Vào tháng Năm, Điêu Thuyền sinh hạ cho Lữ Bố một bé trai. Tính ra, với hai con trai và hai con gái, đối với Lữ Bố, thế này đã là hoàn hảo.
Những ngày này, vì bận việc dẫn nước cứu hạn, Lữ Bố hầu như không quay về Trường An, đã mấy tháng rồi. Đêm hôm ấy, ông trở về đầy hứng khởi, dưới màn trướng, tiếng thầm thì nỉ non của nữ nhân kéo dài cả đêm.
Khi yên tĩnh lại, trời đã rạng sáng. Nàng Yên nằm êm ái trên ngực Lữ Bố, mái tóc mềm mại buông rủ che đi khuôn mặt. Nàng để mặc ông ôm mình, tận hưởng dư vị sau bao ngày xa cách.
“Phu quân lần này có thể ở lại bao lâu?” Giọng nàng mềm yếu pha chút uể oải, khiến Lữ Bố nghe mà lòng lại trào dâng cảm xúc, suýt không thể kiềm chế.
“Chưa chắc, năm nay Quan Trung đại hạn, mùa thu hoạch sắp đến mà dân chúng nhà nào cũng thiếu lương thực, việc cứu tế không thể chậm trễ, ta có thể phải đi bất cứ lúc nào.” Lữ Bố nén lòng, ôm nàng, thở dài. Chỉ những lúc thế này ông mới thấy mình còn rất trẻ.
Lo toan mọi chuyện ở Quan Trung, đôi khi còn mệt mỏi hơn cả việc chiến trận. Ông thở dài, việc nhiều, mà không tự chủ được cũng đành lạnh nhạt với gia đình.
Yên thị im lặng nằm trên ngực Lữ Bố, hồi tưởng lại. Khi xưa, tuy không có quyền thế như bây giờ, nhưng ông có nhiều thời gian ở bên nàng. Ngày ấy, nàng mong chồng mình có thể tiến xa hơn để cuộc sống tốt hơn, không phải ở mãi vùng đất hoang vu Tịnh Châu.
Giờ nguyện ước ấy đã thành sự thật. Lữ Bố quyền khuynh thiên hạ, trong tầm tay của gia đình họ, cái gì cũng có. Nhưng thời gian ông ở bên cạnh nàng lại ít đi rất nhiều.
Con người luôn vậy, không bao giờ có thể đạt đến sự hoàn hảo. Nếu thực sự đạt được tất cả, e rằng ngày thất bại của Lữ Bố cũng chẳng còn xa, hoặc ông đã già, quyền lực nhường cho kẻ khác.
Quyền lực cũng là một dạng trách nhiệm. Khi nắm nó trong tay, cũng đồng nghĩa với việc khó có thể ung dung.
Tuy vậy, khi không có việc lớn, Lữ Bố vẫn rất nhàn nhã. Ngày thường, công việc phần lớn chỉ là lặp lại, các quan lại đều xử lý những việc này, nên ông không cần bận tâm nhiều, chỉ định kỳ kiểm tra là đủ. Thay vì ngồi xem công văn, đi lại trong dân gian có khi lại phát hiện được những bất cập trong chính lệnh, từ đó kịp thời điều chỉnh.
Nhưng nếu có chuyện lớn, như đợt đại hạn lần này ở Quan Trung, thì ông phải đích thân ra tay, không dám lơ là chút nào. Đó là trách nhiệm lớn nhất của một chư hầu đối với bách tính dưới quyền.
“Phu quân đã ở Trường An, chẳng phải dễ bề điều động hay sao? Suốt ngày ở chốn dân gian, dù hết lòng tận tụy, nhưng nơi ông chăm sóc cũng chỉ là một góc đất nhỏ. Chẳng phải sẽ khó đạt hiệu quả hơn sao?” Yên thị ngẩng lên nhìn Lữ Bố, chợt nhớ ra điều gì đó.
“Phu nhân quả là thông minh, xét về lý thuyết thì nàng nói rất đúng.” Lữ Bố không nhịn được cười, vuốt nhẹ nàng rồi đáp: “Nhưng thực tế, văn võ trong triều không ai dám tùy tiện làm càn. Cho dù ta không có ở đây, nhiều lắm họ cũng chỉ chểnh mảng, nhất định không dám đối nghịch. Còn quan viên địa phương thì lại khác.”
Yên thị lắng nghe tiếng tim đập của ông, bèn thắc mắc: “Khác ở điểm nào?”
“Trước đây, các chính lệnh khi xuống địa phương thường không còn do triều đình kiểm soát, mà do các Tam Lão phụ trách, cũng chẳng sao cả.” Lữ Bố ngẫm nghĩ.
