“Phụ thân, bước tiếp theo con phải đi thế nào đây?” Trước mắt là kinh đô Nam Càn thuở trước, giờ đây đã đổi chủ.
Ba năm trước, khi Lữ Bố tiến hành bắc phạt, triều đình Nam Càn bất ngờ ám toán, đánh vào Thương Tây, dẫn đến sự phẫn nộ khắp nơi. Lữ Bá Dung nhân cơ hội đó phản công, lấy chính nghĩa làm chỗ dựa, đã không ra tay thì thôi, hễ ra tay là không còn đường quay lại. Thời gian Lữ Bá Dung nam chinh ngắn hơn hẳn so với bắc phạt của Lữ Bố, chỉ trong vòng bảy tháng đã hoàn toàn đánh bại triều đình Nam Càn.
Trong khoảng thời gian này, triều đình Nam Càn đã gửi hơn trăm thư xin hòa và thỉnh tội, nhưng Lữ Bá Dung không hề đoái hoài. Gia tộc Lữ vốn chưa từng thừa nhận là thần tử của triều đình Nam Càn, Nam Càn đã thất đức khi ám toán Lữ Bố trong lúc ông bắc phạt, nên cuộc nam chinh của Lữ Bá Dung lần này được cho là hoàn toàn hợp lý và danh chính ngôn thuận. Sau đó là ba năm chinh chiến của Lữ Bố, trong thời gian đó, Lữ Bá Dung đã tận dụng lòng oán hận của dân chúng để huy động sức người và tài lực từ phía Nam, đánh tan toàn bộ quân lực của triều đình Nam Càn, tiêu hao không ít tài lực mà gia tộc Lữ tích lũy trong hai mươi năm qua cũng như của triều đình Nam Càn, nhưng cuối cùng cũng đã thành công đẩy người Hồ ra khỏi Hoa Hạ.
Dẫu đã tiêu diệt Đại Quang triều, nhưng người Hồ chưa hoàn toàn tuyệt diệt. Tuy vậy, sau trận chiến này, trong vòng trăm năm tới, người Hồ khó có khả năng đe dọa thực sự đến Hoa Hạ.
Giờ đây, vấn đề đặt ra trước mắt Lữ Bố là bước đi tiếp theo.
Nam Càn cơ bản đã bị tiêu diệt, dù hoàng đế vẫn còn nhưng danh vọng và sức hiệu triệu của ông ta sớm đã tiêu tan. Vấn đề của Lữ Bố lúc này là làm sao để danh chính ngôn thuận tiếp nhận ngai vàng.
“Con hãy tự tìm lối đi cho mình, đường đi phụ thân đã trải sẵn cho con, mọi thứ cần chuẩn bị phụ thân đã làm xong. Bước tiếp theo thế nào, con phải tự mình suy nghĩ.” Lữ Bá Dung nhìn con trai, trong mắt lộ vẻ yêu thương xen lẫn lo âu.
Con đường của Lữ Bố quá suôn sẻ, là một tướng quân hoặc thống soái, Lữ Bố không thể bàn cãi về tài năng. Từ khi bắt đầu chinh chiến, ông chưa từng thua trận nào, điều động và vận hành đều không có kẽ hở. Tuy nhiên, đó là khi Lữ Bá Dung đã sắp xếp chu toàn ở hậu phương, để ông không phải lo lắng gì. Lữ Bá Dung nay đã tuổi cao, thiên hạ đã an định, thời đại sắp tới là thời đại trị quốc, là lúc cần an dân nuôi dưỡng sinh lực. Trong quá trình này, tài năng võ dũng của Lữ Bố không nói là vô dụng, nhưng sẽ dần dần mất đi trọng tâm, điều cần kiểm nghiệm chính là khả năng cai trị của ông, và làm thế nào để đường hoàng mà bước lên ngai vàng, đây là thử thách đầu tiên, dẫu chưa phải quá khó khăn.
Việc lên ngai vàng kỳ thực không khó, với địa vị và uy danh của Lữ Bố lúc này, chỉ cần ông trực tiếp lên ngôi cũng chẳng ai dám nói gì. Nhưng việc này cần đến yếu tố danh chính ngôn thuận. Đừng xem thường yếu tố danh chính ngôn thuận ấy. Từ khi Lữ Bố chiếm được đất Thục, quốc lực của ông đã vượt xa Nam Càn. Đã có nhiều người khuyên ông trực tiếp lên ngôi hoàng đế, nhưng đều bị Lữ Bá Dung ngăn lại.
Thứ nhất là không cần thiết, có xưng đế hay không thì Lữ Bố vẫn là chủ nhân của Thương Tây, không ai có thể thay đổi điều này. Thứ hai, dù xưng đế hay xưng vương, chắc chắn sẽ có kẻ bất mãn, lợi dụng danh nghĩa để chống lại Lữ Bố. Dù khi ấy có thể chẳng ai thực hiện, nhưng ai cũng có quyền danh chính chống đối.
Những kẻ khuyên Lữ Bố xưng đế, xưng vương kia chưa chắc đã có ý tốt.
Cho đến khi triều đình Nam Càn mắc sai lầm, Lữ Bá Dung mới phản kích, cũng là vì muốn giữ lấy cái danh chính ngôn thuận ấy. Và giờ đây, Lữ Bố đã trở về, vấn đề về cách lên ngôi cũng chính là vấn đề danh chính ngôn thuận, việc này Lữ Bá Dung giao cho Lữ Bố xử lý.
