Dưới bức tường đất đắp đổ nát, nhiều xác người Khương vẫn còn cháy âm ỉ, đôi lúc có những người Khương chưa chết tựa vào thành rên rỉ trong đau đớn. Cổng thành đã bị mở, nhưng cảnh tượng trong và ngoài cổng chẳng khác gì chốn luyện ngục.
Thông thường, trừ phi đến lúc cuối cùng, quân đội không chủ động công thành. Chính vì biết quân Hán sẽ không dễ dàng tấn công, nên sau khi biết tin quân Hán xuất binh, người Khương đã không chuẩn bị kỹ càng, hay nói cách khác, họ không ngờ việc đầu tiên của đối phương lại là tấn công thành trong đêm.
Đây được xem là một cuộc tập kích thành công. Chủ lực của Lã Bố còn ở cách đó năm mươi dặm, nhưng Trương Liêu đã dẫn một đội tinh nhuệ tám trăm người tấn công bất ngờ vào Lũng Quan, khiến quân Khương giữ thành không kịp trở tay, nhanh chóng để Trương Liêu chiếm được thành.
Bức tường thành cũ kỹ đã đổ sập trong trận chiến ác liệt, quân Khương trấn giữ Lũng Quan nhanh chóng đại bại. Thực tế, ý chí chiến đấu của họ không quá kiên cường, khi một phần tường thành bất ngờ đổ sập đã khiến người Khương vốn không muốn chiến đấu lập tức tan rã.
Khi Lã Bố dẫn đại quân tới nơi, trước mắt chàng là một cảnh tượng thê thảm.
“Tướng quân, phải chăng tướng sĩ Tịnh Châu đều hung hãn như vậy?” Hoa Hùng nhìn bức tường thành sụp đổ, không thể tin nổi mà nhìn Lã Bố, trận này sao mà đánh ghê quá, đến mức cả tường thành cũng đổ, mà rõ ràng là Trương Liêu không mang theo khí cụ công thành, chỉ với tám trăm người đã hạ thành.
Lã Bố cùng Ngụy Tục và các tướng cũng ngẩn ra nhìn bức tường đổ, nhất thời không biết trả lời câu hỏi của Hoa Hùng thế nào. Đúng lúc ấy, Trương Liêu tiến đến, giải thích rõ tình hình: tường thành cũ kỹ, người Khương chiếm giữ Lũng Quan nhưng không sửa chữa. Khi Trương Liêu tấn công bất ngờ, một phần tường thành sập xuống, người Khương tưởng rằng quân Hán được thần linh phù trợ, sợ hãi bỏ chạy.
“Chủ công, người Khương này đánh trận không mấy dũng mãnh. Trận này chúng ta thu phục được không ít quân Khương, xin hỏi chủ công định xử trí thế nào?” Sau khi kể sơ qua quá trình hạ thành, Trương Liêu đặt ra một vấn đề khó: xử lý tù binh thế nào?
Quân Khương chiến đấu không quá kiên cường, chỉ kháng cự chút ít rồi hoặc bỏ trốn, hoặc đầu hàng. Nhưng đối với Lã Bố hiện nay, đó là điều không hay. Đầu hàng dễ dàng, phản bội cũng dễ dàng, huống chi hiện tại lương thực của họ còn thiếu thốn, nói gì đến việc nuôi tù binh.
Nếu thả đi cũng không ổn, những kẻ này chắc chắn sẽ quay lại đánh họ. Câu hỏi của Trương Liêu thực chất chỉ có một ý: có nên giết không?
“Thả đi thôi.” Lã Bố hiểu rõ, giết tù binh dễ dàng gây mâu thuẫn, đánh trận sống chết là chuyện thường, nhưng giết tù binh sẽ bị lên án trong vùng đất chịu ảnh hưởng của văn hóa Hán. Vỗ vai Trương Liêu, chàng trầm giọng bảo: “Ta muốn lấy đức phục người, giết tù binh thì chẳng còn ai đầu hàng. Lần sau đừng giữ tù binh nữa!”
“Dạ!” Trương Liêu hơi ngẩn ra, không phải vì không hiểu, mà vì cách nói khéo léo này của Lã Bố thật khiến người ta bất ngờ.
Nếu điều kiện cho phép, Lã Bố sẽ không hạ lệnh tàn nhẫn như vậy, nhưng hiện giờ là lúc không cho phép. Chỉ riêng lương thực đã là vấn đề, nếu không nhanh chóng giải quyết thì việc đó đủ khiến Lã Bố và tám nghìn binh sĩ của chàng phải bỏ mạng.
“Ngay cả Lũng Quan cũng bị người Khương chiếm giữ, vậy trong đất Lũng Tây còn bao nhiêu thành chưa bị họ chiếm?” Thành Liêm đau đầu hỏi. Một trận có thể thắng, nhưng nếu cả vùng đều bị chiếm, chỉ riêng việc hạ từng thành thôi cũng khiến họ kiệt sức.
