Sau tháng Sáu, người nông dân bắt đầu bận rộn với mùa gặt. Năm nay thời tiết không mấy thuận lợi, nhưng đối với dân Quan Trung, cuộc sống lại có phần khởi sắc. Dọc những thửa ruộng, người nông dân vừa làm việc vừa đếm đốt ngón tay tính toán xem sau khi nộp thuế, nhà mình sẽ thu về được bao nhiêu thóc lúa. So với các năm trước, chắc chắn sẽ nhiều hơn rất nhiều.
Cũng vì vậy mà ai nấy đều hăng say làm việc.
Giữa cánh đồng tấp nập, khắp nơi là cảnh tượng nhộn nhịp vui tươi, trái lại, thành Trường An có phần vắng vẻ hơn thường ngày.
“Chủ công, sao không lại gần một chút xem thử?” Trên quan đạo bên ngoài thành Trường An, Tư Mã Du cưỡi ngựa đi bên cạnh, thấy Lữ Bố chăm chú nhìn về phía cánh đồng, không khỏi hỏi.
“Nếu chỉ là đi ngang qua, dân chúng sẽ không bận tâm, nhưng nếu lại gần quá, e rằng sẽ gây phiền nhiễu cho họ!” Nhìn cánh đồng lúa chín vàng, Lữ Bố cũng cảm thấy mãn nguyện, giống như những người nông dân đang làm lụng nơi ruộng đồng kia.
Tư Mã Du lặng lẽ nhìn quanh, rồi không nói thêm gì. Sau mùa thu hoạch này, uy tín và lòng dân của Lữ Bố ở Quan Trung sẽ lên đến đỉnh cao. Phương pháp cải cách mà Lữ Bố đưa ra năm ngoái không còn là lời nói suông nữa mà đã thực sự đi vào đời sống, và quan hệ giữa sĩ tộc với triều đình ngày trước rõ ràng không áp dụng được vào Lữ Bố. Thế nhưng, với quyền lợi hiện tại, liệu sĩ tộc có thực sự chịu thần phục?
Tư Mã Du không tin điều đó. Lợi ích thường khiến người ta mù quáng, không phải ai cũng có thể dũng cảm buông bỏ như Dương Bưu.
“Chủ công, nơi đâu cũng một cảnh tượng thế này, chi bằng quay về thôi.” Tư Mã Du có phần lo lắng sẽ gặp phải thích khách, mặc dù lần này Lữ Bố ra ngoài có mang theo cận vệ, nhưng đao kiếm không có mắt.
Nghe vậy, Lữ Bố gật đầu: “Cũng tốt. Ngày mai chính là kỳ thi của các sĩ nhân từ các nơi đến, Thái Học Viện đã chuẩn bị ổn thỏa chưa?”
Tư Mã Du đáp: “Chủ công yên tâm, Thái Học Viện đã sắp xếp nơi ở cho tất cả sĩ tử tham dự, trong thời gian trước kỳ thi, không một ai được phép gặp gỡ người ngoài. Các quan viên chịu trách nhiệm ra đề cũng đã tạm thời trú tại Thái Học Viện, có Vũ Lâm Quân và Hổ Bôn Vệ bảo vệ, tuyệt đối không có nguy cơ tiết lộ đề thi.”
“Đi thôi!” Lữ Bố ngắm nhìn cánh đồng lúa chín lần nữa, ra hiệu cho đoàn hộ vệ mở đường, rồi quay ngựa trở về.
Từ khi Lữ Bố phát động lệnh chiêu hiền kén tài với danh nghĩa triều đình, bất chấp việc tiếng tăm của ông trong giới sĩ nhân không mấy tốt đẹp, vẫn có rất nhiều người đến hưởng ứng. Quách Gia, Pháp Diễn, và Pháp Chính chỉ là một số ít.
