Cuối cùng, trước khi mặt trời lặn, Vệ Kỵ cũng được gặp Lữ Bố.
Ông không có vẻ ngoài đầy hung dữ như lời đồn. Ngoài việc cao lớn hơn người thường, gương mặt rắn rỏi và hộ vệ có vẻ hùng dũng hơn, thì nhìn bề ngoài cũng không khiến người ta nghĩ ông là kẻ ác. Thậm chí, ông còn mang chút sức hút cứng cỏi.
Trong ánh mắt của ông có sự uy nghiêm không cần lên tiếng. Khi ông nhìn bạn, bạn sẽ cảm thấy như bị áp lực đến khó thở.
“Người này là…” Lữ Bố ngồi xuống, nhận chén trà Dương Tu đưa, rồi hỏi.
“Đây là Vệ Kỵ từ Hà Đông. Chủ công chắc cũng đã biết tên ông ấy.” Tuân Du bảo người mang đến một số cuộn trúc cần Lữ Bố phê duyệt, vừa cười vừa giới thiệu.
“Bác Khiêm từng kể về ông, nói rằng ông hiểu biết sâu rộng, là người học thức lớn.” Lữ Bố vừa ngồi xuống vừa mở cuộn trúc, mời Vệ Kỵ an tọa.
Thực ra, sau khi nghe Tuân Du khuyên bảo, Vệ Kỵ đã chuẩn bị sẵn sàng để hạ mình. Nhưng thấy Lữ Bố tiếp đón ông một cách tùy tiện, lòng tự tôn của một sĩ nhân không khỏi dâng trào.
Dù thông minh đến mấy, khi cảm xúc dâng trào, khó có thể giữ bình tĩnh. Thấy Lữ Bố vừa phê duyệt công văn vừa tiếp ông một cách bận rộn, Vệ Kỵ không kìm được, nói: “Ôn hầu nếu bận rộn vậy, thì tôi không làm phiền nữa. Hẹn một dịp khác lại tới bái kiến.”
“Chẳng bận gì mấy. Ngày nào cũng vậy thôi, hôm nay có phần còn ít hơn mọi khi. Nhưng nếu ông có việc cần bàn, thì hẹn lại ngày khác cũng không muộn.” Lữ Bố thản nhiên đáp, mắt vẫn chăm chú vào cuộn trúc.
Vệ Kỵ khựng lại. Lời vừa nói ra đã khiến ông hối hận, bởi Lữ Bố không giống các chư hầu khác; ông ta đối xử với sĩ nhân như người thường. Các chư hầu khác không làm được như vậy, bởi nhà họ Vệ là một đại tộc. Đơn giản mà nói, ngoài Viên Thiệu và Tào Tháo, nếu chư hầu nào được nhà họ Vệ ủng hộ, lập tức có thể chiếm giữ một vùng, có vạn quân để sử dụng, mà lương thảo cũng không phải lo lắng trong thời gian ngắn.
Ngay cả Tào Tháo, nếu được nhà họ Vệ ủng hộ, có thể cười thầm trong giấc ngủ. Chỉ riêng nhà họ Vệ đã giúp ông ta giải quyết ít nhất một nửa vấn đề lương thảo.
Dĩ nhiên, trong giao tiếp giữa sĩ nhân, điều này không nói trắng ra, mà thường thể hiện qua lễ nghi. Người ta sẽ hiểu địa vị của mình qua cách tiếp đón của đối phương.
Nhưng ở đây, Lữ Bố không áp dụng quy tắc này. Tiếp đón Vệ Kỵ của ông ta thậm chí không đạt tiêu chuẩn tối thiểu, và đây chính là nguyên nhân khiến Vệ Kỵ cảm thấy bị coi thường.
Giờ Lữ Bố lại đồng ý một cách hời hợt. Để gặp Lữ Bố, Vệ Kỵ đã phải ở nhà Tuân Du ba ngày, ngày nào cũng đi đi về về với Tuân Du. Trước kia, nhà họ Vệ có một tư dinh tại Trường An, nhưng Lữ Bố không công nhận nó, và đã phân cho Hoa Hùng. Ông còn có thể làm gì?
Lần sau gặp, phải đợi bao lâu? Ba ngày nữa hay lâu hơn? Nhưng lời đã nói, giờ muốn ở lại sẽ làm mất thể diện, đành lặng lẽ đứng lên, cúi chào Lữ Bố rồi cáo từ ra về.
Tuân Du bất lực nhìn Vệ Kỵ rời đi mà không nói gì. Ông đã quên không nhắc Vệ Kỵ về điều này.
