“Phu nhân sao lại như vậy?” Đêm xuống, Lữ Bố nhìn Nghiêm thị quay lưng lại với mình, không khỏi ngạc nhiên. Áo đã cởi nửa chừng mà lại quay lưng thế này là sao?
“Phu quân tự biết rồi.” Nghiêm thị hậm hực.
Lữ Bố kéo chăn lụa đắp cho nàng: “Nếu không muốn nhúc nhích, thì cứ đắp kỹ lại, đêm nay trời còn lạnh đấy.”
Nghiêm thị quay đầu lại, đôi mắt sáng ngời vốn định nhìn chồng với ánh mắt giận hờn băng giá, nhưng qua nhiều năm chung sống, nàng hiểu rõ tính cách của chồng mình. Nghe một câu quan tâm, nàng liền mềm lòng.
“Phu quân sao lại bắt nạt Linh Khởi như vậy?” Nghiêm thị khẽ than phiền.
“Con nhóc biết mách mẹ rồi cơ đấy!” Lữ Bố nghe mà thấy buồn cười.
“Linh Khởi tay chân đầy vết chai, phu quân không nhận ra chút nào sao?” Nghiêm thị trừng mắt với Lữ Bố.
“… Muốn thành tài, phải trải qua khổ luyện. Nàng nhìn tay ta xem, lớp da chai sạn này là do bao lần mài rách rồi lành lại mà thành. Con gái ta, sao ta không thương cho được, nhưng dù thương đến đâu cũng phải có chừng mực. Con bé lớn rồi, có ý chí riêng của mình, phu nhân nên vui mới phải.” Lữ Bố nói, trong ánh mắt tràn đầy vẻ kiên định.
“Nó là con gái, chẳng thích phấn son, chỉ thích binh đao, như vậy sau này gả chồng làm sao?” Nghiêm thị, dù mặc kệ hành động của Lữ Bố, vẫn không khỏi lo lắng.
“Giống như phu nhân và ta vậy thôi, đời này thế nào chẳng gặp một người xứng đôi vừa lứa.” Lữ Bố vừa nói vừa cởi nốt lớp áo cuối cùng của nàng, khẽ cười: “Phu nhân nói xem?”
“Xí, hừ~”
⚝ ✽ ⚝
Qua cơn đại hạn và chiến loạn năm trước, thiên hạ bước vào vụ xuân với không khí yên bình, các chư hầu đều tập trung vào công việc đồng áng. Thời điểm này, việc giao tranh chỉ gây thiệt hại đôi bên, trừ khi chắc thắng hoặc buộc phải đánh, chẳng ai mạo hiểm phát binh.
Sáng hôm sau, Lữ Bố ghé qua nha môn lấy một ít đồ, chợt thấy Từ Du nhìn mình với ánh mắt khác lạ, liền thắc mắc: “Văn Ưu có việc gì sao?”
Từ Du lắc đầu, nhưng ánh mắt vẫn không giấu được sự tò mò. Ông ngập ngừng muốn nói gì đó nhưng cuối cùng lại thôi.
“Có gì thì nói thẳng ra, lấp lửng làm gì?” Lữ Bố cười bảo.
“Chủ công, vô tự thư quả là hay, nhưng liệu có phải đã bóp méo lịch sử không?” Từ Du nhìn Lữ Bố. Quyển vô tự thư giờ ngẫm lại cũng chỉ là đánh nhau liên miên, nội dung chẳng có gì đặc sắc, nhưng lại khiến người đọc khó mà dứt ra được. Thực tình, ông muốn hỏi xem liệu còn những phần chưa phát hành không, nhưng với thân phận của một danh sĩ, công khai đọc loại sách này có phần không hợp, nên cuối cùng lời ra lại hóa thành câu trách móc.
Lữ Bố thoáng sững sờ, rồi bật cười: “Công Đạt muốn xem à? Ta còn nhiều lắm, còn chuyện có bóp méo lịch sử hay không… Đây không phải chính sử, chỉ là để giải trí, hà tất phải quan tâm?”
Từ Du tất nhiên hiểu lý lẽ đó, không ai coi vô tự thư là chính sử, đặc biệt là với những câu chuyện thần tiên phép thuật trong đó, chẳng ai tin là thật. Nhưng không thể phủ nhận, quyển sách khiến người đọc tò mò về Trụ Vương, có thể làm lung lay định kiến rằng Trụ Vương là hôn quân.