Thực tế, bất cứ ai tự nhận là có chút tài năng, không có con đường thăng tiến ở nơi khác, đều đang đổ về Trường An. Một số đến để thực hiện hoài bão, số khác muốn dựa vào Lữ Bố làm bàn đạp để bước vào giới sĩ nhân. Nói rằng tất cả đều hướng đến Lữ Bố thì không phải, nhưng chỉ cần có tài thực sự, ông không bận tâm đến mục đích của họ, miễn là có thể dùng được. Đại đa số đều không có khả năng phản nghịch, ngược lại, dù với ý định ban đầu ra sao, năng lực của họ cũng sẽ giúp ích cho Lữ Bố, cũng như đem lại lợi ích cho dân chúng.
Thành Trường An vì sự đổ về của các sĩ tử từ khắp nơi mà trở nên náo nhiệt hơn, trên các con phố không hiếm khi bắt gặp những sĩ nhân đến tìm hiểu địa phương.
Tuy nhiên, từ thời Đổng Trác đến Lữ Bố, đã diễn ra nhiều cuộc thanh trừng khiến chín phần sĩ nhân ở Trường An và cả Kinh Triệu bị sát hại, khiến nhiều sĩ tử đến đây không khỏi ngỡ ngàng, đành phải tạm trú tại quán trọ hoặc nhà bằng hữu trong thành.
Nghe nói Lữ Bố khắt khe với sĩ nhân thì là một chuyện, nhưng khi thật sự đến Trường An và chứng kiến những gương mặt quen thuộc phần lớn đã không còn thì lại là chuyện khác. Nhiều sĩ nhân bắt đầu cảm thấy lo sợ, nhất là khi thấy người dân Trường An tuy cũng tôn trọng sĩ nhân, nhưng không hề có vẻ khúm núm, e dè như ở những nơi khác.
Thậm chí đôi khi xảy ra xung đột, dân chúng còn dám ra tay phản kháng, và tất nhiên, khi ấy lập tức có quan phủ can thiệp.
Trường An, nơi đặt chân của thiên tử, hơn nữa trong thời gian sĩ nhân từ khắp nơi hội tụ, số lượng quân tuần tra trong thành cũng tăng gấp đôi so với bình thường, và do Từ Vinh trực tiếp trấn giữ thành Trường An, điều đó cho thấy Lữ Bố rất coi trọng kỳ thi lần này, thậm chí còn nâng cao hơn so với kỳ thi cho sĩ tử Quan Trung trước đây.
Dĩ nhiên, kỳ thi lần này số lượng thí sinh cũng nhiều hơn.
“Chủ công, danh sách sĩ tử đều ở đây.” Vừa về đến nha môn, Lữ Bố đã thấy Dương Tu đang đợi từ lâu. Thấy Lữ Bố trở về, Dương Tu liền đưa danh sách cho ông, nói: “Chủ công xem qua xem có ai cần lưu ý không?”
Lữ Bố nhận cuộn trúc giản, lướt nhanh qua từng tên, rất nhanh nhìn thấy tên của Quách Gia, Pháp Diễn, và hai cha con Pháp Chính, bèn gật đầu: “Không tệ, Đức Tổ làm việc luôn khiến người ta yên tâm.”
“Tạ chủ công.” Dương Tu cúi người bái tạ.
“Nghe nói nhà Đức Tổ đã phái đội thương nhân sang Tây Vực?” Lữ Bố đặt trúc giản xuống, mỉm cười hỏi Dương Tu.
“Chính xác.” Dương Tu gật đầu tự tin, nét mặt đầy mong đợi, dường như đang muốn kiểm chứng suy nghĩ của mình.
“Mắt ngươi sao vậy?” Điển Vi nhìn Dương Tu với vẻ khó hiểu, đưa tay quơ quơ trước mặt Dương Tu.
Dương Tu: “…”
Nhìn biểu hiện của Dương Tu, Lữ Bố buồn cười, suy nghĩ một chút rồi nói: “Thay ta cảm ơn Văn Tiên công, chuyện trước kia khiến ông ấy chịu ấm ức.”
