Vấn đề này thực chất rất thú vị. Sau khi sự cố xảy ra, nhóm kỹ sư tại phòng thí nghiệm động cơ đẩy của Cục Hàng không Vũ trụ đã dành rất nhiều thời gian để thực hiện các thí nghiệm lặp lại trên hệ thống mô phỏng giống hệt với hệ thống của tàu thăm dò "Pathfinder" trên Hỏa tinh.
Họ đã thử nghiệm suốt một tuần nhưng không thể tái hiện lại tình huống đó. Cho đến khi tất cả các kỹ sư đều tin rằng lỗi này sẽ không lặp lại nữa, thì trong một lần khởi động lại, sự cố bất ngờ xuất hiện. Sau khi phân tích kỹ lưỡng, nguyên nhân cuối cùng đã được tìm ra: đó là hiện tượng đảo ngược mức độ ưu tiên (priority inversion).
Hiện tượng này không mang tính cố định mà xảy ra một cách ngẫu nhiên.
Lý do Lâm Bằng gửi tin nhắn cho Tổng công trình sư Đường là vì cậu đã nắm rõ bản chất vấn đề. Ngay cả trong hệ thống điều khiển bay của dòng tiêm kích tấn công F-35 danh tiếng cũng từng gặp phải lỗi này. Tất nhiên, đó là chuyện của tương lai, còn ở thời điểm hiện tại, hệ thống điều khiển bay của F-35 vẫn chưa bộc lộ vấn đề đó.
Hệ thống điều khiển bay của tiêm kích F-35 là hệ thống phần mềm phức tạp và đồ sộ nhất trong tất cả các loại chiến đấu cơ trên thế giới. Điều này khiến việc kiểm thử toàn diện trở thành một nhiệm vụ bất khả thi, làm cho độ tin cậy của hệ thống trở nên khó đoán định.
Mã nguồn phần mềm trên tiêm kích F-35 lên tới 8 triệu dòng, nhiều gấp bốn lần so với chiến đấu cơ F-22 Raptor, tất nhiên là vượt xa số lượng mã nguồn trên tiêm kích J-7A.
Dĩ nhiên, tiêm kích F-35 sử dụng hệ thống điều khiển bay fly-by-wire hoàn toàn, cấu trúc phần mềm của nó cũng thuộc hàng tiên tiến nhất, điểm này thì J-7A không thể nào so sánh được.
Chính vì vậy, phiên bản phần mềm hoàn chỉnh đầu tiên của F-35 mãi đến năm 2018 mới phát triển xong. Đến tận năm 2015, nó mới bắt đầu có năng lực tác chiến sơ khai, tất cả đều do những rắc rối từ phần mềm.
Đại diện quân đội thấy không còn ai phát biểu ý kiến, liền lên tiếng: "Các vị lãnh đạo và chuyên gia, chẳng lẽ cuộc họp phân tích sự cố hôm nay lại không thể đưa ra kết quả cuối cùng sao? Mọi người hãy suy nghĩ kỹ hơn, cùng nhau đóng góp ý kiến. Chiến đấu cơ J-7A là dự án trọng điểm của quốc gia, không thể để chậm trễ được!"
Đường Chiếm Văn đứng dậy, dõng dạc nói: "Để tôi nói thêm vài câu! Tôi vẫn cho rằng rất có thể mã nguồn phần mềm hệ thống điều khiển bay của chúng ta đang tồn tại những lỗi hoặc khuyết tật khó phát hiện. Mọi người còn nhớ sự kiện tàu thăm dò Hỏa tinh của Mỹ chứ? Tôi tự hỏi liệu sự cố bay thử lần này của chúng ta có điểm gì tương đồng với hiện tượng đảo ngược mức độ ưu tiên trên tàu thăm dò đó hay không?"
Các chuyên gia vừa nghe Đường Chiếm Văn nói xong, ai nấy đều vô cùng kinh ngạc, vẻ mặt bừng tỉnh đại ngộ, họ bắt đầu xì xào bàn tán với nhau.
Đường Chiếm Văn tiếp tục: "Phần mềm điều khiển bay là bộ phận quan trọng cấu thành nên hệ thống điều khiển bay. Nó phải thực hiện hàng loạt chức năng như tính toán luật điều khiển, chuyển đổi chế độ làm việc, tự kiểm tra hệ thống, theo dõi lỗi, điều chỉnh tham số... Khi phát triển phần mềm điều khiển bay, chúng ta đã chia nó thành nhiều khối chức năng dựa trên cấu trúc tổng thể để phát triển riêng biệt. Luật điều khiển do tôi hoàn thiện, bao gồm kiểm soát đường bay lên xuống, đường bay dọc, lực đẩy động cơ, các phần còn lại do Viện 618 phụ trách. Mọi người cũng biết, việc phát triển phần mềm không lỗi là cực kỳ khó khăn, cần phải thực hiện lượng lớn các bài kiểm thử phần mềm, mà dự án của chúng ta lại không có điều kiện đó, chúng ta còn thiếu các thiết bị quan trọng như giàn thử nghiệm 'chim sắt' (iron bird)."
