Tháng 4/1972 bước ra từ dãy Trường Sơn, chiến trường Tây Nguyên đón tôi về.
Ngạc nhiên nơi đây rừng mênh mông bằng phẳng. Những thân cây cao trụi lá có cái tên thật lạ: cây khọoc. Giữa rừng ngẩng lên mà thấy cả trời xanh, thảm thực vật cũng trống huếch… lạ lùng.
Nghe các anh lính cựu kể lại, mới cách đây mấy tháng thôi, làn sương trắng từ những chiếc C123 suốt ngày rải chất gì đó mờ như sương xuống rừng, rồi cây to trút hết lá, cây nhỏ thì héo khô. Không khí trở nên ngạt thở.
Mùa khô, dọc con suối cạn thỉnh thoảng còn lại những vực nước là nơi bộ đội và các loại thú rừng cùng sử dụng. Còn sự lựa chọn nào đâu.
Trong mười năm, bắt đầu từ ngày 10/8/1961 đến tháng 12/1971, Mỹ đã rải tám mươi triệu lít hóa chất “khai quang” ngăn đường bộ đội đi đến chiến trường Miền Nam.
Ngàn vạn quân vẫn tồn tại trong rừng làm nên chiến thắng Lịch sử.
Là lớp lính hậu sinh, đến Tây Nguyên tôi không còn nhìn thấy làn sương mờ chết chóc ấy nữa mà sống sót trở về nhìn nhau, con cháu bao cảnh đau lòng. Nhiều đồng đội tôi “chết không nhắm mắt”. Nhiều gia đình CCB không lý giải nổi nỗi đau.
Từ năm 2004 ngày mùng 10 tháng 8 hàng năm được Đảng và Nhà nước chọn làm ngày “Vì nạn nhân Chất độc Da cam”. Hội nạn nhân chất độc Da cam/ dioxin chính thức ra mắt ngày 10/01/2004 và đi vào hoạt động. Từ đây những Cựu chiến binh chúng tôi mới có một câu trả lời, mới có một tập thể Hội.
Có ngày kỷ niệm của Hội nào mà từ khâu chuẩn bị thôi đã rưng rưng nước mắt: “Hội nạn nhân Chất độc da cam”.
Chiều nay gặp Chủ tịch Xã xin kinh phí để gặp mặt các nạn nhân bị phơi nhiễm chất độc hóa học và các cháu thế hệ thứ hai, có cả thế hệ thứ ba tức là cháu của Cựu chiến binh. Tôi được nghe câu nói chân thành: “Chúng cháu rất khuyết điểm, giờ mới biết ngày Kỷ niệm này “…
Bởi trên mảnh đất này, các nạn nhân chất độc da cam chủ yếu là gia đình Cựu chiến binh quen chịu gian khổ, chẳng muốn nói về mình.
Chỉ một lần nhìn thoáng qua thôi, bạn sẽ thấy nỗi đau này là quá sức chịu đựng. Cùng nhé chung tay xoa dịu nỗi đau Da cam.
(Kính tặng Ccb NL)
10/8/2022