Thấy Triệu Ôn không nói gì thêm, Lữ Bố mới thôi, rồi quay sang Lưu Hiệp, nói: “Bệ hạ, thần về đây là vì nhận được tin tức rằng Đô hộ Tây Vực Trương Liêu đã thành công tái chiếm quận Đôn Hoàng vào tháng trước. Hiện tại, ba quận Cửu Tuyền, Đôn Hoàng và Trương Dịch đã được thu hồi, thần hy vọng có thể khôi phục con đường tơ lụa, đẩy mạnh giao thương giữa Tây Vực và triều đình.”
Muốn trở nên hùng mạnh thì phải có tiền, nhưng tiền ở đây không phải là việc đúc thêm tiền tệ, điều này sẽ gây ra lạm phát và khiến người dân mất niềm tin vào tiền tệ, giống như khi Đổng Trác từng đúc tiền khiến dân chúng quay lại hình thức trao đổi hàng hóa.
Lữ Bố muốn để cho tài phú của các nước Tây Vực chảy vào Quan Trung, nhằm hỗ trợ cho các công trình dân sinh và quân sự tại đây.
Từ Kim Thành đến Ngọc Môn Quan, cách nhau đến hai nghìn dặm. Nếu không khai thông được con đường tơ lụa để thu hút thương nhân Tây Vực mang tài vật đến Trường An hoặc Quan Trung, thì việc Trương Liêu tái chiếm ba quận cũng sẽ không có ý nghĩa gì. Đường này chạy dài quanh núi Côn Lôn, khoảng cách từ Trường An đến Ngọc Môn Quan còn xa hơn từ Trường An đến Giang Đông. Nếu không thu được lợi ích, thì việc chiếm lại ba quận của Trương Liêu chỉ khiến triều đình gánh thêm gánh nặng về chi phí duy trì.
Trước đây, Mã Đằng và những người khác chỉ giao dịch nhỏ lẻ với Tây Vực. Nay triều đình huy động toàn lực của Quan Trung và Tây Lương để khôi phục con đường tơ lụa, để ngựa tốt, đá quý, hoa màu quý của Tây Vực chảy vào Quan Trung, từ đó đổi lấy hàng hóa từ Trung Nguyên. Lợi nhuận thu về từ con đường này đủ để biến Trường An thành một nơi giàu có thực sự.
May mắn là vào thời điểm này, Giang Đông vẫn chưa có khả năng giao thương với các nước ngoài, nếu không thì con đường trên đất liền sẽ không thể cạnh tranh với hải trình về cả chi phí và thời gian. Việc tích lũy tài sản sẽ khó mà so bì được.
Lữ Bố giờ đây nắm giữ Quan Trung, thực chất cũng là nắm giữ chìa khóa tài phú của thời đại này. Nhà Hán trước đây có quan hệ với Tây Vực, nhưng chỉ với mục đích phô trương uy thế, chứ không phải vì thương mại. Thay vì thu lợi, họ còn phải ban tặng cho Tây Vực nhiều vật phẩm, khiến Đô hộ Tây Vực trở thành một gánh nặng cho nhà Hán. Nay Lữ Bố đã lấy lại ba quận, ông đương nhiên muốn định nghĩa lại chiến lược đối với Tây Vực.
“Ôn hầu.” Dương Bưu do dự một lúc, rồi chắp tay cúi đầu nói với Lữ Bố: “Xin thứ cho lão phu nói thẳng. Nhà Hán trước đây cũng từng thu phục Tây Vực, việc khôi phục Đô hộ Tây Vực không phải là không thể. Nhưng có lẽ chúng ta nên đợi đến khi thiên hạ ổn định, triều đình phục hồi uy quyền rồi mới tính đến?”
“Phải đấy.” Lưu Hiệp cũng đồng ý với ý kiến của Dương Bưu, ông do dự rồi nói: “Bốn biển chưa yên, Tây Vực lại là vùng đất hoang sơ, Ôn hầu có cần vội vàng khôi phục Đô hộ Tây Vực?”
