Dù Lữ Bố đã trở nên điềm tĩnh hơn nhiều, nụ cười của ông vẫn đầy áp lực khi có ý đồ không thiện chí, đặc biệt là khi đối mặt với kẻ thù cũ… mà giờ đây vẫn còn là kẻ thù.
“Ôn hầu, lần này chiến tranh giữa Ôn hầu và chủ công của tôi phần lớn là do hiểu lầm. Chủ công tôi đã ngưỡng mộ danh tiếng của Thái phó, muốn thỉnh giáo đôi điều, hoàn toàn không có ý định giam giữ,” Diêm Tượng cố giữ bình tĩnh và cúi mình chào Lữ Bố.
“Trên đời này, phần lớn các cuộc chiến đều có thể coi là hiểu lầm… nhưng liệu có ích gì không?” Lữ Bố nhìn Diêm Tượng và cười, hỏi lại.
Diêm Tượng lập tức hiểu ý Lữ Bố. Ông không thể không thở dài trong lòng. Lữ Bố tuy là một kẻ võ phu, nhưng trong các cuộc đàm phán chính trị lại không hề giống một kẻ mới vào nghề.
Diêm Tượng từ từ trình bày kế hoạch của Viên Thuật, nhưng không dám nói rõ ngay từ đầu mà chỉ muốn tranh thủ lợi ích tốt nhất cho Viên Thuật. Ban đầu, ông đề nghị chia Nam Dương, nhưng không thể nói là trao cho Lữ Bố, bởi vùng đất này vốn là của triều đình. Ông đưa ra lý do Viên Thuật thiếu khả năng quản lý Nam Dương, làm phụ lòng triều đình, nên mong muốn trao lại cho triều đình, để triều đình bổ nhiệm người tài khác.
Lữ Bố hiện kiểm soát phía tây dãy núi Trung Dương, khu vực phía nam dãy núi Hoành Sơn và Phục Ngưu Sơn. Phía bắc dãy Phục Ngưu vẫn thuộc quyền kiểm soát của Viên Thuật. Tuy nhiên, Lữ Bố tiến đến Nam Dương lần này không phải để chiếm một nửa, mà là để chiếm cả Nam Dương. Với thất bại thảm hại của Viên Thuật, ông ta lấy gì để mặc cả?
Diêm Tượng thấy không thể thuyết phục được Lữ Bố nên đành phải chấp nhận để toàn bộ Nam Dương thuộc về triều đình, với điều kiện triều đình sẽ không truy cứu trách nhiệm của Viên Thuật về cuộc chiến này.
Cuối cùng, cuộc đàm phán được thỏa thuận: Viên Thuật sẽ nhanh chóng rút khỏi Nam Dương, và Lữ Bố sẽ không gây khó dễ thêm cho Viên Thuật.
“Tiên sinh còn điều gì muốn nói sao?” Lữ Bố nhìn Diêm Tượng, thấy ông vẫn chưa có ý định rời đi, liền cười hỏi.
“Vẫn còn một chuyện nữa cần thảo luận với Ôn hầu.” Diêm Tượng chào hỏi và tiếp tục: ông không chỉ đến đây để trao trả Mã Nhật Đê và dâng Nam Dương.
“Ồ?” Lữ Bố cười nói: “Chuyện gì, xin cứ nói.”
Diêm Tượng trình bày vấn đề về chức vị của Viên Thuật. Lữ Bố đã tôn Viên Thiệu làm Đại tướng quân, còn Viên Thuật chỉ là Hậu tướng quân. Viên Thiệu hiện tại xếp vào hàng Tam công, thậm chí còn cao hơn một bậc. Viên Thuật xuất thân danh giá, lãnh thổ rộng lớn và sức mạnh quân sự không kém, vậy mà chỉ là một Hậu tướng quân. Điều này làm Viên Thuật khó chịu, đến mức giữ lại Mã Nhật Đê để bày tỏ sự bất mãn.
Viên Thuật cho rằng triều đình không xem trọng nhà họ Viên, thậm chí không xem trọng ông ta.
Cầu chức quan cao ư?
Lữ Bố đã dự đoán trước, thực ra ngay cả khi Viên Thuật không đề cập, ông cũng dự định trao cho Viên Thuật một chức vị trong hàng Tam công để kích động sự cạnh tranh giữa hai anh em nhà họ Viên.
Nhưng sau khi đối đầu trong chiến trận, Lữ Bố cũng nghi ngờ về khả năng của Viên Thuật trong việc đối đầu với Viên Thiệu. Dù hiện tại Viên Thuật có lãnh thổ rộng lớn và dân số đông đúc, với số binh mã dồi dào có thể hồi phục sau trận thua, nhưng chiến tranh không chỉ phụ thuộc vào những điều đó. Nếu Viên Thuật tiếp tục thất bại như vậy, có lẽ chẳng mấy chốc lực lượng của ông sẽ cạn kiệt.
“Chuyện này tôi không thể quyết định ngay bây giờ,” Lữ Bố nói, “Hiện tại, chức Tam công không trống. Tuy nhiên, nếu công lộ Viên Thuật đồng ý, chức Xe kỵ tướng quân thì có thể được xem xét, còn Tam công thì… hiện tại triều đình đều là các bậc cao đức, không thể dễ dàng thay thế.”
Diêm Tượng biết Lữ Bố sẽ không dễ dàng nhượng bộ trong chuyện này, vì đó là một trong những quân bài của ông. Ông cúi chào Lữ Bố, cảm tạ và xin cáo lui.
“Chủ công, thần nghĩ có thể nhượng lại cho Viên Thuật một vị trí trong Tam công.