Lã Bố lắc đầu. Việc Lũng Quan bị chiếm giữ là đương nhiên; nếu không giữ Lũng Quan, triều đình có thể dễ dàng điều binh vào sâu trong lãnh thổ Lũng Tây. Bất kỳ ai có chút khả năng quân sự đều sẽ nhận ra tầm quan trọng của Lũng Quan. Muốn giữ Lũng Tây thì phải giữ Lũng Quan trước, nếu để mất Lũng Quan, dù địa thế Lũng Tây có phức tạp nhưng cũng chẳng có nơi nào hiểm yếu để phòng thủ.
“Công Vĩ,” Lã Bố nhìn Hoa Hùng, nói: “Phái người nhanh chóng điều tra xem còn những thành nào chưa bị người Khương chiếm đóng. Hãy tìm một bản đồ chi tiết nhất có thể về Lũng Tây.”
“Dạ, mạt tướng sẽ đi ngay!” Hoa Hùng gật đầu. Dù gì Lã Bố cũng mới đến Tây Lương, đối với địa hình, phong tục của người Khương hay khí hậu ở đây đều chỉ nghe nói, chưa có nhận thức rõ ràng.
“Văn Viễn, ngươi đi tìm hiểu những gia đình giàu có ở vùng Lũng Tây này, cần đối đãi lễ độ, đừng dễ dàng gây chuyện.” Lã Bố lại giao phó cho Trương Liêu. Chàng cần sự ủng hộ của các gia đình giàu có Lũng Tây, nếu không việc chinh chiến tại đây sẽ vô cùng khó khăn.
“Dạ!” Trương Liêu cúi chào rồi nhanh chóng đi.
Mấy ngày tiếp theo, Lã Bố không hấp tấp hành động, chỉ lệnh cho người sửa lại thành Lũng Quan, đồng thời cử trinh sát tìm hiểu tin tức về người Khương.
Trương Liêu liên tiếp tìm đến các gia đình có tiếng tăm ở Lũng Tây, nhưng hoặc là bị từ chối phũ phàng, hoặc là bị khéo léo cự tuyệt, không thu được hạt lương nào mà chỉ nhận về toàn phiền phức.
Bảy ngày sau, Hoa Hùng với vẻ mặt nặng nề mang theo mấy tấm bản đồ trở về.
“Trong mười một huyện của Lũng Tây, Phù Hãn, Đại Hạ, Hà Quan, Bạch Thạch đã mất liên lạc từ lâu, vì quá xa xôi nên tình hình hiện nay không rõ. Ngoài ra, Địch Đạo, An Cố, Thủ Dương, Tương Vũ, Chướng huyện đều bị người Khương chiếm giữ.” Hoa Hùng trải bản đồ ra, đánh dấu các thành hiện nay trong tay người Khương.
Đất Địch Đạo với mười một huyện, ngoại trừ Lâm Thao hiện vẫn nằm trong tay triều đình và còn liên lạc được, mười huyện còn lại hoặc đã mất liên lạc, hoặc bị người Khương chiếm giữ.
“Người Khương xưa nay cũng mạnh bạo như vậy sao?” Lã Bố cau mày, đất đai trù phú nhất Lũng Tây đều đã mất, thật là quá ngang ngược.
“Như lần này mạnh bạo chiếm đóng các thành trì thì là lần đầu.” Hoa Hùng lắc đầu, rồi giải thích: “Trước đây triều đình đóng quân rất đông tại Tây Lương, lại có nhiều danh tướng trấn giữ nên người Khương không dám chiếm thành lâu dài. Nhưng hiện tại…”
Dưới thời Linh Đế, Tây Lương không chỉ có binh lính đồn trú tinh nhuệ, mà còn có danh tướng của Đại Hán lần lượt trấn thủ, như Trương Ôn, Hoàng Phủ Tung, Đổng Trác, Tôn Kiên đều từng chiến đấu tại đây. Khi đó, dù có ý định, người Khương cũng không dám động đến thành trì, nhưng nay thời thế thay đổi, quân Tây Lương bị Đổng Trác dẫn đi, thực lực của triều đình tại Tây Lương chỉ còn Mã Đằng và Hàn Toại, mà cả hai đều có quan hệ phức tạp với người Khương. Không còn quân đội Hán làm nản lòng, người Khương bắt đầu mạnh bạo cũng là điều dễ hiểu.
Lã Bố gật đầu, nhìn vào vị trí của các thành: “Bình định không khó, chỉ e tốn quá nhiều thời gian.”
“À… tướng quân, không chỉ Lũng Tây, mà cả quận Thiên Thủy cũng bị chiếm không ít thành trì, nghe nói huyện Ký đang bị quân Khương bao vây.” Hoa Hùng chần chừ một chút rồi tiếp tục nói với vẻ mặt khó khăn.