"Các dạng lỗi của phần mềm điều khiển bay sẽ gây ảnh hưởng lớn đến việc kiểm soát tư thế máy bay, chẳng hạn như tín hiệu điều khiển bị sai lệch, bị trễ hoặc bị nhiễu. Điều này sẽ khiến các thiết bị chấp hành thực hiện sai thao tác, từ đó ảnh hưởng ngược lại đến các cấp điều khiển tư thế máy bay phía trên. Tôi nghĩ liệu có khả năng trong các khối chức năng của phần mềm điều khiển bay, một hoặc nhiều dòng mã nguồn đang tồn tại tính ngẫu nhiên nào đó, bị các yếu tố bên ngoài tác động dẫn đến lỗi hay không? Thu hẹp phạm vi vào điểm này, tôi tin rằng chúng ta có thể tìm ra nguyên nhân!" Đường Chiếm Văn cũng rất hy vọng nguyên nhân thực sự nằm ở đó, nếu không thì thật sự là mất mặt quá lớn.
Tất cả những điều này đều dựa trên sự tin tưởng của Tổng công trình sư Đường dành cho Lâm Bằng. Bởi vì trước đó, những biểu hiện của Lâm Bằng đều khiến ông vô cùng kinh ngạc, cậu thực sự là một thiên tài. Ông cũng hy vọng lần này Lâm Bằng đã đoán đúng!
Nếu không tìm ra nguyên nhân thì sẽ rất phiền phức. Tiến độ bay thử sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khi đó áp lực đè lên vai ông - một Tổng công trình sư - sẽ càng lớn hơn.
Lúc này, Cao Minh từ Viện 618 cũng đứng dậy nói: "Được, nếu Tổng công trình sư Đường đã đề xuất như vậy, chúng tôi sẽ dùng phần mềm FMEA để phân tích các dạng lỗi và ảnh hưởng của các khối chức năng mã nguồn, đồng thời kiểm tra từng dòng mã nguồn một. Nếu không tìm ra nguyên nhân, chúng tôi sẽ tiếp tục phân tích các khối chức năng khác. Nếu thực sự là vấn đề của chúng tôi, chúng tôi sẽ không trốn tránh, trách nhiệm đến đâu chúng tôi xin gánh vác đến đó!"
Nhìn thấy kết quả này, Lâm Bằng cũng an tâm hơn, bởi vì cậu biết vấn đề thực sự nằm ở đó! Có một đoạn mã nguồn phần mềm quả thực tồn tại sai sót, đương nhiên, đó vẫn là loại lỗi phát sinh do chịu ảnh hưởng từ các điều kiện ngoại cảnh nhất định dẫn đến trục trặc trong quá trình vận hành.
Việc lỗi này có bị phát hiện hay không, còn phải xem các chuyên gia điều khiển bay tại Viện 618, à không, là Viện 1, họ chắc chắn sẽ tìm ra nó. Lâm Bằng tin tưởng vào năng lực của họ.
Thực ra mà nói, lỗi phần mềm này cũng không thể hoàn toàn đổ lỗi cho Viện 618, bởi vì sai sót trong quá trình biên soạn mã nguồn là chuyện rất bình thường. Đặc biệt là những lỗi ẩn, nếu không trải qua hàng loạt thử nghiệm phần mềm chuyên sâu thì rất khó phát hiện. Nguyên nhân cốt lõi vẫn là do khi phát triển bộ phần mềm điều khiển bay này, chúng ta thiếu các thiết bị tiên tiến như giàn thử nghiệm Iron Bird, hơn nữa đây lại là hệ thống điều khiển bay hỗn hợp số - tương tự, xét về mặt kỹ thuật thì khá lạc hậu. Nếu là hệ thống điều khiển bay kỹ thuật số toàn phần thì tình hình đã khả quan hơn nhiều.
Hội nghị kết thúc, Tổng sư Đường Chiếm Văn kéo Lâm Bằng sang một bên, nhỏ giọng hỏi: "Tiểu Lâm, cậu nói cho tôi biết, làm sao cậu biết vấn đề nằm ở đó? Cậu chắc chắn chứ?"
Lâm Bằng thấy xung quanh không có ai, liền hạ thấp giọng: "Tổng sư Đường, cháu chỉ là đột nhiên nhớ đến sự kiện tàu thăm dò Sao Hỏa, tình huống rất tương đồng với sự cố bay thử lần này của chúng ta. Nếu vấn đề không nằm ở đó, thì chỉ có thể coi đây là một sự kiện UFO. Chỉ có lỗi trong biên soạn phần mềm là khó bị phát hiện nhất, vì vậy cháu cảm thấy đây là khả năng cao nhất. Tiếp theo, còn phải chờ kết quả phân tích!"
Tổng sư Đường cười ha hả: "Được, nói rất đúng, tôi cảm giác hướng này là chính xác! Tiến hành FMEA đối với các mô-đun chức năng và mã nguồn của phần mềm điều khiển bay. Khi bộ phần mềm này mới phát triển, chúng ta chưa thể triển khai FMEA hệ thống một cách bài bản, nhưng hiện tại phần mềm đã có rất nhiều dữ liệu từ các chuyến bay thử nghiệm, chắc chắn có thể tìm ra đoạn mã gây hại đó!"
Lâm Bằng gật đầu: "Nếu thực sự tìm ra được thì tốt quá! Như vậy sự cố bay lần này ngược lại trở thành một chuyện tốt. Bởi vì nếu cứ để nguyên tai họa ngầm này mà đưa tiêm oanh-7A vào hoàn thiện bay thử, rồi cuối cùng đưa vào biên chế hàng loạt, sau đó mới xảy ra sự cố nghiêm trọng thì hậu quả sẽ khôn lường!"
Đường Chiếm Văn thở dài: "Đúng vậy, cho nên những người làm thiết kế máy bay như chúng ta, nhất định phải giữ vững thái độ khoa học, dùng tinh thần của người thợ thủ công để chế tạo ra những chiếc máy bay tốt hơn và đáng tin cậy hơn!"