Tuyết rơi suốt cả ngày, đến đêm vẫn còn lất phất. Nhìn từ tầng ba của ổ bảo xuống, mái nhà tổ đường phủ một lớp tuyết dày. Trong sân hình vòng cung, bốn lối đi dẫn đến bốn tòa lầu Đông, Tây, Nam, Bắc đã được quét dọn sạch sẽ, bốn con đường nhỏ hội tụ lại gần cổng chính của ổ bảo.
Phóng tầm mắt vượt qua mái hiên, núi xa cây gần đều trắng xóa một màu, nhìn lên cao hơn nữa là bầu trời đêm bao la vô tận, thâm trầm sâu thẳm.
Sau bữa tối, Trần Thao Chi đứng trên hành lang lầu thư thái một lúc, rồi mới sang phòng mẹ trò chuyện. Từ lúc về nhà vào giờ Ngọ, Tứ bá phụ đã đến đàm đạo với hắn suốt nửa ngày, hắn vẫn chưa có cơ hội nói chuyện tử tế với mẹ.
Trần mẫu Lý thị thể chất yếu, sợ lạnh, nên đã lên chiếc giường lớn có màn che bốn góc từ sớm. Bà đắp chăn dày, nửa nằm nửa ngồi. Dải lụa buộc màn buông xuống, Nhuận Nhi ngồi bên cạnh bà, đưa tay khẽ chạm vào dải lụa nghịch ngợm.
Trần Thao Chi và Tông Chi ngồi trên thành rương trước giường lớn, Anh Cô, Tiểu Thiền, Thanh Chi hầu hạ một bên. Một chiếc đèn đồng hình bò hai tim được đặt trên chiếc kỷ thấp trước giường, ánh đèn vàng dịu nhẹ. Nếu nhìn chăm chú vào tim đèn hồi lâu, trước mắt sẽ hiện ra những vòng hào quang như cầu vồng.
Trần Thao Chi kể với mẹ chuyện tối qua đến biệt thự nhà họ Đinh gặp tẩu tẩu Đinh Ấu Vi. Tông Chi và Nhuận Nhi nghe vậy vô cùng ngưỡng mộ, nói rằng hai đứa đã ba tháng rồi chưa được gặp nương thân. Nhuận Nhi hỏi: "Sú thúc, nương thân có nhớ Nhuận Nhi và A huynh không?"
Trần Thao Chi hỏi: "Nhuận Nhi nghĩ sao?"
Nhuận Nhi lập tức gật đầu: "Nhớ ạ, cũng giống như Nhuận Nhi và A huynh nhớ nương thân vậy."
Lời lẽ đều bị em gái nói hết, Tông Chi chỉ biết đứng bên cạnh gật đầu lia lịa.
Trần Thao Chi nói: "Nương thân các con còn tự tay may y phục mới nhờ Sú thúc mang về, còn có quà khác nữa. Nhưng giờ chưa đưa được, phải đợi đến sáng mùng một Tết, các con vừa tỉnh dậy là sẽ thấy ngay."
Hai đứa nhỏ khẽ chép miệng, vẻ mặt vô cùng mong đợi, nhưng không đứa nào đòi xem quà ngay. Nhuận Nhi hỏi Tông Chi: "Chỉ còn hai mươi mốt ngày nữa thôi phải không A huynh?"
Tông Chi đáp: "Đúng vậy, chúng ta sắp được thấy quà nương thân tặng rồi."
Trần Thao Chi nói: "Sú thúc cũng có quà cho các con, sáng mai thức dậy các con sẽ thấy."
Hai đứa trẻ vui mừng khôn xiết, nhao nhao đòi đi ngủ vì thời gian ngủ trôi qua rất nhanh, nhắm mắt lại rồi mở ra là đã đến ngày mai.
Trần mẫu Lý thị đang có lời muốn nói với Thao Chi, bèn bảo Tiểu Thiền và Thanh Chi đưa Tông Chi, Nhuận Nhi đi ngủ trước, chỉ còn lão tỳ nữ Anh Cô ở lại hầu hạ bên cạnh.
Trần mẫu Lý thị nói: "Sú nhi, con hãy kể cho mẹ nghe chuyện đến Ngô Quận cầu học xem nào."
Trần Thao Chi không muốn mẹ lo lắng, chỉ kể chuyện cầu học, kết giao bạn bè và bái sư, không nhắc đến chuyện cha con Chử Kiệm, lại nói thêm việc được Thái thú Lục Nạp trọng dụng.
