Mặc dù công nghệ ăng-ten cộng hình (conformal antenna) đã được nghiên cứu từ rất sớm, nhưng cho đến nay vẫn chưa có sản phẩm nào thực sự hoàn thiện để đưa vào ứng dụng thực tế.
Vào những năm 30 của thế kỷ 20, khi radar vừa mới xuất hiện, các nhà khoa học đã bắt đầu nghiên cứu về các loại ăng-ten có hình dạng đặc biệt như mảng hình tròn, mảng hình nón, vốn được xem là nền tảng và bước đột phá cho ăng-ten cộng hình.
Tuy nhiên, phải đến sau thập niên 80, cùng với sự phát triển bùng nổ của kỹ thuật vi điện tử, chẳng hạn như công nghệ lắp ráp TR (Transmit/Receive) và sự ra đời của các linh kiện thế hệ mới, nền tảng cho ăng-ten cộng hình mới thực sự được thiết lập.
So với ăng-ten cộng hình trên máy bay, việc triển khai ăng-ten cộng hình trên tàu chiến và phương tiện mặt đất dễ dàng hơn nhiều. Điều này là do không gian bên trong máy bay rất hạn chế, hơn nữa trọng lượng của mỗi chiếc phi cơ đều được tính toán đến từng gram, các kỹ sư luôn nỗ lực giảm thiểu trọng lượng tối đa, vì vậy việc tích hợp ăng-ten cộng hình lên máy bay là một thách thức cực kỳ lớn.
Khẩu độ radar càng lớn thì khoảng cách dò quét càng xa. Trên máy bay, rất khó để bố trí các mảng radar phẳng có diện tích lớn, do đó cần phải phân tán các thành phần radar và tích hợp chúng theo hình dạng bề mặt thân máy bay. Bằng cách này, có thể mở rộng hiệu quả khẩu độ ăng-ten radar, từ đó nâng cao khoảng cách dò quét, đồng thời thực hiện được việc giám sát các khu vực trước đây không thể bao quát, như phần phía sau máy bay.
Một ưu điểm khác của ăng-ten cộng hình là không chiếm dụng không gian bên trong khung máy, giúp dành chỗ cho các thiết bị khác, đồng thời hỗ trợ giảm trọng lượng vì nó được tích hợp trực tiếp vào lớp vỏ ngoài (skin) của máy bay.
Cho dù là máy bay cảnh báo sớm "Fell" hay máy bay tuần tra chống ngầm "P1", chúng đều chỉ dừng lại ở việc thiết kế các mảng ăng-ten cộng hình theo những hình dạng cố định như bán cầu hoặc mặt phẳng, nhằm thích ứng thụ động với ngoại hình của máy bay, đó là lý do tại sao hai bên thân máy bay tuần tra chống ngầm P1 trông khá kỳ lạ.
Lâm Bằng tiếp lời: "Sau khi áp dụng ăng-ten cộng hình lớp vỏ linh hoạt với radar mảng pha điều khiển điện tử, máy bay tuần tra chống ngầm Cao Tân số 9 của chúng ta gần như không cần thay đổi bất kỳ chi tiết nào về ngoại hình thân máy. Do đó, hiệu suất khí động học và tính năng bay sẽ không bị ảnh hưởng, việc cải trang máy bay cũng trở nên đơn giản hơn, đồng thời năng lực dò quét có thể được nâng cao đáng kể."
"Một lợi ích tuyệt vời khác là không chiếm dụng không gian nội bộ, phần không gian giải phóng ra có thể dùng để lắp đặt các thiết bị khác hoặc tăng thêm nhiên liệu, từ đó gia tăng sức bền, nâng cao tầm bay và thời gian bay liên tục. Sau khi sử dụng loại ăng-ten cộng hình dạng lớp vỏ này, máy bay tuần tra chống ngầm Cao Tân số 9 của chúng ta còn có khả năng tác chiến điện tử thực thụ, nó có thể gây nhiễu radar sóng ngắn và số lượng lớn các kênh liên lạc sóng ngắn. Đây cũng là một hướng phát triển đa nhiệm cho máy bay tuần tra chống ngầm trong tương lai!" Lâm Bằng nói đầy ẩn ý.
