Thảm họa Waterloo toàn cầu (II): "Chiến dịch Ngọn đuốc" (Trích từ cuốn "Đại thảm sát thế giới" của Armin von Roon)
"Chiến dịch Ngọn đuốc" tấn công Bắc Phi là một cử chỉ của phía Anh - Mỹ nhằm xoa dịu Stalin. Kể từ ngày chúng ta tấn công Liên Xô, ông ta đã không ngừng lải nhải đòi người Anh "mở ngay mặt trận thứ hai tại châu Âu". Yêu cầu này chẳng qua chỉ là những lời hô hào suông, bản thân Stalin cũng hiểu rõ điều đó. Người Anh đã suy yếu đến mức độ này, thì còn bàn luận gì đến chuyện mặt trận thứ hai nữa.
Thế nhưng, một khi Nhật Bản không cam chịu bị dắt mũi mà tấn công Trân Châu Cảng, khiến Roosevelt hân hoan nhảy vào cuộc chiến tranh thế giới, thì yêu cầu của Stalin cũng trở nên áp đảo hơn bao giờ hết. Liên bang châu Mỹ vốn không mảy may sứt mẻ, nay lại được hưởng lợi từ ngư ông đắc lợi, hơn nữa còn may mắn nằm ngoài tầm bay của máy bay ném bom, trong khi bản thân nó lại có tiềm lực xuất quân tới mười triệu người. Năng lực sản xuất khí tài quân sự của họ là vô hạn, còn Liên Xô thì đã rơi vào cảnh khó lòng chống đỡ.
Tuy nhiên, vị Tổng thống ưa thích đánh bạc bằng chiến tranh ấy chỉ có trong tay một đội quân đang mở rộng nhưng huấn luyện còn nửa vời, binh lính đều là người mới nhập ngũ, sĩ quan chỉ huy chưa từng bước chân ra chiến trường. Lòng người trong nước hoang mang. Đạo luật phân phối nhu yếu phẩm ôn hòa đã gây nên những tiếng gào thét phản đối; những biện pháp tiết kiệm mà chúng ta, những người Đức, đã quen thuộc, dưới mắt những người Mỹ được nuông chiều từ bé thì chẳng khác nào ngày tận thế đã đến. Tệ hại hơn nữa - đây chính là điểm yếu chí mạng của họ mà Roosevelt cũng biết rõ - người Mỹ cũng giống như người Ý, không chịu nổi những thương vong lớn trên chiến trường. Sự thật này đã quyết định mọi quyết sách chiến tranh của Franklin Roosevelt, bao gồm cả cuộc đổ bộ vào Bắc Phi.
Phương cách giải quyết vấn đề của Roosevelt có thể được phân tích triệt để. Công thức để nước Mỹ giành lấy đế chế thế giới có hai khía cạnh: Một, Đức là ưu tiên hàng đầu. Hai, lợi dụng máu của kẻ khác để làm đổ máu nước Đức. Làm thế nào Roosevelt thực hiện được điều này sẽ là đề tài nghiên cứu lâu dài của các nhà sử học chính trị và quân sự.
Tình thế khó xử của Roosevelt: Thần dân của ông ta không tán thành mục tiêu "Đức là ưu tiên hàng đầu" của ông. Điều họ yêu cầu là trả thù cho Trân Châu Cảng. Do đảo Wake và quần đảo Philippines đã rơi vào tay những kẻ xâm lược da vàng, sự hung bạo về chủng tộc của người Mỹ cũng ngày càng leo thang. Hàng chục ngàn người Mỹ gốc Nhật bị tống vào các trại tập trung, hoàn toàn giống như người Do Thái trên phòng tuyến của Đức, và cũng vì lý do hoàn toàn tương tự: họ là mối hiểm họa an ninh trong thời chiến. Sự phẫn nộ đầy nước mắt của Roosevelt khi phản đối các biện pháp an ninh mà chúng ta áp dụng đối với người Do Thái, nay hoàn toàn biến mất khi đối diện với người Nhật.
Chú thích của dịch giả tiếng Anh: Sự ngược đãi đối với người nhập cư Nhật Bản là do chứng cuồng loạn chiến tranh gây ra. Họ không phải chịu cảnh thảm sát tập thể, khi chiến tranh kết thúc, tất cả họ đều còn sống và nhận lại tài sản của mình. Bản thân sự việc này không thể biện minh, nhưng sự khác biệt giữa nó với người Do Thái lại là điều Tướng von Roon không nhìn thấy.
