Ngay từ khi dự án máy bay hành khách thân rộng C929 được đề ra, Lâm Bằng đã cân nhắc đến việc cải trang nó thành máy bay tiếp dầu trên không, hơn nữa mục tiêu là trở thành loại máy bay tiếp dầu tiên tiến nhất thế giới. Hiện tại chính là thời điểm thích hợp để thực hiện điều đó.
Tất nhiên, nếu nói về máy bay tiếp dầu lớn nhất thế giới thì C929 có lẽ chưa đạt tới, nhưng về mặt kỹ thuật, nó chắc chắn sẽ trở thành loại tiên tiến nhất.
Hiện nay, máy bay tiếp dầu trên không lớn nhất thế giới thực chất là KC-747, hay còn gọi là KC-33A. Nó được cải tiến từ dòng máy bay hành khách Boeing 747, với tải trọng nhiên liệu lên tới 206 tấn.
Trong các đợt đấu thầu trước đây, KC-747 đã thất bại trước KC-10 của McDonnell Douglas. Khi đó, một quốc gia tại Trung Đông có nhu cầu về một loại máy bay tiếp dầu mạnh mẽ, hai bên đã đạt được thỏa thuận và quốc gia này đã mua lại toàn bộ hai chiếc nguyên mẫu KC-747, đồng thời đặt mua thêm 10 chiếc 747 phiên bản vận tải.
Tuy nhiên, hiện tại một chiếc KC-747 đã gặp sự cố và không còn hoạt động, nên trên thực tế toàn cầu chỉ còn duy nhất một chiếc KC-747 đang phục vụ.
Việc sử dụng máy bay hành khách cỡ lớn để cải trang thành các loại phi cơ chuyên dụng không phải là hiếm. Ví dụ như Boeing 747 hay A380 từng có kế hoạch cải tiến thành máy bay ném bom chiến lược.
Dòng máy bay hành khách A380 từng có phương án mang tên "MRTB" (Máy bay ném bom đa năng), dựa trên phiên bản vận tải hàng hóa A380-800F để cải tiến, nhưng dự án này sau đó đã bị đình trệ.
Boeing 747 cũng từng có phương án cải trang thành máy bay ném bom. Tất nhiên, loại máy bay hành khách sửa đổi này khi so sánh với máy bay ném bom chiến lược chuyên dụng vẫn còn nhiều hạn chế, nên nó chỉ có thể được gọi là "kho vũ khí bay", chuyên phóng tên lửa từ ngoài khu vực phòng thủ của đối phương.
Boeing 747 còn được cải trang thành máy bay chữa cháy trên không, có khả năng mang theo lượng lớn chất dập lửa hoặc nước để phun xuống các khu vực hỏa hoạn, ngăn chặn những vụ cháy rừng nghiêm trọng. Dung tích của máy bay chữa cháy Boeing 747 lớn gấp bảy lần so với máy bay chữa cháy P-3 của hãng Lockheed.
Ngoài ra còn có loại máy bay chỉ huy trên không E-4, cũng được cải tiến từ Boeing 747, tích hợp các chức năng trinh sát điện tử, cảnh báo sớm, chỉ huy và gây nhiễu điện tử.
Vì vậy, máy bay hành khách C929 hoàn toàn có thể có những ứng dụng tương tự, thậm chí trong tương lai còn có thể cải trang thành chuyên cơ phục vụ lãnh đạo.
Ngay sau khi Lâm Bằng trình bày xong, một chuyên gia đứng dậy phát biểu: "Tôi lại cho rằng việc dùng máy bay hành khách thân rộng C929 để sửa thành máy bay tiếp dầu không bằng việc sử dụng máy bay vận tải chiến lược Y-30. Bởi vì chúng ta đều biết Y-30 vốn dĩ là phi cơ quân sự, khả năng cất hạ cánh tốt hơn nhiều so với máy bay hành khách, tải trọng nhiên liệu cũng lớn hơn. Nếu dùng Y-30 để cải trang, tải trọng nhiên liệu chắc chắn sẽ tăng thêm vài chục tấn, theo tôi như vậy sẽ tối ưu hơn!"
