"Đế quốc La Mã ư?" Lão Miêu cúi đầu lục lọi giữa các ngăn tủ, vừa sắp xếp đồ đạc vừa đáp: "Đế quốc La Mã là một đế quốc cổ điển theo mô hình tập quyền điển hình. Mặc dù thể chế chính trị không ổn định bằng Trung Quốc cổ đại cùng thời, nhưng nó vẫn là quốc gia khổng lồ duy nhất trong lịch sử gần như thống trị toàn bộ châu Âu. Vào thời kỳ cực thịnh, lãnh thổ La Mã rộng lớn đến mức biến Địa Trung Hải thành hồ nội địa. Kể từ sau khi La Mã cổ đại diệt vong cho đến trước khi Trái Đất biến mất, châu Âu chưa từng một lần thống nhất trở lại."

"Đế quốc Tây La Mã diệt vong vào thế kỷ thứ năm sau Công nguyên."

"Đúng vậy, thực tế là La Mã đã phân liệt trên thực tế từ thế kỷ thứ tư. Đế quốc Tây La Mã diệt vong dưới tay người German, người Hung Nô và người Goth trong các cuộc xâm lăng của man tộc, đó là cuộc di cư quy mô lớn đầu tiên trong lịch sử." Lão Miêu đặt những chai lọ trong tủ lên sàn nhà: "Kể từ đó, vinh quang của La Mã cổ đại không còn nữa, châu Âu chìm trong chiến loạn kéo dài suốt một ngàn năm, công dân biến thành nông nô, giáo hội kiểm soát tư tưởng con người, không còn ai bàn luận về triết học và nghệ thuật nữa."

"Đây có được coi là sự thụt lùi không?" Mạch Đông hỏi.

"Là xoắn ốc đi lên." Lão Miêu dừng lại một chút: "Cô Mạch Đông, lịch sử là một đường xoắn ốc đi lên. Đôi khi con người sẽ đi đường vòng, nhưng sẽ không đi sai mãi. Trong kỹ thuật, cái này gọi là điều khiển phản hồi âm."

"Chẳng phải thời Trung Cổ là thời kỳ tăm tối sao?" Giọng Đường Dược vang lên trong kênh liên lạc: "Giáo hội thù địch với tất cả những người phản đối thần học, tòa án dị giáo tuyên bố họ là kẻ dị giáo rồi đẩy lên giàn hỏa thiêu, đúng không? Tôi nhớ trong sách giáo khoa tiểu học có nhắc đến Bruno và Copernicus."

"Vậy cậu nên học cách nhìn nhận vấn đề thoát khỏi khuôn khổ sách giáo khoa tiểu học đi."

"Dù sao thì đám thần côn đó tiếng tăm cũng chẳng tốt đẹp gì." Đường Dược lầm bầm: "Là một người Trung Quốc học tập chủ nghĩa duy vật, tôi bẩm sinh đã có kỹ năng kháng cự tôn giáo rồi."

"Sách giáo khoa thời cậu đi học đã tạo cho cậu một ấn tượng rằng thần học và khoa học đối lập, thù địch lẫn nhau, quan điểm này rất phiến diện." Lão Miêu giải thích: "Giáo hội phần lớn thời gian không hề thù địch với khoa học, ngược lại, rất nhiều người trong giáo hội tinh thông toán học và thiên văn học. Nhà vật lý vĩ đại và nổi tiếng nhất thế giới là Isaac Newton, bản thân ông ấy cũng là một nhà thần học. Newton chỉ dành hai mươi năm nghiên cứu toán học, nhưng ông dành cả đời để nghiên cứu thần học, ông tin tưởng tuyệt đối vào sự tồn tại của Chúa."

"Ở thời đại đó, rất ít học giả có thể tách rời khỏi tôn giáo, vì trường học họ theo học đều do giáo hội thành lập." Lão Miêu nói tiếp: "Ngay cả trong thời Trung Cổ, khi châu Âu chiến tranh liên miên, dịch bệnh hoành hành, trình độ học vấn của dân thường cực thấp, thì các tổ chức tôn giáo trên thực tế đã gánh vác trách nhiệm truyền bá và duy trì văn hóa... mặc dù họ chỉ dạy cậu xem trên một mũi kim có thể chứa bao nhiêu thiên thần nhảy múa."