Với Từ Du, một người am hiểu cổ kim, câu chuyện trong vô tự thư tuy cường điệu nhưng vẫn dựa trên sử liệu. Trụ Vương không phải là người bay lượn trên trời, nhưng quả thật là một anh hùng. Ông có nhiều tư tưởng đáng để thời nay suy ngẫm, tiếc là kẻ thắng làm vua, kẻ thua làm giặc, và việc Lữ Bố đứng ra “minh oan” cho Trụ Vương có thể khiến người ta hoài nghi về tính chính thống của nhà Chu.
“Dùng vô tự thư khơi dậy hứng thú học chữ…” Từ Du thở dài, “Chủ công quả là có phương cách kỳ diệu, chỉ là đã nghĩ tới nếu có một ngày dân trí mở mang, thiên hạ sẽ càng thêm loạn?”
“Chỉ là sẽ sinh ra quy tắc mới thôi. Lợi hại tương sinh, chúng ta là người trị quốc, không thể chỉ nghĩ đến sự tiện lợi cho triều đình.” Lữ Bố mỉm cười.
Việc “dân khả sử do chi, bất khả sử tri chi” là một quan điểm Lữ Bố hiểu rõ sau nhiều năm trị quốc. Không phải là ngu dân, mà là không thể mọi việc đều tỏ rõ ràng cho dân chúng, vì điều đó có thể làm lỡ thời cơ, không có lợi cho cả dân lẫn triều đình. Như khi dịch bệnh xảy ra, Lữ Bố sẽ lập tức yêu cầu cách ly, hỏa táng xác chết, chứ không giải thích cặn kẽ rồi mới hành động, nếu làm vậy dịch bệnh sẽ không còn kiểm soát nổi. Nhưng đó là phương thức trị quốc, và không mâu thuẫn với việc khai sáng dân trí.
Lữ Bố không kỳ vọng vô tự thư sẽ đào tạo nhân tài, điều đó là không thể. Nhưng ít nhất nó sẽ giúp dân chúng biết chữ, đọc hiểu chiếu chỉ của triều đình, không dễ bị kẻ khác dắt mũi, tự mình nắm bắt ý chỉ thay vì để quyền giải thích rơi vào tay sĩ tộc. Dân biết chữ, thì mối liên hệ giữa triều đình và dân chúng sẽ thông suốt hơn.
Dĩ nhiên, vấn đề mới sẽ nảy sinh, nhưng làm người cầm quyền thì phải liên tục giải quyết vấn đề, không thể vì sợ vấn đề mà xem dân chúng như thú vật để quản lý.
Từ Du gật gù, những gì Lữ Bố đang làm đều lấy dân làm gốc, hơn nữa nếu dân biết chữ, triều đình sẽ giảm bớt phụ thuộc vào sĩ tộc. Đây là một ván cờ lớn, với thời gian dài. Hiện tại, cục diện ở Quan Trung là không thể ngăn cản Lữ Bố được nữa.
Ông thầm nghĩ, Lữ Bố đi từng bước theo kế hoạch của mình, khi đã sẵn sàng, ắt sẽ truyền bá khắp thiên hạ. Đến lúc đó liệu có ai chấp nhận tư tưởng này? Chắc chắn sẽ có, và rồi một cuộc chiến lớn là không thể tránh khỏi. Ông chỉ lo rằng khi chuyện này đến tai Quan Đông, các chư hầu ở đó, những người hiểu biết cũng không ít, sẽ nhìn thấy tư tưởng của Lữ Bố mà liên thủ chống lại ông, chẳng khác gì việc sáu nước liên minh ngày xưa.
“Chủ công, nếu việc này lan tới Quan Đông, có lẽ sẽ dẫn đến việc chư hầu liên kết đối kháng.” Từ Du rốt cuộc quyết định nhắc nhở, điều này có thể gây nên sự liên minh của các chư hầu Quan Đông, giống như sáu nước ngày xưa.
“Chuyện như thế này khó mà giấu được.” Lữ Bố nhìn Từ Du, cười bình thản: “Đến lúc đó thì binh tới tướng đỡ, chiến trận ta chưa từng sợ!”
“Chủ công trên chiến trường là vô địch.” Từ Du gật đầu, chỉ cần Lữ Bố hiểu rõ là được, dù sao sự nhắc nhở này đã hơi vượt qua vị trí của mình.
“Vô địch sao?” Lữ Bố cười với ánh mắt hoài niệm: “Cũng đã lâu rồi không đánh trận, không biết võ nghệ có sút đi chút nào không. Đi thôi.”
“Chủ công đi thong thả!” Từ Du cung kính.
