Tại Boca Raton, sau khi bắt quả tang người đàn ông ngồi trên ghế lái trong chiếc xe van màu đen, hai đêm liền ông Leo và tôi nấp trong bếp nhà tôi để nhìn ra ngoài phố. Trong bóng tối, chúng tôi kiếm tìm từng cử động nhỏ đáng nghi. Nhưng ngoại trừ cô hàng xóm chạy bộ giữa đêm, nhóm cảnh sát tuần tra qua lại đều đặn và lũ gấu mèo bới rác kiếm ăn thì chẳng có gì cả.
Ông Leo ghi chép gì đó vào sổ.
- Bác viết gì thế? - Tôi thầm thì hỏi.
- Tại sao anh phải nói thầm?
- Cháu cũng không biết. Bác đang viết gì vậy?
- Tôi đang ghi lại các dấu hiệu khả nghi. Người đàn bà điên chạy bộ này, lũ gấu mèo này…
- Thế thì tiện thể bác ghi luôn cả nhóm cảnh sát tuần tra vào.
- Rồi. Anh biết không, rất thường xuyên cảnh sát là tội phạm đấy. Chi tiết ấy có thể dùng để dựng thành cuốn tiểu thuyết hay. Ai mà biết được tất cả những chi tiết này sẽ mang lại cho chúng ta điều gì!
Chúng chẳng mang lại cho chúng tôi điều gì cả. Không còn thấy bất kì dấu vết nào của chiếc xe van cũng như kẻ lái nó. Tôi rất băn khoăn không biết hắn đang tìm kiếm cái gì. Không biết hắn có tìm kiếm gì đó ở Alexandra không? Liệu tôi có nên nói cho nàng biết chuyện này không?
Nhưng cũng rất nhanh chóng tôi đã tìm hiểu ra hắn là ai.
Chuyện xảy ra vào cuối tháng Ba năm 2012, khoảng một tháng rưỡi sau khi tôi chuyển đến Boca Raton.
⁎
Baltimore1994
Càng vào sâu mùa bóng thì Hillel và Scott càng gắn bó với đội Mèo Hoang. Buổi tập nào cả hai cũng có mặt. Thậm chí, trước khi ra ghế băng ngồi xem, cả hai còn vào phòng thay đồ để trao đổi với các cầu thủ. Ở những trận đấu trên sân khách, hai đứa được đi cùng xe buýt của đội, cũng mặc đồng phục, đeo cà vạt như ai. Sự có mặt thường trực bên đội bóng khiến cả hai có một vị trí đặc biệt. Thầy Bendham cảm động vì sự gắn kết đó, muốn trao cho hai đứa một vai trò chính thức nên đã cho họ phụ trách trông nom dụng cụ. Nhưng vai trò đó không kéo dài quá mười lăm phút, bởi lẽ cánh tay của Hillel quá yếu để bưng bê thứ gì, còn Scott thì không đủ sức.
Thầy Bendham đành để cho Hillel và Scott ngồi trên ghế dài dành cho huấn luyện viên và đề nghị hai đứa đưa lời khuyên cho các cầu thủ. Hai bạn đã làm như thế, phân tích cuộc chơi cho mỗi cầu thủ với độ chính xác hiếm có. Họ gọi lần lượt các cầu thủ đến để cho phát biểu ý kiến rồi phân tích:
- Cậu chạy như ngựa chỉ lãng phí sức lực vì thật ra không cần thiết. Cậu cứ giữ vị trí của mình và chỉ hoạt động khi đến lúc cần hành động thôi.
Các cầu thủ chú ý lắng nghe. Hillel và Scott trở thành hai học sinh đầu tiên và duy nhất trong lịch sử trường trung học Buckerey khoác trên mình chiếc áo màu cam và đen của đội Mèo Hoang dù không phải là thành viên chính thức. Khi thầy huấn luyện viên Bendham nói “Làm tốt lắm, Goldman” thì cả Woody lẫn Hillel đều quay đầu lại và đồng thanh:
- Em cảm ơn, thưa huấn luyện viên.
Quanh bàn ăn tối của gia đình Goldman ở Baltimore, nhanh chóng chẳng còn đề tài bàn luận nào ngoài chủ đề bóng banh. Mỗi ngày từ chỗ tập về, Woody và Hillel lại kể biết bao nhiêu là chuyện.
- Thế còn việc học hành, vẫn ổn chứ các con? - Bác Anita hỏi.
- Cũng bình thường ạ, hơi khó một chút, nhưng có Hillel giúp đỡ con. Cậu ấy chẳng cần phải học hành gì mà đã hiểu bài rồi.
- Con thấy hơi chán bố ạ. - Hillel hay nói thế. - Trường trung học không giống như con tưởng tượng.
- Thế con tưởng tượng nó thế nào?
- Con không biết. Có khi phải sôi động, kích thích hơn một chút. Nhưng thôi thì cũng may vì còn bóng bầu dục.
Năm đó, đội Mèo Hoang của Buckerey lọt vào vòng bán kết giải vô địch bóng bầu dục. Sau kì nghỉ đông, mùa bóng kết thúc, Woody, Hillel và Scott bắt đầu tìm kiếm hoạt động mới. Scott thích sân khấu và kịch. Cậu nhận thấy đây là hoạt động nên làm vì có thể giúp cậu luyện thở nên cả ba đã ghi tên vào lớp kịch do cô Anderson phụ trách, cô cũng là giáo viên dạy văn cực kì tốt bụng.
