Chi Mẫn Độ và Tạ Huyền nghỉ lại ở Trần gia ổ một đêm, sáng sớm ngày hai mươi mốt tháng năm, Trần Thao Chi hộ tống hai người đi Linh Ẩn tự. Chi Mẫn Độ vốn nói không cần Trần Thao Chi đi cùng, nhưng mẫu thân Trần Thao Chi là Lý thị nhất quyết bắt con trai phải hầu hạ Độ công chu đáo, Trần Thao Chi sao dám trái lệnh mẹ.
Trụ trì Linh Ẩn tự là Chân Như trưởng lão ngưỡng mộ danh tiếng Độ công đã lâu, hành lễ vô cùng cung kính, đích thân đi cùng Chi Mẫn Độ leo lên Phi Lai phong, chiêm bái Lý công tháp, rồi thiết trai cơm khoản đãi.
Quá trưa, Chi Mẫn Độ và Tạ Huyền rời Linh Ẩn tự về Hội Kê, Trần Thao Chi ân cần tiễn biệt. Tạ Huyền không biết bệnh tình mẫu thân Trần Thao Chi nghiêm trọng tới mức nào, thấy Lý thị nói năng cử động bình thường, cứ ngỡ chỉ là bệnh nhẹ, lại có Độ công chữa trị, nào có lý nào không khỏi.
Tạ Huyền nói: "Tử Trọng huynh, đôi cháu trai, cháu gái của huynh thật đáng yêu, khi biết ta là em trai của Chúc lang quân đến đây đầu tháng, chúng đối với ta vô cùng thân thiết, còn hỏi vị Chúc lang quân kia sao không tới? Ha ha, Tử Trọng huynh vẫn phải giúp ta giấu bọn chúng, cứ coi như là anh em nhà họ Chúc nhé."
Trần Thao Chi mỉm cười: "Nơi thôn dã ít có khách tới, trẻ con có phần hiếu khách hơn."
Tạ Huyền nói: "Cháu gái Trần Nhuận Nhi của huynh thông tuệ dị thường, hôm qua còn cùng ta tranh luận về câu 'Duy nữ tử dữ tiểu nhân vi nan dưỡng dã, cận chi tắc bất tốn, viễn chi tắc oán'. Con bé khẩu khí lanh lợi, nói Phu tử chỉ người phụ nữ trong câu này là phu nhân Nam Tử của Vệ Linh công, còn tiểu nhân là chỉ hoạn quan Ung Cừ, chứ không phải nói tất cả phụ nữ trong thiên hạ đều không biết lễ độ hay oán trách, cổ kim biết chữ hiểu lễ nghĩa có bao nhiêu người — khiến ta phải tâm phục khẩu phục. Chả trách chị ta nói Tử Trọng có cô cháu gái nhỏ giống chị ấy hồi nhỏ, bảo ta lần này đến phải diện kiến cho bằng được, quả nhiên danh bất hư truyền."
Trần Thao Chi nói: "Tông Chi và Nhuận Nhi thường xuyên tranh luận với nhau, Tông Chi mỗi lần đều đuối lý."
Tạ Huyền cười nói: "Ta hồi nhỏ cũng bị chị ta bắt nạt khổ sở, từ ngữ của chị ta sắc bén quá, ta không đỡ nổi. Đúng rồi, Tử Trọng huynh còn chưa biết đâu —" Tạ Huyền hạ thấp giọng: "Lần này Độ công không mời mà tự tới Trần gia ổ chữa bệnh cho lệnh đường, là do chị ta tranh luận về "Trang Tử - Tiêu Dao Du" với Độ công, thắng được Độ công, ngài ấy mới sảng khoái đồng ý đến đó. Nếu không, Độ công là cao tăng Giang Tả, pháp giá sao có thể dễ dàng rời đi, chắc chắn phải chờ Tử Trọng huynh đích thân tới mời mới chịu khởi hành."
Lông mày lá liễu hơi nhướn, đôi mắt dài hẹp trong trẻo có thần, khi cười đường nét đôi môi tinh tế hiện lên, lúm đồng tiền thấp thoáng —
Trần Thao Chi nói: "Không biết lấy gì báo đáp, đợi thân thể mẫu thân khỏe lại, ta sẽ mang Kha Đình địch tới Đông Sơn bái kiến An Thạch công, dùng một khúc đàn để tạ ơn."