“Huyện Ký là trị sở của quận Thiên Thủy, chẳng lẽ quân Khương cũng dám đánh?” Lã Bố gật đầu, suy nghĩ một lúc rồi hỏi: “Ở Ký có gia tộc nào không?”
“Có chứ. Ký là quận trị của Thiên Thủy, đương nhiên có nhiều thế gia, như họ Triệu, Dương, Doãn, Vương, Khương, Lương đều là đại tộc tại Thiên Thủy.” Hoa Hùng gật đầu, bắt đầu đếm từng họ một cho Lã Bố.
Gọi là đại tộc nhưng thực tế chỉ lớn ở vùng Thiên Thủy. Các con cháu thế gia này mà vào đến Trường An hay Lạc Dương trước đây thì chẳng là gì cả, nhưng ở nơi này, đôi khi quyền lực của các thế gia còn hơn cả huyện trưởng, huyện lệnh.
“Phái người báo cho Văn Viễn về ngay.” Lã Bố suy nghĩ một lúc rồi nhận ra không cần tiếp tục lãng phí thời gian với các gia tộc ở Lũng Tây. Những gia tộc này rõ ràng không muốn tiếp xúc với họ, thậm chí còn có quan hệ phức tạp với một số người trong triều đình. Trừ phi Lã Bố dùng vũ lực ép buộc, nếu không chẳng có cách nào thuyết phục được họ.
Nhưng hiện tại Lã Bố chỉ có tám nghìn quân, nếu ép buộc quá sẽ thành ra tự cô lập, càng nguy hiểm hơn. Việc ở Thiên Thủy lại mang đến cho Lã Bố một hy vọng để phá vỡ cục diện khó khăn này.
Ngay lập tức, Lã Bố lệnh cho thân binh đến thông báo cho Trương Liêu quay về, không cần lãng phí thời gian tại Lũng Tây nữa.
“Công Vĩ, ngươi vừa nói quân Khương bao vây Thiên Thủy? Có biết vì sao họ lại tấn công Thiên Thủy không?” Lã Bố sau khi cử người đi, quay sang hỏi Hoa Hùng.
“Nghe nói quân Khương ở mấy huyện lân cận hết lương thực, đến Ký xin lương nhưng bị từ chối nên mới nổ ra chiến sự.” Hoa Hùng nhớ lại rồi đáp: “Tướng quân, mạt tướng thấy rằng các thế gia ở Thiên Thủy cũng có phần trong cuộc bạo loạn của người Khương lần này. Giờ bị quân Khương tấn công là chuyện chó cắn chó, sao chúng ta phải can thiệp?”
Dù gì Hoa Hùng cũng từng làm tướng tại vùng này, rất rõ thủ đoạn của các thế gia Tây Lương. Họ thường lợi dụng quân Khương, hứa hẹn nhiều lợi ích nhưng lại nuốt lời, khiến xung đột bùng phát. Mâu thuẫn giữa người Hán và người Khương, ít nhất một phần cũng do những hành động này mà ra.
Lần này e rằng cũng tương tự. Nhiều khi những danh sĩ Tây Lương keo kiệt quá mức, gây ra chuyện rồi lại để triều đình phải cử quân tới giải quyết.
“Tập hợp quân lính, để lại đủ lực lượng giữ Lũng Quan, đợi Văn Viễn quay về, chúng ta sẽ xuất binh!” Lã Bố quan sát bản đồ hồi lâu rồi ngẩng đầu bảo Hoa Hùng.
“Tướng quân, chúng ta đánh đâu?” Hoa Hùng phấn khởi hỏi, ánh mắt sáng lên.
“Đánh gì chứ? Ta chẳng phải người thích đánh đấm. Lần này đi đến Ký chẳng qua là để giải vây thôi, ngươi cứ chuẩn bị quân mã sẵn sàng.” Lã Bố nhìn Hoa Hùng với vẻ không hài lòng. Chàng đã qua tuổi hiếu chiến, khi gặp chuyện, sao có thể chỉ nghĩ đến đánh giết?
“Giải vây?” Hoa Hùng không hiểu, nhìn Lã Bố đầy bối rối: “Tướng quân, bọn họ đang đánh nhau, chúng ta giải vây làm gì?”
“Nếu không giải vây thì làm sao có lương thực cho quân ta?” Lã Bố hỏi ngược lại.
“Thì ra là vậy!” Hoa Hùng nghe vậy, lập tức hiểu ra, thì ra “giải vây” mà Lã Bố nói chính là để lấy lương thực. Hắn liền gật đầu, nói: “Tướng quân yên tâm, mạt tướng sẽ ngay lập tức tập hợp quân đội, đi theo tướng quân đến Ký… giải vây.”
Lã Bố gật đầu không nói thêm. Sáng hôm sau, Trương Liêu quay về, Lã Bố đã chuẩn bị sẵn, lập tức giao lại Lũng Quan cho Trương Liêu, rồi dẫn Hoa Hùng cùng một nghìn kỵ binh ra khỏi thành, tiến thẳng về phía huyện Ký…