Hillel có khiếu lãnh đạo. Trên sân bóng, anh là người huấn luyện. Trên sân khấu, anh thành người dàn dựng. Hillel gợi ý cho cô Anderson dựng kịch chuyển thể từ truyện Của chuột và của người. Cô rất nhiệt tình chấp nhận lời đề nghị. Nhưng cũng bắt đầu từ đó, những mối nguy hiểm ập tới.
Anh quyết định phân vai sau khi tổ chức cho cả lớp kịch thử vai. Scott vô cùng vui mừng vì được nhận vai George, còn Woody vào vai Lennie.
- Vai diễn của cậu là một gã đần. - Hillel giải thích cho Woody.
- Này, mình không muốn đóng vai đần độn… Cô Anderson, cô tìm ai khác được không ạ? Hơn nữa, em chẳng có tí tài cán gì về diễn kịch. Tất cả những gì em có thể làm là chơi bóng thôi ạ.
- Im đi, Lennie. - Hillel ra lệnh. - Lấy phần lời thoại của cậu ra đây, chúng ta sẽ tập thử xem. Nào, tất cả chuẩn bị đi.
Nhưng sau buổi tập đầu tiên, nhiều phụ huynh phàn nàn với thầy hiệu trưởng Burdon về sức nặng của ngôn từ vở kịch mà học sinh phải diễn. Thầy hiệu trưởng cho rằng phụ huynh có lí và muốn cô Anderson chọn vở khác có lời thoại phù hợp hơn. Hillel tức tối, đến tận phòng hiệu trưởng Burdon bắt thầy giải thích cho ra lẽ.
- Tại sao thầy cấm cô Anderson cho chúng em diễn vở Của chuột và của người?
- Nhiều phụ huynh phàn nàn về lời thoại của vở kịch và tôi thấy họ có lí.
- Em rất muốn biết họ phàn nàn về điều gì.
- Lời thoại có quá nhiều từ tục tĩu, và em biết rất rõ điều đó. Thôi nào, Hillel, em có thực sự muốn một buổi diễn có thể trở thành niềm tự hào của trường chúng ta lại trở thành một buổi tổng hợp thống kê từ lóng và những từ thô tục bậy bạ không?
- Nhưng đây là tác phẩm của John Steinbeck mà thầy! Thầy có đánh giá nhầm tác giả tác phẩm không thưa thầy hiệu trưởng?
Thầy Burdon nhìn Hillel với ánh mắt hình đại bác.
- Này Hillel, em bị làm sao mà dám nói với tôi bằng giọng điệu như thế? Tôi sẽ cho em một ân huệ, đó là sẽ làm như chưa hề nghe thấy em vừa nói gì.
- Nhưng dù sao thì thầy cũng không thể cấm một vở kịch lấy lời lẽ của Steinbeck!
- Steinbeck hay không Steinbeck, tôi cũng không cho phép cuốn sách kinh khủng mang tính khiêu khích đó được đọc ở trong trường này.
- Thế thì cái trường này là thứ dở hơi!
Hillel phát khùng và quyết định bỏ hẳn môn kịch. Anh bực thầy Burdon cùng với các quyết định thầy đưa ra và bực với cả trường học. Anh lại vác bộ mặt ủ dột như vào thời kì đen tối ở trường Oak Tree. Hillel suy sụp. Kết quả học tập ở trường của Hillel thảm hại đến nỗi cô Anderson phải triệu tập bố mẹ Hillel. Bác Anita và bác Saul hoàn toàn không ngờ bỗng nhiên Hillel lại khác xa với Hillel luôn tỏa sáng với khả năng của mình. Hillel hoàn toàn mất niềm vui thích với trường học, anh hỗn láo với giáo viên và ngày càng có nhiều điểm xấu.
- Tôi nghĩ Hillel không chú ý học vì em ấy không có đủ động lực để học. - Cô Anderson giải thích rất có trách nhiệm.
- Thế thì làm thế nào, phải làm gì bây giờ?
- Thực sự thì Hillel rất thông minh. Em ấy quan tâm đến rất nhiều thứ. Em ấy biết nhiều hơn rất nhiều so với phần lớn chúng bạn. Tuần trước, trong khi tôi cố gắng hết sức để giải thích cho cả lớp hiểu về nền tảng của chủ nghĩa liên bang, cơ chế hoạt động của nhà nước Mỹ thì Hillel đã biết quá rõ về chính trị, còn đem so sánh với nhà nước Hi Lạp cổ đại.
- Vâng, cháu rất say mê lịch sử cổ đại. - Bác Anita vừa thấy vui nhưng cũng buồn rầu vì điều đó.
- Thưa ông bà Goldman, Hillel mới mười bốn tuổi mà đã đọc về luật pháp La Mã…
- Cô muốn nói gì vậy? - Bác Saul hỏi.
- Tôi muốn nói là Hillel có thể sẽ vui vẻ hơn khi học ở trường tư. Một nơi có chương trình học phù hợp. Trong môi trường như thế, em ấy sẽ tìm thấy động lực học.
- Nó vừa từ môi trường như vậy chuyển đến đây… Tuy nhiên, nó không bao giờ muốn tách xa Woody.