Thực ra, Lữ Bố cũng là người biết trọng dụng nhân tài. Giả Hủ là do chính Lữ Bố tự đến mời, còn Quách Gia thì ông cũng từng đến mời, nhưng Quách Gia bỏ chạy. Sau này, qua kỳ thi, Quách Gia mới về dưới trướng Lữ Bố, còn Pháp Chính thì cũng được ông ta lễ đãi.
Lữ Bố không phải không hiểu lễ nghĩa, nhưng tiêu chuẩn để ông trọng dụng khác với người thường, chỉ gồm hai điều kiện: thứ nhất, phải có năng lực; điều này ở đâu cũng cần thiết, và Vệ Kỵ cũng có khả năng, ông được Thái Ung giới thiệu, mà người trước đó được Thái Ung tiến cử là Quách Gia.
Vấn đề nằm ở điều kiện thứ hai: phải có khả năng cống hiến cho Lữ Bố. Dù Giả Hủ có nhiều tật xấu, nhưng ông ta có thể làm việc cho Lữ Bố và chân thành bày mưu tính kế. Quách Gia và Pháp Chính cũng vậy.
Nhưng hầu hết sĩ nhân không đáp ứng được điều này, bởi lợi ích cơ bản của họ xung đột với lợi ích của Lữ Bố. Vậy nên, nhiều sĩ nhân hoặc con cháu các gia đình xa xôi được trọng dụng, vì lợi ích của họ thống nhất với Lữ Bố. Các đại gia tộc lại mâu thuẫn với ông, vì thế Lữ Bố không cần trọng dụng họ.
Tất nhiên, Lữ Bố vẫn dùng sĩ nhân, nhưng cách dùng khác người. Tuân Du là trường hợp tốt nhất. Phần lớn quan lại ở Quan Trung đều vì sợ Lữ Bố mà tự nguyện quy phục.
Trong tình thế này, sĩ nhân muốn thể diện, Lữ Bố sẵn sàng cho, nhưng liệu ai dám nhận? Chính họ đến cầu xin, ông không bắt ép, cũng chẳng tin tưởng họ. Cứ làm tốt công việc, không cần đến những thủ tục rườm rà. Trên mảnh đất loạn lạc này, Lữ Bố đề cao sự thực dụng, không chuộng hình thức.
Vệ Kỵ thuộc dạng đó, chỉ có thể dựa vào Lữ Bố. Nếu trước trận chiến Hà Đông ông đến sớm hơn để bày tỏ ý tốt, Lữ Bố có lẽ sẽ đối đãi lễ nghi hơn.
Nhưng giờ vẫn muốn ông ta trọng đãi thì đúng là ảo tưởng. Đến Tuân Du cũng chẳng dám nghĩ đến, thì Vệ Kỵ có gì để tự tin?
Trong cả Quan Trung, ai ai cũng là người làm thực việc thực, từ bách quan đến quan chức, phần lớn đều là ba người Lữ Bố, Giả Hủ và Quách Gia nắm quyền quyết định mà không cần thông báo cho ai khác. Các quan còn lại chịu trách nhiệm các công việc cụ thể, đến lười cũng chẳng lười nổi.
“Ôn hầu!” Đến cửa, Vệ Kỵ dừng bước, quay đầu hỏi Lữ Bố: “Có một điều tại hạ chưa hiểu.”
Lữ Bố ngẩng lên nhìn ông, đáp: “Điều gì, Bác Dự cứ nói.”
“Ôn hầu cũng là anh hùng nổi danh thiên hạ. Nhưng cách lấy Hà Đông lần này, chẳng phải có phần quá ti tiện sao?” Vệ Kỵ nhìn Lữ Bố, giọng trầm xuống.
Lữ Bố đặt bút xuống, quay sang nhìn Tuân Du đang xoa thái dương, nghĩ thầm rằng xem ra ông vẫn chưa làm tốt phần tư tưởng.
“Bác Dự có biết vì sao người đời thích anh hùng?” Lữ Bố nhìn Vệ Kỵ, mỉm cười hỏi.
“Anh hùng là người không bị vinh hoa mê hoặc, không khuất phục trước bần cùng…” Vệ Kỵ bắt đầu định nghĩa.
“Những điều đó là phẩm chất quân tử, dĩ nhiên cũng dùng cho anh hùng không sai.” Lữ Bố giơ tay ngăn lại, lắc đầu: “Bác Dự có muốn nghe về cách ta hiểu anh hùng không?”
“Xin được nghe.” Vệ Kỵ nhìn Lữ Bố, lòng không khỏi khinh thường. Một võ phu như ông ta cũng bàn luận anh hùng?