“Con đường đế vương không hề dễ đi, nhưng đã đến bước này, dù con có muốn hay không cũng phải đi tiếp.
Người đời ai mà không sai sót, cứ mạnh dạn mà làm.” Lữ Bá Dung nhìn vẻ mặt phân vân của Lữ Bố, mỉm cười nói.
Lữ Bố lặng lẽ gật đầu. Thật ra từ trước, ông chỉ nghĩ rằng Đại Càn không xứng để mình thần phục, dù nhiều năm làm vua cũng từng nghĩ tới việc lên ngôi, nhưng luôn cảm thấy còn xa vời. Nay vấn đề này bỗng nhiên hiện ra trước mặt, khiến Lữ Bố có phần bối rối.
Nhưng như phụ thân đã nói, đã đến bước này, con đường duy nhất là tiến về phía trước, không có đường lùi. Một bước lui sẽ là vạn kiếp bất phục, đây không phải lời dọa suông.
Lữ Bố, với những năm chinh chiến của mình, tự nhiên hiểu rõ điều đó, nên không đắn đo nữa, lập tức triệu tập mưu sĩ bàn bạc. Cách lên ngôi chỉ có hai lựa chọn: hoặc dựa vào sự ủng hộ của dân chúng, hoặc nhận ngôi qua lễ thoái vị từ hoàng đế tiền triều.
Việc lấy lòng dân chúng thật ra là một khái niệm khá mơ hồ, khó mà xác định được. Nếu chọn cách thoái vị từ hoàng đế tiền triều, Lữ Bố không muốn hành lễ với một tên hoàng đế tài năng kém cỏi. Cuối cùng, sau khi thảo luận với các đại thần, tên hoàng đế kia viết bản tội kỷ chiếu, liệt kê một trăm linh tám tội lỗi của Đại Càn từ đời tiên đế đến nay. Những tội lỗi ấy cũng không oan uổng gì cho họ, cuối cùng triều đình Đại Càn thừa nhận không xứng đáng giữ ngôi báu, nên xin nhường ngôi lại cho Lữ Bố, mong Lữ Bố làm gương cho thiên hạ, dẫn dắt trăm họ.
Nam Càn đã mất hết lòng dân, khi Lữ Bá Dung tiến vào Nam Càn, y đã trừ bỏ phần lớn những hào môn thế phiệt, những người này vốn chẳng có công trạng gì, nhưng lại chiếm phần lớn ruộng đất của Nam Càn. Nếu không trừ bỏ, dù có đổi triều, vùng Giang Nam này thực ra vẫn nằm trong tay bọn chúng. Không diệt trừ, không thể trấn an lòng dân, nhưng nếu đợi Lữ Bố lên ngôi rồi mới xử lý sẽ khó tránh khỏi nhiều xung đột, nên Lữ Bá Dung đã âm thầm trừ khử họ trong lúc tiến hành nam chinh, diệt trừ gốc rễ của các thế lực hào môn ấy.
Nói đi cũng phải nói lại, họ cũng chỉ có thể trách chính mình. Những kẻ này lợi dụng quyền lực bào mòn quân đội, đến khi sự sống còn của họ bị đe dọa, cần đến sự bảo vệ của quân đội, thì dù là quân đội của Nam Càn hay lính riêng của họ cũng chẳng thể chống đỡ nổi. Có khi kẻ thông minh nhiều quá cũng không phải điều hay.
Sau khi Lữ Bố tiếp nhận ngôi báu, ông vẫn giữ lại kinh đô cũ, phong vợ làm hoàng hậu, Lữ Bá Dung được tôn làm Thái thượng hoàng, nhưng ngài tuổi già, không còn nhúng tay vào chính sự nữa. Trưởng tử của Lữ Bố được phong làm Thái tử, các huynh đệ khác cũng được phong tước.
Rút kinh nghiệm từ triều đại Hán và những bài học xương máu khác, các anh em chỉ có tước vị, không có thực địa, càng không có thực quyền.
Lần đầu tiên làm hoàng đế, nhiều chuyện Lữ Bố phải mò mẫm mà làm. Quyền lực nằm trong tay, đi một đường như đi trên băng mỏng, nhưng đôi lúc tính cách của võ tướng trỗi dậy, việc xử lý nhiều khi vẫn còn nóng nảy. Tình trạng này kéo dài mãi đến khi ông năm mươi hai tuổi, lúc Lữ Bá Dung qua đời.
“Tính tình của con vốn ngang tàng, thật ra không hợp làm vua, nhưng cuộc đời là thế, nếu gặp thời thái bình, con trai ta có thể là một vị tướng quân giỏi, nhưng giữa thời loạn, ai làm vua cũng không nói trước được.” Trên giường bệnh, Lữ Bá Dung yếu ớt nắm lấy tay Lữ Bố, nói trong hơi thở yếu ớt: “Nghe nói gần đây con lại xung đột với đám hào môn ấy?”
“Vâng.” Lữ Bố gật đầu. Nói ra thì, những hào môn này vốn do chính ông dựng lên để củng cố quyền lực, ban đầu cũng đã góp phần giúp ổn định thiên hạ, nhưng về sau khi họ dần trở thành thế lực lớn, Lữ Bố phát hiện khó mà kiểm soát, thậm chí bọn họ bắt đầu ngấm ngầm thao túng triều đình. Với bản tính kiêu hùng, ông suýt nữa đã hủy diệt một gia tộc, sau đó tình hình mới lắng xuống, nhưng cuộc đấu tranh giữa đôi bên cũng bắt đầu từ đó…