“Nếu vậy…” Yên thị ngạc nhiên, nếu thế sao Lữ Bố cứ ở trong dân gian?
“Đừng xem thường Tam Lão hay Lý Chính, họ không phải là quan chức chính thức, nhưng ở địa phương lại là hào kiệt. Trung Nguyên này khác với phương Bắc.” Lữ Bố cười nói.
“Có gì khác?”
“Tại Tịnh Châu, do sự xâm nhập thường xuyên của dân Hồ, mọi người nơi nào cũng phải giúp đỡ nhau, ít có những mưu đồ vòng vo. Nhưng ở Trung Nguyên, khi không có ngoại địch, những người như Tam Lão hay Lý Chính dần dần chiếm lấy đất đai. Thôn dân thường chỉ thuộc về một lý, và trong lý, dân chúng hoặc là người trong gia tộc, hoặc là tá điền. Vì vậy, nếu triều đình cứu tế mà không ai giám sát, e rằng quá nửa số lương thực sẽ không đến được tay dân chúng.” Lữ Bố cười lạnh.
“Họ mặc kệ sống chết của dân sao?” Yên thị sửng sốt nhìn ông.
Dù là vợ chồng lâu năm, nhưng góc độ và thần thái của nàng khiến lòng Lữ Bố lại xao động, và cơ thể ông cũng có phản ứng tự nhiên. Nàng vội ngăn lại, ánh mắt van nài, xin ông đừng tiếp tục.
“Quyền lực nếu không có ràng buộc, sẽ khiến con người biến chất. Đối với những kẻ ấy, chỉ cần không bị phát hiện thì không thành vấn đề!” Lữ Bố hừ lạnh.
Khi đất nước còn nghèo khó, có ngoại địch, người ta sẽ tự nguyện đoàn kết. Nhưng khi kẻ địch bị tiêu diệt, cuộc sống khá lên, lòng tham và sự ích kỷ sẽ trỗi dậy, những kẻ nắm quyền nhưng không có sự ràng buộc tất yếu sẽ biến thành hào kiệt địa phương. Dù Lữ Bố đã trừ khử một đợt lớn, chỉ một thời gian sau, những người mới lại xuất hiện, đó là lý do khiến ông không thể ở yên.
Do trước đó một đợt hào kiệt bị tiêu diệt, giờ đây ở các địa phương còn đang trong tình trạng trống quyền lực, và phương thức thu thuế đất mới cũng phần nào hạn chế được sự xuất hiện của các hào kiệt mới. Nhưng khi cứu tế, lương thực của triều đình sẽ qua nhiều tầng lớp mới đến được tay người dân, và bước cuối cùng vẫn phải rơi vào tay những người như Tam Lão và Lý Chính.
Những hào kiệt cũ, ít nhiều còn để tâm đến danh tiếng, nhưng các Tam Lão mới thì chưa chắc giữ đúng mực. Vì vậy, Lữ Bố cần phải giám sát chặt chẽ, đi khắp nơi để kiểm tra. Nếu dân bị bóc lột, chỉ cần báo cáo xác thực là ông lập tức diệt cỏ tận gốc.
Có vẻ hà khắc, nhưng một chút mềm lòng có thể tạo ra lỗ hổng lớn khó cứu vãn, không thể chủ quan chút nào.
“Thành thử ta chỉ còn biết để nàng chịu cảnh phòng không một thời gian. Sau đợt cứu tế này, năm tới hẳn sẽ là năm thuận mùa.” Lữ Bố nói, tay lại không ngoan ngoãn.
Yên thị đã được “chăm sóc” cả đêm, giờ thân thể dù mệt mỏi nhưng tinh thần rất tốt, chỉ liếc nhìn ông đầy oán trách: “Thiếp biết phu quân vất vả, nhưng không chịu nổi sự trừng phạt thêm. Chi bằng để chàng đến thăm cô nương họ Vương?”
Lữ Bố cười lớn, ôm nàng chặt hơn: “Không cần đâu, ta đâu phải chỉ có mỗi chuyện đó, đã làm nàng mệt, nghỉ ngơi đi, chốc nữa dậy dùng bữa sáng.”
“Vâng~” Yên thị tinh thần tỉnh táo nhưng thân thể mệt nhọc, nghe xong chẳng bao lâu thì chìm vào giấc ngủ.
Lúc này, trời bên ngoài đã sáng rõ. Lữ Bố sửa soạn cho nàng xong, rồi rời khỏi phòng. Chuyện vui vẻ ban ngày như vậy là không thể làm được. Dặn dò Vương Dị và Điêu Thuyền chăm sóc Yên thị, Lữ Bố lại ra ngoài.