Bác Saul và Anita cố gắng nói chuyện với Hillel để hiểu xem điều gì đã xảy ra.
- Vấn đề là con cảm thấy con thật ngu ngốc. - Hillel nói.
- Sao con có thể nói thế?
- Bởi vì con chẳng làm được gì. Con không tập trung được. Ngay cả khi muốn con cũng không làm được. Con không hiểu bài giảng và con hoàn toàn lạc lối!
- Làm sao lại như thế, con không hiểu bài giảng nghĩa là sao? Hillel à, con là một chàng trai vô cùng thông minh! Con phải tự tìm ra phương pháp để hiểu bài.
- Con hứa sẽ cố gắng hết sức. - Hillel trả lời.
Bác Anita và bác Saul cũng yêu cầu được gặp ông hiệu trưởng Burdon.
- Có thể Hillel cảm thấy chán ở trên lớp, - thầy Burdon nói, - nhưng vấn đề cơ bản là Hillel hay phàn nàn, không thích bị trái ý! Em ấy đã đăng kí học kịch rồi bỗng dưng lại tung hê hết.
- Nó bỏ hết vì thầy kiểm duyệt vở kịch…
- Kiểm duyệt á? Không. Thưa ông Goldman kính mến. Đúng là quả táo không bao giờ rụng quá xa gốc táo. Nghe ông mà tôi cứ tưởng đang nghe con ông nói cơ đấy. Steinbeck hay không phải Steinbeck, tôi không quan tâm, tôi chỉ cần biết vở kịch đó đầy những ngôn ngữ thô tục không được phép sử dụng trong trường này. Ông không phải là người chịu trách nhiệm trước hội phụ huynh nhà trường. Hillel cần chọn vở kịch phù hợp hơn! Làm sao tôi có thể cho đóng kịch Steinbeck ở độ tuổi mười bốn?
- Có thể do Hillel phát triển sớm hơn so với tuổi. - Bác Anita gợi ý.
- Vâng, vâng, vâng. - thầy Burdon vừa thở dài vừa trả lời. - Ông bà biết không, tôi thường xuyên nghe những câu như: “Con trai tôi rất đặc biệt, vân vân và mây mây”, “Nó cần phải được đặc biệt chú ý, vân vân và mây mây.” Thưa ông bà Goldman, sự thực thì trường chúng tôi là trường công. Trong trường trung học công lập, các học sinh được hưởng chung một sự giáo dục. Chúng tôi không thể có cơ chế đào tạo đặc biệt đối với một học sinh cụ thể nào đó, ngay cả khi có lí do chính đáng. Ông bà cứ thử tưởng tượng xem, nếu như mỗi một học sinh cần một chương trình nho nhỏ dành riêng bởi vì học sinh đó “đặc biệt” thì sẽ như thế nào? Tôi đã có quá đủ lo lắng về nhà ăn, về các yêu cầu của học sinh thuộc các tôn giáo khác nhau, nào Hindu, nào Do Thái, nào đạo Hồi, mỗi đạo có cách ăn riêng rồi.
- Thế thì thầy nghĩ bây giờ nên làm thế nào?
- À, có thể Hillel chỉ cần làm việc nhiều hơn. Nếu ông bà biết trường tôi có bao nhiêu học sinh còn bố mẹ chúng thì nghĩ rằng chúng toàn là thần đồng. Nhưng rồi mấy năm sau, ông bà lại gặp chúng đi bơm xăng.
- Có vấn đề gì với những người làm nghề bơm xăng? - Bác Saul hỏi.
- Không có vấn đề gì! Không có vấn đề gì cả! Cha mẹ ơi, thậm chí tôi còn không có quyền thể hiện quan điểm nữa! Nhà ông bà toàn những người thích bắt bẻ người khác! Tôi chỉ muốn nói là, Hillel cần phải học nhiều hơn thay vì cứ nghĩ rằng đã biết hết, lại còn thông thái hơn tất cả các giáo viên ở đây gộp lại. Nếu như con trai ông bà có điểm kém, đó là vì nó chưa chăm chỉ học hành, thế thôi.
- Rõ ràng và hiển nhiên là nó chưa chăm chỉ học, thưa thầy Burdon. - Bác Anita phân trần. - Đó chính là vấn đề, và chính vì vấn đề này mà chúng tôi đến đây. Nó không chăm học vì nó thấy chán. Nó cần động lực. Nó cần được thúc đẩy. Cần được khuyến khích động viên. Nó đang lãng phí khả năng của mình…
- Thưa ông bà Goldman, tôi đã xem kĩ kết quả học tập của Hillel. Tôi hiểu đối với ông bà, điều này rất khó chấp nhận, nhưng theo nguyên tắc chung thì khi học sinh có kết quả học tập kém nghĩa là học sinh đó không đủ thông minh.
- Thầy biết là em đang nghe tất cả những điều thầy nói, thưa thầy hiệu trưởng Burdon. - Hillel đang ngồi tham gia buổi họp nhắc nhở ông hiệu trưởng.
