Ai là người giàu nhất Trung Quốc đại lục hiện nay? Đây vẫn luôn là một câu hỏi. Khi có người đặt ra câu hỏi này, bạn có thể hiểu đó là một lời vấn đáp, một sự ép hỏi, hoặc chỉ đơn thuần là thắc mắc. Trong 13 năm kể từ năm 1995, đã có rất nhiều người được các phương tiện truyền thông và tổ chức đánh giá khác nhau bình chọn là "Người giàu nhất Trung Quốc". Sự náo nhiệt kiểu "anh hát xong tôi lên sân khấu" này có thể nói là độc nhất vô nhị trên thế giới.
Tháng 2 năm 1995, tạp chí "Forbes" của Mỹ lần đầu tiên công bố danh sách tỷ phú Trung Quốc đại lục, có tổng cộng 19 người lọt vào danh sách. Người giàu nhất là bốn anh em nhà Lưu Vĩnh Hảo ở Tứ Xuyên, họ khởi nghiệp từ việc nuôi chim cút, sau đó trở thành "vua thức ăn chăn nuôi" với tài sản ước tính khoảng 600 triệu nhân dân tệ. Cũng trong năm đó, một tạp chí nhỏ trong nước đã bình chọn Mưu Kỳ Trung là người giàu nhất Trung Quốc. Một cuốn sách bán chạy có tiêu đề "Mưu Kỳ Trung - Lịch sử phát tài của người giàu nhất đại lục" đã đẩy người đàn ông quê ở Vạn Huyện, Tứ Xuyên - kẻ tự xưng là bậc thầy kinh doanh vốn này - lên đỉnh cao danh vọng.
Tiếp theo đó, bảng xếp hạng người giàu tạm dừng trong 4 năm. Đến cuối năm 1999, chàng thanh niên người Anh Hồ Nhuận đã nhặt lại trò chơi này.
Trong hai năm sau đó, những người lần lượt được bầu chọn là người giàu nhất là anh em nhà họ Lưu và Vinh Trí Kiện, người được mệnh danh là "nhà tư bản đỏ". Họ thay phiên nhau ngồi vào vị trí dẫn đầu trên vài bảng xếp hạng, với tài sản đều rơi vào khoảng 1 tỷ USD. Sau năm 2003, Hồ Nhuận bị "Forbes" bỏ rơi, ông lập tức tung ra "Danh sách người giàu Hồ Nhuận". Kể từ đó, tạp chí "Tân Tài Phú" của Thâm Quyến cũng gia nhập hàng ngũ bình chọn. Cũng trong năm này, Đinh Lỗi, nhà sáng lập NetEase khi đó mới ngoài 30 tuổi, bất ngờ xuất hiện. Ông nắm giữ 58,5% cổ phần của NetEase, với giá trị thị trường khoảng 7,6 tỷ nhân dân tệ. Đây là lần đầu tiên tài sản được tính bằng giá trị thị trường; trước đó, tài sản của anh em nhà họ Lưu và Vinh Trí Kiện chỉ là những con số ước tính của người làm bảng xếp hạng.
Bắt đầu từ Đinh Lỗi, bảng xếp hạng người giàu bắt đầu bị các thế lực mới lật đổ. Năm 2004, Trần Thiên Kiều của Shanda Games được Hồ Nhuận đẩy lên vị trí dẫn đầu với khối tài sản 8,8 tỷ nhân dân tệ, khi đó ông mới 31 tuổi. So với Vinh Trí Kiện, Trần Thiên Kiều chỉ mất 5 năm khởi nghiệp để leo lên đỉnh cao, trong khi người trước đó phải mất tới 22 năm. Năm 2005, Hoàng Quang Dụ, người kinh doanh chuỗi thiết bị gia dụng, trở thành người giàu nhất trong danh sách của Hồ Nhuận với tài sản 10,5 tỷ nhân dân tệ.