Tuy nhiên, vị Tổng thống này nhanh chóng nhận ra rằng, chiến tranh không hoàn toàn là chuyện vui vẻ như uống rượu chơi đùa. Ngay tại vùng duyên hải Đại Tây Dương và khu vực biển Caribbean, các thành phố ven biển sau khi đêm xuống đèn điện rực rỡ, vô tình cung cấp mục tiêu ngắm bắn cho tàu ngầm của chúng ta, khiến họ phải sống trong cảnh hoảng loạn suốt đêm khuya. Những tiếng kêu cứu kinh hoàng dồn dập đổ về phía Roosevelt, không phải đòi hỗ trợ vũ khí thì cũng là đòi hỗ trợ hành động; tiếng kêu từ lực lượng phòng thủ Philippines đang bại trận, từ bộ chỉ huy Hawaii, từ những người Trung Quốc đang ở đường cùng, từ lực lượng phòng thủ nội địa Anh, từ quân đội Anh tại châu Phi, Myanmar, Úc, Ấn Độ, mà gào thét to nhất và khó nghe nhất chính là Liên Xô. Nhưng sản xuất thời chiến của Mỹ vẫn chưa sẵn sàng, huống hồ Roosevelt còn cần trang bị cho lục quân và hải quân của chính mình. Những ngày tháng của ông ta chẳng hề dễ chịu.
Mặc dù vậy, các nhà hoạch định kế hoạch của Anh và Mỹ vẫn phải bắt tay vào soạn thảo kế hoạch tác chiến cho mặt trận thứ hai. Các sĩ quan Bộ Tổng tham mưu Mỹ chưa từng ngửi thấy mùi thuốc súng trên chiến trường, họ đều suy nghĩ theo những quy tắc trong sách giáo khoa: phát động tấn công mạnh vào bờ biển eo biển sớm nhất có thể, sau đó xuyên qua vùng bình nguyên phía bắc để đánh thẳng vào Berlin. Nhưng người Anh phản đối chủ trương này. Họ đề xuất các phương án tác chiến ở Na Uy, Bắc Phi, Trung Đông; thực tế là ở bất cứ nơi nào cũng được, chỉ cần không phải ở nơi chúng ta có thể tập trung đại quân. Hãy để Hồng quân tiêu diệt lực lượng vũ trang của Đức; nếu như làm vậy có thể khiến một nước Nga nhỏ yếu tồn tại sau chiến tranh, thì lại càng tốt!
Như mọi người sau này đã biết, giữa bộ tham mưu hai nước đã xảy ra một cuộc "tranh cãi bằng văn bản xuyên Đại Tây Dương", qua lại không ngớt. Roosevelt cũng mặc cho những bức thư, những bản ghi nhớ, những chuyến thăm, những vòng hội nghị cứ tiếp diễn vô tận. Ông chưa bao giờ ủng hộ mạnh mẽ phương án Mỹ của Tướng Marshall: 1. Tập trung đông đảo nhân lực và tiếp tế tại Anh; 2. Nếu Nga có dấu hiệu sụp đổ, thì như một biện pháp khẩn cấp, sẽ đổ bộ khẩn cấp vào Pháp năm 1942; 3. Nếu không, năm 1943 sẽ phát động cuộc tấn công toàn diện vượt eo biển. Roosevelt không hề bỏ công sức cho việc này, bởi ông có những tính toán hoàn toàn khác.
Kế hoạch tác chiến cơ bản của Roosevelt: Trận Midway đã cho phép ông rảnh tay tiêu diệt nước Đức theo cách riêng của mình. Trước đó, còn một nước Nhật bất khả chiến bại đang hổ rình mồi sau lưng, ông vẫn không dám rảnh tay đối phó với chúng ta. Nếu Yamamoto Isoroku thành công tại Midway - điều mà lẽ ra ông ta hoàn toàn có thể làm được - dư luận sẽ buộc Roosevelt phải dồn toàn lực vào Thái Bình Dương. Nhưng sau chiến thắng oanh liệt của Nimitz - Spruance, ông ta có thể dùng cái "bộ óc rậm rạp" của mình để lợi dụng máu của kẻ khác nhằm giành lấy quyền thống trị toàn thế giới. Thực tế, đây chính là việc bằng mọi giá phải bắt Liên Xô tiếp tục chiến đấu.