“Bệ hạ có biết mỗi năm Kim Thành thái thú Mã Đằng có thể thu được bao nhiêu tài vật từ Tây Lương không?” Lữ Bố chắp tay hướng về Lưu Hiệp, rồi quay sang nhìn các vị đại thần: “Hàn Toại và Mã Đằng bám trụ Tây Lương nhiều năm, dù đất Tây Lương nghèo nàn, nhưng vẫn có thể nuôi nổi hàng vạn quân. Theo thần được biết, phần lớn lương thảo của họ đều từ việc trao đổi tài vật với các thế gia Quan Trung mà có!”
Nhiều người nghe vậy liền biến sắc, chẳng lẽ Lữ Bố lại muốn mượn cớ để thanh trừng thêm một lần nữa? Thế là một quan viên đột nhiên quỳ xuống, lớn tiếng nói: “Xin Ôn hầu tha tội, hạ quan trước kia cũng từng giao dịch với Hàn Toại, nhưng…”
Sau nhiều lần thanh trừng của Lữ Bố, thế gia Quan Trung gần như đã bị xóa sổ, giờ đây nhiều quan viên trong triều là những người được chọn từ các dòng dõi ở Phù Phong và Phùng Dực. Chứng kiến thế gia Kinh Triệu bị tiêu diệt hoàn toàn, giờ đây không ai dám lơ là trước Lữ Bố. Nghe ông nhắc đến chuyện cũ, có người không đợi ông nói thêm đã vội quỳ xuống thú tội.
Lữ Bố: “…”
Ta có đáng sợ đến thế sao?
"Đứng dậy, ta đã nói rồi, chỉ cần tuân theo luật lệ mới, chuyện cũ đều xóa bỏ!" Lữ Bố tiến lên, đỡ người quan viên dậy, nói: "Chư vị có thể nghi ngờ phẩm đức của Lữ Bố, nhưng xin hãy tin lời ta, đã nói bỏ qua thì sẽ không truy cứu chuyện cũ, cứ yên tâm!"
"Đa tạ Ôn hầu!" Người được đỡ lên đứng không vững, liên tục cảm ơn.
“Chỉ một mình Mã Đằng và Hàn Toại, không phải là người chuyên tâm buôn bán với Tây Vực, hơn nữa giao dịch với các vị tất sẽ bị trừ hao ít nhiều, nhưng vẫn đủ để họ nuôi dưỡng hàng vạn quân. Nay nếu triều đình tự mình khai thác Tây Vực, mỗi năm có thể thu về bao nhiêu thuế má, chư vị đã nghĩ tới chưa?”
Thấy mọi người trầm ngâm, Lữ Bố nói lớn: “Chư vị yên tâm, chỉ cần chịu nộp thuế thương, triều đình sẽ cho phép tư nhân lập đoàn thương mại đi buôn bán với Tây Vực, đồng thời còn được triều đình bảo hộ.”
Trong thiên hạ hiện tại, những ai có khả năng thực hiện thương vụ lớn với Tây Vực chỉ có thế gia. Lữ Bố hiện tại muốn khuyến khích họ, để họ khai thác con đường buôn bán này.
Tuy nhiên, khi đã mở rộng thương lộ đủ, ông sẽ giới hạn lại, thế gia có giàu cũng không thể không nộp thuế, ngoài ra còn phải đề phòng việc họ sử dụng tài sản để chi phối quyền lực.
Với kinh nghiệm từ trước, Lữ Bố đã có sẵn kế hoạch làm sao để hạn chế thế gia, thậm chí dựa vào sức mạnh của họ để hút tài sản Tây Vực về cho triều đình.
"Buôn bán?"
Quả nhiên, sau lời của Lữ Bố, những tiếng phản đối trong triều đã giảm đi nhiều. Nhờ cải cách thuế đất của Lữ Bố, đa số thế gia Quan Trung đã mất đất đai. Nếu không phải Lữ Bố ra tay mạnh mẽ, khó mà ngồi vững trên địa vị chủ nhân Quan Trung. Nhưng tình thế đã vậy, Lữ Bố đã bẻ gãy xương sống và niềm kiêu hãnh của thế gia Quan Trung, khiến tài sản gia đình họ suy giảm đáng kể, nếu nay có con đường kiếm lời thì cũng là chuyện tốt.
Nhưng liệu Lữ Bố có thật sự hào phóng mà cho phép mọi người cùng hưởng lợi?
Điều đáng chú ý là họ sẽ phải mang danh "thương nhân".