- Đấy, cậu học trò hỗn xược dám ngắt lời người lớn. Lúc nào mồm miệng cậu ấy cũng phải mở ra mới chịu. Hiện tôi đang có chuyện trao đổi với bố mẹ em, Hillel ạ. Em biết đấy, nếu em cũng cư xử như thế với các giáo viên thì không có gì đáng ngạc nhiên khi họ ghét em. Còn về phía ông bà, thưa ông bà Goldman, tôi cũng đã nghe rõ câu chuyện “trẻ bị điểm xấu vì nó quá giỏi” của ông bà, nhưng tôi rất tiếc phải nói rằng đó chỉ là phủ nhận sự thật mà thôi. Những đứa trẻ quá thông minh không học ở đây và lúc mười hai tuổi thì chúng đã tốt nghiệp đại học Harvard rồi!
Woody quyết định xoay chuyển tình hình và tạo động lực cho Hillel bằng cách giúp Hillel được làm điều anh làm tốt nhất, đó là đào tạo đội bóng. Lúc không phải là mùa bóng thì đội bóng không tập thường xuyên. Nhưng các cầu thủ vẫn có thể tập trung tập luyện. Theo yêu cầu của Woody, cả đội bóng tập trung mỗi tuần hai lần để tập luyện dưới sự chỉ đạo của Hillel và với sự hỗ trợ của Scott. Mục đích của các buổi tập là để giành giải vô địch mùa thu năm sau. Mỗi tuần trôi qua, các cầu thủ, kể cả Scott, không lúc nào là không tưởng tượng cảnh được nâng cúp vô địch. Một hôm Scott thổ lộ với Hillel:
- Hill, tớ muốn được thi đấu. Tớ chẳng thích làm huấn luyện viên nữa. Tớ muốn chơi. Tớ thích xuống sân vào mùa giải tới. Tớ muốn trở thành cầu thủ.
Hillel nhìn Scott với vẻ tiếc nuối.
- Nhưng Scott, bố mẹ cậu sẽ không bao giờ đồng ý.
Mặt Scott xị xuống. Cậu ngồi bệt xuống bãi cỏ và dứt từng cọng cỏ. Hillel ngồi bên cạnh, quàng tay qua vai bạn.
- Đừng lo. - Hillel nói. - Chúng ta sẽ thu xếp. Chỉ cần cậu cẩn thận, làm đúng lời bố dặn. Uống đủ nước, thường xuyên nghỉ ngơi và rửa tay sạch sẽ.
Vậy là Scott tham gia vào đội hình không chính thức của đội Mèo Hoang. Scott khởi động hợp với sức, tham gia một vài bài tập. Nhưng cậu nhanh chóng kiệt sức. Cậu thèm được chơi ở vị trí trung vệ: nhận bóng ở cự li gần một mét, rồi đưa bóng ngoạn mục với tốc độ ánh sáng, vượt qua tất cả hậu vệ của đội bạn rồi ghi bàn từ khu trước cầu môn. Cậu thèm được toàn đội công kênh mừng chiến thắng, được nghe cả sân vận động gào thét tên mình. Hillel phân cho cậu vị trí trung vệ, nhưng hiển nhiên là cậu không thể chạy được quá mười mét. Vậy nên Hillel quyết định thực hiện theo cách khác: cho Scott ngồi trong xe đẩy, một cầu thủ đẩy Scott đến tận đường vạch ở cầu môn và tại đó, Scott nhảy xuống, trong tay ôm sẵn quả bóng và ghi bàn. Kiểu phối hợp mới này, được gọi là kiểu “xe đẩy”, đã thành công mĩ mãn. Một phần của buổi tập được dành riêng cho các cầu thủ tập đẩy xe. Kĩ thuật này cũng góp phần cải thiện ngoạn mục khả năng chạy của các cầu thủ, bởi vì sau khi vừa chạy vừa phải đẩy xe thì đến khi chạy không có xe làm vướng víu, các cầu thủ đã biến thành tên lửa thực sự.
Tôi không có dịp may được chứng kiến tận mắt cảnh “đẩy xe”. Nhưng cảnh đó chắc chắn phải rất ấn tượng, bởi vì ngay sau đó, học sinh toàn trường trung học Buckerey đã đổ xô đến xem các buổi tập mà thông thường chỉ có vài người lẻ tẻ đến xem. Hillel ra lệnh cho các cầu thủ phải hành động ra sao trong trận đấu. Rồi bỗng nhiên khi Hillel phát tín hiệu thì không biết là từ đâu, một trong những cầu thủ to con nhất, thông thường là Woody, sẽ chạy ào ra, đẩy xe vượt sân bóng. Scott kiêu hãnh ngồi trong xe. Tận từ đằng dưới sân nhà, từ vị trí hậu vệ, bóng được chuyền lên cho Scott: cầu thủ đẩy xe phải khéo léo và có sức khỏe phi thường thì Scott mới có thể đón được bóng, rồi tiếp tục đẩy đi theo đường dích dắc để tránh các cầu thủ đội bạn đang cố hết sức bình sinh mà truy cản. Khi xe được đưa đến vạch cầu môn, Scott nhảy xuống, toàn bộ khán giả hét váng lên vui thích:
- Xe đẩy! Xe đẩy!
Tiếp theo Scott sẽ đứng dậy, sau khi được các bạn cùng đội chúc mừng, Scott chạy ra chào, thể hiện niềm hân hoan vì bàn thắng với toàn bộ đội ngũ cổ động viên hâm mộ mỗi ngày một đông hơn. Sau đó, Scott đi uống nước, hít thở và rửa tay.
