(Kính tặng CCB Đặc công Lê Phú Dân)
Khi ấy là cuối mùa mưa cũng là cuối năm 1972. Tôi và Trần Quang Dành nhận nhiệm vụ điều nghiên căn cứ Kho xăng dầu Nhà Bè. Chúng tôi bảo nhau: “Tại sao cấp trên giao mình lặn lội rất xa đi điều nghiên căn cứ Nhà Bè mà ở đó đã có Đoàn 10 Đặc công rừng Sác”?
Hai chúng tôi đi cùng đoàn với vài người đơn vị khác, nhiệm vụ khác, có giao liên dẫn đường. Vượt sông Vàm Cỏ Tây xuống tới Cánh đồng Ba Thu hay còn gọi là Chó Ngáp lúc này mênh mông biển nước, không một cây to, không một mái nhà… hai ngày mới thoát được ra.
Bồng đồ lúc đầu còn đeo (chỉ có quần áo pha ni lông, đồ đạc nhẹ), sau bọc túi ni lông buộc ngang thắt lưng kệ trôi đi đâu tùy nó… Cứ thế lội men theo các cọc, giữa các cọc chăng đơn sơ dây chuối. Du kích nói nếu bước xa dây chuối sẽ gặp mìn do họ tự chế và gài.
Tại kênh Chuối (tỉnh Kiến Phong) được nghỉ một ngày rồi đến kênh Bích có Khu 8 được gọi là Thủ đô kháng chiến, vui mừng nhận lệnh nghỉ ngơi ăn Tết cổ truyền trước khi vào nhiệm vụ, vui mừng nữa đón tin sắp ký Hiệp định Pari.
Nhưng tiếp ngay lại một tin buồn. Tên Mười Tân phụ trách một cánh hậu cần Khu 8 đã ra chiêu hồi đầu hàng địch. Chỉ huy Khu 8 cho biết khả năng tên phản bội sẽ dẫn quân ngụy vào đánh chiếm vùng giải phóng, đồng thời tìm moi vũ khí đạn dược ta cất giấu.
Thế là hai chúng tôi chưa kịp được ăn Tết thì lại được lệnh theo cơ sở cách mạng sang chém dè Ngã Sáu huyện Cái Bè, tỉnh Định Tường. Đi trên một chiếc xuồng có gắn máy cole, hai du kích nữ dẫn đường thấy hai anh em thì tán tỉnh vui ríu rít.
Đưa chúng tôi đến một nhà dân bỏ hoang hai cô tỏ ra nghiêm trọng thông báo hai chú Giải phóng từ bây giờ thực hiện nghiêm theo mệnh của các cô. Và cho biết nơi chúng tôi chém dè đây cách đồn địch Bảy Đường chỉ năm trăm mét, tên đồn trưởng ác ôn khét tiếng. Người dân vùng này phần thì bị dồn vào ấp chiến lược, phần lớn ra vùng tự do ngoài thị trấn Cái Bè.
Hai chúng tôi chưa kịp hoàn hồn thì nhìn xung quanh ngôi nhà toàn vỏ đồ hộp Mỹ, đầu lọc thuốc lá Rubi… Các cô bảo rằng “bọn địch trong đồn mới nống ra, chiều hôm qua vừa rút”.
Tôi hỏi ngay: “Vậy chúng tôi ăn uống sinh hoạt như thế nào”? Hai cô gái chưa kịp trả lời thì phía sau một ông trạc ngoài bốn mươi tuổi đến lúc nào mà chúng tôi không biết. Tôi đoán đây có lẽ một cán bộ cao cấp nằm vùng. Ông hỏi han hai chúng tôi rồi đi thẳng thông báo luôn tình hình hiện giờ rất căng lại thêm tên Mười Tân chiêu hồi, có lẽ lại phải khẩn trương sang Campuchia lánh nạn.
Sau một hồi ông đặt vấn đề đồn Bảy Đường và tên ác ôn ta từ lâu muốn tiêu diệt mà không được, hai chú Đặc công xem có thực hiện được không?
Huyện Cái Bè tiếp giáp sông Tiền, kênh rạch chằng chịt đổ ra sông. Nơi cửa sông có sáu nhánh kênh được gọi là Ngã Sáu. Cạnh Ngã Sáu là đồn địch Bảy Đường. Bảy Đường chính là tên của trưởng đồn ác ôn khét tiếng. Bà con đi chợ qua có gì bán chúng bắt cống nạp, thậm chí còn làm nhục. Lòng dân căm phẫn… Tiêu diệt đồn có ý nghĩa to lớn động viên chiến sĩ, lấy niềm tin, sự ủng hộ của nhân dân.
Đồn có khoảng năm mươi tên địch, hai khẩu pháo 105ly. Đã có lần hai Tiểu đoàn bộ đội địa phương tỉnh đội Tiền giang khoảng hai trăm quân nhân (gấp bốn lần địch) cộng thêm du kích công đồn nhưng không thắng nổi.
