe vậy, Chung Dao nhíu mày. Sĩ nhân không thể tuyệt diệt, hoặc có thể nói rằng một quốc gia không thể thiếu người cai trị. Lữ Bố có điên đến đâu cũng không thể giết hết sĩ nhân, cùng lắm là thay một nhóm khác để quản lý.
Giống như bây giờ, quyền lực thực tế tại Quan Trung dần rơi vào tay những kẻ xuất thân hàn môn, thứ tộc đi theo Lữ Bố. Thực ra, họ có thể coi là lớp sĩ tộc mới, chỉ là năng lực và ảnh hưởng của họ, dù có phát triển đến đâu, cũng không thể nào sánh bằng sĩ tộc cũ.
Đây chính là con đường Lữ Bố để lại cho giới sĩ nhân: phục vụ triều đình. Có lẽ cách nói này có chút cực đoan, nhưng trong khung cảnh do Lữ Bố dựng lên, sĩ nhân không còn có thể giữ vai trò đứng trên cao như xưa, mà phải cạnh tranh, hơn nữa là cạnh tranh với hàn môn và thứ tộc.
Nếu là trước kia, chỉ cần không ra làm quan là được, nhưng giờ không còn dễ dàng như thế. Lý do? Lữ Bố không cho phép. Nếu ngươi có khả năng mà không phục vụ triều đình, thì cũng không xứng đáng nhận hỗ trợ của triều đình. Những ưu đãi, miễn giảm chính sách sẽ không còn, khiến gia tộc khó lòng duy trì cuộc sống an nhàn.
Sống thì vẫn sống được, nhưng muốn sống một cuộc đời ẩn sĩ thì e rằng chỉ là suy nghĩ viển vông. Nếu không muốn ra làm quan, vậy hãy nếm thử cái khổ của đời sống thường dân đi.
Đây chính là chỗ mà sự trơ trẽn của Lữ Bố bộc lộ, tuy không ép buộc nhưng lại từng bước nắm chặt mạch sống của sĩ nhân. Đặc biệt, sau khi con đường Tơ lụa được khôi phục, việc giao thương của sĩ tộc với Tây Vực lại càng bị giám sát chặt chẽ, không có những ưu đãi chính sách thì chỉ riêng thuế thương mại cao ngất cũng đủ khiến họ phải suy nghĩ.
Nguyên nhân gốc rễ của hiện trạng này chính là ngoài việc kiểm soát quân đội, Lữ Bố còn nắm giữ chặt chẽ kinh tế Quan Trung, thậm chí còn chặt hơn cả quân đội.
Đất đai mà dân chúng dựa vào để sinh sống, giao dịch Tơ lụa, thương mại với các chư hầu ở Quan Đông, muối từ Hà Đông, gấm lụa Thục Hán… tất cả đều nằm trong tay Lữ Bố. Trong bối cảnh này, sĩ nhân muốn trở thành cao sĩ thật khó, trừ khi họ sẵn sàng từ bỏ gia đình, nhưng liệu điều đó có khả thi không?
So với trước đây, giới sĩ nhân dưới thời Lữ Bố thực sự sống trong cảnh ngột ngạt, muốn hòa hợp với Lữ Bố cũng không được. Ông chỉ cho phép họ tuân thủ theo quy tắc đã định, trong giới hạn ấy thì có thể chịu đựng, nhưng vượt khỏi giới hạn, lập tức sẽ bị cắt đứt!
"Chuyện của Đại Hồng Lư, ta có thể giúp xử lý," Chung Dao cầm lấy ấn tín từ bàn của Tôn Du, nhíu mày nhìn hắn nói: "Nhưng ta không thể phụng sự như ngươi."
Tôn Du gật đầu: "Ta cũng không hề ép buộc."
Chẳng qua là tự mình nghĩ quá nhiều, Lữ Bố chỉ cần hắn làm việc. Còn để trung thành như Tôn Du thì còn phải qua nhiều thử thách.
Nghĩ về bản thân khi trước, cơ bản là cũng có tâm thái như Chung Dao, chỉ khác là khi ấy bên cạnh Lữ Bố thiếu người, mà bản thân thì lại rơi vào hoàn cảnh bị bắt, nửa cưỡng ép phải lựa chọn chịu đựng.
Rồi trong khi chịu đựng, dần dần thấy Quan Trung ngày một thịnh vượng dưới tay mình, dù người chủ đạo là Lữ Bố, nhưng người thực thi lại là mình. Năm Hưng Bình thứ nhất, Quan Trung gặp nạn đói lớn
, vốn dĩ sẽ là cảnh chết chóc la liệt, thế nhưng dưới tay mình mà vượt qua, chẳng ai chết đói, dù cho Lữ Bố không tiếc sức cứu trợ, điều ấy vẫn đủ để kinh ngạc.
Rồi đến đánh Viên Thuật, diệt Hung Nô, chiếm Hà Đông… tất cả mọi chuyện ấy gần như đều có mình tham gia. Đối với Tôn Du, ngoài những đánh giá về Lữ Bố, chính Quan Trung ngày nay là công trình do tự tay mình kiến tạo, nhìn Quan Trung từ cảnh hoang tàn chuyển mình thành thịnh vượng, cảm giác thành tựu và tình cảm gắn bó trong đó là điều mà người ngoài không thể hiểu.