Cả hai đều hiểu rằng hiện tại, họ vẫn ở hai vị thế khác nhau, nhưng ranh giới đó dường như đã lơi lỏng từ hôm nay. Ở bên Lữ Bố lâu, Từ Du đã không còn chỉ vì bảo vệ tính mạng mà làm việc cho Lữ Bố. Tư tưởng của Lữ Bố không phải là điều gì quá mới mẻ, có nhiều người từng đề xuất, nhưng ông là người thứ hai thực hiện, người đầu tiên chính là Vương Mãng.
Vương Mãng đã chịu cảnh vạn kiếp bất phục, vậy Lữ Bố sẽ ra sao?
Trong lòng Từ Du là một cảm giác phức tạp, vừa mong ông thất bại, lại vừa hy vọng ông thành công. Cảm giác mâu thuẫn này giờ đây không còn dày vò ông như trước. Ông không có ý định rời đi, mà muốn ở lại để nhìn xem Lữ Bố có thể đi được đến đâu. Nếu ông thành công, sẽ bảo vệ được gia tộc, còn nếu thất bại, cũng chẳng ảnh hưởng gì quá lớn tới Từ Du, các chư hầu khác sẽ không vì ông từng phục vụ Lữ Bố mà làm khó dễ ông.
Thuận theo tự nhiên thôi, nếu Lữ Bố thành công thì tốt, nếu không thì cũng chẳng phải điều xấu.
Rời khỏi nha môn, Lữ Bố lên đường đến ngoại thành. Sáng sớm, Lữ Linh Khởi đã đem sách ra đồng, cô bé từ sau khi kiên trì theo đuổi võ thuật càng trở nên nguyên tắc, hễ đã nói gì là phải làm cho bằng được.
Thật ra nhiều chuyện chỉ cần thành công lần đầu, sẽ tạo dựng được niềm tin mạnh mẽ, tự đặt ra giới hạn cho mình rằng những gì đã nói thì phải thực hiện. Hy vọng sau này con trai mình cũng có thể được như chị nó.
Nhưng Lữ Bố không đến thăm con gái, mà là để kiểm tra đợt phân bón cải tiến đầu tiên, dự kiến hôm nay sẽ hoàn thành. Hiệu quả chỉ đến mùa thu mới thấy rõ, nhưng Lữ Bố muốn đích thân giám sát.
Đây đã là đợt cải tiến cây trồng thứ hai trong năm. Năm ngoái vì đại hạn, hiệu quả không rõ ràng, nhưng năm nay điều kiện đã được cải thiện, có thể sẽ thấy rõ hơn. Chỉ cần có kết quả, ông sẽ truyền bá phương pháp này ra ngoài, không quá mười năm, Quan Trung sẽ không còn ai lo chuyện đói kém!
Đây chính là mục tiêu của Lữ Bố.
Gần đây, Giả Hủ không đồng hành cùng Lữ Bố, rõ ràng ông không hứng thú với những việc này.
“Chủ… chủ công…” Khi sắp ra khỏi thành, Lữ Bố thấy Mã Tuấn chạy theo.
“Đức Hành?” Lữ Bố ngạc nhiên: “Có chuyện gì sao?”
“Thuộc… thuộc hạ… nghe nói… chủ công… công khai… kỹ thuật in… điều này… vì sao?” Mã Tuấn thắc mắc.
“Chỉ dựa vào triều đình in sách thì phải in đến bao giờ? Chúng ta nghiên cứu ra kỹ thuật in là để nhiều người có thể đọc sách, không phải để kiếm lợi. Càng nhiều người in sách, dù chư hầu Quan Đông làm theo, với ta cũng chỉ có lợi chứ không có hại. Đức Hành yên tâm, công lao của ngươi không thiếu phần thưởng đâu!” Lữ Bố vỗ vai Mã Tuấn cười.
“Thuộc… thuộc hạ… không… không có ý đó.” Mã Tuấn vội vã đáp, vốn ông không ngờ Lữ Bố lại có tầm nhìn xa như vậy. Người bình thường phát minh ra điều gì chẳng nghĩ đến lợi nhuận trước? Đặc biệt là kỹ thuật in này sẽ khiến sách vốn quý giá trở nên rẻ mạt.
“Ngươi cứ tiếp tục sáng chế thêm đi, cái cày có bánh xe ta nhờ ngươi làm đến đâu rồi?” Lữ Bố cười.
“Gần… gần xong rồi~” Mã Tuấn nhìn Lữ Bố với vẻ ngưỡng mộ: “Chủ công quả thực có nhiều ý tưởng kỳ diệu.”
“Còn nhiều lắm, đến đúng lúc, đi cùng ta kiểm tra đống phân bón ngoài ruộng nào.”
“Thuộc… thuộc hạ… không… không hiểu mấy thứ đó… không… không đi được chứ?”
“Đi thôi!”