Mấy tháng tập luyện là quãng thời gian sung sướng nhất trong thời học sinh của Hội Goldman. Woody, Hillel và Scott là những ngôi sao của đội bóng, là niềm tự hào của trường trung học. Cho đến tận một ngày mùa xuân sau kì nghỉ lễ Phục sinh mấy ngày, bác Gillian Neville đang đợi con trai trong sân đỗ xe thì giật mình bởi những tiếng rú lên mừng vui của đám đông: Scott vừa ghi bàn. Bà Gillian đến tận sân bóng xem điều gì đang xảy ra và phát hiện con trai mình trong bộ quần áo cầu thủ, đang ngồi trong xe đẩy lao qua sân bóng. Bà thất thanh:
- Scott, ối trời ơi! Scott, con làm gì ở đấy?
Woody lập tức dừng lại. Các cầu thủ đứng sững như trời trồng, khán giả câm bặt. Một sự yên lặng thật chết chóc.
- Mẹ? - Scott vừa cởi mũ bảo hiểm vừa nói.
- Scott? Thế mà con dám bảo mẹ là con học cờ vua à?
Scott cúi đầu, nhảy xuống khỏi xe.
- Con đã nói dối mẹ, mẹ à, con xin lỗi…
Mẹ Scott vội chạy về phía con trai, ôm choàng lấy Scott, khóc nấc lên.
- Đừng đối xử với mẹ như vậy, Scott, đừng làm thế với mẹ, mẹ xin con, con biết là mẹ rất lo sợ cho con.
- Con biết, con không muốn làm mẹ lo lắng. Chúng con chẳng làm việc gì xấu cả.
Bà Gillian Neville ngẩng lên, nhìn thấy Hillel đang cầm sổ ghi chép trong tay và đeo còi ở cổ.
- Hillel, - mẹ Scott kêu to và tiến về phía Hillel, - cháu đã hứa với bác rồi kia mà!
Bà Neville chẳng còn chút bình tĩnh nào nữa, tiến sát đến Hillel, giơ tay tát một cái như trời giáng.
- Cháu có hiểu là cháu đang giết Scott bằng những trò ngu ngốc này không?
Hillel vô cùng choáng váng vì không ngờ lại bị tát như vậy.
- Huấn luyện viên đâu? Thầy Bendham đâu? Ông ấy có biết tí nào về việc này không?
Từ đó đã xảy ra một vụ xì căng đan. Ông hiệu trưởng Burdon được báo tin, một lá đơn khiếu nại được gửi lên Sở Giáo dục Maryland. Ông Burdon cho mời ngay thầy huấn luyện viên, Scott cùng bố mẹ Scott, Hillel cùng bác Saul và Anita đến họp.
- Thầy có biết việc các cầu thủ của thầy tự tổ chức tập bóng không? - Thầy hiệu trưởng Burdon hỏi ông huấn luyện viên.
- Có. - Ông Bendham trả lời.
- Thầy có thấy tốt nhất là phải chấm dứt chuyện này không?
- Tại sao? Các cầu thủ của tôi tiến bộ. Chính thầy cũng nắm được nguyên tắc rồi đó, thầy hiệu trưởng: Huấn luyện viên không làm việc với các cầu thủ trong thời gian không phải mùa giải. Có Hillel tình nguyện đứng ra tổ chức tập luyện cho cả đội thì quả là một điều may mắn và chuyện đó hoàn toàn đúng luật.
Ông Burdon thở dài, quay sang phía Hillel:
- Chả lẽ chúng tôi chưa từng cho em biết rằng không được cho những đứa trẻ mang bệnh tật vào xe đẩy à? Đây là việc làm sỉ nhục!
- Thưa thầy Burdon, - Scott phản đối, - thầy nghĩ thế là không phải. Em thì em thấy chưa bao giờ cảm thấy hài lòng như những tháng ngày vừa qua.
- Thế nếu chúng tôi chở em đi bằng xe đẩy, em có hài lòng không?
- Thưa thầy, có.
- Ôi trời, đây là một trường trung học chứ không phải là một gánh xiếc!
Ông Burdon mời ông huấn luyện viên, Scott và bố mẹ Scott ra ngoài để nói chuyện riêng với gia đình Goldman.
- Hillel, - ông hiệu trưởng nói, - em là một học trò thông minh. Em có thấy Scott Neville đang trong tình trạng như thế nào không? Luyện tập rất là nguy hiểm cho tính mạng của cậu ấy.
- Ngược lại, luyện tập một chút rất có lợi cho sức khỏe của bạn ấy.
- Em có phải là bác sĩ không? - Thầy Burdon hỏi.
- Không ạ.
- Vậy thì, giữ ý kiến của em cho riêng mình em thôi. Tôi không cần em ban ơn, tôi cần em nghe lời. Bỏ ngay việc cho cậu bé ốm yếu kia vào xe đẩy hoặc bắt cậu ấy tập bất kì loại hình thể dục nào đi. Đó là điều rất quan trọng.
- Vâng.
- Tôi muốn hơn thế nữa. Tôi muốn em phải hứa.
- Em hứa.