Thế gia đôi khi có hoạt động thương mại, ví dụ như trước khi Lữ Bố đến, việc buôn bán vải vóc ở Quan Trung cơ bản do gia tộc họ Chu độc quyền. Nhưng rất ít chủ nhân thế gia trực tiếp tham gia, trừ những gia đình như họ My ở Từ Châu và họ Chân ở Ký Châu. Tuy nhiên, làm thương nhân thì dễ, nhưng gỡ bỏ cái mác đó lại không dễ chút nào.
“Phải làm sao, chắc chư vị đã hiểu rõ.” Lữ Bố nhìn các quan viên, không nói cụ thể cách thức, khiến ai nấy đều hiểu ngầm. Nhưng ai cũng cảm thấy đau đầu trước cách nói này của Lữ Bố, vì nếu sau này ông muốn thu lại một phần lợi ích, họ sẽ không có lý để phản bác.
Đúng là một con cáo già!
Nhìn Lữ Bố nói thế, ai nấy đều thấy bất lực. Đường đường là một võ tướng, thế mà lời lẽ kín kẽ đến mức khiến người ta có chút ngán ngẩm.
“Xin hỏi Ôn
hầu, thuế thương sẽ thu thế nào?” Một quan viên lên tiếng hỏi.
“Triều đình sẽ không cấm ai đi lại, nhưng khi trở về, hàng hóa sẽ được kiểm tra và tính thuế. Nếu muốn được triều đình bảo vệ, thì nộp năm phần mười, nếu không cần thì nộp hai phần mười.” Lữ Bố bình thản đáp.
“Thế…” Mọi người tỏ ra nghi hoặc, Kinh Triệu Doãn Chung Diêu nhíu mày hỏi: “Xin hỏi Ôn hầu, vì sao chênh lệch lớn đến thế?”
“Phía Bắc ba quận hầu hết là sa mạc, rất nhiều nơi có cướp cát thường xuyên giết người cướp của. Những tên cướp này sinh sống trong sa mạc, ngay cả triều đình cũng khó mà đối phó được. Nếu chọn bảo hộ của triều đình, trong ba quận triều đình sẽ chịu trách nhiệm an toàn cho đoàn thương mại, nếu bị mất mát, triều đình sẽ bồi thường. Còn nếu không có bảo hộ, gặp cướp triều đình sẽ không can thiệp. Ngoài ra, nếu tìm cách lách thuế, chỉ cần bị phát hiện, sẽ tịch thu gia sản.”
Quần thần nghe vậy có phần nhíu mày, mức thuế hai phần mười có thể chấp nhận được, nhưng năm phần mười lại hơi nhiều. Đi Tây Vực một chuyến đã tốn công sức, phải chia một nửa lợi nhuận thì có ai chấp nhận nổi?
Nhưng nếu chỉ nộp hai phần mười, lỡ gặp cướp thì phải làm sao?
Lữ Bố cũng đã tính đến vấn đề này, ông muốn nhân cơ hội này xác minh lực lượng trong tay các thế gia, để sau này có sự chuẩn bị.
Gia tộc họ Dương có thể huy động đến bảy vạn gia nhân, các gia tộc khác dù không bằng Dương gia nhưng cũng có thể khai báo gian dối khi trình báo với triều đình. Nhân cơ hội này, đưa những người bị che giấu vào tầm mắt là điều tốt nhất.
Cả hai bên đều có tính toán riêng, nhưng không ai phản đối việc Lữ Bố tái lập Đô hộ Tây Vực và khôi phục giao thương với các nước Tây Vực.
Chỉ cần không ai phản đối là đủ, Lữ Bố dự định phái sứ giả đến Tây Vực để thương thảo về việc buôn bán, còn việc thương đội thì chưa khởi động, những bước chuẩn bị này sẽ dần dần triển khai. Trước tiên, Lữ Bố muốn các thế gia thăm dò lộ trình và thiết lập cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện để thương nhân Tây Vực đến Trường An.
Thực ra, khoản lợi lớn nhất nằm ở việc triều đình trực tiếp giao dịch với thương nhân Tây Vực, làm đầu mối cho toàn Tây Vực. Điều này chắc chắn sẽ mang lại lợi nhuận lớn hơn nhiều so với các thương đội của Quan Trung.
