Sau trận đầu giải phóng Phan Rang tôi trưởng thành rồi. Tôi được bổ sung về chiếc Thiết giáp K63 làm xạ thủ 12ly7. Lại được cùng Binh đoàn Tăng thiết giáp tiếp tục vừa hành quân vừa chiến đấu, thần tốc tiến về Sài Gòn.
Trên xe ngoài biên chế còn có một Tiểu đội bộ binh là lính trinh sát của Sư 304. Khi hành quân họ ngồi trên xe, khi nghỉ họ xuống xe và tản ra xung quanh đào hố cá nhân, mỗi người một hố. Nhiệm vụ của họ vừa tác chiến vừa là bảo vệ xe chúng tôi.
Lúc đầu người nào việc nấy tôi cũng không để ý đến sinh hoạt của họ. Chỉ từ một lần nghỉ trưa tôi vô tình thấy họ tổ chức nấu cơm…
Người trao nhiệm vụ nấu cơm cho chiến sĩ tôi đoán là a phó. Anh a phó lấy ra chiếc bát B52, anh nói với người chiến sĩ nấu cơm: “Tiêu chuẩn mười người bữa trưa nay là bốn bát gạo và một hộp thịt”. Rồi anh tự tay đong gạo. Để ý tôi thấy mỗi bát gạo đong đầy rồi anh lại gạt bằng, phần ngọn anh gạt vào một bao tượng riêng.
Lân la ra chỗ anh chiến sĩ đang chuẩn bị nấu cơm cho Tiểu đội làm quen và hỏi chuyện, tôi được biết Tiểu đội chia làm ba tổ, mỗi tổ nấu cơm một ngày. Còn phần gạo gạt lại vào bao tượng bữa nào cũng vậy, đó là gạo “chiến lược” do a phó giữ, phòng khi hết gạo chưa kịp cấp thì lại xuất ra sử dụng.
Tôi hỏi “mười người có bốn bát gạo, lại gạt bằng, ăn sao đủ no”? Anh chiến sĩ trả lời “đói phải chịu, đó là thỏa thuận của cả Tiểu đội”.
Anh vui vẻ: “Kho gạo tiết kiệm chiến lược có tác dụng lắm đấy bạn ơi. Có lần Tiểu đội mình đi trinh sát bị lạc đường mấy ngày trong rừng, nếu không có kho gạo tiết kiệm thì sao có sức làm nhiệm vụ”.
Tôi nén nước mắt, đúng là bộ đội Cụ Hồ. Và tôi nhớ chín năm kháng chiến chống Pháp, Cụ Hồ cũng đã kêu gọi toàn dân hưởng ứng phong trào “Hũ gạo kháng chiến”… mỗi gia đình, mỗi bữa khi đong gạo nấu cơm bớt một nắm cho vào hũ. Nay các anh sáng tạo nơi chiến trường.
Ôi những người lính bộ binh… Tôi lại nhớ từ khi các anh đến xe tôi luôn là sự nghiêm túc cẩn trọng, luôn sẵn sàng cho mọi tình huống. Có thể nhìn thấy ở ngay ở các anh sự trân trọng vũ khí hạng nặng là xe tăng, trân trọng cả chủ nhân của nó là kíp xe tôi. Anh tâm sự nghe tiếng tăng nghiến xích vững tin ngày Thống nhất rất gần, mơ một trận Hiệp đồng binh chủng… và còn thương ngược lại: Lính tăng cứ lù lù chịu trận chứ đâu cơ động ẩn nấp như bộ binh.
Nghẹn lòng, quê mẹ nuôi tôi chắt chiu “hạt gạo chia đôi”, giờ lại có anh “Binh chủng hợp thành” nhường nhịn. Bỗng thấy trách nhiệm, niềm tin trĩu trong lồng ngực.
Tôi chạy vào trong xe lấy thêm mấy bát gạo và mấy hộp giò đưa anh: “anh nấu hết cho anh em liên hoan một bữa”. Anh chiến sĩ ngần ngại: “anh không sợ phạm vào tiêu chuẩn anh em sao”? Tôi phải cười nói cho anh yên tâm: “chúng tôi làm gì có tiêu chuẩn, gạo mấy bao, thịt hộp chiến lợi phẩm mấy hòm”… Anh ôm lấy tôi thật thà xúc động: “Thế là từ hôm bước vào chiến dịch, trưa nay cả Tiểu đội tôi được ăn bữa cơm no rồi”.
Trách mình đã không gần gũi đơn vị Binh chủng hợp thành, buổi chiều tôi tìm gặp a trưởng đơn vị bạn làm quen.
Câu đầu tiên tôi hỏi anh: “Quê anh ở tỉnh nào vậy”? Vẻ nghiêm túc cẩn trọng anh trả lời như súng AK điểm xạ: “Hải Phòng”. Hải Phòng quê tôi mà.
Tôi hỏi tiếp: “Hải Phòng anh ở huyện nào”? “An Hải”. Vui hơn vì gặp người cùng huyện nhưng tôi không vồn vã, lính xe tăng là vậy. Tôi bình tĩnh hỏi tiếp: “Vậy anh ở xã nào”? Anh vẫn giữ nấc AK điểm xạ: “Quốc Tuấn”! cùng xã ư?
“Vậy anh ở thôn nào”? không bình tĩnh được nữa tôi hỏi vội. “Nhu Kiều”!… tôi ôm lấy anh.
Giờ đến lượt bản lĩnh của người lính trinh sát, anh đẩy tôi ra, và khi nhận ra nhau, anh ôm tôi thật chặt. Niềm vui lớn quá. Anh em cùng làng gặp nhau giữa chiến trường.
Anh hơn tôi mấy tuổi và nhập ngũ trước tôi hai năm… anh già đi nhiều quá, tôi không thể nhận ra. Cả đêm đó hai anh em nằm cùng nhau nói chuyện quê hương. Không còn “điểm xạ” nữa, anh vui lắm nhưng sao vui bằng tôi, hôm nay tôi có vừa là người anh đồng hương vừa là tình nghĩa binh chủng mới hiểu… Nỗi niềm khó nói lên lời.
Sáng sớm hôm sau tôi nói với anh: “Gạo và thực phẩm xe chúng em nhiều lắm, anh cứ cho anh em ăn no mới có đủ sức chiến đấu”. Tôi đem cho anh một thùng lương khô 701 “không có văn hoá” và ba kilogam lương khô 701 “có văn hoá” (lính tự đặt ra: 701 có dán tem ngon hơn loại 701 không dán tem, gọi là có văn hóa và không có văn hoá) để anh chia cho anh em ăn sáng cho tiện, sáng không phải nấu cơm. San sẻ được với các anh tôi thấy lòng nhẹ nhõm.
Tiểu đội của anh cùng kíp xe của tôi cùng nhau sát cánh suốt Chiến dịch Hồ Chí Minh. Giải phóng Miền Nam Thống nhất đất nước anh và tôi cùng trở về quê cũng là điều kỳ diệu.
Hạnh phúc hiếm có ấy anh em tôi luôn trân trọng nhắc lại. Trong chiến đấu mang tình “Đồng hương”, trở về xây dựng quê hương tươi đẹp mãi là “Binh chủng hợp thành”.
z(Kính tặng Ccb Nguyễn Chen)
z14/02/2023