Trong nắng tháng bảy hoa mắt ông đứng ngây người. Vốn tham gia công tác địa phương nên khách là người ông biết cả. Gần chục áo Đoàn xanh ngắt trẻ trung. Đến thăm người Thương binh là ông đấy.
Đầu tiên là lời phát biểu tri ân của đồng chí Bí thư Xã đoàn, tiếp theo cô giáo phụ trách Đoàn trường Trung học phổ thông chia sẻ lời tri ân những mất mát, đau thương của bao thế hệ cha anh, đã đổ máu hy sinh để cho lớp trẻ hôm nay được sống trong thanh bình và hạnh phúc. Trang trọng quá, bất ngờ nữa, quen nói trước cả hội nghị rồi mà trong nhà mình ông nay ấp úng. Nước các cháu tự mời rót, tự kéo ghế ngồi…
Cô giáo gợi ý ông kể truyện chiến trường cho các cháu hiểu thêm về những gian khổ hy sinh của người lính. Ông cũng đang nghĩ tới đồng đội: “Các anh ơi thế hệ hôm nay không quên chúng mình”. Nước mắt rơi trước khi ông kể.
Không thể kể cái dữ dằn trận chiến, cái đói khát chui lủi trong rừng. Các cháu non nớt thế kia sao chịu nổi.
Không kể được sau trận đánh không bị thương quần áo cũng bê bết máu… là máu đồng đội.
Rồi thương binh không được kịp thời cứu chữa, nằm chờ có khi một ngày, hai ngày… chờ thế trận thắng về ta.
Tất cả là Nghĩa vụ với Tổ quốc.
Ông giải ngũ với những vết thương. Đất nước hòa bình cũng mang ngàn vết thương. Ngàn vạn Thương binh cũng là thêm gánh nặng cho khó khăn chung. Với mỗi người lính may mắn trở về, cuộc sống thực sự là cuộc chiến mới.
Bốn mươi bảy năm. Ngoài phần thưởng lớn nhất là được sống trong hòa bình. Tổ Quốc ghi công, các anh chị vẫn luôn được sống lại trong những ngày Kỉ niệm.
Tháng Bảy hôm nay, lần đầu có cuộc thăm viếng ân tình này, nhìn những gương mặt xa lắm thời chiến tranh, nay tìm đến lịch sử Cha ông. Sao không xúc động được?
Ký ức còn nguyên như cuốn phim trước mắt. Trong trận đấu lính thường có cặp. Bốn mắt nhìn hai hướng, bốn tay vũ khí tương trợ nhau. Hơn cả anh em, như là tri kỷ. Ông chọn kể về bạn tri kỷ đầu tiên, anh Thanh. Hành quân đến chiến trường Tây Nguyên tròn mười sáu tuổi, ông có người anh này.
Trận đánh đồn Bản Đôn là trận đánh khó khăn, mất mát lưu trong lịch sử Trung đoàn. Một quả pháo có sức công phá lớn rơi xuống, nơi nó rơi sẽ là một hố to, mảnh pháo tỏa ra xung quanh vùng rộng lớn. Bằng kinh nghiệm dày dạn anh Thanh đã nhận ra, dành một giây quý báu đạp người em là ông nằm xuống. Trúng mảnh pháo, anh ấy hy sinh. Thân thể không còn nguyên vẹn. Chẳng bao giờ ông quên cái lạnh buốt tim khi bên mộ anh ấy. Không một nén hương.
Rồi… Hai ngày sau, trận bom giặc dội tan hoang. Nơi anh Thanh nằm thành hố bom sâu hoắm… Anh chết hai lần.
Cả căn nhà lại lặng ngắt. Nước mắt lại rơi nhưng ông không giấu giếm. Lần đầu kể chuyện này ông thấy lòng ấm áp. Thế hệ sau sẽ nhớ, sẽ sống xứng đáng. Yên nghỉ nhé các anh.
(Kính tặng Ccb Ngọc Lâm)
26/7/2022