Thời gian trôi qua thật nhanh, bước sang tháng 12, Viện nghiên cứu số 1 lại truyền đến tin vui: Lễ khởi công dự án máy bay phản lực thương mại khu vực ARJ21 sẽ được tổ chức tại Công ty Máy bay Thương mại.
Lần này, Lâm Bằng tiếp tục được Tổng công trình sư Đường dẫn theo. Tất nhiên, đây cũng là ý định từ phía lãnh đạo viện, dường như Lâm Bằng hiện đã trở thành đối tượng trọng điểm cần bồi dưỡng của Viện số 1, thông tin này từ lâu đã lan truyền khắp nơi.
Đương nhiên, mọi người đều hiểu rõ Lâm Bằng quả thực là một thiên tài. Ngay cả cửa hút khí DSI mà nhiều chuyên gia không dám đụng đến, cũng không thể giải quyết, cậu ấy lại dám đứng ra đảm nhận, hơn nữa hiện tại sắp sửa thành công. Một chiếc tiêm kích J-7A sắp được cải tạo thành máy bay thử nghiệm DSI để tiến hành bay thử.
Dĩ nhiên, việc đó còn phải đợi đến năm sau, nhưng dù thế nào đi nữa, kết quả thử nghiệm trong ống thông gió đã chứng minh nhóm của Lâm Bằng thiết kế cửa hút khí DSI là hoàn toàn thành công.
Một khi bay thử thành công, J-7A sẽ lột xác hoàn toàn, rất có khả năng vượt mặt người Mỹ để trở thành chiến đấu cơ đầu tiên trên thế giới được trang bị cửa hút khí DSI đi vào phục vụ.
Ý nghĩa của điều này to lớn đến mức nào, ai ở Viện số 1 từ trên xuống dưới đều hiểu rõ.
Vì vậy, việc Lâm Bằng theo chân lãnh đạo viện đến Thượng Hải tham dự lễ khởi công dự án máy bay thương mại ARJ21 cũng là điều hết sức bình thường.
Lễ khởi công máy bay ARJ21 lần này sẽ được tổ chức ngay bên trong phân xưởng của Nhà máy Chế tạo Máy bay Thượng Hải, nơi trong tương lai sẽ đảm nhận khâu lắp ráp tổng thể cho dòng máy bay này.
Do đó, vào ngày diễn ra lễ khởi công, toàn bộ khuôn viên nhà máy đều được trang hoàng lộng lẫy, không khí vô cùng náo nhiệt.
Phải biết rằng, Nhà máy Chế tạo Máy bay Thượng Hải năm xưa từng gây chấn động một thời, họ đã từng chế tạo chiếc máy bay vận tải cỡ lớn đầu tiên của Trung Quốc - chiếc Y-10.
Chiếc nguyên mẫu Y-10 đó hiện vẫn còn đang nằm trong nhà xưởng của Nhà máy Chế tạo Máy bay Thượng Hải!
Sau bao nhiêu năm trôi qua, nhà máy cuối cùng cũng đón nhận bước phát triển mới, tại đây sẽ chế tạo dòng máy bay phản lực thương mại khu vực đầu tiên của Trung Quốc.
Mặc dù ARJ21 nhỏ hơn đáng kể so với Y-10 năm xưa, nhưng nó lại chính là tác phẩm khởi đầu thực sự cho ngành công nghiệp máy bay thương mại của Trung Quốc.
Trên chuyến bay đến Thượng Hải, Lâm Bằng và Tổng công trình sư Đường Chiếm Văn đã trò chuyện về chiếc Y-10 năm nào.
Tổng công trình sư Đường cảm khái nói: "Chiếc Y-10 năm đó thật sự rất đáng tiếc. Nếu có thể kiên trì hoàn thành bay thử và đưa vào sản xuất hàng loạt, có lẽ chiếc máy bay chúng ta đang ngồi hiện tại chính là dòng Y-10 do quốc gia mình tự thiết kế và chế tạo."