Đến năm 2006, lần lượt xuất hiện hai người giàu nhất. Tháng 1, giá cổ phiếu của Công ty TNHH Cổ phần Điện lực Năng lượng Mặt trời Vô Tích Thượng Đức niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán New York đạt 34,02 USD/cổ phiếu, tài sản của chủ tịch Thi Chính Vinh đạt 18,6 tỷ nhân dân tệ, trong khi một tháng trước đó, cái tên này hầu như chưa từng xuất hiện trên các phương tiện truyền thông tài chính chủ lưu của Trung Quốc. Thế nhưng đến cuối năm, người xuất hiện ở vị trí đầu tiên trong danh sách của Hồ Nhuận lại không phải là Thi Chính Vinh mà là một cái tên xa lạ khác: Trương Nhân. Năm 1985, Trương Nhân khi đó 27 tuổi chỉ mang theo 30.000 tệ từ đại lục đến Hồng Kông lập nghiệp. Công ty Giấy Cửu Long do bà sáng lập đã niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông. Năm 2006, tổng giá trị thị trường đạt 37,5 tỷ nhân dân tệ, bà sở hữu 72% cổ phần tương đương khoảng 27 tỷ nhân dân tệ. Trương Nhân là người phụ nữ đầu tiên trở thành người giàu nhất, ngành nghề bà theo đuổi là một lĩnh vực rất chuyên biệt: tái chế và sản xuất giấy phế liệu.
Tháng 10 năm 2007, Hồ Nhuận và "Forbes" lần lượt công bố người giàu nhất Trung Quốc năm đó. Khác với những năm trước, lần này không có tranh cãi, một cô gái 26 tuổi người Quảng Đông tên Dương Huệ Nghiên đã trở thành người giàu nhất nhiệm kỳ mới. Cô là con gái của Dương Quốc Cường, nhà sáng lập tập đoàn Bích Quế Viên ở Quảng Đông. Tài sản ròng cá nhân lên tới 16 tỷ USD, tương đương khoảng 130 tỷ nhân dân tệ. Cô là tỷ phú Trung Quốc đầu tiên có tài sản vượt quá 100 tỷ nhân dân tệ. Dù gia đình họ Dương giàu có bậc nhất thiên hạ nhưng lại luôn rất kín tiếng. Trước đó, người ta hầu như chưa từng nhìn thấy dung mạo của Dương Huệ Nghiên, vì vậy một trang web đã phát động cư dân mạng truy tìm hình ảnh của cô. Cuối cùng, một kênh giải trí đã có được bộ ảnh cô tổ chức đám cưới, lúc này mới chính thức vén màn "bộ mặt thật" của cô.
Trên thực tế, ngoài những nhân vật kể trên, còn có hai người từng được đồn đại là "người giàu nhất". Một là Mã Minh Triết, chủ tịch tập đoàn bảo hiểm Bình An, người từng được "Tân Tài Phú" bình chọn là "người giàu nhất Trung Quốc" vào năm 2003 với tài sản 10 tỷ nhân dân tệ. Do chính ông ra sức phủ nhận nên nó đã trở thành một "vụ án Rashomon". Còn vào tháng 10 năm 2005, lại có phương tiện truyền thông đưa tin, một đại gia Bắc Kinh không mấy tên tuổi, kẻ bị kết án tử hình vì tội cố ý giết người là Viên Bảo Cảnh, đã tuyên bố chuyển nhượng cổ phần và tiền mặt tại các ngân hàng nước ngoài cho người vợ làm diễn viên múa của mình. Theo lời kể, khối tài sản này trị giá 49,5 tỷ nhân dân tệ, con số này vượt xa bất kỳ người giàu nhất nào vào thời điểm đó. Theo tính toán của tờ "Financial Times" của Anh, số lượng tỷ phú của Trung Quốc chỉ đứng sau Mỹ.
Ngay cả vào năm 2007, khi Dương Huệ Nghiên trở thành người giàu nhất được tất cả các bảng xếp hạng đồng lòng công nhận là "không tranh cãi", vẫn có những phương tiện truyền thông khẳng định chắc nịch rằng trong lĩnh vực bất động sản đầy lợi nhuận kia vẫn còn những "người giàu nhất ẩn mình" còn giàu hơn cả cô. Chưa từng có quốc gia nào mà người giàu nhất lại thay đổi như chong chóng như ở Trung Quốc. Rốt cuộc ai là "người giàu nhất" Trung Quốc hiện nay, thực sự vẫn chưa có câu trả lời xác đáng. Đây là sự kiện đặc trưng cho thời đại mà tài sản của chúng ta đang tích tụ với tốc độ siêu nhanh và đầy rẫy những hơi thở xám xịt.
