“Cuối làng Thiếu tá mải mê chăn gà”… Ông ngâm ngư, tâm đắc lắm.
Chuồng gà ông tự làm đẹp thật, là ông tự nhận xét thế. Con gà nào được qua tay ông chắc phải may mắn lắm. Mua từ khi bằng nắm tay, nuôi nhốt hai tháng rồi thả ra rừng keo cạnh nhà. Trứng ngon, thịt ngọt, được giá. Vợ yên tâm giao cả đàn gà cho ông.
Ôi xời, giao à? Có mà ông không khiến bà thì có. Tiền thì bà cầm cả đi, chứ bà xa đàn gà ra hộ ông. Lính mà, làm gì cũng ra làm.
Chưa xa là thời lính oai hùng. Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước. Chống Mỹ ông là binh nhì Trung đội trưởng, luôn dẫn đầu, chỉ đâu đánh đấy, sau năm Bảy nhăm mới là sĩ quan. Chiến trường Tây Nam ông còn góp phần thiết kế nên trận đánh ấy chứ. Dùng địa bàn xác định vị trí đang đứng trên bản đồ, đêm cho lính đi trinh sát, xác định vị trí đóng quân, bố trí căn cứ của địch, đó là đại đội hay tiểu đoàn? Lên phương án, cần lực lượng bao nhiêu? đơn vị nào mũi chính? đơn vị nào tạt sườn? đơn vị nào vu hồi? Xác định tọa độ nơi địch ở gọi pháo cấp trên, bắn lúc mấy giờ? bắn bao nhiêu quả? mấy giờ cho cối đơn vị bắn vào? khi nào dừng hỏa lực cho bộ đội xuất kích? Rồi công tác chính trị, tinh thần cho bộ đội để đảm bảo thắng lợi. Công tác thương binh liệt sĩ sau trận đánh… Ra quân ông mới lấy bà, bà không biết tài ông là phải.
Mới hôm qua cả ngày bận họp trên Huyện tối mịt mới về mà sáng nay ra thăm gà ông đã không vừa ý. Quày quả rồi cũng xong việc, ông ngồi lôi thuốc ra hút.
Cũng muốn bỏ cái anh thuốc lá đi lắm mà chưa bỏ được. Là bởi cái thèm thuốc hồi là lính Tây Nguyên ám ảnh. Thèm lắm, chia đôi điếu thuốc, thậm chí mỗi thằng rít một hơi, ngắn thôi để còn nhường nhau. Khẩu phần Tết mỗi thằng mấy điếu Tam Đảo, qua miền Trung đỏ lửa, qua Trường Sơn đại ngàn, trên vai Thanh niên Xung phong đến tay lính đã mốc mốc… gần meo rồi. Vẫn quý như vàng.
Mà vàng có gì mà quý. Đánh thắng đồn xong nhặt được là bình thường. Nộp lên đơn vị, thế là được tuyên dương, sướng. Thứ lính nào cũng cầm về, là thuốc và chỉ thuốc thôi. Rubi thơm ngát, thằng nào ở sau chiều gió hít phải là… phải chạy đến mà xin. Mất mát sau mỗi trận đánh, biết làm sao, người còn vẫn chỉ biết chuẩn bị cho trận tới. Trước mỗi trận đánh lính thường viết thư, và đó sẽ là di vật gửi về gia đình nếu chẳng may… chút suy tư thôi chả ảnh hưởng gì. Lính mà. Còn sau trận đánh là tận hưởng chiến thắng bằng cách ngồi rít hơi Rubi, nhìn vỏ bao có dòng chữ “Hàng dành cho quân tiếp vụ”, in hình thằng ngụy mũ sắt, súng AR15 đang nhảy chân sáo mà cười khẩy: “Chúng mày chờ đấy”!
Nhớ lần đầu tập tọng hút thuốc là sau trận đánh đầu. Được mấy hơi là sặc sụa rồi nửa ngày say đứ đừ. Đã thế anh Trung đội trưởng lại còn phết một câu: “Cho mày chết”! Ôi nhắc đến anh ấy lại lặng ngắt tận tim. Nằm cùng hầm anh ấy cứ ôm ông ngủ, chắc anh ấy nhớ vợ, làm ông ngượng. Mà khi anh ấy hy sinh rồi thì trống vắng vô cùng. Lúc quả pháo ấy rơi xuống gần hai anh em, bằng bản lĩnh kinh nghiệm anh ấy đã nhận ra và trong tích tắc đạp ông ngã xuống… rồi anh ấy ra đi, đôi mắt mở to theo ông suốt một đời.