Vậy là trên đường nhận nhiệm vụ điều nghiên khu Tổng kho xăng dầu Nhà Bè chúng tôi nhận nhiệm vụ này.
Nhờ cách đánh của đặc công nhưng người chỉ huy vẫn lo, ông nói: “Rào kẽm gai của Đức mấy lớp, mìn clemo địch cài dày đặc, đèn pha chiếu quét ban đêm xâu kim còn được, con chuột không thể chui qua… chỉ có hai đồng chí làm thế nào đây”?
Hai chúng tôi động viên ông là diệt vài chục tên chứ một tên không bõ. Ông mừng lắm, hẹn chúng tôi một tuần để điều nghiên lên phương án, tôi xin chỉ ba đến năm ngày, và xin hai du kích nam am hiểu vùng này, có kinh nghiệm đánh giặc.
Đêm điều nghiên hai mươi giờ tôi và Dành xuất phát. Hai du kích nam nhanh nhẹn dẫn đường, chúng tôi hướng dẫn họ sơ bộ cách hóa trang xóa dấu vết.
Từ bên ngoài đồn Bảy Đường đã thấy tháp canh cao ba mét, đèn pha chiếu quét đúng như người chỉ huy giao nhiệm vụ nói “nhìn rõ đến cây kim”. Ba lô cốt đại liên Mã lai 60 bố trí hình tam giác. Ngoài hàng rào địch cắt cỏ láng nức cách đồn hai trăm mét. Tại đây tôi bảo hai du kích dừng lại. Hai chúng tôi chui qua các lớp kẽm gai, vừa đi vừa quan sát, dò mìn.
Qua sáu lớp hàng rào kẽm gai lại một kênh đào xung quanh bốt, chiều rộng năm mét chiều sâu bốn mét, tiếp lại một hàng rào cây kẽm cao sáu mét. Bố phòng thế này cả Sư đoàn ta cũng không đánh được! (Sau này khi báo cáo phương án đánh địch với cấp trên tôi đã nói thẳng ra như vậy). Lọt vào căn cứ chúng tôi quan sát tìm và xác định vị trí hai mục tiêu chính là Sở chỉ huy và Khu thông tin liên lạc (truyền tin).
Điều nghiên xong tôi và Dành cùng nhau lên nhiều phương án và quyết định một phương án “chắc ăn chắc thắng” báo cáo cấp trên. Tất cả thời gian điều nghiên lên phương án hết đúng ba ngày như tôi đã hứa.
Báo cáo cấp trên tôi nói chỉ cần hai chúng tôi và thêm hai du kích hôm nọ dẫn đường. Việc của hai du kích là vận chuyển mang vác khối thuốc nổ đến hàng rào ngoài cùng, còn lại mang vượt qua sáu lớp kẽm gai sắc ngọt, dò gỡ mìn, rồi chui qua lớp rào chống Đặc công là việc của chúng tôi.
Nhưng xảy ra khó khăn là ở vùng này các kho vũ khí cất giấu của ta chỉ có thuốc nổ TNT, mà trường hợp này TNT chỉ gãi ngứa chúng. Yêu cầu phải là C3-C4.
Hợp chất C3-C4 là chuyên dùng cho Đặc công Biệt động. Sức công phá lớn. Đặc biệt rất dẻo, ăn được, vị hơi ngọt… chiến sĩ ta có thể ăn lấy sức khi cần. Để thay thế hợp chất này tôi đề nghị tìm cho tôi hai đầu đạn 155ly địch bắn ra không nổ, gọi là đạn lép.
Tám ngày huy động tất cả huyện Cái Bè, du kích và bộ đội địa phương mới tìm được hai đầu đạn 155ly lép. Hai chúng tôi cùng hai du kích đục tháo ngòi nổ ra, đặt vào đó kíp hẹn giờ (chúng tôi mang sẵn trong bồng). Thật may là kíp hẹn giờ vừa vặn đặt trong đầu đạn.
Theo phương án chiến đấu của chúng tôi, hai đầu đạn một sẽ đặt ở Sở chỉ huy và một đặt ở Khu truyền tin của địch. Loại kíp lên dây cót như đồng hồ hẹn tám giờ sáng hôm sau phát nổ. Cùng lúc phá hủy hai vị trí và sẽ cháy nổ dây chuyền sang kho đạn pháo 105ly cách đó không xa, hoàn thành tiêu diệt toàn bộ căn cứ địch.
Khi phương án trận đánh của chúng tôi được người chỉ huy duyệt, ông hỏi hai chúng tôi yêu cầu gì nữa không? Chúng tôi chỉ yêu cầu là tuyệt đối giữ bí mật.
- Nếu vào bên trong đồn địch rồi bị lộ thì sao?
- Chúng tôi sẽ hy sinh chứ không để bị bắt!
Thế là sau gần chục ngày, phương án đêm nay mới được thực hiện. Người chỉ huy bắt tay chúng tôi, chúc thành công và thông báo kế hoạch là đặt mìn xong sẽ có người đón sẵn hai chúng tôi nhanh chóng lên đường về kênh Xáng xã Mỹ Phước Tây tỉnh Kiến Tường.