Máy bay tác chiến điện tử, Cao Tân số 9 đương nhiên cũng có thể đảm nhiệm.
Các chuyên gia bắt đầu thảo luận sôi nổi, phương án này trông rất mạnh mẽ, chỉ là công nghệ radar cộng hình vẫn còn là một dấu hỏi.
Đại lãnh đạo cười nói: "Đồng chí bên Viện Khoa học Điện tử, liệu có thể cho biết tình hình tiến triển hiện tại của công nghệ ăng-ten radar cộng hình của chúng ta ra sao, liệu có thể đáp ứng nhu cầu và tiến độ của Cao Tân số 9 hay không?"
Viện Khoa học Điện tử là đơn vị nghiên cứu chế tạo radar cảnh báo sớm cho các dòng máy bay cảnh báo sớm Không Cảnh 2000, Không Cảnh 200 và Không Cảnh 500. Phó viện trưởng kiêm Tổng công trình sư Hải Lục đứng dậy, dõng dạc nói: "Thưa các vị lãnh đạo, các chuyên gia, tôi xin trình bày về tình hình tiến triển hiện tại trong lĩnh vực công nghệ ăng-ten radar cộng hình của đơn vị chúng tôi. Tôi cho rằng thiết kế của Tổng công trình sư Lâm là rất xuất sắc. Hiện tại, viện chúng tôi cũng đang đẩy mạnh nghiên cứu chế tạo radar lớp vỏ linh hoạt. Chúng tôi hy vọng trong vài năm tới sẽ hoàn thành việc nghiên cứu chế tạo radar cho máy bay cảnh báo sớm thế hệ mới. Máy bay cảnh báo sớm thế hệ mới của chúng ta sẽ loại bỏ vòm ăng-ten radar trên lưng máy bay để chuyển sang sử dụng lớp vỏ thông minh kết hợp với ăng-ten cộng hình."
Nghe Tổng công trình sư Hải Lục nói rằng máy bay cảnh báo sớm thế hệ mới sẽ sử dụng công nghệ lớp vỏ thông minh kết hợp ăng-ten cộng hình, các lãnh đạo và chuyên gia đều vô cùng phấn khích.
Có vẻ như việc Cao Tân số 9 áp dụng lớp vỏ thông minh kết hợp ăng-ten cộng hình là hoàn toàn khả thi!
Tổng công trình sư Lâm Bằng không phải tùy tiện đề xuất, mà là vì ông hiểu rất sâu sắc về tiến trình phát triển công nghệ radar cảnh báo sớm của Trung Quốc nên mới dám đưa ra thiết kế như vậy.
Tổng công trình sư Hải Lục nói tiếp: "Hiện tại chúng tôi đã hoàn thành nghiên cứu dự án về công nghệ ăng-ten cộng hình, rất nhanh sẽ có thể triển khai chế tạo thử nghiệm và kiểm tra. Hơn nữa, chúng tôi cũng hy vọng máy bay cảnh báo sớm thế hệ mới có thể sử dụng khung thân máy bay chở khách C929 làm nền tảng, như vậy sẽ nâng cao đáng kể tính năng cho máy bay cảnh báo sớm thế hệ mới của chúng ta. Tất nhiên, máy bay cảnh báo sớm thế hệ mới của chúng ta chắc chắn sẽ sử dụng động cơ 929-300, như vậy tầm bay có thể đạt tới khoảng 15.000 km, thời gian bay liên tục đạt trên 20 giờ, tính năng sẽ tăng gấp bội so với các dòng máy bay cảnh báo sớm hiện nay."
Khi nghe tin về thế hệ máy bay cảnh báo sớm trên không mới, các vị lãnh đạo và nhóm chuyên gia đều không giấu nổi sự phấn khích. Nếu thế hệ máy bay cảnh báo sớm mới này có thể sử dụng nền tảng C929, kết hợp cùng công nghệ ăng-ten mảng pha chủ động tích hợp lớp vỏ thông minh, thì đây chắc chắn sẽ là dòng máy bay cảnh báo sớm tiên tiến nhất thế giới.