Ba chiếc xe bò cùng sáu người hầu vòng qua núi Vũ Lâm, tới ngã rẽ phía bắc núi, phía bắc là đường về Trần gia ổ, phía đông là đường đi Dư Kỵ, Sơn Âm.
Chi Mẫn Độ xuống xe nói với Trần Thao Chi: "Trần đàn việt, không cần tiễn nữa, sau này có thời gian xin hãy đến Thê Quang tự thăm lão tăng, cùng luận bàn về Bát Nhã và Chân Như."
Trần Thao Chi cung kính đáp: "Tất nhiên sẽ đến tạ ơn Độ công."
Chi Mẫn Độ thấy gương mặt tuấn tú của Trần Thao Chi ẩn chứa vẻ ưu tư, liền nói: "Nỗi khổ của nhân sinh, không gì bằng khổ vì già, khổ vì bệnh, khổ vì chết. Sinh tử luân hồi, duyên khởi duyên diệt, thế gian vô thường, ai có thể ở lại mãi? Trần đàn việt có túc tuệ, chắc hẳn sẽ không bị ngũ dục mê hoặc, bằng không chẳng ích gì cho sinh tử, chỉ làm tăng thêm nỗi khổ của lệnh đường."
Trần Thao Chi chắp tay: "Cảm ơn Độ công chỉ điểm, tiểu tử đã hiểu."
Tiễn Độ công và Tạ Huyền xong, Trần Thao Chi trở về Trần gia ổ. Lý thị đã uống một thang thuốc Độ công kê, tự thấy tim đập và hơi thở đã dễ chịu hơn nhiều. Trần Thao Chi tạm yên tâm, mẫu thân chắc là mắc chứng bệnh tim bẩm sinh nhẹ nhất, đã bao nhiêu năm bình an vô sự, sau này chỉ cần tĩnh dưỡng kỹ lưỡng, chắc hẳn có thể giữ được bình an vài năm nữa. Chàng không thể tỏ vẻ lo âu, nếu không mẫu thân sẽ lo lắng. Lúc này, tâm thái bình thản còn hữu dụng hơn thuốc men —
Đêm xuống, sau khi Lý thị đã ngủ, Trần Thao Chi ngồi trong thư phòng đọc sách luyện chữ, Tiểu Thiền ở bên cạnh hầu hạ, cầm quạt lá cọ nhẹ nhàng quạt mát cho chàng.
Trần Thao Chi nói: "Tiểu Thiền tỷ, sau này việc nhà cứ để tỷ làm chủ, không cần phải bẩm báo với mẫu thân ta nữa, có việc gì khó khăn thì bàn bạc với ta."
Tiểu Thiền đáp: "Vâng." Rồi nói tiếp: "Nếu có việc tích đức hành thiện, ví như chuyện giảm miễn tiền thuê lúa cho tá điền họ Hà lần trước, vẫn nên bẩm báo với lão chủ mẫu, lão chủ mẫu rất thích tích đức hành thiện."
Trần Thao Chi gật đầu: "Ừ, Tiểu Thiền tỷ thật thấu hiểu lòng người, sau này phải vất vả cho tỷ rồi."
Tiểu Thiền nhìn Trần Thao Chi, nói: "Vất vả thì không sợ, chỉ là ta không tinh thông toán học, Lai Phúc thúc cũng không biết tính toán, lúc thu tô nạp lương thật rất vất vả."
Trần Thao Chi gõ nhẹ ngón tay lên trán, cười nói: "Tiểu Thiền tỷ, ta biết một loại thuật toán, đơn giản dễ học, ta dạy cho tỷ nhé."
Tiểu Thiền tuy không hiểu sao tiểu lang quân lại biết thuật toán, nhưng nghe tiểu lang quân muốn dạy mình, nàng vô cùng vui vẻ, như vậy có thể ở bên tiểu lang quân lâu hơn một chút.
Tiểu Thiền biết chữ, là do Đinh Ấu Vi dạy, có thể tụng Mao Thi và Luận Ngữ, nhưng chữ viết rất xấu, dù sao cũng ít có cơ hội luyện tập. Nàng cầm bút viết ba chữ "Toán học thuật", xiêu xiêu vẹo vẹo, nét đậm nét nhạt không đều, trông rất khó coi.
Tiểu Thiền đỏ mặt: "Tiểu lang quân, ta không làm được đâu, ta ngốc quá."