- Được rồi, tốt lắm. Kể từ bây giờ, tất cả những buổi tập luyện vụng trộm của em phải chấm dứt. Em không phải thành viên đội bóng, em không liên quan gì với họ. Tôi không muốn nhìn thấy em trong xe buýt của đội bóng nữa, không được vào phòng thay đồ, bất kì chỗ nào, tôi không cần biết. Tôi không muốn có chuyện nữa.
- Mới đầu là kịch, bây giờ là bóng, thầy đang tước bỏ mọi thứ của em! - Hillel cúi đầu nói.
- Tôi không tước của em bất kì cái gì, tôi chỉ áp dụng các nguyên tắc điều chỉnh một cuộc sống tốt đẹp trong nội bộ trường học của chúng ta.
- Em không vi phạm bất kì một nguyên tắc nào hết, thưa thầy hiệu trưởng. Không gì cấm em luyện tập cho đội bóng trong thời gian ngoài mùa giải.
- Tôi cấm em.
- Trên cơ sở pháp lí nào vậy?
- Hillel, em có muốn bị đuổi khỏi trường không?
- Không, em đang hỏi, có vấn đề gì khi em huấn luyện đội bóng ngoài mùa giải?
- Huấn luyện cho đội bóng à? Em gọi thế là huấn luyện đội bóng à? Để một đứa trẻ mắc bệnh xơ nang phổi ngồi trong xe đẩy chạy qua lại sân bóng, em gọi thế là tập luyện à?
- Em đã đọc kĩ nguyên tắc rồi, thầy phải biết điều đó. Không có chỗ nào quy định cấm một cầu thủ đẩy xe chở một cầu thủ khác cầm bóng.
- Thôi nào, Hillel, - ông Burdon mất bình tĩnh quát, - em muốn chơi trò luật sư phải không? Cậu đóng vai luật sư cho trẻ bệnh tật ngồi xe đẩy à?
- Em chỉ muốn thầy không quá cứng nhắc.
Ông hiệu trưởng có vẻ hoàn toàn không hài lòng, hướng về phía bác Saul và Anita tuyên bố:
- Thưa ông bà Goldman, Hillel là người bạn tốt. Nhưng nơi đây thuộc hệ thống giáo dục công lập. Nếu ông bà không hài lòng thì ông bà đành phải quay lại hệ thống trường tư.
- Em xin nhắc cho thầy nhớ rằng, chính trường trung học Buckerey đến tận nhà tìm chúng em. - Hillel vặn lại.
- Đúng, nhưng là để tìm Woody chứ không phải em, hai vấn đề khác hẳn nhau. Em học ở đây vì Woody muốn thế. Em đi theo cậu ấy và chúng tôi chấp nhận. Nhưng em cứ thoải mái chuyển trường nếu em muốn.
- Thầy nói như thế thật không hề tử tế chút nào. Nói vậy có nghĩa là thầy hoàn toàn không tôn trọng và rất coi thường em.
- Ôi trời ơi, tôi không hề coi thường tẹo nào! Tôi nghĩ em là một cậu bé rất tốt bụng, tôi đánh giá em rất cao, nhưng em cũng chỉ là một học sinh như tất cả các bạn học sinh khác, thế thôi. Nếu em muốn học ở một trường công lập thì em phải tôn trọng các nguyên tắc của trường công lập. Hệ thống của chúng tôi phải như thế mới vận hành được.
- Thầy thật tồi, thưa thầy hiệu trưởng. Trường học của thầy cũng tồi nốt. Chuyển sang học trường tư, đó là giải pháp của thầy cho mọi việc à? Thầy san bằng mọi thứ ở cấp độ thấp nhất! Thầy cấm Steinbeck vì ba từ nói bậy, nhưng thầy không hiểu được tầm vóc của tác phẩm! Thầy núp đằng sau các nguyên tắc tối tăm để chứng minh cho sự thiếu hụt về tham vọng tri thức. Thầy vừa nói về một hệ thống đang vận hành, đó là hệ thống giáo dục trường công của chúng ta hoàn toàn méo mó và thầy cũng biết điều đó. Một đất nước mà hệ thống giáo dục không vận hành thì không thể có một nền dân chủ, cũng không thể có nhà nước pháp quyền.
Yên lặng kéo dài một lúc lâu. Ông hiệu trưởng thở dài rồi rốt cuộc hỏi:
- Hillel, em mấy tuổi rồi?
- Em mười bốn tuổi, thưa thầy.
- Mười bốn tuổi. Thế tại sao em không ra ngoài chơi trượt tuyết với các bạn mà lại đi chất vấn về mối quan hệ giữa nhà nước pháp quyền với chất lượng của hệ thống đào tạo công lập?
Ông Burdon đứng dậy, mở cửa văn phòng, ra hiệu rằng buổi nói chuyện đã kết thúc. Woody đang đợi trên ghế ngoài hành lang, nghe thấy tiếng thầy hiệu trưởng nói với bác Saul và bác Anita lúc bắt tay họ:
- Tôi tin rằng con trai Hillel bé nhỏ của ông bà sẽ không bao giờ tìm được chỗ đứng trong ngôi trường này.
Hillel òa khóc:
- Không, thầy không hiểu gì cả! Em mất cả tiếng đồng hồ nói chuyện với thầy mà thầy thậm chí không thèm để tâm nghe em nói. - Anh quay sang nói với bố mẹ. - Con muốn mọi người nghe con dù chỉ một chút thôi. Con chỉ muốn có một chút xíu tôn trọng!