Lại nằm cùng hầm với ông là thằng lính gan dạ ông coi như em, cũng chiến đấu luôn cạnh nhau nhưng lần này Trung đội trưởng là ông đã không làm tròn trách nhiệm như người anh của mình, nó chết trong vòng tay ông. Không bao giờ nguôi ngoai được.
Gần bốn năm trong rừng Tây Nguyên, bao lần quân vơi lại đầy. Vào chiến dịch, tròn ba tháng từ lúc ra khỏi rừng là “Ba mươi tháng Tư”, Trung đội ông chỉ huy còn năm người.
Chỉ trong một ngày “Toàn quân mừng Chiến thắng” 15/5/1975, ông nhận dồn dập sự đãi ngộ của Quân đội: phong hàm Sĩ quan, kết nạp Đảng và được bầu là một trong bốn Chiến sĩ thi đua của Trung đoàn. Thật vinh dự với người lính chưa tròn tuổi hai mươi. Vậy mà suýt cơn “Lũ quét” cuốn đi tất cả…
Bộn bề công việc sau chiến tranh. Đón cái Tết Hòa bình thứ hai, anh bộ đội là ông mới được về thăm nhà.
Tay xách cái khung xe đạp huyền thoại thời ấy, trong ba lô lép kẹp là bộ quần áo cho bố mẹ. Nhà anh như có loạn. Nhìn mẹ già đi nhiều lắm, cứ khóc rồi cười, anh xót xa cho những người mẹ có con là Liệt sĩ. Nhìn thấy khẩu K54 trong ba lô (sĩ quan mới có đấy), anh trai anh là bộ đội chống Pháp thấu hiểu nhất niềm tự hào này, cầm chạy ra sân bắn lên trời cả loạt đạn. Hàng xóm mỗi lúc một đông. Bố và anh trai đi mổ lợn.
Sau tiếng lợn kêu chút xíu thôi là hai người khách: Công an xã và anh Văn thư, người quen cả, chào mừng người lính trở về. Cậu văn thư mân mê mấy cái cát tút vàng óng, xin đút vào túi, rồi giở sổ ra: “Gia đình thịt lợn khi chưa nộp đủ nghĩa vụ nhà nước, phạt 15 đồng”. Ôi… Mẹ chạy khắp bản để mượn tiền, yêu cầu nộp ngay. Một sự bất ngờ không nhỏ.
Gia đình đang rất vui, và bố mẹ anh vốn hiền lành. Bữa ăn đón anh vẫn vô cùng xúc động.
Ai cũng hỏi tin tức về con em mình. Chiến trường rộng lắm biết trả lời sao? Thương nhất một bà mẹ mà anh không thể nói là người con đã hy sinh. Cũng giống như có lần anh cũng được chị Thanh niên Xung phong cho cây thuốc Trà Khúc của người em gửi cho anh mình, mà người được gửi không thể nói ra anh ấy đã hy sinh rồi.
Bao người lính không trở về và chẳng ai muốn là người báo tin.
Người lính trở về là ngày hội. Khuya lắm anh mới ngủ. Nằm trên cái giường xa năm năm trước, thoáng nghĩ về người anh Trung đội trưởng đã hy sinh như kể với anh niềm vui về nhà. Rồi anh ngủ thiếp đi.
Nếu đời cần bước qua trở ngại, thì cái anh gặp hôm nay đó phải gọi là “Lũ quét”. Anh đã đi qua trận “lũ” ấy dù tổn thương khôn tả.
Anh còn cống hiến nhiều trận đánh nữa trên nước bạn Campuchia mà chẳng nghĩ đến có ngày về. Và còn chịu đôi lần “Lũ quét”… Để tuổi xế chiều, trên mảnh đất bố mẹ để lại ông Cựu chiến binh Thương binh ấy lại ngâm ngư thanh thản: “Cuối làng Thiếu tá mải mê chăn gà”.
18/8/2022