Kế hoạch cơ bản để Franklin Roosevelt thắng trong Thế chiến II chính là dùng đại quân Nga hung hãn, đông đảo tấn công nước Đức từ phía sau. Mọi thứ khác đều là thứ yếu. Ông ta lạnh lùng và kiên quyết nhắm vào cơ hội thuận lợi nhất này. Về mặt quân sự, đây là một kế hoạch tuyệt vời rõ ràng như ban ngày; đáng buồn thay, kế hoạch này lại hiệu quả như thần.
Điều này giải thích tại sao việc phân bổ vật tư tác chiến của Mỹ lại tàn nhẫn đến thế. Ông ta nhẫn tâm cắt giảm của quân đội Thái Bình Dương, khiến họ gần như không trụ nổi trong các trận chiến sinh tử tại Guadalcanal, trong khi lại cung cấp lượng lớn vật tư thông qua Vịnh Ba Tư và tuyến đường phía Bắc cho những người Nga vô ơn, tham lam vô độ. Ông ta còn gửi tiếp tế đầy đủ cho người Anh ở Ai Cập thông qua Mũi Hảo Vọng và Biển Đỏ, trong khi đại quân Rommel đang ở trong tình thế khốn cùng lại bị Hitler bỏ mặc đến mức cạn kiệt lương thực và đạn dược. Như vậy, Roosevelt có thể nắm chắc phần thắng, khi quân đội chưa từng trải trận mạc của ông ta đổ bộ vào Bắc Phi thuộc Pháp với sự kháng cự không đáng kể của chính quyền Vichy, thì quân đoàn châu Phi thiện chiến của chúng ta đang ở cách đó hai ngàn dặm tại El Alamein sẽ rơi vào tình thế bất lợi, trận tuyến rối loạn.
Mưu mẹo của Roosevelt: Ông còn khéo léo đẩy trách nhiệm vi phạm cam kết không mở mặt trận thứ hai tại Pháp cho người Anh. Ông để mặc cho cuộc "tranh cãi bằng văn bản xuyên Đại Tây Dương" kéo dài, cho đến khi Marshall báo cáo từ London rằng tham mưu hai nước bất đồng, rơi vào thế bế tắc. Đô đốc Ernest King vốn luôn ủng hộ hướng về Thái Bình Dương; Marshall đang bực bội vì thất bại, vốn là một người cứng nhắc, độc đoán y hệt George Washington, cũng đề nghị với Tổng thống rằng cách duy nhất để đối phó với sự ngoan cố của người Anh là chuyển hướng toàn diện sang Thái Bình Dương.
Đây chính là thời điểm Roosevelt đã tính toán từ trước. Ông giữ vững phong thái ung dung, thông qua nhân vật thân tín Harry Hopkins thông báo với Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân rằng "thu dọn bát đĩa rồi bỏ đi" là không đúng. Roosevelt thích nói vài câu chuyện đời thường để che đậy những tính toán sâu xa của mình. Các đồng minh phương Tây dù sao cũng phải tìm một nơi để giao chiến với người Đức trong năm 1942, để thể hiện sự giữ lời với người Nga. Vì người Anh quả thực quá thận trọng, hơn nữa đã chiến đấu lâu ngày, sức cùng lực kiệt, thì tại sao ông không vui vẻ thuận theo, chấp nhận một đề xuất của họ: Bắc Phi thuộc Pháp dưới mắt ông là hoàn toàn thích hợp.
Marshall cảnh báo rằng mở một mặt trận Địa Trung Hải đồng nghĩa với việc hủy bỏ cuộc tấn công vượt eo biển năm 1943; tuy nhiên ông vẫn làm tròn trách nhiệm của một quân nhân, tuân theo quyết sách của Roosevelt. Cho nên bề ngoài "Chiến dịch Ngọn đuốc" là một sự nhượng bộ của Roosevelt đối với người Anh, nhưng thực tế lại là điều trúng ý ông ta.
Chú thích của dịch giả tiếng Anh: Tướng von Roon ở đây tự cho mình là người thấu hiểu tâm can người khác. Theo những gì tôi tận mắt chứng kiến - đôi khi là ở ngay bên cạnh - ông Roosevelt là một người thạo việc, giỏi giải quyết vấn đề, ông dựa vào lẽ thường, cũng như dựa vào hiểu biết sâu sắc về tình hình lịch sử và các hạn chế hậu cần để giải quyết các vấn đề hàng ngày. Ông cũng có đủ sự tự biết mình và biết người, bất cứ việc gì cần tính toán lâu dài, ông đều hoàn toàn tin tưởng những người có tầm nhìn xa trông rộng như Marshall và King, trong những vấn đề loại này họ quả thực rất lão luyện.