"Dạy thứ đó thì có tác dụng gì?"

"Trong thời kỳ Trung Cổ cho đến tận cận đại ở châu Âu, làm gì có chiến lược chấn hưng đất nước bằng khoa học kỹ thuật hay lý luận phát triển là đạo lý cứng rắn đâu." Lão Miêu đứng thẳng người dậy: "Triết học và khoa học đều là sở thích tiêu khiển của người giàu. Ngoài việc tính toán góc độ đài phun nước trong vườn cho nhà vua hay suy đoán tầm bắn của đạn pháo, cậu nghĩ toán học và vật lý còn có thể dùng vào việc trồng khoai tây sao?"

"Người châu Âu ngu muội." Đường Dược lắc đầu.

"Người châu Á cùng thời đang vùi đầu đọc sách, thi cử khoa cử, đến cuối thời nhà Thanh, Lão Phật Gia còn chơi trò ngựa kéo tàu hỏa, xét trên phương diện văn tự mà nói, bà ta chính là người theo chủ nghĩa Marx-Lenin sớm nhất Trung Quốc đấy." Lão Miêu thản nhiên nói: "Thì tốt hơn được bao nhiêu đâu?"

Đường Dược kéo tấm pin năng lượng mặt trời từ trong gara ra, chiếc "Chó hoang sao Hỏa" đang đỗ ở đó để sạc điện.

Lần trước Lão Miêu lái chiếc "Chó hoang sao Hỏa" đi tìm tàu Chelomei, không may rơi xuống hố sâu, chiếc xe thám hiểm bị hư hại nghiêm trọng, toàn bộ phần đầu xe biến dạng, kính vỡ nát hoàn toàn. Hiện tại chiếc "Chó hoang sao Hỏa" trông giống như một chiếc xe mui trần, khoang lái phía trước chỉ còn lại khung đa giác, ngồi lên tầm nhìn cực tốt nhưng gió lùa tứ phía.

Mỗi ngày Mạch Đông đều thảo luận về nhân văn và lịch sử với Lão Miêu, một người một mèo từ Macedonia kéo sang La Mã cổ đại rồi đến Carthage. Đường Dược rất khó chen lời vào, dù sao trình độ lịch sử của cậu quá tệ, chỉ có thể đứng bên cạnh vỗ tay cổ vũ.

Có Lão Miêu ở đây, việc ghi chép lịch sử đại khái cũng không phải là chuyện quá khó khăn.

Chỉ là một khi ngòi bút đi sâu vào chi tiết, có rất nhiều vấn đề ngay cả Lão Miêu cũng không thể giải đáp. Hàng loạt vụ án lịch sử đến nay vẫn chưa có lời giải, Lão Miêu không phải nhà sử học, nó chỉ có thể vận chuyển lại kết quả nghiên cứu của người đi trước.

Muốn làm khó Lão Miêu cũng rất dễ, Đường Dược thường xuyên hỏi những câu như:

"Chu Doãn Văn rốt cuộc có bị thiêu chết hay không?"

"Chuyện tiếng rìu trong bóng nến rốt cuộc là thế nào?"

"Nếu nông dân không khởi nghĩa, nhà Thanh còn có thể nhập quan không?"

Lão Miêu liền nghẹn họng.

Hàng chục vạn chữ bản thảo được Lão Miêu chuyển đổi thành mã kỹ thuật số, sau đó truyền đi qua ăng-ten của trạm không gian. Khả năng mang thông tin của kỹ thuật số thấp hơn nhiều so với văn bản, nên thời gian truyền phát rất lâu.

Về phần hệ thống tự giải mã, đây là một cách giải mã tương tự như sách mật mã, giống như phiến đá Rosetta. Người nhận được thông tin có thể dựa vào nó để khôi phục mã thành văn bản gốc. Khi truyền phát thông tin, máy tính sẽ tích hợp hệ thống tự giải mã vào nội dung bài viết. Lúc thiết kế hệ thống tự giải mã, Lão Miêu từng cân nhắc giữa tiếng Trung và tiếng Anh. Xét thấy kho ký tự tiếng Trung quá đồ sộ, hơn nữa cấu trúc chữ khối không đồng nhất, khó tách rời, muốn hiện thực hóa việc chuyển đổi tự do giữa kỹ thuật số và chữ Hán, chỉ dựa vào một hệ thống tự giải mã đơn giản là quá khó, nên cuối cùng Lão Miêu đã sử dụng bảng chữ cái tiếng Anh.