Lâm Bằng gật đầu: "Đúng vậy, cháu nhớ khi còn là sinh viên năm 3 tại Đại học Tây Bắc, có một vị chuyên gia lão thành từng tham gia nghiên cứu chế tạo Y-10 đã đến giảng bài, kể lại câu chuyện thiết kế năm xưa. Ông nói rằng thời điểm đó là chế tạo máy bay cỡ lớn trong điều kiện cực kỳ khó khăn, những năm tháng đầy nhiệt huyết đó khiến ông mãi không thể nào quên!"
Lâm Bằng cũng tâm sự: "Khi dự án Y-10 đối mặt với nguy cơ bị hủy bỏ, chiếc nguyên mẫu thứ ba đã chuẩn bị lắp ráp tổng thể. Nhà máy Thượng Hải đã dùng nguồn kinh phí eo hẹp để thực hiện thử nghiệm tĩnh cho chiếc nguyên mẫu đầu tiên, chiếc thứ hai dùng để bay thử. Lúc đó, toàn bộ nhà máy có hơn 7.000 nhân sự, nhưng vì sinh kế, họ buộc phải sản xuất thêm các mặt hàng dân dụng để duy trì cuộc sống. Thật sự không hề dễ dàng!"
Đường Chiếm Văn tiếp lời: "Không sai, tôi cũng từng nghe nói năm đó Nhà máy Thượng Hải đã tổ chức hàng trăm nhóm kỹ thuật, lần lượt chinh phục các công nghệ then chốt như: đinh tán Huck, đinh tán hoàn tào, đinh tán rút, bu lông cường độ cao, đầu nối ống áp suất siêu cao, tấm vách ngăn cánh bằng hợp kim Magie đúc lớn, bình nhiên liệu tích hợp chứa 50 tấn dầu hỏa hàng không, uốn ống đường kính lớn vách siêu mỏng bằng thép không gỉ, gia công cơ khí và xử lý nhiệt cho các thanh dầm siêu dài, xử lý bề mặt, rèn các chi tiết lớn, rèn càng đáp, hàn, kiểm tra vết nứt, lắp ráp tổng thể và thử nghiệm... Trong điều kiện gian nan như vậy, quả thực rất đáng khâm phục!"
Đường Chiếm Văn nói tiếp: "Tiền bối của chúng ta, Phó tổng công trình sư Trình lão của dự án Y-10, sau này mỗi khi nhắc đến việc dự án bị hủy bỏ đều vô cùng bi phẫn. Nhưng nghĩ lại, Trình lão tham gia thiết kế trong điều kiện gian khổ như thế quả thật quá phi thường. Những năm 70, mùa hè Thượng Hải oi bức cực độ, không có quạt, càng không có điều hòa, các chuyên gia trong đội thiết kế phải vô cùng cẩn trọng vì sợ mồ hôi rơi xuống bản vẽ. Nhắc đến thiết kế kỹ thuật số, ngay từ thời đó Trình lão và các cộng sự đã ứng dụng vào thiết kế Y-10. Họ tự biên soạn các chương trình giải quyết vấn đề thiết kế, đóng vai trò quan trọng trong quá trình nghiên cứu. Những cuốn sách lý thuyết về phần mềm thiết kế máy bay do Trình lão biên soạn, đến nay vẫn có thể tìm thấy trong giáo trình đại học."
Trong lòng Lâm Bằng dâng lên sự ngưỡng mộ sâu sắc đối với thế hệ kỹ sư thiết kế máy bay và những người làm hàng không đi trước. Anh không khỏi cảm thán: "Thật sự bội phục các bậc tiền bối, ngay từ thập niên 80 đã đưa được một chiếc máy bay lớn như Y-10 bay lên bầu trời Tổ quốc. Hiện tại, dù chúng ta đã thiết kế được dòng máy bay phản lực khu vực ARJ21, nhưng so với Y-10 thì nó vẫn chỉ là một chú nhóc!"