Churchill gánh lấy trách nhiệm thông báo tin xấu này cho Stalin, bởi Roosevelt đã làm bộ làm tịch "khuất phục" ông ta, sau đó mới đưa quân đội Mỹ vào một hành động chắc thắng. Bắc Phi thuộc Pháp là nơi tiếp xúc ít tốn sức nhất. Lực lượng xâm lược không chạm trán một quân nhân Đức nào. Nó cũng không nằm trong tầm bay của máy bay Đức. Điều ông ta phải lo lắng chỉ là "danh dự" của nước Pháp (điểm này đã không còn là vấn đề nhờ giao dịch của ông với kẻ thỏa hiệp số một là Darlan), thời tiết hoặc thủy triều bất thường có thể làm chết đuối vài binh sĩ Mỹ, hoặc làm ướt đôi chân của họ khi họ lội nước lên bờ, khiến họ mắc bệnh viêm phổi. Trang bị hậu cần của hạm đội vô địch này quả thực khiến người ta phải kinh ngạc. Sản xuất và tổ chức quy mô lớn đã, và vẫn là, sở trường của nước Mỹ.
Stalin ở Moscow nổi trận lôi đình với Churchill; nhưng tất nhiên ông ta không thực sự nổi giận. Đây thuần túy là một màn diễn chính trị. Stalin từ trước đến nay luôn tỏ ra sẵn sàng tuân lệnh Roosevelt; có lẽ vì bản thân là kẻ đồ tể số một thế giới, nên ông ta cũng cam tâm cúi đầu trước vị đại ông chủ chính trị gia giỏi sai khiến người khác thay mình thực hiện hành vi giết chóc này.
Trong hồi ký của Churchill có một đoạn văn hấp dẫn, tường thuật chi tiết trong cuộc hội đàm kéo dài tại Điện Kremlin, Stalin đã thô lỗ vô lễ với ông như thế nào, sau đó lại mời ông vào tư dinh, bày rượu vang và vodka, mời cả Molotov đến làm khách mời để người ta trêu chọc chế giễu, vui vẻ thưởng thức bữa ăn nhẹ lúc nửa đêm với món heo sữa quay nguyên con; Churchill vì đau đầu như búa bổ nên đã từ chối món ngon này. Bức tranh này đã được lưu truyền - kẻ Bolshevik số một ngon lành ăn thịt một con heo, bồi tiếp ông ta là vị đế quốc chủ nghĩa già nua đang mệt mỏi, buồn nôn.
Người Anh lúc đó đã ngăn cản kế hoạch đổ bộ vào Pháp, đây là một nước đi khôn ngoan. Trận Dieppe vào tháng 8, phần lớn quân đội xâm lược Canada không chết trong tay chúng ta thì cũng làm tù binh, điểm này có thể dùng làm bằng chứng. Nếu vào năm 1942 hoặc thậm chí là năm 1943 mà cố gắng đổ bộ vào Pháp, liên quân Anh - Mỹ, đặc biệt là những binh sĩ Mỹ mới vào nghề, sẽ được đón tiếp nồng hậu đến mức nào. Nhưng trong trận đổ bộ Bắc Phi, họ lại giống hệt như những gì Roosevelt đã tính toán, nhẹ nhàng vui vẻ như đi dự tiệc trà; sự thật đúng là như vậy, cho đến khi Rommel sau trận El Alamein dẫn quân vượt sa mạc, lúc đó mới dạy cho họ nếm thử hương vị cay nồng thực sự của chiến tranh lần đầu tiên.
Chú thích của dịch giả tiếng Anh: Von Roon cố tình hạ thấp một cuộc tấn công vượt đại dương vốn vô song về quy mô, khó khăn cũng như thành tựu đạt được trong lịch sử. Nếu nói cuộc tấn công này có vẻ dễ dàng, đó là vì nó được lên kế hoạch chu đáo, thực hiện hoàn hảo. Nếu không, nó không chừng đã là một thất bại thảm hại như cuộc đổ bộ Gallipoli, mà quy mô thất bại thì lớn đến mức không thể so sánh được.