Nói cách khác, sinh vật trí tuệ nhận được tín hiệu có thể khôi phục chúng thành tiếng Anh.

Sau khi Trái Đất biến mất, loại ngôn ngữ cuối cùng được lưu truyền ra ngoài rốt cuộc vẫn là tiếng Anh.

Tuy nhiên, các tệp tin trong ổ cứng trên sao Hỏa đều là tiếng Trung, Đường Dược và Mạch Đông đã dùng chữ Hán để viết bia mộ cho nền văn minh nhân loại.

---❊ ❖ ❊---

"Cô Mạch Đông, hai ngày tới cô có thể dành chút thời gian không?"

Vào buổi trưa, Đường Dược và Lão Miêu đều đang nghỉ ngơi trong trạm Côn Lôn. Đường Dược đang ăn cơm, như thường lệ là bánh quy nén kẹp đường, cà chua ngâm muối kèm theo một cốc nước lọc. Mạch Đông cũng đang ăn, cô còn một mẩu bánh mì.

"Hửm? Dành thời gian ra ngoài? Cần bao lâu?"

"Ít nhất cần bốn tiếng." Lão Miêu đáp: "Chúng ta cần cô thực hiện tác nghiệp ngoài không gian, kiểm tra gạch cách nhiệt đã được nâng cấp trên tàu Eagle."

Lão Miêu đã chấp nhận đề nghị của Đường Dược. Tàu Eagle là phương tiện duy nhất có khả năng đi vào bầu khí quyển mà không bị tan rã, trong tình cảnh tuyệt vọng này, nó là hy vọng duy nhất. Nhưng tàu đổ bộ phải đảm bảo gạch cách nhiệt không xảy ra vấn đề, vì vậy kiểm tra gạch cách nhiệt mặt bụng đã được nâng cấp trên tàu đổ bộ là bước đầu tiên.

Mà việc kiểm tra gạch cách nhiệt không thể thực hiện bên trong khoang, Mạch Đông phải tiến hành tác nghiệp ngoài không gian.

Lão Miêu thực sự bị dồn vào đường cùng rồi, đến cả con tàu đã loại biên cũng dám lấy ra dùng.

"Kiểm tra tàu Eagle?" Mạch Đông sững sờ, ngay sau đó chậm rãi gật đầu: "Tác nghiệp ngoài không gian sao? Được thôi, lúc nào tôi cũng có thời gian. Vừa hay cơ cấu xoay của tấm pin năng lượng S1 trên trạm không gian gặp chút vấn đề nhỏ, quay không được trơn tru lắm, có thể giải quyết cùng lúc luôn."

"Tấm pin năng lượng gặp vấn đề sao?" Đường Dược ngậm miếng bánh quy trong miệng, ngẩng đầu lên, có chút căng thẳng.

"Chỉ là hỏng hóc nhỏ thường gặp thôi, máy tính đã tự kiểm tra rồi, nói là cảm biến bị đứt mạch, thay sợi dây là xong." Mạch Đông cũng đang gặm bánh quy, cô cắn một miếng bánh quy nén, sau đó hút những giọt nước đang lơ lửng trước mặt vào miệng: "Đường dây bị lão hóa bình thường thôi, không cần căng thẳng."

Trạm không gian liên hợp sao Hỏa vận hành bao nhiêu năm nay, vấn đề lớn thì không có, nhưng lỗi nhỏ thì liên miên. Bình thường các phi hành gia vẫn sửa chữa chắp vá, thường xuyên ra ngoài thay thế linh kiện vật liệu này nọ, cũng là nhiệm vụ thường nhật.

"Vậy lát nữa cô đi nghỉ ngơi đi, chú ý bảo toàn thể lực." Lão Miêu chỉ thị: "Mười hai tiếng nữa chúng ta bắt đầu hành động, đến lúc đó tôi sẽ đưa cho cô các bước hành động chi tiết."

Mạch Đông gật đầu.

"Được, tôi hiểu rồi."