Để trấn tĩnh lại, cả bốn thành viên gia đình Goldman ở Baltimore đi uống sinh tố ở quán Dairy Shack của Oak Park.
- Hillel, chú mèo nhỏ của mẹ, - rốt cuộc bác Anita nói, - bố mẹ đã thảo luận rất nhiều về tình hình… Có lẽ trường đặc biệt phù hợp…
- Không, không trường đặc biệt! - Hillel kêu lên. - Không đi trường đấy, con xin bố mẹ. Con không thể xa Woody.
Bác Anita rút cuốn giới thiệu trong túi ra và để lên bàn.
- Con cứ thử ngó qua xem. Đây là trường Blueberry Hill. Mẹ tin Blueberry Hill sẽ rất tốt cho con. Mẹ không thể chịu được khi thấy con bất hạnh như thế ở trường này.
Hillel miễn cưỡng lật giở mấy trang tài liệu.
- Cách đây tận sáu mươi dặm! - Anh nói với giọng rất kiềm chế. - Không đời nào! Con không đi mỗi ngày hơn trăm dặm đâu.
- Hillel yêu quý, thiên thần của mẹ… Con sẽ ở lại đấy…
- Sao? Không, không! Con không muốn!
- Mèo con của mẹ, cuối tuần con sẽ về nhà. Ở lại trường sẽ giúp con học được thêm nhiều. Hiện tại, con đang chán chường…
- Không, mẹ ạ, con không muốn! CON KHÔNG MUỐN! Tại sao con phải đi xa thế?
Tối hôm đó, Woody và Hillel cùng đọc cuốn giới thiệu về trường Blueberry Hill.
- Woody, cậu phải giúp tớ! - Hillel vô cùng lo lắng, van vỉ. - Tớ không muốn học ở đấy. Tớ không muốn bọn mình phải xa nhau.
- Tớ cũng thế, tớ cũng không muốn. Nhưng tớ chẳng biết phải làm gì cho cậu: Cậu bao giờ cũng là người giỏi nhất. Cậu hãy cố gắng đừng làm cho những người khác phải chú ý đến cậu. Cậu có thể làm như thế không? Cậu đã góp phần giúp tổng thống Bill Clinton đắc cử! Cậu biết tất tần tật mọi điều! Hãy cố gắng đi. Đừng để lão Burdon đần độn kia trù dập cậu. Thôi đừng lo lắng nữa, Hill, tớ không muốn để cậu đi.
Hillel khiếp sợ vì ý tưởng bị chuyển đến trường đặc biệt, chẳng còn tinh thần làm bất cứ chuyện gì. Tối thứ Sáu, bác Anita vào phòng Woody. Anh đang ngồi ở bàn làm bài tập.
- Woody, mẹ có nói chuyện qua điện thoại với huấn luyện viên Bendham. Thầy ấy bảo con đã nhắn tin rằng sẽ rời đội bóng. Có thật không?
Woody cúi đầu.
- Dù sao thì tham gia vào đội bóng cũng chả để làm gì. - Woody nói nhỏ.
- Con muốn nói gì thế, con yêu? - Bác hỏi và quỳ gối xuống để cao bằng Woody.
- Nếu Hill chuyển đi học ở trường đặc biệt, có nghĩa là con không được tiếp tục sống ở đây nữa, phải không ạ?
- Không phải vậy, Woody, tất nhiên là không phải rồi. Đây là nhà của con, chẳng có gì thay đổi hết. Bố mẹ yêu con như con đẻ, con biết rõ điều đó. Trường đặc biệt là nơi dành cho Hillel, để giúp Hillel trưởng thành. Việc đó tốt cho Hillel. Còn đây mãi mãi là nhà của con.
Một giọt nước mắt chảy dài trên gò má Woody. Bác Anita ôm anh vào lòng, thật chặt.
Chủ nhật, trước giờ ăn trưa một chút, huấn luyện viên Bendham rẽ qua nhà Goldman ở Baltimore mà không hề báo trước. Ông mời Woody đi ăn trưa, chở anh đi ăn bánh mì kẹp ở quán ông hay ăn.
- Em rất tiếc vì tin nhắn hôm nọ, thưa huấn luyện viên. - Woody ngỏ lời xin lỗi khi cả hai đã ngồi vào bàn. - Thực ra em không hề muốn bỏ đội. Chỉ là em thấy tức thay cho chuyện Hillel thôi.
- Em biết đấy, con trai, thầy năm nay đã sáu mươi tuổi rồi. Đã gần bốn chục năm kể từ khi thầy bắt đầu huấn luyện các đội bóng. Trong suốt sự nghiệp, chưa bao giờ thầy đi ăn trưa với học trò. Thầy có những nguyên tắc riêng, và đây là một trong các nguyên tắc của thầy. Tại sao bây giờ thầy lại phá bỏ nó? Có những cầu thủ quyết định bỏ đội. Chúng thích chạy theo con gái hơn chạy theo bóng. Đó là dấu hiệu cho thấy chúng không nghiêm túc. Thầy không cần mất thời gian cố níu giữ chúng. Tại sao phải mất thời gian với những đứa muốn bỏ trong khi thầy có bao nhiêu cầu thủ chen lấn ở cửa để xin được gia nhập đội?
