Việc dựng kèo làm nhà mới là chuyện lớn, mấy ngày nay cả nhà Lý Phong đều tất bật ngược xuôi. Không nói đến chuyện cơm nước, ban đầu Lý Phong định cho tiện thì mở vài bàn ở nhà hàng, nhưng Lý Sơn vừa nghe đã lắc đầu quầy quậy. Thứ nhất là ba bốn chục người đi đi lại lại không tiện, thứ hai là chẳng biết cơm hàng có hợp khẩu vị hay không. Cuối cùng, chẳng còn cách nào khác, đành phải dặn trước với thím Ba, nhờ bà hôm dựng kèo đến phụ giúp một tay.
Những chuyện này không cần phải nói nhiều, người trong thôn đã đến từ sớm. Các bà các cô phụ rửa rau, nấu nướng, bận rộn không ngơi tay, vài người đàn ông thì bày bàn Bát Tiên ra giữa sân. Ông trời cũng chiều lòng người, trời nắng ráo, buổi trưa không lạnh cũng chẳng nóng, ấm áp vô cùng.
Nguyên liệu thì Lý Phong đã chuẩn bị xong từ hôm qua. Hôm nay không đơn giản như ngày khởi công, phải làm theo kiểu "sáu sáu bốn bốn". Sáu đĩa nguội, mười đĩa nóng trong đó có sáu món chay, bốn món mặn, cuối cùng là bốn món canh, bốn món điểm tâm, và món chính là bánh bao. Lý Phong cũng chẳng rõ quy cách ra sao, cứ theo lời Lý Sơn mà làm.
Ngày dựng kèo, vườn đào nhỏ tụ tập chừng năm sáu mươi người, trẻ con cũng hơn hai chục đứa, cứ ngóng cổ nhìn hai cái giỏ tre lớn treo trên mái hiên.
Bên trong đó chứa đầy "báu vật": kẹo, lạc, hạt óc chó, bánh bao nhỏ và cả tiền lẻ loại năm hào. Theo tục lệ trong thôn, lạc sống được nhuộm ngũ sắc, bánh bao nặn to bằng quả óc chó, trên đỉnh chấm màu đỏ, xanh, vàng. Tất cả đều do Trương Lan hấp từ hôm qua, phơi một đêm, Lý Phong thử thấy hơi cứng.
Thế nhưng những thứ này cốt để lấy cái may mắn, chuyện ăn uống chỉ là thứ yếu. Kẹo thì Lý Phong ra phố mua hơn mười cân, đủ loại kẹo sữa, kẹo trái cây, kẹo mềm, thứ gì cũng có. Hai giỏ tre chất đầy ắp, treo tít trên mái hiên, chờ đúng giờ lành là đặt xà gồ, tung kẹo.
Hôm nay, những lao động nhàn rỗi trong thôn đều đến cả, người phụ khiêng xà gồ, người phụ thang tre, trên dưới đều buộc vải đỏ. Khúc xà gồ đầu tiên trên giá được phủ một tấm chăn đỏ rực. Bây giờ không phải nhà ngói, dựng kèo là gỗ thông, phía trên còn phải có một tấm vải đỏ, đóng đinh ghim thành hình vẽ đặc thù để trấn tà tránh họa.
Nghi thức do Nhị gia chủ trì, thật ra nhiều thủ tục đã được lược bỏ. Xã hội phát triển, nhịp sống ngày càng nhanh, một số phong tục càng ngày càng đơn giản hóa, thậm chí biến mất. Ví dụ như việc dùng gà trống tế xà, không còn cầu kỳ như trước, gà trống chỉ được mang lên dạo một vòng, không còn cảnh máu me. Xưa kia khi khiêng xà gỗ, giết gà cúng tế rất náo nhiệt, còn có bài hát rằng: "Gà trống tế xà, tay cầm như phượng, đầu cao đuôi dài. Đội mũ đỏ, cánh xanh, mình khoác áo bát quái tím hồng. Gà này chẳng phải gà thường, Quan Âm lão mẫu gửi xuống đúng kỳ. Một không kêu loạn, hai không gáy bậy, đúng lúc hiền chủ dựng kèo. Một tế đầu xà, vạn dặm phong hầu; hai tế đuôi xà, phú quý đến cùng; ba tế bụng xà, nghìn năm vạn phú..." Thời đó người lớn trẻ nhỏ đều hát được đôi câu, giờ đây thế hệ của Lý Phong chỉ còn nhớ mang máng, còn đám trẻ con có lẽ chẳng biết gì nữa.
Hồi nhỏ, nhóm trẻ gồm Lý Phong, Lý Xán, Lý Trường Minh thích nhất là ngày dựng kèo, vừa có kẹo ăn, vừa có tiền cầm. Khi đó chỉ là năm hào, một đồng, mỗi đứa nhặt được ba năm hào là đã phấn khích lắm rồi. Ba năm hào giờ đây xem như chẳng đáng là bao, nhưng thời đó đó là cả số tiền tiêu vặt trong một tuần.