Vị chuyên gia này tên là Lưu Chí Quân, từng có thời gian tu nghiệp hàng không tại phương Tây. Không khó hiểu khi ông có tư duy này, bởi các nước phương Tây vốn sử dụng máy bay vận tải Il-76 để cải trang thành máy bay tiếp dầu.
Tất nhiên, máy bay vận tải không phải là không thể cải trang thành máy bay tiếp dầu. Máy bay vận tải chiến lược Y-30 thực sự có kích thước lớn hơn C929, nên tải trọng nhiên liệu tự nhiên cũng nhiều hơn.
Một vị lãnh đạo mỉm cười nói: "Xem ra mọi người vẫn còn những ý kiến khác biệt, tất nhiên đây là điều hoàn toàn có thể thảo luận!"
Lưu Chí Quân tiếp lời: "Đúng vậy, tôi thấy máy bay tiếp dầu Il-78 rất tốt, năng lực của nó không hề thua kém KC-10. Máy bay vận tải chiến lược Y-30 của chúng ta còn lớn hơn nhiều so với Il-76, do đó có thể lắp đặt thêm các thùng chứa nhiên liệu bên trong khoang hàng. Như vậy, khả năng tiếp dầu của nó có thể đạt gần 200 tấn. Các loại máy bay hành khách cải trang như A330 MRTT chỉ có thể vận chuyển tối đa 65 tấn nhiên liệu, vì A330 MRTT chỉ chứa nhiên liệu trong cánh mà không lắp thêm bình chứa trong khoang hàng. Tôi cho rằng chúng ta nên phát triển dòng máy bay tiếp dầu chuyên dụng thay vì loại đa năng."
Sau ý kiến của vị chuyên gia này, một vài chuyên gia khác cũng đưa ra quan điểm trái chiều. Có người cho rằng nên dùng máy bay vận tải cỡ lớn Y-15 để cải trang, vì kích thước của Y-15 phù hợp hơn; cả Y-30 và C929 đều quá lớn, không cần thiết phải chế tạo loại máy bay tiếp dầu khổng lồ như vậy.
Máy bay vận tải cỡ lớn Y-15 sử dụng hai động cơ, tải trọng nhiên liệu cũng rất khả quan, không thua kém Il-78 là bao, hoàn toàn đủ dùng.
Cũng có chuyên gia cho rằng, khi cải trang máy bay hành khách thành máy bay tiếp dầu, cần phải thực hiện rất nhiều cải tiến theo tiêu chuẩn quân sự, khối lượng công việc là vô cùng lớn.
Ví dụ như máy bay tiếp dầu KC-46 của Không quân Mỹ, được cải tiến dựa trên nền tảng máy bay hành khách Boeing 767, với trọng lượng cất cánh tối đa 190 tấn và khả năng truyền tải nhiên liệu vượt quá 90 tấn. Bản thân Boeing 767 là một dòng máy bay rất hoàn thiện, hơn nữa hãng Boeing lại có kinh nghiệm phong phú trong việc chuyển đổi máy bay hành khách thành phi cơ quân sự. Vậy mà kết quả là họ vẫn gặp phải những khó khăn kỹ thuật, khiến tiến độ cải trang bị chậm trễ so với kế hoạch ban đầu.
