Tôi đọc Napoleon nói: “Mỗi anh Binh nhì cần ước mơ có một ngày trở thành Vị tướng”. Cũng là người lính, tôi nghĩ ông ấy thật đúng: không chỉ cần lòng dũng cảm, người lính cần nhiều lắm ước mơ.
Trong cuộc đời Bộ đội, tôi có ba giai đoạn: Từ 1966-1968 là Bộ binh c2 d9 e90 f324 chiến trường Quảng Trị. Từ 1968-1972 là Pháo binh phòng không c10 d15 e284 f367 chiến đấu ở Quảng Bình, Quảng Trị và Lào. Từ 1972-1977 là thời gian an, điều dưỡng vì bị thương nặng.
Tôi có thói quen ghi Nhật ký. Nửa Thế kỷ giở trang Nhật ký úa vàng, tôi như được sống lại ước mơ tuổi trẻ.
Đầu tiên là giấc mơ ngày nhập ngũ, hòa trong đoàn quân tiến vào Nam, tay dâng cao lá cờ Mặt trận Giải phóng. Không hẹn ngày về mà hẹn ngày về vinh quang.
Ngày 24/11/1967 là dấu mốc đáng nhớ - Lễ kết nạp Đảng giữa trận đánh. Cùng trận ấy tôi bị thương, phải rời đơn vị bộ binh. Sau hồi phục tôi được đơn vị pháo binh tiếp nhận. Từ chiến sĩ trong đơn vị, tôi phấn đấu đến quân hàm Chuẩn úy với trách nhiệm Đại đội phó, Chi ủy viên. Ngày 01 tháng 10 năm 1971 Đại đội tôi được Đảng và Nhà nước Tuyên dương tập thể Anh hùng.
Lại dòng Nhật ký: “Hôm nay sau trận đánh, Chính uỷ gặp mình động viên: “Cố lên Ngọc ơi, ở hậu phương đã thẩm tra tốt rồi, chỉ cần Ngọc lập công nữa là có thể tuyên dương cá nhân Anh hùng trong tập thể Anh hùng”. Mình tự hào là cán bộ chiến sĩ của tập thể Anh hùng, còn cá nhân??? Điều đó khó trả lời lắm, mình phải cố gắng nhiều, xứng đáng với sự tin cậy của cấp trên”.
Ai đã từng qua đều không nguôi trong ký ức nơi mặt trận. Thể xác không còn là của mỗi chúng tôi, tất cả là phục tùng và tiến… tất cả cho ngày Giải phóng đất nước. Nuôi chúng tôi là chí Anh hùng.
Quảng Trị đỏ lửa 1972. Bốn giờ sáng ngày 20 tháng 7. Chúng tôi đang làm công sự chuẩn bị nhận pháo mới thì B52 ném bom trúng đội hình. Hai đồng chí cùng hầm với tôi hy sinh mà không nói được câu nào. Tôi bị thương nặng, được đồng đội phát hiện, cấp cứu rồi chuyển dần ra Bắc. Tối xa Đại đội Anh hùng từ đó.
Sau này, qua thư từ đồng đội cho tôi biết: Khi tiếp quản kho vũ khí ở Trường võ bị Đà Lạt, ba khẩu pháo của chúng tôi vẫn nguyên. Họ nhận ra các khẩu pháo là do tên tôi đã được tôi khắc vào lớp sơn ở máy hãm lùi khi còn là pháo thủ.
Thương tật 81 phần trăm tôi rời xa cuộc chiến, thấu hiểu nỗi lòng bao đồng đội ngã xuống… nuối tiếc phải dừng lại ước mơ. Sau đó một thời gian cấp trên điều một cá nhân Anh hùng từ đơn vị bạn về thay vào vị trí của tôi. Anh Lê Cấp Bằng quê Ngọc Lạc, Thanh Hóa.
Tôi luôn nhớ nhung dõi theo Đại đội yêu quý: Giải phóng Sài Gòn, sang giúp nước bạn Campuchia thoát nạn diệt chủng, rồi ra nơi Biên giới phía Bắc. Đồng đội có còn nhớ đến tôi không?
Một ngày cuối tháng 7/2011. Đang làm nghề xe ôm đón khách, có người đàn ông vẻ lam lũ tìm đến hỏi tôi… Đầu đội mũ giải phóng, quần áo lính bạc màu, lưng đeo ba lô cóc cũ.
- Có phải anh là Ngọc – Đại đội phó c10 d15 trước đây?
Tôi trả lời:
- Đúng rồi, mình là Ngọc.
Anh reo lên vui sướng ôm chầm lấy tôi rồi khóc như đứa trẻ: “Anh Ngọc ơi… em là Hải đây”, làm những người bên đường dừng lại chú ý.
Quả thực lúc này, tôi vẫn chưa nhận ra Hải. Đã trên 40 năm tôi nhớ như in từng nét mặt của tất cả anh em, kể cả những đồng chí đã hy sinh, nhưng Hải này thì lại không nhớ.
Hải kể tôi mới biết, khi tôi bị thương nặng phải rời đơn vị, năm tháng sau Lê Thanh Hải mới được bổ sung vào. Anh em trong đơn vị lúc ấy kể về tôi cho Hải nghe. Hải nói, anh em đã xem tôi như chỉ đi công tác xa vài ngày rồi về đơn vị chiến đấu.
Ra quân, cách nhà tôi hơn bốn trăm cây số. Cuộc sống nông thôn bộn bề gian khó với người thương binh là Hải nhưng anh vẫn tham gia công tác xã hội. Đọc những bài báo tôi viết anh ngờ ngợ, cắt ra giữ lại, và một ngày theo địa chỉ trên bài viết Hải đến tìm tôi…
Cảm giác vẫn được sống trong đơn vị Anh hùng ấy làm tôi xúc động vô vàn. Chẳng được như kỳ vọng của tập thể Anh hùng, không được đi trong đoàn quân Kiêu hùng trong ngày Giải phóng, nhưng tôi tự hào một thời cống hiến, ước mơ…
Tập thể lớn những ước mơ Anh hùng làm nên Chiến thắng. Đó là Quân đội Nhân dân Việt Nam.
z(Kính tặng Ccb Đặng Sỹ Ngọc)
z21/8/2022