Hôm nay, Lý Phong chẳng có tâm trí đâu mà để ý mấy chuyện đó, cứ bận rộn chào hỏi bà con lối xóm, mời thuốc uống trà. Lý Xán, Lý Trường Minh, Lý Húc hôm nay đều đến, phụ Lý Phong tiếp đãi già trẻ trong thôn, không khí vô cùng náo nhiệt. Thợ xây chuẩn bị xong xuôi, Nhị gia ngồi một bên, mặt mày rạng rỡ.
Đúng giờ lành, pháo nổ vang trời. Nhị gia đã bày sẵn bàn hương án, dựng kèo phải bái Khương Thái Công để thần quỷ ma quái không đến quấy nhiễu. Thái Công có thần roi trong tay, lũ yêu ma quỷ quái phải rút lui nhanh chóng. Khi bái thần, mọi người đều nghiêm trang. Lý Phong thấy nghi thức kết thúc, vội vàng tiến lên đỡ Nhị gia, khiến cụ lườm cho một cái, còn Lý Phong thì chỉ biết cười khờ.
Hơn mười tráng đinh đã chuẩn bị xong, bốn người một nhóm khiêng xà gồ, vài thợ xây đã leo lên mái hiên. Họ xách giỏ tre, mỗi người bốc vài nắm, đây đều là lệ thường. Người lớn trẻ nhỏ dưới sân, đặc biệt là đám trẻ, cứ ngóng cổ chờ đợi.
Bây giờ không phải kèo gỗ, xà gồ vừa đặt lên đỉnh, thợ xây liền tung kẹo xuống, người già trẻ nhỏ ùa vào tranh cướp. Lý Phong khẽ cười, nhặt một viên kẹo sữa bên cạnh bỏ vào miệng. Đôi khi, thợ xây thấy đám người bên dưới chen chúc, nổi hứng nghịch ngợm, cố tình ném kẹo ra chỗ không có người, khiến bên dưới cười mắng om sòm, náo nhiệt vô cùng.
Lý Phong nhìn nụ cười trên mặt lũ trẻ, nhìn sang Lý Xán, Lý Trường Minh, Lý Húc rồi cùng cười. Mấy người họ cũng từng là những đứa trẻ trong đám đông kia, gào thét tranh cướp kẹo, nhặt được năm hào, một đồng là vui sướng nhảy cẫng lên. Thời đó người ta ít tiền, một đứa trẻ có được ba năm hào đã được coi là tiểu phú ông rồi.
Nghi thức dựng kèo kết thúc, Lý Phong nhét vào tay mỗi người đàn ông phụ giúp một bao thuốc lá loại mười đồng. Nhiều người nhìn Lý Phong rồi giơ ngón cái, ở cái trấn này, loại thuốc mười đồng thế này cũng là hàng hiếm. Dù là người trong thôn hay đội thợ xây, trong lòng đều thấy nhà Lý Phong hào phóng, nhân nghĩa.
Lúc này, Trương Lan và mấy người đã chuẩn bị xong cơm nước. Hôm nay người đông, bày kín năm bàn, may mà Lý Phong mua nhiều thức ăn. Trương Lan và thím Ba đứng bếp, Lý Phong cùng Lý Xán phụ giúp bê đồ, không khí vô cùng sôi nổi. Khách chưa ngồi được mấy phút, các món nguội đã được bày lên đĩa. Đương nhiên khách không ngồi không, bốn đĩa nhỏ đựng lạc, hạt dưa, óc chó, táo mật, vừa uống trà vừa trò chuyện. Sáu món nguội gồm ba món chay, ba món mặn: lạc rang, dưa chuột đập, măng xào, thịt bò thái lát, tai heo, trứng bắc thảo. Lý Phong và mấy người lần lượt bưng lên. Khay sơn đỏ đi một vòng, tiếng rót rượu, mời rượu vang lên, tiệc bắt đầu. Nhị gia thay mặt chủ nhà nói vài lời rồi mời rượu. Lý Phong và mấy người vội vàng bận rộn. Các món nóng không có món nào là thuần chay, người miền núi chất phác, đem món thuần chay ra mời khách là bị chê cười, nên món nào cũng có thịt nát hoặc thịt thái lát làm nền.