Đường Chiếm Văn gật đầu đồng tình: "Đúng vậy, thời điểm Y-10 thực hiện chuyến bay đầu tiên, tôi vẫn còn đang học tại Đại học Bách khoa Tây Bắc. Tôi nghe họ kể lại, lúc đó toàn bộ sân bay chật kín người, ai nấy đều tự hào đến rơi lệ. Y-10 hoàn toàn là thành quả tự chủ thiết kế của đội ngũ kỹ sư hàng không nước ta. Có người nói nó là bản sao của Boeing 707, nhưng ngay cả phó tổng giám đốc của Boeing sau khi khảo sát Y-10 cũng phải thừa nhận rằng, đây là sản phẩm do chính người Trung Quốc thiết kế hoàn toàn."
Lâm Bằng tiếp lời: "Tôi nghĩ Y-10 có thể có những điểm tham khảo từ Boeing 707, nhưng tuyệt đối không phải là sao chép. Nếu việc sao chép dễ dàng đến thế, thì hiện tại chúng ta đã có thể sao chép cả Boeing 777 rồi! Nghĩ lại đoạn lịch sử đó thật khiến người ta thổn thức. Ngành công nghiệp hàng không của một quốc gia muốn lớn mạnh không thể tách rời sự phát triển kinh tế và sức mạnh tổng hợp của cả nước. Nếu không có những nền tảng đó, dù có hoàn thành bay thử và định hình sản phẩm, cũng chưa chắc có khách hàng đặt mua, giống như tình cảnh của xe hơi nội địa chúng ta vậy, thật đáng suy ngẫm!"
Đường Chiếm Văn thở dài: "Đúng vậy, những năm đó có không ít dự án phải dừng lại. Có những dự án do chúng ta thiếu kinh nghiệm, phát triển quá mù quáng; có những dự án do kỹ thuật chưa đạt yêu cầu, hoặc thiếu hụt kinh phí khi quốc gia thực hiện điều chỉnh. Tóm lại, lịch sử đã qua, chúng ta phải hướng tới tương lai. Máy bay phản lực khu vực ARJ21 chính là một khởi đầu tốt đẹp! Hy vọng dự án máy bay cỡ lớn của chúng ta có thể sớm ngày cất cánh."
Lâm Bằng hiểu rõ Tổng công trình sư Đường cũng luôn canh cánh nỗi niềm với dự án máy bay cỡ lớn. Sau này, ông trở thành Tổng công trình sư của dòng máy bay vận tải cỡ lớn nội địa, thậm chí còn đảm nhận vị trí Tổng công trình sư cho dự án máy bay ném bom chiến lược nội địa. Đằng sau chuỗi thành tựu đó chính là tấm lòng tận tụy vì sự nghiệp hàng không của ông.
Máy bay vận tải cỡ lớn Y-10 là một cột mốc quan trọng trong lịch sử ngành hàng không Trung Quốc. Mặc dù cuối cùng dự án phải dừng lại, nhưng quãng thời gian đầy nhiệt huyết đó cùng những con người hàng không đáng kính sẽ mãi mãi được ghi danh vào sử sách.
Mọi chuyện đều không có chữ "nếu". Nếu khi đó dự án Y-10 phát triển thành công, liệu ngành hàng không thương mại Trung Quốc hiện nay có thể tạo thế chân vạc cùng Airbus và Boeing hay không? Điều này thực sự rất khó nói.
Phải biết rằng Y-10 là một chiếc máy bay cỡ lớn thực thụ. Ngay cả máy bay C919 sau này cũng không thể so sánh về kích thước, bởi trọng lượng cất cánh tối đa của Y-10 đã vượt ngưỡng 100 tấn, trong khi C919 chỉ rơi vào khoảng 80 tấn. Tất nhiên, sự khác biệt này phần lớn đến từ những tiến bộ kỹ thuật giúp giảm trọng lượng khung thân máy bay.