(Kính tặng CCB Dương Văn Thịnh)
Sài Gòn 30 Tháng Tư 1975 tôi có mặt… Tháng sinh nhật tôi tròn mười tám tuổi, người lính tôi mười tháng tuổi quân. Một chút tủi thân khi đi giữa đại quân mà một mình một lối… Tôi bị lạc đơn vị.
Sau hơn chục ngày c12 chúng tôi chốt giữ Ngã ba Dầu Giây, ngày 21 tháng Tư lệnh trên xuất kích. Xuân Lộc thất thủ, tàn quân địch rút bộ ra Long Thành… ta đuổi kịp… nổ súng, chúng bắn lại.
Thế mới biết địch thua khi vũ khí hơn ta, dưới tán lá cao su M79 của chúng phát huy rất hiệu quả, đạn cóc chạm lá cành là nổ… đơn vị tôi thương vong, được lệnh rút.
Chỉ chờ có thế địch lại chạy, ta lại truy kích… một ngày nữa rồi chúng tôi được lệnh quay lại lô cao su ông Quế, nơi gần suối để anh em tắm rửa tinh tươm đón tin bước vào chiến dịch Hồ Chí Minh. Hôm ấy là ngày 24/4/1975.
Từ hôm nay e4 chúng tôi dát nhập thành e4 f6, mục tiêu được phổ biến là cùng đặc công phối thuộc giữ bằng được cầu Ghềnh (Biên Hòa) cho đại quân ta tiến vào giải phóng Sài Gòn. Mật khẩu “Hồ Chí Minh”! “Muôn năm”! hoặc tắc lưỡi hai bên cộng lại năm lần
Lính trẻ chúng tôi niềm vui trên từng khuôn mặt. Hừng hực khí thế. Tôi lĩnh chín quả đạn B41, mặc bộ quần áo mới nhất. Tất cả để lại cứ, trong túi bồng duy nhất chiếc võng (để gói khi mình là tử sĩ, thương binh).
Đúng năm giờ chiều ngày 26/4/1975 đoàn xe ô tô chở chúng tôi có cả xe tăng lên đường. Mười giờ đêm phía trước nghe rộ tiếng súng, gặp địch rồi… Ào xuống xe dàn quân chiến đấu, suốt như vậy cho tới sáng hôm sau.
Sáng ra mới biết chúng tôi đang bên trái Quốc lộ 1 hướng Dầu Giây. Trên lộ chúng đắp những ụ đất to, bao cát xếp, chằng chịt dây thép gai cản bước quân ta… Suốt cả ngày địch phản công quyết liệt, đến tối đoàn xe chúng tôi mới tiến đến Hố Nai.
Hùng vĩ lúc này cảnh trên đường: Xe tăng, ô tô, bộ binh hàng dọc tiến hướng Sài Gòn. Trong đêm các đoàn quân thi nhau đòi vượt.
Xen lẫn là người dân… đi xe đi bộ, người lớn trẻ con, dắt díu gánh gồng, bơ phờ mệt mỏi, dường như chẳng biết đi đâu.
Khoảng hơn chín giờ đêm đoàn xe chúng tôi đến gần nhà thờ Hố Nai thì bỗng pháo địch không biết ở đâu chụp xuống. Cột điện cháy loằng ngoằng, rồi mọi ánh sáng đều tắt. Nhốn nháo tiếng người dân la hét, kêu rên…
Khi ấy trên đường chỉ còn những ánh đèn từ đoàn ô tô, xe tăng của ta thì từ tầng cao Nhà thờ xuất hiện những vệt lửa đạn đầu nòng bắn xuống, anh em được lệnh nhảy xuống xe. Đội hình lúc này quả thực rối tung, tiếng quát tháo gọi nhau í ới.
Tôi cùng khẩu B41 rơi xuống rãnh thoát nước rìa đường. Rãnh xây cao, thẳng đứng, không có đường lên. Lõm bõm một đoạn xa, lên được rồi, tôi vội tìm đơn vị thì không thấy nữa.
Thấy có xe ô tô kéo pháo 37ly ở gần, tôi tiến lại hỏi thăm, các anh kéo tôi lên xe và bảo “cứ ở đây bảo vệ pháo các anh, cùng hành tiến khi nào gặp đơn vị thì xuống”. Tôi thoáng nghĩ: “Cũng phải, đơn vị pháo đi bằng ô tô sẽ nhanh hơn”… Và thế là suốt từ đêm 27 đến sáng 30 tháng Tư tôi theo đơn vị pháo.
Thực ra tôi còn quá trẻ và ngốc nên đâu có biết là trong chiến đấu đơn vị pháo thường đi sau đội hình bộ binh của tôi… Pháo đang cần hỗ trợ, các anh rất quý người, hai ngày ở đơn vị Pháo được ăn cơm nóng thịt hộp hơn hẳn cơm nắm muối lạc của bộ binh. Những khi họ hạ càng pháo chuẩn bị nổ súng thì tôi được phân công vác súng ra bên cạnh bảo vệ. Tôi báo cáo nếu tôi nổ súng thì hết đạn lấy đạn ở đâu? Các anh bảo không lo sẽ xin cho đủ bắn… Sau này nghĩ mới thấy sợ, nếu khi ấy hy sinh thì ai biết là ai?