Trần mẫu Lý thị vui mừng bảo: "Năm xưa huynh trưởng con cũng từng được Lục Thái thú trọng dụng. Khi đó Lục Thái thú là Biệt giá kiêm Trung chính của bản châu, thật là một bậc hiền tài hiếm có, không vì môn đăng hộ đối mà khinh thường người khác."
Trò chuyện thêm một lúc, Trần Thao Chi biết mẹ luôn giữ thói quen ngủ sớm dậy sớm, bèn mời mẹ nghỉ ngơi. Khi vừa định lui ra, hắn lại nghe mẹ nói: "Sú nhi, đợi đã, mẹ còn một chuyện muốn hỏi con."
Trần Thao Chi lại ngồi xuống thành rương trước giường, cung kính lắng nghe.
Trần mẫu Lý thị nắm lấy tay con trai, khẽ vỗ lên mu bàn tay, rồi hỏi: "Sú nhi, qua năm nay con bao nhiêu tuổi rồi?" Thấy con trai ngạc nhiên mở to mắt, Trần mẫu Lý thị tự cười rồi tự đáp: "Ừm, mười sáu tuổi rồi. Năm nay là năm Mậu Ngọ, sang năm là năm Kỷ Mùi. Con ta sinh vào ngày mùng một tháng Mười một năm Giáp Thìn, sang năm là tròn mười sáu tuổi. Mẹ thấy bây giờ con sắp cao bằng huynh trưởng con rồi, con vẫn còn lớn nữa đấy..."
Trần Thao Chi nghe mẹ nói những lời này, lờ mờ đoán được mẹ muốn nói gì, không khỏi có chút sốt ruột, nói: "Vâng, con sinh vào tháng Mười một, tính ra mới tròn mười bốn tuổi, vẫn còn nhỏ lắm ạ."
Trần mẫu Lý thị mỉm cười nhìn con trai: "Cũng không còn nhỏ nữa, con là trụ cột của Trần thị Tây Lâu ta đấy. Sú nhi, mẹ hỏi con một câu, con gái của Phùng huyện tướng là Phùng Lăng Ba con cũng đã gặp rồi, nghe nói ngày con đi Ngô Quận còn gặp cả nhà ba người họ ở bến đò. Con thấy vị Phùng tiểu nương tử đó thế nào?"
Trần Thao Chi thầm nghĩ: "Quả nhiên là vì chuyện này." Hắn nói: "Mẹ à, con đâu phải kẻ háo sắc, sao có thể chằm chằm nhìn tiểu nương tử nhà người ta!"
Trần mẫu Lý thị cười nói: "Nhìn một chút cũng không sao. Mẹ biết con là người có chủ kiến, cho nên khi vợ Phùng thị là Tôn thị lộ ý muốn kết thông gia với Trần thị ta, mẹ không đồng ý ngay, chỉ nói Thao Chi còn nhỏ, đợi sang năm chính thức thành đinh rồi bàn chuyện hôn nhân cũng chưa muộn. Hơn nữa tháng Ba sang năm con phải đến quận chính thức định phẩm, mẹ không muốn con phân tâm."
Trần Thao Chi vui mừng: "Mẹ thật tốt, suy nghĩ cho con chu đáo quá. Con tạm thời chưa định tính chuyện hôn nhân, việc định phẩm sang năm là quan trọng nhất. Dù con được Toàn thường thị, Lục Thái thú trọng dụng, nhưng cũng có kẻ ghen ghét tài năng không muốn thấy con nổi bật."
Trần mẫu Lý thị vỗ mu bàn tay con trai: "Mẹ biết con rất vất vả, mẹ đều để con tự quyết định. Nhưng mẹ thấy Phùng Lăng Ba đó thực sự không tệ, dung mạo tuy không gọi là tuyệt sắc, nhưng cũng mày thanh mắt tú, hiểu lễ nghĩa, là một cô gái rất thông minh." Thấy Trần Thao Chi im lặng, bà nói tiếp: "Sau Tết con đừng quên đến phủ họ Phùng bái phỏng, thông gia thế giao, luôn cần qua lại mới tốt."
Trần Thao Chi vâng lời, bái biệt mẹ rồi lui khỏi phòng ngủ. Hắn đứng một mình trên hành lang một lát, cảm nhận sự ấm áp của đêm đông trong ổ bảo.
Trong hơn một trăm căn phòng của ổ bảo hình vòng cung, khoảng một nửa đang hắt ra ánh đèn. Đó là người tộc Trần thị ở Tiền Đường đang đọc sách, trò chuyện, làm việc nữ công, chơi đùa dưới ánh đèn...