Về phương diện radar cảnh báo sớm, dự án Cao Tân số 9 thực chất có thể đóng vai trò tiên phong cho thế hệ máy bay cảnh báo sớm mới. Nhìn nhận từ góc độ này, phương án mà Lâm Bằng đề xuất quả thực vô cùng ưu việt.
Tổng công trình sư Hải Lục tiếp lời: "Về việc đáp ứng nhu cầu và tiến độ cho máy bay tuần tra chống ngầm Cao Tân số 9, tôi nghĩ sẽ không có vấn đề gì lớn. Trong ba năm tới, công nghệ ăng-ten mảng pha tích hợp lớp vỏ thông minh của chúng ta chắc chắn sẽ đạt đến độ chín muồi."
Nghe Tổng công trình sư Hải Lục khẳng định, vị lãnh đạo cấp cao vui vẻ nói: "Tốt, tốt, vậy cứ quyết định như thế. Cao Tân số 9 nhất định phải ứng dụng công nghệ radar ăng-ten mảng pha tích hợp lớp vỏ thông minh! Tổng công trình sư Lâm, mời anh tiếp tục trình bày."
Lâm Bằng mỉm cười nói: "Cảm ơn sự ủng hộ của Tổng công trình sư Hải Lục, cảm ơn các vị lãnh đạo và chuyên gia. Tôi tin rằng Cao Tân số 9 của chúng ta chắc chắn sẽ là đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ ăng-ten mảng pha tích hợp lớp vỏ thông minh. Sau đây, tôi xin báo cáo sơ bộ về thiết kế thiết bị dò tìm chống ngầm và vũ khí chống ngầm của Cao Tân số 9."
Lâm Bằng chuyển sang trang trình chiếu mới. Trước mắt các vị lãnh đạo và chuyên gia là bản vẽ thiết bị dò tìm chống ngầm. Về cơ bản, thiết bị này không khác biệt nhiều so với P1, nhưng số lượng thiết bị được trang bị lại nhiều hơn đáng kể.
Lâm Bằng tiếp tục giải thích: "Khung thân của Cao Tân số 9 lớn hơn nhiều so với P1 và P8. Hơn nữa, việc sử dụng ăng-ten mảng pha tích hợp lớp vỏ thông minh đã giúp tiết kiệm đáng kể không gian bên trong. Nhờ đó, khoang máy bay có thể chứa thêm nhiều thiết bị dò tìm chống ngầm hơn. Ngoài ra, khoang vũ khí dưới bụng máy bay cũng có khả năng chứa nhiều loại vũ khí chống ngầm, thậm chí là tên lửa chống hạm và tên lửa hành trình tấn công mặt đất."
Lâm Bằng mở tiếp bản vẽ thiết kế khoang vũ khí dưới bụng, cho thấy khoang này lớn hơn gấp đôi so với khoang vũ khí của P1.
Lâm Bằng nói thêm: "Khoang vũ khí dưới bụng có kích thước rất lớn, với chiều rộng 3,5 mét, chiều dài 7 mét và độ sâu lên tới 1,9 mét, gần tương đương với khoang vũ khí của các máy bay ném bom chiến lược hạng nặng. Vì vậy, Cao Tân số 9 của chúng ta hoàn toàn có thể trở thành một dòng máy bay tuần tra chống ngầm đa năng, có khả năng phóng tên lửa chống hạm và tên lửa hành trình tấn công mặt đất. Tải trọng vũ khí tối đa đạt tới 15 tấn."
Các vị lãnh đạo và chuyên gia không khỏi thốt lên kinh ngạc. Thông số này thực sự rất ấn tượng; với khoang chứa đạn lớn như vậy, tải trọng vũ khí lên tới 15 tấn, gấp 1,5 lần so với máy bay tuần tra chống ngầm P1.