Sang ngày 29/4 đơn vị pháo có tôi hành tiến. Tranh thủ lúc dừng nghỉ, cùng mấy anh vào nhà dân bỏ trống bên đường tôi tìm được một cái quần loe, tìm kim chỉ mấy anh giúp tôi khâu lại phần ống loe, thế là tôi không phải mặc quần đùi chiến đấu nữa. (Từ hôm lạc đơn vị rơi xuống cống bùn hôi thối tôi đâu có đồ thay).
Đường hành quân khi qua một ngã ba, ám ảnh tận bây giờ trong tôi là một chiếc T54 bị cháy đen và hình người chiến sĩ lái tăng cố nhoai lên mở cửa.
Sau này tôi mới biết, đêm 27/4 đơn vị tôi vẫn tác chiến ở Hố Nai, từ 28/4 hành quân nhiệm vụ chiếm giữ cầu Ghềnh. Trong chiến đấu đồng chí này hy sinh thì người khác lên thay, đơn vị này hy sinh thì đơn vị sau lao lên. Thương binh tử sĩ sơ cứu rồi cứ để nguyên ở rìa đường chờ đơn vị có trách nhiệm đến sau giải quyết… Người bạn thân của tôi, anh Nguyễn Tiến Hòa bị thương nằm lại giờ vẫn không biết mộ ở đâu.
Sáng 30/4 đơn vị pháo đến đúng cầu Ghềnh, cầu vừa được giải phóng. Đó là cây cầu sắt lớn có đường sắt tàu hỏa ở giữa và hai đường ô tô hai bên. Trên mặt cầu những khoảng đen sẫm máu loang… vài xác ngụy, vương vãi áo quần, giày, mũ sắt.
Tôi báo cáo với các anh đơn vị pháo cho xuống xe tìm đơn vị. Anh chỉ huy đồng ý và ghi cho tôi tờ giấy “Đã ở và chiến đấu tại đơn vị từ đêm 27/4 đến sáng 30/4/1975”. Tờ giấy này sau nộp cho chỉ huy, tên đơn vị pháo lâu rồi tôi không còn nhớ nữa… Các anh pháo ơi nếu đọc được, còn nhớ thằng lính bộ binh bé nhỏ má lúm đồng tiền này thì liên lạc với em nhé.
Giữ quân dung tươi tỉnh. Mặc bộ quân phục gabadin vừa tranh thủ giặt sạch hôm qua, ôm khẩu súng tôi đi hiên ngang giữa dòng người xuôi ngược.
Tôi hỏi mấy anh đội mũ tai bèo đứng bảo vệ đầu cầu Bắc thì được trả lời không biết sư đoàn 6 ở đâu. Tôi vẫy chiếc xe lam, anh tài xế nhiệt tình đưa tôi cùng súng đạn lên xe vào Sài Gòn nhưng lại nhầm cầu khác.
Gặp một đoàn cả xe tăng cả ô tô đang tiến vào Sài Gòn, hỏi thăm các anh nói “Sư 6 chiến đấu ở Cửa Nam” và cho tôi đi nhờ. Trên xe tôi nhìn xuống mặt đường… la liệt quần áo ngụy, mũ sắt, súng đạn các loại, cả người còn nằm đó… dấu tích cuộc rút chạy khốc liệt của quân lực Việt Nam Cộng Hòa vừa mới xảy ra.
Đến Sài Gòn thì cũng là lúc giữa trưa, xin xuống xe để tìm tới Cửa Nam tôi bỗng thấy mọi người dân nhảy xô ra đường như cản lại, giật mình định hạ súng thì thấy bà con tay cầm cờ giải phóng, miệng hô “Giải phóng rồi”!… Thở phào tôi đeo lại súng lên. Vậy là Sài Gòn giải phóng.
Tôi chen chúc giữa dòng người đông kín mặt đường với khẩu súng B41 thò trái đạn lên cao khỏi đầu mình. Bà con nhường lối tôi đi, có người còn cho tôi bông hoa, người cho nước uống. Hỏi người dân không ai biết Cửa Nam(?)
Giữa bạt ngàn người dân, xe cộ, bộ đội, xe tăng… Tôi bối rối quá. Thế là tôi quyết định về lại cầu Ghềnh.
Mọi phương tiện lúc này đều sẵn sàng giúp đỡ Giải phóng quân, tôi nhờ một xe ô tô người dân đưa tới cầu Ghềnh, qua tới đầu cầu bên kia gặp một đơn vị bộ đội đang chốt giữ, tôi hỏi và được biết Tiểu đoàn 3 của e4 đang ở cổng 1 sân bay Biên Hòa.
Vẫy một anh xe Honda 67 tôi phi vội đến cổng sân bay Biên Hòa, nhìn hàng rào bùng nhùng thép gai cứ nhập nhằng lóe sáng chắc do điện chập, bên kia đường một tháp nước cao ba- bốn tầng… Mệt lả với bao cảm xúc.
Anh em gác cổng của Tiểu đoàn hướng dẫn tôi rẽ trái, dọc sân bay là c12.
Phúc, Thảo lao ra ôm chầm lấy tôi, nói như khóc: “Tưởng mày chết rồi, đơn vị đã làm thủ tục báo lên trên”… Tôi vội lên chỉ huy đơn vị gặp anh Chuẩn, anh Bùi. Các anh mừng lắm, bảo nhà bếp lấy cơm tôi ăn, và nói vui: “Thịnh là người đơn vị mình được vào Sài Gòn sớm nhất”!
Cùng cười, giấu các anh tôi chẳng tâm trạng gì khi đi trong cờ hoa chào đón…
Lúc này mới trọn niềm vui.
15/6/2023
Lưu Giang