Huống hồ như đã nói, Lữ Bố không phải là không để lại đường cho sĩ nhân, chỉ là con đường ấy so với thời kỳ hoàng kim của giới sĩ thì kém quá xa. Đó cũng là lý do sâu xa khiến giới sĩ ghét bỏ Lữ Bố.
Nếu từ đầu sĩ nhân chịu đi theo Lữ Bố, có lẽ đã không đi đến nước này. Nhưng nếu không bị ép buộc, hẳn cũng không có cảnh thịnh vượng như Quan Trung hôm nay.
Suy nghĩ miên man, Lữ Bố thấy Chung Dao cầm ấn tín đứng dậy định rời đi, không kìm được nhắc nhở: "Nguyên Thường, dù sao đi nữa, việc này liên quan đến đại cục của Quan Trung và cả trăm năm Đại Hán, không thể xem nhẹ!"
Đừng có mà đi theo con đường của Trịnh Công Nghiệp, chức Đại Hồng Lư này rất quan trọng! Những lời cuối không nói ra, nhưng thật lòng Lữ Bố không muốn Chung Dao rơi vào vết xe đổ của Trịnh Thái.
"Yên tâm, ta sẽ không lấy gia tộc mình ra đánh cược!" Chung Dao gật đầu. Điều này hắn tự hiểu rõ, Trịnh Thái thì không cứu được nữa, hắn không muốn làm việc vô vọng như vậy, sao phải thế chứ? Chẳng có ý nghĩa gì.
Trịnh Thái vốn chẳng phải kẻ ngốc, nhưng lần này lại hồ đồ. Để lại thân hữu dụng, ngày sau mới có cơ hội quay trở lại.
Nhìn Chung Dao rời đi, Tôn Du thở dài. Mâu thuẫn này cuối cùng sẽ đi về đâu? Hắn không biết, nhưng những chuyện như của Trịnh Thái e rằng vẫn sẽ còn xảy ra.
Cuộc trò chuyện với Chung Dao hắn không nói ra, để người ta biết được thì bất lợi cho Chung Dao.
Sau khi tiếp quản Hồng Lư Tự, Chung Dao lập tức bắt đầu làm việc với người Quý Sương. Đàm phán cũng giống như mua bán, đòi hỏi phải biết điều, không thể người ta đòi gì thì cho ngay, phải giữ một chừng mực nhất định.
Ngày hôm sau, khi tiếp xúc với người Quý Sương, Chung Dao đã khiến họ phải nhượng bộ. Rõ ràng, người Quý Sương vẫn mong muốn mở đường Tơ lụa, nếu không, lợi thế địa lý của họ sẽ trở nên vô dụng. Nhượng bộ là điều cần thiết, nhưng nhượng bộ bao nhiêu thì còn tùy thuộc vào khả năng đôi bên.
Ngày thứ ba, Chung Dao không tìm đến người Quý Sương nữa mà trực tiếp đến gặp Lữ Bố.
Lần này Chung Dao chủ động đến, quả là hiếm thấy. Lữ Bố nhìn hắn mỉm cười hỏi: "Nguyên Thường vội vã đến đây, có việc gì sao?"
"Không biết Ôn hầu có thái độ thế nào đối với nước Quý Sương? Đô hộ phủ Tây Vực có dự định động binh với Quý Sương không?" Chung Dao không vòng vo, vào thẳng vấn đề. Hắn biết rất ít về Quý Sương, chỉ biết nó ở rất xa, nhưng nếu muốn đàm phán, hắn phải nắm rõ mình có bao nhiêu lợi thế.
Lữ Bố nhìn Chung Dao một lúc rồi suy nghĩ đáp: "Quý Sương cách Đại Hán ta không chỉ vạn dặm mà còn bị Đại Uyên ngăn cách. Trực tiếp dụng binh rất khó, nhưng gần đây Tây Vực quả thực có kế hoạch tác chiến với Đại Uyên, Ô Tôn, và Khang Cư. Ít nhất phải khiến một trong ba nước này nghiêng về phía Đại Hán ta, như thế sẽ tạo điều kiện tiếp giáp trực tiếp với Quý Sương, có thể tạo được chút uy hiếp."
Chung Dao gật đầu, đúng như dự đoán của hắn. Lữ Bố đàm phán với người Quý Sương chủ yếu là để kéo dài thời gian, chờ kết quả từ phía Tây Vực rồi mới quyết định đối sách. Mục tiêu của hắn lúc này không phải là giành phần lợi ích với người Quý Sương, vì cho dù giành được, thì các sứ giả Quý Sương cũng không hẳn là người có thể quyết định. Đợi đến khi chiến sự Tây Vực ngã ngũ thì mới biết nên lấy bao nhiêu.
"Hạ quan hiểu rõ." Chung Dao cúi đầu chào, rồi xoay người rời đi.
Lữ Bố nhìn theo bóng hắn, lắc đầu, định tiếp tục công việc thì bỗng thấy một thân binh bước vào, chào Lữ Bố rồi nói: "Chủ công, cựu vương Y Ngô xin gặp."