Lữ Bố tất nhiên không thể trực tiếp đứng ra kinh doanh. Nếu trong tương lai các thương nhân phát triển vượt quá tầm kiểm soát, ông sẽ khó lòng xử lý. Thương mại giúp ích cho quốc gia, nhưng nếu dùng không đúng cách, cũng có thể làm lòng người xao động. Việc kiểm soát mức độ phát triển rất quan trọng, và cũng rất khó. Vì vậy, sau khi mở đường Tơ Lụa, Lữ Bố cần có người đi tiên phong để khai thác lợi nhuận lớn, nhằm thu hút nhiều sĩ tộc khác hướng sự chú ý vào con đường này.
Tuy nhiên, đích ngắm của Lữ Bố không chỉ là sĩ tộc Quan Trung, mà còn là hào tộc dưới trướng chư hầu ở Quan Đông, lợi dụng con đường Tơ Lụa để làm họ sa vào lợi ích, rồi vì tiền tài mà bán đứng chủ nhân của mình.
Dĩ nhiên, điều này không nhất thiết phải hoàn toàn hiệu quả, nhưng chắc chắn không uổng công. Bản chất con người dễ dàng bị lợi ích và quyền lực làm mờ mắt.
Bản thân Lữ Bố cũng cần đề phòng điều này. Lòng trung thành của các quan viên dưới quyền ông có khi chưa chắc đã mạnh mẽ hơn so với Viên Thuật. Những phẩm chất cao quý như lễ, nghĩa, liêm, sỉ thực chất cũng là một dạng xa xỉ phẩm; không có nền tảng tài chính đủ mạnh, những phẩm chất ấy sẽ trở nên yếu ớt khi đối mặt với lợi ích. Vì thế, thương nhân cần được sử dụng nhưng phải có những ràng buộc chặt chẽ để tránh làm hại lòng người.
Dân chúng có thể bị cám dỗ bởi lợi ích, Lữ Bố thậm chí còn mong muốn điều đó để giúp dân giàu lên. Điều đáng sợ là sự cấu kết giữa quan chức và thương nhân, vì
sức mạnh phát sinh từ đó mới thực sự nguy hiểm.
Hiện tại, việc gia đình họ Dương tiên phong giúp ông giải quyết được phần nào khó khăn, nhưng khi không cần những người đi đầu nữa mà họ Dương không chịu dừng tay, kẻ đầu tiên bị trừng trị sẽ chính là họ Dương.
Nhìn gương mặt Dương Tu chờ đợi lời khen ngợi, Lữ Bố chỉ thở dài. Cậu ta nhìn thấu lòng người, nhưng chưa hiểu rõ nhân tính. Thiếu kinh nghiệm và tích lũy khiến năng lực đọc vị người khác của cậu ta trở thành một gánh nặng.
“Gia phụ luôn rất kính trọng chủ công, những chuyện trước đây cũng chỉ là hiểu lầm.” Dương Tu gật đầu, vẻ mặt phấn khích, vì rõ ràng Lữ Bố đang ngầm khuyến khích mình.
Lão gia ấy… có khi đang ngầm rủa ta ấy chứ. Tuy Lữ Bố kết giao với Thái Ung, nhưng điều đó không có nghĩa là ông thích kết thân với những người cùng thế hệ đó. Thái Ung từng kinh qua quan trường, nhìn thấu nhân thế, tuy có phần bảo thủ về chính trị, nhưng lại có khí chất cao quý của bậc Nho gia, cho nên Lữ Bố có thể trò chuyện tâm giao.
