Khoảng ba tuần sau khi tôi dự buổi lễ hạ tên bác Saul khỏi sân vận động, bác gọi cho tôi. Giọng bác yếu ớt. Bác nói ngắn gọn:
- Marcus, bác cảm thấy không được khỏe. Cháu đến đây đi.
Tôi hiểu rằng tình hình khá khẩn cấp và đặt vé cho chuyến bay sớm nhất đến Miami.
Tôi đến Coconut Grove vào đầu giờ tối. Florida bị bao trùm trong cái nóng khủng khiếp. Trước ngôi nhà của bác Saul, tôi nhìn thấy cô Faith ngồi trên bậc tam cấp. Tôi tin là cô đang đợi tôi. Theo cách mà cô ôm tôi để chào hỏi, tôi hiểu là có chuyện nghiêm trọng. Tôi vào trong nhà. Tôi thấy bác Saul trong phòng riêng, nằm bẹp trên giường. Nhìn thấy tôi, khuôn mặt bác bừng sáng. Tuy nhiên trông bác yếu và gầy đi nhiều.
- Marcus, - bác nói, - bác rất vui được nhìn thấy cháu.
- Bác Saul, có chuyện gì với bác thế?
Ông bác với tâm trạng bất ổn thời gian vừa rồi, ông bác đã đẩy tôi ra khỏi nhà, thực chất là một ông bác bị bệnh. Đầu xuân, người ta đã phát hiện bác bị ung thư tuyến tụy, nhưng bác không chịu cho tôi biết.
- Bác đã cố gắng điều trị, Markie. Faith đã giúp bác rất nhiều. Mỗi lần cô ấy đến nhà và chúng ta biến mất, là để đi hóa trị.
- Tại sao bác không nói với cháu?
Bác lấy lại thái độ cứng rắn và bật cười thành tiếng.
- Bởi vì bác hiểu cháu, Marcus. Cháu sẽ khiến bác rạc cẳng để đến gặp tất cả các bác sĩ trên cái đất nước này, cháu sẽ hi sinh tất cả để chăm sóc bác nhưng bác đặc biệt không muốn thế. Cháu không phải lãng phí cuộc đời vì bác. Cháu phải sống cuộc đời của cháu.
Tôi ngồi cạnh giường bác. Bác cầm tay tôi.
- Đây là hồi kết, Markie ạ. Bác sẽ không khỏi bệnh. Bác đang sống những ngày tháng cuối cùng và bác muốn sống với cháu.
Tôi ôm bác thật chặt. Cả hai chúng tôi cùng khóc.
Tôi sẽ không bao giờ quên ba tháng chúng tôi sống cùng nhau, từ tháng Chín tới tháng Mười một năm 2011.
Một tuần một lần, tôi đưa bác đến gặp bác sĩ điều trị ung thư ở bệnh viện Mount Sinai, Miami. Chúng tôi không bao giờ nói về căn bệnh của bác. Bác không muốn nói gì về nó. Tôi thường xuyên hỏi:
- Bác thấy thế nào?
Và bác trả lời tôi với dáng vẻ tự tin như trước nay vẫn vậy:
- Không thể tốt hơn.
Có đôi khi tôi gặng hỏi bác sĩ điều trị của bác Saul:
- Thưa bác sĩ, bác tôi còn bao nhiêu thời gian?
- Rất khó nói. Tinh thần bác ấy tương đối tốt. Sự có mặt của anh khiến bác ấy khá hơn nhiều. Các liệu trình điều trị không thể chữa khỏi bệnh nhưng có thể kéo dài thời gian sống một chút.
- Khi nói một chút là bác sĩ tính theo đơn vị ngày, tuần, tháng hay năm?
- Tôi hiểu sự lo lắng của anh, anh Goldman, nhưng tôi không có câu trả lời khá hơn. Có thể là vài tháng.
Tôi thấy bác ngày càng yếu hơn.