- Em rất nghiêm túc, thưa huấn luyện viên. Em thề.
- Thầy biết chứ, con trai. Chính vì thế thầy mới ở đây.
Bồi bàn mang những đồ đã được gọi ra. Ông huấn luyện viên đợi cho người phục vụ đi khỏi mới nói tiếp:
- Nghe này, Woody, thầy biết phải có lí do chính đáng thì em mới viết cho thầy những lời như thế. Thầy muốn em kể cho thầy biết điều gì xảy ra.
Woody giải thích những vấn đề của Hillel mà ông hiệu trưởng Burdon không muốn nghe và việc Hillel có nguy cơ phải chuyển sang trường đặc biệt.
- Không có chuyện bạn ấy không chịu tập trung học đâu. - Woody nói.
- Thầy biết rõ, con trai ạ. - Ông huấn luyện viên trả lời. - Trong đầu nó đã có một giai đoạn phát triển cao hơn phần lớn các giáo viên trong trường.
- Hillel cần những thử thách, cần được cảm thấy mình phải vươn lên. Cậu ấy hạnh phúc với chúng ta, hạnh phúc khi ở trên sân bóng.
- Con muốn cậu ấy gia nhập đội bóng à? Nhưng chúng ta có thể dùng cậu ấy vào việc gì? Trong suốt cuộc đời, thầy chưa gặp ai gầy như Hillel.
- Không, thưa huấn luyện viên, em không nghĩ đến vị trí cầu thủ. Em đã có ý tưởng, nhưng thầy phải tin em…
Ông Bendham chăm chú lắng nghe Woody, gật đầu tỏ ý chấp thuận. Bữa trưa kết thúc, ông chở Woody đến một khu dân cư gần đó. Ông dừng lại trước ngôi nhà nhỏ một tầng, có một chiếc xe RV đỗ ngay đó.
- Em nghe đây, con trai, đây là nhà của thầy. Cái xe RV kia cũng là của thầy. Thầy mua nó vào năm ngoái, nhưng còn chưa thực sự sử dụng lần nào. Thấy người ta bán với giá tốt nên thầy mua để dùng khi về hưu.
- Tại sao thầy kể với em chuyện đó, huấn luyện viên?
- Bởi vì ba năm nữa, thầy sẽ về hưu. Trùng với thời điểm em học xong cấp ba. Em có biết điều gì khiến thầy vui không? Kết thúc sự nghiệp với một chiếc cúp vô địch, được trông thấy cầu thủ giỏi nhất, chưa từng có ai giỏi hơn, của thầy gia nhập đội tuyển quốc gia. Vậy nên thầy chấp nhận ý tưởng của em. Đổi lại, thầy muốn em hứa sẽ quay lại đội và tập luyện hết sức như vẫn tập luyện từ trước đến nay. Thầy hình dung rất rõ ràng đến ngày em có mặt trong đội tuyển quốc gia, con trai ạ. Còn thầy thì thầy sẽ lái cái xe RV này đi khắp bờ Đông để không bỏ lỡ bất kì trận đấu nào của em. Từ khán đài, thầy sẽ xem em thi đấu và nói với tất cả mọi người ngồi cạnh rằng: “Tôi biết rõ cầu thủ đó, chính tôi đã huấn luyện cậu ấy hồi học trung học.” Hãy hứa với thầy, Woodrow. Hãy hứa với thầy rằng em sẽ chơi bóng bầu dục. Bây giờ mới là ở giai đoạn khởi đầu của một sự nghiệp lớn mà thôi.
- Em hứa, thưa huấn luyện viên Bendham.
Người đàn ông cười hiền từ.
- Thế thì đi nào, bây giờ chúng ta sẽ thông báo tin này cho Hillel.
Hai mươi phút sau, trong gian bếp gia đình Goldman ở Baltimore, Hillel, bác Saul và bác Anita nghe ông huấn luyện viên nói, vô cùng trầm trồ.
- Thầy muốn em làm trợ lí cho thầy sao, thưa huấn luyện viên? - Hillel trố mắt ngạc nhiên hỏi lại.
- Chính xác. Bắt đầu từ khai giảng năm sau. Trợ lí chính thức của thầy. Thầy có quyền tuyển, thầy Burdon không thể phản đối. Hơn nữa, em sẽ là trợ lí đắc lực nhất: em hiểu rõ từng cầu thủ, em có cái nhìn rất tốt về trận đấu. Thầy còn biết em đã cất công làm từng tờ tài liệu tổng hợp đánh giá kĩ càng về từng đội bóng.
- Woody đã kể với thầy ạ?
- Không quan trọng là ai kể. Tóm lại là chúng ta sẽ có ba mùa bóng lớn phía trước, thầy cũng không còn trẻ nữa nên thầy cần có người trợ giúp.
- Ôi trời, vâng, vâng, em đồng ý!
- Chỉ có điều kiện duy nhất là để đứng trong hàng ngũ của đội bóng, cần phải có điểm số tốt. Điều này được ghi rõ trong nội quy. Tất cả các thành viên đội bóng bắt buộc tối thiểu phải đạt điểm trung bình ở tất cả các môn, điều này cũng áp dụng với em. Nếu muốn trở thành thành viên của đội, em phải học hành nghiêm chỉnh.
Hillel hứa. Đối với anh, đây là một cơ hội tái sinh.