Nguyên nhân là do máy bay hành khách vốn là phi cơ dân dụng, trong khi máy bay tiếp dầu lại là khí tài quân sự. Đối với phi cơ quân sự, yêu cầu về khả năng kháng chịu hư hại trong tác chiến là bắt buộc. Do đó, khi cải tiến máy bay hành khách thành máy bay tiếp dầu, cần phải thực hiện tái thiết kế toàn diện, vì vậy việc phát sinh các vấn đề kỹ thuật trong quá trình cải trang là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Việc sử dụng máy bay vận tải quân sự để hoán cải thành máy bay tiếp dầu quả thực có những ưu thế nhất định. Vì bản thân chúng đã là phi cơ quân sự nên không cần phải trải qua các bước cải tiến thiết kế phức tạp, khối lượng công việc ít hơn, giảm thiểu rủi ro, đồng thời hiệu suất cất hạ cánh cũng vượt trội hơn, phù hợp để vận hành tại các sân bay dã chiến với khả năng thích ứng cao.
Lập luận này nghe chừng rất có lý, tuy nhiên Lâm Bằng vẫn đứng lên giải thích rõ: Dòng máy bay thân rộng C929 ngay từ khi bắt đầu dự án đã được tính toán đến phương án hoán cải thành máy bay tiếp dầu, nên việc cải trang không hề phức tạp. Tất nhiên, đối với việc dùng máy bay vận tải quân sự để làm máy bay tiếp dầu, quân đội cũng có những kế hoạch riêng, đó là sử dụng dòng Y-13 (Vận-13) - mẫu máy bay vận tải chiến thuật hạng trung bốn động cơ cánh quạt - để làm phương án bổ sung cho C929.
Sau một hồi thảo luận gay gắt, cuối cùng đa số các chuyên gia đầu ngành vẫn nghiêng về phương án dùng C929 để cải trang thành máy bay tiếp dầu, bởi đây cũng là yêu cầu trực tiếp từ phía quân đội.
Vì vậy, hội nghị phê duyệt dự án đã diễn ra thuận lợi. Lâm Bằng cũng được chỉ định làm cố vấn kỹ thuật, trực tiếp tham gia vào quá trình nghiên cứu và thiết kế máy bay tiếp dầu C929.
Thực tế mà nói, Lâm Bằng đã sớm nắm trong tay các tài liệu kỹ thuật của những dòng máy bay tiếp dầu như KC-10 và KC-46. Với sự tham gia của anh, việc cải trang C929 chắc chắn sẽ không gặp trở ngại. Trung Quốc sắp sửa sở hữu dòng máy bay tiếp dầu cứng (boom refueling), trang bị này sẽ cho phép tiếp nhiên liệu trên không cho máy bay ném bom chiến lược H-20 (Oanh-20) cùng các loại phi cơ hạng nặng khác, đây là một bước tiến vô cùng quan trọng.
Công nghệ của máy bay tiếp dầu C929 chắc chắn sẽ thuộc hàng tiên tiến nhất thế giới, hội tụ tinh hoa từ nhiều dòng máy bay khác nhau. Đến lúc đó, những chiếc máy bay tiếp dầu H-6 (Oanh-6) cũ kỹ có thể dần được cho nghỉ hưu.
Tất nhiên, dòng máy bay vận tải chiến thuật hạng trung Y-13 cũng là một lựa chọn cực kỳ phù hợp để cải trang thành máy bay tiếp dầu. Với kích thước lý tưởng, trọng lượng khoảng 130 tấn, khả năng chuyên chở nhiên liệu có thể đạt tới 60 tấn, vượt xa thông số của dòng máy bay tiếp dầu KC-130. Cần biết rằng, KC-130 có trọng tải tối đa 36 tấn, nhưng lượng nhiên liệu có thể tiếp cho máy bay khác chỉ đạt mức 24 tấn.
Dòng máy bay vận tải A400M của châu Âu cũng có kế hoạch phát triển phiên bản tiếp dầu, và máy bay tiếp dầu Y-13 về cơ bản có năng lực tương đương với A400M.
Việc bù đắp điểm yếu về năng lực tiếp nhiên liệu trên không sẽ sớm trở thành hiện thực trong tương lai gần. Lâm Bằng cảm thấy vô cùng phấn khởi, đây thực sự là một thành tựu đáng mừng.