Như đã hẹn, hai du kích đến sớm trước một tiếng, hai chúng tôi hướng dẫn họ bê đầu đạn 155ly đã lên dây cót hẹn giờ, hai mươi giờ bốn người bắt đầu lên đường.
Từ xa đã thấy đồn địch điện sáng bất thường. Chúng tăng cường đèn pha. Thời gian tìm đầu đạn quá lâu phải chăng đã lộ? Hai du kích đã vừa đi vừa run, một anh tè cả ra quần. Tôi rút khẩu K54 ra giơ lên trấn an họ: “Bình tĩnh, theo tôi”!
Lại nhớ những ngày đầu điều nghiên, bò dưới ánh đèn pha chiếu quét, trên cỏ láng nức cũng như thế này, giật mình với loạt đạn địch trên chòi gác bắn ra có lúc rất gần… đến cả chục lần tôi tè ra quần. Giờ đây thật dũng cảm khi hai du kích vẫn ôm quả đạn cùng chúng tôi tiến sát hàng rào căn cứ.
Vừa mới tới hàng rào ngoài cùng thì bất ngờ bên trong có tiếng ngỗng kêu rồi nhanh chóng thành một bầy ầm ĩ… Tôi thoáng nghĩ “hỏng rồi”! (ngỗng vịt chống Đặc công khi đó chưa có trong từ điển huấn luyện của chúng tôi).
Bỏ lại hai đầu đạn, bốn chúng tôi khẩn trương rút lui. Rút thật nhanh vì từ hai lô cốt hai khẩu đại liên Mã lai bắt đầu vãi đạn hướng về tiếng ngỗng kêu, tiếp theo sẽ là tạc đạn M79 dây liên thanh, mìn clemo gài điện tự động.
Hai khẩu pháo 105ly trong đồn cũng bắt đầu nhả đạn. Pháo sáng bắn lên một vùng rộng lớn tựa ban ngày.
Chẳng biết hai anh du kích đi cùng chúng tôi đã thoát đường nào, lúc này chỉ còn hai chúng tôi cùng chạy về hướng đã hẹn. Người chỉ huy giao nhiệm vụ mấy ngày trước đang đợi trên một chiếc xuồng cùng hai người du kích chèo xuồng, ông nhắc chúng tôi khẩn trương lên xuồng rời xa huyện Cái Bè vì mật báo qua hệ thống kỹ thuật truyền tin PRC25 địch đang tập trung cho trận càn quét lớn…
Hai người du kích nam mải mốt chèo, khoảng một tiếng sau yên tâm người chỉ huy mới giới thiệu với chúng tôi ông tên là Sáu Tiệm, một cánh Phó chỉ huy của Miền.
Chia tay hai du kích và chiếc xuồng, ba chúng tôi hành quân bộ qua kênh Băng Dày đến vùng giải phóng xã Ấp Bình Phú thì trời vừa sáng…
Hơn một tháng từ khi rời đơn vị, gọi là hành quân thật ra toàn chạy và trốn, giặc càn quét liên miên. Trận này đánh đấm gì đâu mà tôi và Trần Quang Dành được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Hai, hai du kích cơ sở có công gian khổ dẫn đường được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba… lý do là phần sau câu chuyện.
Trận đánh đồn Bảy Đường coi như thất bại nhưng xoay chuyển không ngờ. Hai đầu đạn 155ly bao công phu chúng tôi bỏ lại bên hàng rào, sáng ra bị địch ra tuần tra phát hiện. Chúng bê vào đồn.
Vật chứng rành rành, tên đồn trưởng gọi mời toàn bộ Xã trưởng, Ấp trưởng, quan chức huyện Cái Bè, nhà báo quay phim, sĩ quan các đồn bốt lân cận, cả những gia đình có thành tích chống Cộng… Tổ chức họp báo về việc đêm qua Việt cộng bắn pháo 155ly vào đồn (mà phía ta lúc đó chỉ có vài khẩu cối tép 61-82).
Khi khách mời tới dự đã đầy đủ, tên đồn trưởng ác ôn đứng trước hai đầu đạn tuyên bố lý do thì cũng lúc là mìn hẹn giờ kích hoạt.
Tên đồn trưởng nợ máu phải đền tội ngay lập tức cùng số đại biểu, lính trong đồn gần hai mươi tên. Bị thương nằm la liệt cũng phải gần bốn mươi tên… cả cánh nhà báo quay phim, các gia đình chống Cộng.
Thông tin hai đầu đạn 155ly phát nổ có trên đài kỹ thuật ta có ngay sau ba mươi phút vì lấy từ chính hệ thống truyền tin của địch.
Trên báo “Mặt trận dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam” và các tờ báo lớn ở Thủ đô khi ấy chiến thắng này được đăng với tiêu đề “Gậy ông lại đập lưng ông”.
20/8/2023
Lưu Giang