Mấy ngày nay, Trường An cần xác định lượng lương phát cứu tế. Trước đó, cả phủ Vệ úy đều đang tính toán lượng lương thực cần cứu trợ, cộng thêm tổn thất khi vận chuyển, tất cả đều phải tính kỹ lưỡng.
Đến khi cần quyết định, không chỉ có Lữ Bố mà còn phải trình bày trên triều đình. Dù chủ yếu là để cho Lưu Hiệp nghe, còn các quan có tranh cãi bao lâu thì mặc kệ, cứu tế vẫn là việc phải làm. Việc phân bổ chi phí, họ cứ việc bàn bạc, còn quyết định cuối cùng là của Lữ Bố, không cần chờ sự đồng thuận từ bách quan.
Theo kết quả bàn bạc của Lữ Bố với Giả Hủ và các mưu sĩ, việc cứu tế từ triều đình sẽ trải qua ba bước: qua Thái thú, Huyện lệnh, sau đó đến Tam Lão và Lý Chính. Hệ thống này đã rất đơn giản, nhưng từng bước đều cần giám sát, và không thể để cùng một hệ thống phụ trách. Do đó, Lữ Bố đã điều nhiều quan viên từ Tây Lương để tạm thời lập thành một hệ thống giám sát, đồng thời cử người đến các thôn xã thông báo rõ ràng lượng lương phát xuống, mỗi nhà mỗi người nhận bao nhiêu. Nếu có sự chênh lệch lớn, dân chúng có thể báo cho quân đội trong vòng ba ngày.
Nếu quá ba ngày, triều đình rất khó kiểm chứng, bởi nếu có người cố ý lãnh lương rồi phung phí, sau đó lại báo là thiếu lương, rất dễ gây ra oan án.
Tất nhiên, không thể tránh hết sai sót, nhưng Lữ Bố muốn bảo đảm rằng dân chúng có thể sống sót đến mùa thu hoạch năm sau. Điều này còn phụ thuộc vào thiên thời, hy vọng năm tới không có hạn hán nữa, nếu không thì ngay cả thần tiên cũng bó tay.
Năm nay ngoài hạn hán, vào tháng Năm còn có hai trận động đất, tuy không lớn nhưng khiến Lữ Bố thót tim. Đại hạn đã khiến Quan Trung khốn đốn, nếu thêm vài trận động đất nữa, e rằng đến cả Lữ Bố cũng sẽ muốn cầm phương thiên họa kích mà chém trời!
Khi đến phủ, Tuân Du đã dẫn Vệ Kỵ xử lý công việc, còn Giả Hủ thì đang thưởng trà. Thấy Lữ Bố, ông rót cho ông ta một chén.
“Phụng Hiếu có tin gì chưa?” Lữ Bố hỏi. Dù giờ ở Hà Đông chỉ còn công việc thu dọn, nhưng đây là lần đầu Quách Gia đích thân phụ trách, ông lo Quách Gia thiếu kinh nghiệm hoặc khó nắm bắt tình hình.
“Chủ công yên tâm, có tướng quân Hoa Hùng ở đó, Phụng Hiếu không lo gì cả.” Giả Hủ nhấp một ngụm trà, rồi nhìn Lữ Bố mỉm cười: “Nhưng chủ công đã định chọn ai làm Thái thú Hà Đông chưa?”
Các hào kiệt ở Hà Đông đều bị Lữ Bố tiêu diệt, cho dù có kẻ trốn thoát cũng không thể gây rối, nên lúc này, chức Thái thú Hà Đông là một vị trí béo bở. Hà Đông có muối và nhiều ruộng tốt, nắm giữ nơi này là nắm giữ một vùng đất quý.
“Là ai đây?” Lữ Bố từng cân nhắc kỹ lưỡng về vị trí này, ông quay sang Giả Hủ: “Văn Hòa có người tài muốn tiến cử chăng?”
“Chưa có.” Giả Hủ lắc đầu. Ông không dễ phạm vào điều cấm kỵ này, Lữ Bố rất ghét kiểu ấy. Ông chỉ mỉm cười nói: “Nhưng Hà Đông là vùng đất giàu có, dân số đông đúc nhất sau Nam Dương, vì thế người làm Thái thú và thủ thành cần được cân nhắc kỹ.”
Lữ Bố gật đầu: “Ta có một ứng viên, Văn Hòa thấy lệnh mới ở Tân Phong, Trương Ký, thế nào?”
“Nếu chủ công xem trọng, chắc chắn ông ấy có năng lực phi thường. Trương Ký từ khi nhậm chức đã lập được nhiều công lao, đúng là người phù hợp.” Giả Hủ mỉm cười gật đầu.