Trần Thao Chi khích lệ: "Tiểu Thiền tỷ rất thông minh, tỷ đừng vội, ngày mai ta sẽ làm một cây bút khác cho tỷ thử xem."
Hôm sau, Trần Thao Chi bảo Lai Chấn đi nhổ ba chiếc lông cánh lớn của ngỗng trắng, loại bỏ dầu trong ống lông, phơi khô để ống lông trở nên cứng cáp. Thế là bút lông ngỗng đã hoàn thành. Trần Thao Chi cầm bút lông ngỗng chấm mực trên nghiên, viết chữ lên giấy gai —
Tiểu Thiền, Thanh Chi, Tông Chi và Nhuận Nhi đều đứng xem, chỉ thấy chữ viết bằng bút lông ngỗng nét thanh mảnh đều đặn, tuy không có vẻ đẹp của sự nhấn nhá, nhưng được cái tiện lợi dễ học.
Trần Thao Chi dịch sang một bên, nói với Tiểu Thiền: "Tiểu Thiền tỷ, tỷ thử xem, sau này dùng cái này ghi sổ sách, vừa nhanh vừa tiện." Chàng dạy nàng tư thế cầm bút, bảo nàng tập viết.
Tiểu Thiền vừa hồi hộp vừa vui sướng, tay cầm bút lông ngỗng hơi run rẩy, bóp ống bút quá chặt khiến mực nhỏ từng giọt xuống giấy gai. Thanh Chi và Nhuận Nhi đều cười, Tiểu Thiền lườm hai người, đối diện với Trần Thao Chi thì mặt đỏ bừng, nói: "Ta thật là ngốc chết mất, tiểu lang quân đừng cười ta."
Trần Thao Chi kiên nhẫn dạy Tiểu Thiền, cầm tay chỉ việc. Tiểu Thiền đáng thương mặt đỏ bừng như quả hạnh, đầu óc choáng váng, tuy trong lòng tự nhủ phải học nghiêm túc, nhưng cứ không tập trung được. Lời tiểu lang quân nói nàng đều nghe rõ mồn một, nhưng lại hoảng loạn không lĩnh hội được —
Nhuận Nhi đứng bên cạnh xem mà sốt ruột, nói: "Tiểu Thiền tỷ, để Nhuận Nhi viết mấy chữ thử xem." Nàng nhận lấy bút lông ngỗng, viết rất trôi chảy tám chữ — "Du du lộc minh, thực dã chi bình", rồi nói: "Viết rất dễ mà, Tiểu Thiền tỷ."
Tiểu Thiền ngượng ngùng nói: "Nhuận Nhi tiểu nương tử thông minh, ta ngốc."
Trần Thao Chi cũng nhận ra mình không thích hợp dạy Tiểu Thiền, liền nói: "Nhuận Nhi, cháu hãy nói bí quyết cho Tiểu Thiền tỷ nghe xem."
Nhuận Nhi liền nói lại những gì Sửu thúc vừa dạy cho Tiểu Thiền. Kỳ lạ thay, lần này Tiểu Thiền nắm bắt tư thế cầm bút và lực tay rất nhanh, viết chữ cũng vuông vắn ngay ngắn. Nhuận Nhi, cô bé tinh nghịch này, nháy mắt với Trần Thao Chi, ý nói nàng biết tại sao lại như vậy.
Tiểu Thiền cũng cảm thấy mình cứ ở riêng với tiểu lang quân là trở nên vụng về, liền mời Nhuận Nhi tiểu nương tử cùng học toán với mình. Nhuận Nhi rất vui lòng, nhìn về phía Sửu thúc.
Trần Thao Chi nói: "Vậy cùng học đi, Nhuận Nhi lĩnh hội nhanh có thể dạy cho Tiểu Thiền tỷ."
Trần Thao Chi nói vậy, Tiểu Thiền không hề cảm thấy bị coi thường, vì sự thông minh của Nhuận Nhi tiểu nương tử vốn đã nổi tiếng, người tài làm thầy mà.
Tông Chi nói: "Sửu thúc, con cũng muốn học."