So với những hộ nghèo lưu dân, Trần thị ở Tiền Đường có thể coi là cơm no áo ấm, có gần bốn ngàn mẫu ruộng đất. Mấy năm nay, ruộng đất của họ Trần từ núi Cửu Diệu đến núi Ngọc Hoàng năm nào cũng được mùa, những cánh đồng muối kiềm vốn là đất xấu nay dần trở nên màu mỡ, người tộc Trần thị ai nấy đều hân hoan.
Nhưng trong thời Đông Tấn, khi sĩ tộc hào môn chiếm đoạt đất đai thành thói, ruộng đất của họ Trần bất cứ lúc nào cũng có thể bị ngoại tộc xâm chiếm. Lần trước Lỗ chủ bộ muốn mượn việc nâng phẩm cấp ruộng đất để chèn ép họ Trần, nếu không có Cát Hồng ra mặt, tình cảnh của Trần thị Tiền Đường sẽ vô cùng khó khăn.
Trần Thao Chi nghĩ, đã sống ở thời đại này, muốn bản thân, gia đình và tộc nhân được an ổn, thì bắt buộc phải đạt được địa vị sĩ tộc. Còn chuyện trị quốc bình thiên hạ là chuyện sau này, giờ ngay cả tộc nhân của mình còn không đảm bảo được an cư lạc nghiệp, thì nói gì đến chuyện khác!
Thế nhưng, muốn thông qua con đường chính thống từ hàn môn thăng lên sĩ tộc, cũng chẳng khác nào cá chép hóa rồng. Hóa rồng lên trời, sao mà khó khăn đến thế!
Trần Thao Chi không muốn kết thân với họ Phùng, ngoài việc không có tình cảm gì với Phùng Lăng Ba xa lạ, một nguyên nhân khác là hắn không muốn tự tròng thêm một cái gông cùm vào mình. Lần trước hắn đã nói với mẹ, hắn muốn cưới những tiểu thư sĩ tộc như tẩu tẩu vậy.
Thân phận sĩ tộc, gia thế và môn đệ đương nhiên là mấu chốt, nhưng địa vị của thông gia cũng vô cùng quan trọng. Hàn môn đối hàn môn, sĩ tộc đối sĩ tộc. Nếu hàn môn kết hôn với sĩ tộc, địa vị của hàn môn tự nhiên được nâng lên. Đây cũng là lý do quan trọng khiến Trần thị Tiền Đường đứng đầu trong các hàn môn ở huyện này, con cháu họ Trần có thể cưới được tiểu thư họ Đinh quả thực là trèo cao.
Trần Thao Chi tự hỏi trong lòng: "Trần Thao Chi, ngươi làm vậy có phải là kẻ thực dụng không?" Ngẩng đầu nhìn bầu trời đêm sau tuyết, mây đã tan, những vì sao lạnh lẽo đang lấp lánh. Hắn trả lời: "Có lẽ là thực dụng, vì ta đang sống ở nhân gian. Ta không thể vì để chứng tỏ mình không thực dụng mà đi cưới Phùng tiểu nương tử. Nếu thật sự như vậy, ta cần gì phải nỗ lực đến thế, cứ dựng lều ẩn cư là được rồi. Nhưng ngay cả Đào Uyên Minh ẩn cư cũng rất bất đắc dĩ mà!"
"Tiểu lang quân Thao Chi, trên hành lang có gió, đứng lâu không lạnh sao? Mau vào đi thôi."
Tiểu Thiền cầm đèn nhạn cá, đứng ở cửa thư phòng, nhẹ nhàng nói.
Trần Thao Chi mỉm cười, gạt bỏ những suy nghĩ đó, theo Tiểu Thiền vào thư phòng, hỏi: "Tỷ tỷ Tiểu Thiền sao vẫn chưa ngủ?"
Tiểu Thiền đáp: "Còn sớm, ta không ngủ được. Sau khi hầu Nhuận Nhi ngủ rồi, ta liền đến thư phòng xem tiểu lang quân có gì phân phó không?"
Trần Thao Chi nói: "Hôm nay mệt rồi, không đọc sách đêm nữa. Đúng rồi, ta có mang quà nhỏ về cho tỷ tỷ Tiểu Thiền và tỷ tỷ Thanh Chi, có phải cũng đợi sáng mai mới đưa cho tỷ không?"
Tiểu Thiền cười khúc khích: "Ta là trẻ con sao? Tiểu lang quân Thao Chi đừng quên, ta lớn hơn huynh sáu tuổi đấy." Nàng lại cười: "Giờ muộn rồi, thôi thì sáng mai hãy đưa. Tiểu lang quân Thao Chi nghỉ ngơi sớm đi, giường đã sưởi ấm rồi ạ."