“Anh hùng thực ra là người sẵn sàng cống hiến. Nói đơn giản, là người có thể mang lại lợi ích cho tất cả. Thế nhân yêu mến anh hùng, nhưng theo Bác Dự, một chư hầu, một người nắm giữ sinh mệnh vạn dân, liệu có thể là anh hùng không? Chư hầu không xứng làm anh hùng, không ai xứng, dĩ nhiên kể cả ta.”
Không cần nói đâu xa, năm ngoái Tào Tháo đã tàn sát cả chục thành ở Từ Châu. Biết nói gì hơn? Lữ Bố không tự nhận mình là người tốt, cũng không xứng làm anh hùng, bởi tay ông nhuốm nhiều máu vô tội. Các sĩ tộc không phải ai cũng đáng chết, nhưng muốn làm việc tất nhiên phải có lập trường.
Vệ Kỵ im lặng nhìn Lữ Bố. Tiêu chuẩn anh hùng cao đến vậy sao? Theo cách ông ta nói, cả thiên hạ còn mấy người xứng làm anh hùng?
Quan trọng nhất là, người ta tự nhận không xứng, ông còn biết nói gì?
“Đúng lúc, mùa thu hoạch đã gần đến. Năm nay Quan Trung bị đại hạn, việc cứu tế rất nhiều. Một mình Công Đạt khó lòng lo xuể, Bác Dự đã đến thì hãy giúp đỡ Công Đạt. Khi nào xong việc, cứ đến Vệ úy phủ tìm Công Đạt. Ta thường không ở đó, mọi việc trong Vệ úy phủ đều do Công Đạt quyết định.” Nói xong, Lữ Bố lại tiếp tục phê duyệt cuộn trúc.
Vệ Kỵ ngơ ngác gật đầu, lẳng lặng đồng ý mà không rõ mình đã ra ngoài như thế nào. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với Lữ Bố khác xa với tưởng tượng của ông.
Và ông đã bị giao việc? Vệ Kỵ thấy không đúng. Cái gì cũng chưa bàn, vậy là ông đã bị phân công rồi sao? Ông còn chưa chính thức đồng ý!
Nghĩ đến đây, ông vội quay lại, nhưng khi về đến Vệ úy phủ, Lữ Bố đã biến mất. Trong phủ chỉ còn một người đàn ông béo đang ngồi uống trà. Vệ Kỵ chẳng còn tâm trí để ý, nhìn Tuân Du và hỏi: “Người đâu rồi?”
“Về nhà rồi.” Tuân Du nhìn ông, bất lực nói. Không có việc gì thì khoe mẽ làm gì? Giờ thì hay rồi, ông ta đã đi mất.
“Mới đó mà đã về sao?” Vệ Kỵ ngạc nhiên. Vào phủ ba ngày không thấy, vừa vào chưa bao lâu đã đi?
“Chủ công thường làm việc bên ngoài, những việc trong phủ đều xử lý một lần.” Người đàn ông béo thổi chén trà, thuận miệng giải thích.
Người này là ai?
Vệ Kỵ nhìn người lạ, đối phương mỉm cười gật đầu. Ông chỉ biết gật lại rồi nhìn Tuân Du hỏi: “Vậy tôi…”
“Mai đến phủ làm việc cùng ta. Gần đây quả thực rất bận.” Tuân Du gật đầu.
Rất bận sao?
Vệ Kỵ nhìn vẻ mặt nhàn nhã của người béo kia, Tuân Du bận là rõ, nhưng dường như người khác chẳng có vẻ bận gì cả.
Thấy ánh mắt ông, Tuân Du hiểu ý, lắc đầu nói: “Phân công khác nhau, không cần bận tâm.”
Tôi không để tâm, nhưng sao tôi lại phải tham gia? Chưa kịp bàn điều kiện gì, mọi việc đã đơn giản hóa đến mức này?
“Giờ đây thiên tai xảy ra khắp nơi ở Quan Trung, vì cứu tế nên Vệ úy phủ thường chỉ có một người đảm đương hai việc.” Tuân Du cười nói: “Tất cả phải đơn giản hóa.”
Một người có thể thay thế cho hai người!
Vệ Kỵ lại liếc nhìn người béo kia, thầm nghĩ, rồi nhíu mày nói: “Nhưng Ôn hầu chưa nhắc đến nhà họ Vệ…”
“Đã vào Vệ úy phủ, dù ông có thật lòng hay không, chỉ cần tuân thủ quy tắc, sẽ không ai động vào ông!” Người béo lại lên tiếng, khiến Vệ Kỵ càng bực mình.
“Các hạ là ai?” Vệ Kỵ nhíu mày hỏi.
“Đây là Giả Hủ, tự Văn Hòa, hiện giữ chức Thượng Thư Lệnh, lời ông ấy có thể xem như lời chủ công.” Tuân Du vội nói, đây là người không dễ chọc.
Vệ Kỵ: "…"