Còn Dương Bưu… danh tiếng cao, tuổi tác lớn, nhưng nói chuyện với ông ta là không hợp. Phần lớn các chủ gia tộc lớn như Dương Bưu đều không thể cùng Lữ Bố bàn chuyện vì tư lợi quá nặng. Giờ đây, Dương Tu mong Lữ Bố sẽ đối đãi với Dương Bưu như Thái Ung, nhưng mục tiêu của Dương Bưu là lợi ích, chứ không phải kết giao chân thành như Thái Ung.
Lữ Bố không ghét việc thủ hạ có mưu cầu riêng, nhưng ông không ưa những kẻ vừa muốn lợi ích vừa nói chuyện cảm tình.
Đối phương không chân thành, ông cũng không thể tin tưởng thật lòng. Cớ gì phải vậy? Chi bằng cứ thẳng thắn ngồi xuống nói chuyện lợi ích và yêu cầu, sẽ đơn giản hơn nhiều. Đáng tiếc là Dương Tu, dù rất ngay thẳng, lại bị chính cha mình lợi dụng.
“Nếu có dịp ta sẽ đến thăm, mong rằng khi ấy Văn Tiên công đừng thấy phiền.” Ý nghĩ trong lòng đương nhiên không thể nói ra, hiện tại là lúc cần đến họ Dương, cứ để sau rồi tính.
“Tất nhiên không ạ.” Dương Tu gật đầu, rồi khẽ cúi mình trước Lữ Bố, nói: “Chủ công, thuộc hạ còn một việc muốn xin.”
“Ồ?” Lữ Bố ngồi xuống, nhìn Dương Tu: “Nói nghe thử xem.”
“Thuộc hạ muốn tham gia kỳ thi ngày mai, không biết chủ công có cho phép?” Dương Tu ngẩng đầu, nhìn Lữ Bố hỏi.
“Ngươi hiện đã là Vệ Úy Thừa dưới trướng ta, sau này cũng sẽ đảm nhiệm chức vụ Huyện lệnh hay Thái thú, đường quan lộ cũng khá thuận lợi. Tại sao còn muốn tham gia kỳ thi?” Lữ Bố ngạc nhiên nhìn Dương Tu.
Dương Tu nở nụ cười tự hào: “Thuộc hạ muốn hội tụ cùng anh kiệt trong thiên hạ, xin chủ công cho phép!”
Lữ Bố nhìn Giả Hủ, lại nhìn Tư Mã Du, rồi quay lại Dương Tu: “Chuẩn.”
“Tạ ơn chủ công!” Dương Tu vui mừng, cúi đầu cảm tạ Lữ Bố.
“Béo, sao ngươi lại lắc đầu?” Điển Vi ngồi bên cạnh Giả Hủ, thấy ông ta khẽ lắc đầu khi Dương Tu rời đi, liền thắc mắc hỏi.
Giả Hủ không nói gì, chỉ đẩy chén trà ra.
Điển Vi lập tức rót đầy trà cho ông.
“Thanh niên luôn bốc đồng, để cậu ta nếm chút thất bại cũng tốt.” Giả Hủ thở dài. Dương Tu có năng lực thấu hiểu lòng người, nhưng không có khả năng nhìn thấu bản chất con người, nên cậu chỉ là một con dao trong tay người khác. Đáng tiếc, cha cậu, Dương Bưu, lại quá coi trọng con mình và đánh giá thấp Lữ Bố. Tiếc cho Dương Tu, cậu sẽ phải va vấp và đổ máu.
“Cậu nhóc tuy có chút kiêu ngạo, nhưng nghe chủ công nói là người thông minh hiếm có, chẳng lẽ cậu ta sẽ thua?” Điển Vi ngạc nhiên hỏi, vì anh không hiểu rõ những vấn đề sâu xa này.
“Ngươi không nhớ người hôm qua sao?” Giả Hủ mỉm cười.
“Gã say rượu ấy à? Hắn không ổn đâu.” Điển Vi vốn không có thiện cảm với Quách Gia, liền phản bác.
“Chưa chắc!” Giả Hủ cười nhẹ.