Cuối tháng Mười có một vài sự vụ: Một ngày bác nôn ra máu, tôi đưa bác đi cấp cứu ở bệnh viện Mount Sinai, rồi bác phải nằm viện nhiều ngày. Bác xuất viện yếu đi rất nhiều. Đi bộ cũng làm bác mệt. Tôi thuê cho bác một chiếc xe lăn để tôi đưa bác đi dạo ở Coconut Grove. Cảnh tượng ấy không ngừng nhắc tôi nhớ đến Scott trong chiếc xe đẩy. Tôi nói với bác điều ấy và bác cười lăn. Tôi rất thích khi bác cười.
Đầu tháng Mười một, bác gần như không thể rời giường. Khuôn mặt bác xám xịt, hốc hác. Y tá tới nhà ba lần một ngày. Tôi không còn ngủ trong căn phòng dành cho khách nữa. Bác không hề biết nhưng đêm đêm tôi ngủ ngoài hành lang, gần cánh cửa phòng hé mở của bác, để coi sóc bác.
Sự xuống sức về thể lực không ngăn bác nói. Tôi nhớ lại cuộc nói chuyện giữa chúng tôi vào hôm trước ngày bác mất - vào hôm trước lễ Tạ ơn:
- Bao lâu rồi cháu không làm lễ Tạ ơn? - Bác hỏi tôi.
- Từ Thảm kịch.
- Cháu nói về Thảm kịch nào?
Tôi ngạc nhiên bởi câu hỏi của bác.
- Cháu nói về cái chết của Woody và Hillel. - Tôi trả lời.
- Đừng nghĩ về Thảm kịch nữa, Marcus. Không chỉ có một Thảm kịch mà nhiều thảm kịch. Thảm kịch của bác Anita, của các anh họ cháu. Thảm kịch của cuộc đời. Đã có những thảm kịch và sẽ có thêm nhiều cái khác và dù thế nào thì ta vẫn phải sống tiếp. Không thể tránh khỏi các thảm kịch. Thực ra chúng không quá quan trọng. Điều quan trọng là cách chúng ta vượt qua chúng. Cháu sẽ không vượt qua thảm kịch bằng cách không thèm mừng lễ Tạ ơn. Ngược lại, cháu ngày càng lún sâu vào nó. Hãy thôi làm điều đó, Marcus ạ. Cháu có một gia đình, có những người bạn. Bác muốn cháu tiếp tục tổ chức lễ Tạ ơn. Hãy hứa với bác.
- Cháu hứa, bác Saul.
Bác ho, nhấp một chút nước. Bác tiếp tục:
- Bác biết cháu bị ám ảnh bởi câu chuyện gia đình Goldman ở Baltimore và gia đình Goldman ở Montclair. Nhưng cuối câu chuyện, chỉ có một Goldman duy nhất và đó là cháu. Cháu là người chính trực, Marcus ạ. Rất nhiều người trong chúng ta tìm cách để mang ý nghĩa đến cho cuộc sống, nhưng cuộc sống của chúng ta chỉ có ý nghĩa khi chúng ta có khả năng hoàn thành ba nhiệm vụ: yêu, được yêu và biết tha thứ. Phần còn lại chỉ tốn thời gian. Đặc biệt, cháu hãy tiếp tục viết sách. Bởi cháu có lí: Qua cách đó, tất cả đều có thể được chữa lành. Cháu của bác, hãy hứa là cháu sẽ chữa lành cho chúng ta. Chữa lành vết thương cho nhà Goldman ở Baltimore.
- Bằng cách nào ạ?
- Hãy cho chúng ta được trùng phùng. Cháu là người duy nhất có thể làm điều đó.
- Như thế nào ạ? - Tôi hỏi.
- Cháu sẽ tìm được thôi.
Mặc dù không hiểu lắm những điều bác muốn nói nhưng tôi vẫn hứa:
- Cháu sẽ thực hiện điều đó, bác Saul. Bác hãy yên tâm.
Bác mỉm cười. Tôi cúi xuống gần bác và bác đặt tay lên tóc tôi. Bằng giọng yếu ớt, bác chúc phúc cho tôi.
Hôm sau, vào buổi sáng ngày lễ Tạ ơn, khi tôi vào phòng thăm bác, bác không tỉnh dậy nữa. Tôi ngồi cạnh bác, gục đầu lên ngực bác, mặt đầm đìa nước mắt.
Người cuối cùng của nhà Baltimore đã ra đi.