” Sau khi Diêm Tượng rời đi, Lý Nho nhìn Lữ Bố và cười nói: “Hiện giờ thế đối đầu của hai anh em họ Viên đã hình thành. Qua trận chiến này, cả hai đều sẽ dè chừng triều đình và chủ công. Kết giao với Viên Thuật trong tình hình này có thể mang lại lợi ích sau này.”
Hiện tại, thiên hạ các chư hầu tuy nhiều, nhưng cục diện cũng giống thời Xuân Thu, với Viên Thiệu làm bá chủ phương Bắc và các chư hầu phương Nam phụ thuộc vào Viên Thuật. Khác biệt là còn một Lữ Bố nắm giữ triều đình, ba thế lực này đối đầu nhau, nhưng triều đình tuy giành được Nam Dương, vẫn chưa mạnh bằng họ Viên. Nếu có thể kéo một bên để đánh bên kia, thì đây sẽ là cơ hội tốt.
Lữ Bố vuốt cằm suy nghĩ. Ông biết chắc rằng hai anh em họ Viên sẽ không tránh khỏi một trận chiến. Tuy nhiên, hy vọng Viên Thuật có thể đối đầu ngang ngửa với Viên Thiệu có vẻ là một điều xa vời.
“Đồng ý cũng được!” Cuối cùng, Lữ Bố gật đầu. Hiện tại chức Tam công không có nhiều ý nghĩa trong triều đình. Qua sự việc này, hai đại thần là Triệu Ôn và Dương Bưu đều có thể mất mạng tùy theo ý của Lữ Bố, nhưng nếu giết hai người này thì sẽ khó tìm người thay thế ngay lập tức. Chia bớt quyền lực ra ngoài cũng không hại gì.
Dù Viên Thuật không đủ khả năng, việc kìm hãm Viên Thiệu vẫn có thể làm được, cho Lữ Bố thêm thời gian để khôi phục lực lượng. Từ khi chiếm Quan Trung, ông đã gần như không ngừng nghỉ. Quan Trung nay đã ổn định, nhưng Nam Dương còn nhiều vấn đề cần giải quyết, đặc biệt là việc chuẩn bị cho vụ mùa sắp tới.
Những ngày tiếp theo, đối với các hào môn Nam Dương, chẳng khác nào tận thế khi biết tin Viên Thuật từ bỏ Nam Dương. Dù quá trình bàn giao đang diễn ra, việc Lữ Bố kiểm soát Nam Dương gần như đã chắc chắn. Nhiều sĩ tộc, hào môn chưa thuộc quyền kiểm soát của Lữ Bố muốn rời đi, nhưng chiếu chỉ của Lữ Bố lại khiến nhiều người do dự.
“Triều đình sẽ xác định lại tài sản của các gia đình. Trong tình hình hiện nay, đất canh tác cần được phân chia lại. Bất kỳ ai không nhận chủ quyền hoặc không có chứng cứ hợp pháp về đất canh tác sẽ bị tịch thu và tái phân phối.”
Lữ Bố ban hành chiếu chỉ này với danh nghĩa triều đình, có nghĩa là bất kỳ tài sản nào không có chủ trong quá trình điều tra của Lữ Bố đều sẽ thuộc về triều đình. Việc này buộc nhiều sĩ tộc phải suy nghĩ lại.
Với các chư hầu khác, ban hành mệnh lệnh như vậy chẳng khác gì tự sát. Nhưng với Lữ Bố, khác biệt của ông với các chư hầu Quan Đông là ông không phụ thuộc vào các hào môn, sĩ tộc. Các gia tộc lớn không thể dùng lối quen thuộc để gây sức ép với ông.
Chỉ trong vòng mười ngày, Lữ Bố đã xử tử hơn ba mươi gia tộc, sĩ tộc ở Nam Dương. Đối mặt với sự trừng phạt nghiêm khắc như vậy, nhiều gia tộc bắt đầu tìm cách tiếp cận và nhún nhường trước Lữ Bố.
Thế nhưng, Lữ Bố không vội vàng chấp nhận. Ông chọn lọc, chỉ thu nhận các gia tộc nhỏ hoặc các gia đình có ít thế lực, còn những gia tộc lớn thì ông phớt lờ.
Nhiều người cảm thấy khó hiểu, thậm chí cho rằng Lữ Bố đã mất trí.
Tại núi Lộc Môn ở Tương Dương:
“Đức Công, ông nghĩ hành động này của Lữ Bố có phải là thiếu sáng suốt không?” Tư Mã Huy đến thăm Bàng Đức Công và nhắc đến việc lựa chọn nhân tài của Lữ Bố.
Bàng Đức Công lắc đầu: “Vị Ôn hầu này sống rất minh triết. Ông ta biết rõ mình muốn gì. Người không sáng suốt không phải là ông ta, mà là những kẻ không hiểu được việc này.”
Tư Mã Huy gật đầu. Cả hai đều là người thông tuệ, có cái nhìn khách quan về thời cuộc. Quyết định của Lữ Bố có thể khó hiểu đối với nhiều người, nhưng những ai đứng ngoài cuộc sẽ hiểu được.
Những gia tộc lớn có tham vọng lớn và không dễ kiểm soát, ngược lại các gia tộc nhỏ dễ thỏa mãn và không đòi hỏi nhiều, nên dễ điều khiển hơn.
Lữ Bố thực hiện việc này để dần dần khiến các sĩ tộc mất đi vị trí “cùng trị thiên hạ”. Quyết định của ông sẽ tạo ra một vòng luẩn quẩn nội chiến giữa các gia tộc, khiến họ dần dần đánh mất vị thế cùng triều đình cai trị đất nước.