Trần Thao Chi nói: "Tông Chi và Nhuận Nhi không cần học viết chữ bằng bút lông ngỗng, cứ dùng bút lông đi, bút lông ngỗng chỉ để ghi sổ sách thôi. Ta dạy ba đứa thuật toán." Chàng bắt đầu dạy các con số Ả Rập tương ứng từ một đến mười, rồi dạy phép tính bốn bước đơn giản, chủ yếu là dạy cách đặt cột tính toán. Nhuận Nhi và Tông Chi có năng lực lĩnh hội cực mạnh, Tiểu Thiền cũng không tệ, chỉ năm ngày đã cơ bản nắm vững quy tắc phép tính bốn bước, bảng cửu chương cũng thuộc lòng.
Trần Thao Chi ra một đề: "Nay có một cân vàng, giá mười vạn tiền, hỏi một lượng giá bao nhiêu?"
Tiểu Thiền, Tông Chi, Nhuận Nhi mỗi người đặt cột tính, cả ba đều trả lời đúng: Một lượng vàng trị giá sáu nghìn hai trăm năm mươi tiền.
Tông Chi, Nhuận Nhi tuy đã học được nhưng vẫn chưa biết thuật toán này có thể dùng vào việc gì. Tiểu Thiền là vui nhất, tháng sau theo Lai Phúc đi thu tô lúa sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều, nàng tự lấy sổ sách cũ ra tính toán từng cái bằng phương pháp mới, quả nhiên vừa nhanh vừa chuẩn.
Lý thị cũng đến xem hai cháu và Tiểu Thiền học toán, lắc đầu cười: "Sửu nhi, thuật toán này con học ở đâu thế, mẹ chưa bao giờ biết con từng học cái này?"
Trần Thao Chi đành nói dối là thấy trong một cuốn cổ toán kinh ở đạo viện Sơ Dương đài, nên học được từ đó.
Chiều tối ngày hai mươi sáu tháng năm, Nhiễm Thịnh phong trần mệt mỏi trở về. Nhiễm Thịnh và Lai Đức đi Ngô quận từ ngày mười một tháng này, mới nửa tháng, sao chỉ có mình cậu ta về?
Gương mặt Nhiễm Thịnh rám nắng đen sạm, trải qua chặng đường dài trở về mà không hề có vẻ mệt mỏi, vẫn tinh thần như hổ. Cậu nhận lấy chén trà Kinh Nô đưa, uống một hơi cạn sạch, rồi bẩm báo với Trần Thao Chi: "Tiểu lang quân, ta và Lai Đức ca đi sớm về khuya, mỗi ngày đi bộ một trăm dặm, ngày thứ bảy đã tới Ngô quận. Đến thái thú phủ xin gặp Lục thái thú, trình thư của tiểu lang quân. Lục thái thú nói danh y Dương Tuyền đã về Dương Châu nửa tháng trước, ngài ấy lập tức viết một bức thư, phái quản sự phủ Lục cùng Lai Đức ca tới Dương Châu mời danh y Dương Tuyền. Vì đi về Dương Châu tốn khá nhiều thời gian, nên Lục thái thú bảo ta về báo trước cho tiểu lang quân một tiếng — Tiểu lang quân, đây là thư hồi đáp của Lục thái thú."
Trần Thao Chi đọc thư của Lục Nạp, trong lòng vô cùng cảm kích, nghĩ đến Lục Uy Nhu, lòng lại có chút bất an, hỏi Nhiễm Thịnh có gặp Lục thị tiểu nương tử không? Nhiễm Thịnh nói: "Chưa gặp, có lẽ là đang ở Hoa Đình. Tiếc là lần này ta không đi đường Hoa Đình, nếu không đã tới báo cho Lục thị tiểu nương tử một tiếng. Hay là ngày mai ta lại tới Hoa Đình một chuyến?"
Trần Thao Chi vội nói: "Không cần, không cần, Tiểu Thịnh vất vả rồi, nghỉ ngơi cho khỏe đi."
Trần Thao Chi thấy những ngày này sức khỏe mẫu thân vẫn ổn, tuy giấc ngủ vẫn chập chờn, dễ hồi hộp, nhưng không có dấu hiệu nghiêm trọng hơn, nên cũng không vội, lặng lẽ chờ Dương Tuyền tới. Chi Mẫn Độ đại sư nói đúng, Dương Tuyền là người chuyên hành nghề y, kiến thức rộng rãi, để Dương Tuyền tới chẩn trị cho mẫu thân cũng có thể đối chứng với kết quả chẩn đoán của Chi Mẫn Độ đại sư.