Bây giờ tiệc tùng đa số dọn sáu món xào chay trước, bốn món gà cá thịt trứng không thể thiếu, cuối cùng là thịt viên, canh mặn, canh ngọt, canh tam tiên, điểm tâm, mì xào, cơm rang, bánh bao đậu đỏ, bánh táo. Trước kia quy cách tiệc tùng phải có "mười bát lớn", bày biện rất cầu kỳ. Bàn Bát Tiên ngồi tám người, có vị trí trên dưới, khách quý và khách bồi ngồi ghế trên, khách phụ ngồi ghế dưới, hai bên là người trong họ và hàng xóm láng giềng ngồi bồi tiếp, phụ rót rượu, đưa cơm, tiếp món. Món chay đầu tiên phải đặt chính giữa hơi lệch sang phải, món thịt đỏ thứ hai đặt trước mặt khách quý, món thứ ba tam tiên đặt ở vị trí khách bồi, tạo thành hình tam giác ngược. Món canh thứ tư đặt bên trái món xào chay, món thứ năm là gà đặt bên phải, lại tạo thành một hình tam giác xuôi... Quy củ rắc rối vô cùng, nếu đặt sai vị trí món thịt viên, khách khứa sẽ bỏ về vì tên món ăn này đồng âm với từ "đồ khốn". Sau khi dọn sáu món, chủ nhà phải đến từng bàn mời rượu, nói lời cảm ơn khách đã tốn kém đến dự. Sau đó mới dọn tiếp các món còn lại.
Ngày nay chỉ là tiệc bình dân, cứ theo thứ tự mà dọn, chẳng mấy ai còn nhớ quy cách bày biện nữa. Quy củ ít đi, cũng chẳng phân biệt vị trí ngồi hay món ăn quá khắt khe. Năm bàn tiệc nhà Lý Phong hôm nay đều đặt ngoài sân, bàn chính đặt trong cùng hướng ra cổng, Nhị gia ngồi bàn chính, chủ thầu ngồi bàn thứ hai, bàn thứ ba Lý Sơn làm chủ nhà tiếp khách, bác cả Lý Phúc Khuê ngồi bàn thứ ba toàn người trong thôn. Bác cả tiếp anh em trong nhà thì không còn gì để nói. Ban đầu Lý Sơn nhường bác cả ngồi bàn thứ hai làm khách bồi, nhưng bị bác từ chối, bảo rằng anh là chủ nhà, thợ xây là khách, chủ nhà tiếp khách là lẽ đương nhiên, anh em trong nhà ngồi với nhau cũng chẳng có gì phải câu nệ.
Các món xào chay đều dùng rau nhà trồng, mua không nhiều: cần tây xào thịt, cà tím băm thịt, đậu đũa xào thịt, nấm hương xào thịt, ớt xanh xào thịt, cà chua xào trứng, chẳng cầu kỳ gì, cốt ăn cho thoải mái.
Bốn món gà, cá, thịt, trứng là những món không thể thiếu trong tiệc tùng ở Lý Gia Cương nhiều năm nay. Gà là gà trống thiến kho, cá là cá chép kho, thịt là thịt kho tàu, miếng nào miếng nấy dày dặn, mỡ màng núng nính. Trứng ngày xưa là trứng gà, giờ thì hầm với ba ba. Bốn món chủ đạo này đựng trong bát lớn, đặc biệt là món thịt kho tàu, tiếng mời chào của Lý Phong và mấy người nghe hơi lạ tai khiến không ít người lớn tuổi cười ồ lên, làm mặt mấy chàng trai đỏ bừng. Họ vốn không có nhiều kinh nghiệm, nhưng Lý Phong lại chẳng thấy sao cả, tục lệ mà, truyền lại đâu có dễ, quy củ rắc rối không nhớ hết thì đơn giản hóa đi cũng được. Không có mấy cái này thì tiệc tùng còn gì là thú vị nữa, phải không? Lý Phong khẽ cười rồi tiến lên.
Bốn bát lớn đã dọn xong, tiệc đã quá nửa, lúc này thịt viên phải để lại một chút, dành thời gian trò chuyện và uống rượu. Lý Phong và mấy người cũng được dịp nghỉ ngơi.
"Ha ha, Tiểu Bảo, hôm nay bọn này chưa được ăn tiệc đấy nhé." Lý Xán cười hì hì, dựa vào bàn trêu chọc Lý Phong. Mấy người họ lớn lên cùng nhau, cởi truồng tắm mưa, đùa giỡn kiểu gì cũng không để bụng. Mấy cậu bạn bên cạnh cũng hùa theo. Lý Trường Minh lớn nhất, con cái đã biết đi mua nước tương rồi mà tính tình vẫn chẳng thay đổi bao nhiêu.
"Chứ sao nữa, bữa tiệc này Tiểu Bảo không thể thiếu được, để xem nào, hay là làm một bữa ở Thủy Gia Cương đi, thế nào?" Lý Trường Minh vừa nói, Lý Húc vốn ít nói bên cạnh cũng sáng mắt lên. Tiệc toàn cá ở Thủy Gia Cương, đừng nói là mấy người họ, ai nghe mà chẳng thèm.