Quần thần sau khi rời buổi chầu đều về nhà bàn bạc, tại phủ Thái Úy, Dương Bưu nhìn Dương Tu tự tin, thở dài. Sau này ông mới biết, khi đó Thái Úy Thái Phó Thái Phó Thái Bố Thái Tứ Thái Bố Thái Úy Dương Bưu biết được rằng sau khi ông bị bắt, Thái phó Thái Bố đã đứng ra thuyết phục Lữ Bố tha mạng cho ông. Tuy nhiên, Dương Tu lại tự ý đứng ra chuộc tội, mang đại phần gia sản của Dương gia hiến cho Lữ Bố, để đổi lấy sự an toàn cho gia tộc. Nhìn vào ánh mắt tự tin của Dương Tu, Dương Bưu chỉ biết thở dài ngao ngán. Dù sao, nỗi lòng tiếc nuối mất mát tài sản bao năm tích lũy của dòng họ cũng không dễ gì nguôi ngoai.
Sau khi biết con trai đã tiêu tán một phần lớn gia tài, Dương Bưu nhiều lần giận đến phát ốm. Dù ngoài mặt ông luôn giữ phong thái “tiền tài là vật ngoài thân”, nhưng sâu thẳm trong lòng, ông vẫn không khỏi xót xa. Những năm tháng giam cầm không thể lay chuyển nổi tâm chí của ông, nhưng chính khi nghe tin gia nghiệp đã hao hụt đến mức không thể khôi phục, Dương Bưu dường như cảm thấy kiệt quệ hơn bao giờ hết.
“Con nói lần này là cơ hội tốt ư?” Dương Bưu nhìn Dương Tu, vẻ mặt có chút bực bội pha lẫn nghi hoặc.
“Đúng vậy, phụ thân!” Dương Tu gật đầu, đôi mắt sáng rực, tràn đầy quyết tâm. “Phụ thân cứ yên tâm. Ý đồ của Lữ Bố lần này là muốn thu hút thế gia tham gia vào thương vụ với Tây Vực. Nếu ông ta không cho thấy lợi ích rõ ràng thì ai lại mạo hiểm làm chứ?”
Dương Bưu trầm ngâm suy nghĩ, nhận thấy lời con trai nói cũng có lý. Cuối cùng, ông đành khẽ gật đầu: “Thôi được, chuyện này giao cho con xử lý. Ta không can thiệp nữa.”
“Đa tạ phụ thân!” Dương Tu cúi người, mắt ánh lên niềm vui mừng.
Nhờ sự sắp xếp của Lữ Bố, các thế gia bắt đầu nhen nhóm ý định tạo dựng thương đội, khai thác cơ hội từ con đường Tây Vực. Họ háo hức bước vào cuộc hành trình mới, hy vọng giành lại tài sản đã mất và còn mong chiếm thêm nhiều tài phú hơn nữa. Tuy nhiên, họ không hề biết rằng Lữ Bố đã thấu hiểu tâm lý của họ và sẵn sàng vạch ra kế hoạch chu toàn nhằm giới hạn tầm ảnh hưởng của các thế gia, đảm bảo rằng tất cả sẽ không vượt quá quyền lực của triều đình.
Trong khi các thương đội đầu tiên lên đường khám phá lộ trình Tây Vực, Lữ Bố cũng phái sứ giả tới những nước láng giềng để tái thiết lập quan hệ ngoại giao, truyền bá danh tiếng nhà Hán và thiết lập mạng lưới thương mại từ Quan Trung tới các quốc gia Tây Vực. Dù hiểu rõ những khó khăn phía trước, ông vẫn vững tin rằng bước đi này không chỉ giúp triều đình củng cố tài chính mà còn mở rộng tầm ảnh hưởng của Trung Nguyên, trở thành một thế lực thương mại mạnh mẽ.
Những tháng ngày vất vả bôn ba đã bắt đầu mang lại những tín hiệu tốt đẹp. Cánh cửa của con đường tơ lụa dần hé mở, hứa hẹn sẽ đón nhận dòng chảy tài phú Tây Vực tràn vào Trường An, mang theo kỳ vọng và tham vọng của Lữ Bố về một Quan Trung phồn thịnh, với quyền lực và tài lực vững mạnh hơn bao giờ hết.