Pêchya rón rén đến bên bố, toàn thân run lẩy bẩy. Chú không còn sức để nói lên một tiếng nào nữa. Chú chỉ còn biết nhìn vào mắt bố, để dò hỏi. Không nhìn con, Piôt Vaxiliêvich lim dim mắt và khẽ hất hàm. Pêchya hiểu ngay. Bố chú hất hàm chỉ cho chú tờ báo đặt trước mặt Secnôivanenkô, dưới cái đèn. Pêchya tiến lên và, rùng mình một cái, đưa mắt nhìn lướt tờ báo. Chú thấy một đoạn đóng khung bằng bút chì đó, và cái đề mục:”Tại tòa án quân sự Ôđetxa”. Bên dưới, vài chữ nữa nhỏ li ti, không đọc nổi, ở giữa mấy chữ in đậm:”đã kết án” rồi ba chữ chọc vào tim như một phát súng: “Đrujinln, Pêrêpêlitxkaia, Macsenkô“. Và bên dưới những chữ đó còn có nhiều chữ nữa, những chữ không thể tin được, không thể có được, không thể vớt lại được:”Bản án đã được thi hành”.
“Trung úy Batsây báo cáo Chấm Sáng hôm qua đại úy Đrujinin nữ báo vụ viên giúp việc Valentin Pêrêpêlitxkaia và chiến sĩ Hồng quân đoàn viên Kômxômôn Xviattôxlap Macsenkô đã hy sinh anh dũng trước mũi súng quân xâm lược đê hèn Chấm Chúng hứa cho họ sống và tự do nếu họ ký giấy xin ân xá Chấm Suốt một tháng bọn thầy cãi phát-xit từ Bucaret đến đã thuyết phục họ ký giấy xin nhà vua ân xá nhưng vô hiệu quả Chấm Đáp lại mọi lời thuyết phục và hứa hẹn của chúng ba người yêu nước xô-viết đều chỉ nói một điều Hai chấm Chúng tao người xô-viết sống trên đất nước xô-viết chúng tao chỉ thừa nhận chính quyền xô-viết và không bao giờ xin kẻ thù ân xá Chấm Lời đối đáp quật cường của những người bôn-sê-vích yêu nước đã lập tức đến tai nhân dân thành phố bất khuất đã dấy lên một làn sóng yêu nước đã củng cố lòng tin vào thắng lợi mau chóng của công cuộc kháng chiến chống phát-xít vào việc quân xâm lược sắp phải đền tội và bị tống cổ hoàn toàn ra khỏi biên giới đất nước xô-viết thần thánh Chấm Tên tuổi Đrujinin đã trở thành một ngọn cờ Chấm Phong trào du kích nội ngoại thành phát triển rộng càng ngày càng có nhiều người tham gia chiến đấu bí mật Chấm Đi đôi với thắng lợi quyết định của Hồng quân ở mặt trận Orlôp Kuôcxk nhận thấy trong hàng ngũ ngụy quyền Rumani hoang mang cực độ tư tưởng thất bại phổ biến rộng rãi Chấm Đồng thời càng ngày càng có nhiều lính Rumani đào ngũ một số trong bọn tìm cách liên lạc với anh em du kích và chạy sang xin tham gia chiến đấu chống phát-xít Chấm Tuyên truyền Đức tìm mọi cách che giấu thắng lợi của Hồng quân nhưng tin tức thất bại thảm hại của phát-xít Đức vẫn lọt vào thành phố Chấm có nhiều trường hợp bọn buôn tiền bọn tư bản công nghiệp và bọn kiếm chác lợi nhuận khác vội vã rời Ôđetxa về Rumani và Đức Chấm Chuột đang bỏ chạy khỏi chiếc tàu đang đắm Chấm Giá chợ đen của đồng mác tụt hẳn xuống ở chợ đã thấy bắt đầu thông dụng tiền xô-viết Chấm Bản mật mã và danh sách nhân viên của Đrujinin vẫn lưu ở chỗ cũ Chấm “Chờ lệnh”.
Hôm sau, vào giờ quy định, họ nhận được bức công điện sau đây của Mạc-tư-khoa:
“Gửi đại úy Batsây Chấm Chúng tôi đau xót nhận được tin về cái chết anh hùng của người chiến sĩ xô-viết yêu nước dũng cảm Đrujinin cùng các bạn chiến đấu quang vinh đã hy sinh không sờn cho chính quyền xô-viết cho sự nghiệp vĩ đại của Lênin Chấm Đồng chí được cử lên thay Đrujinin cho tới khi có lệnh mới. Chấm Về tin tức cần báo cáo về những cuộc chuyển quân sau lưng địch về hướng chuyển quân phiên hiệu các trung đoàn sư đoàn tinh thần binh lính Đức tên tuổi những bọn chỉ huy càng nhiều càng tốt cách bố trí các mục tiêu quân sự nhất là các trận địa cao xạ pháo Chấm Liên lạc vô tuyến điện với chúng tôi vẫn theo giờ cũ Chấm Chúng tôi ra lệnh cho đơn vị Đrujinin chuyển sang dưới quyền chỉ huy của Tulyakôp chuẩn bị để khi cần thì di chuyển sang khu rừng Gôlôvaniêvô nhập với các đội du kích đang hoạt động ở đấy để cùng tổ chức những cuộc đánh phá ồ ạt các đường giao thông địch ở khu Vinitxa - Tiraxpôn Chấm Đồng chí hãy nhân danh bộ tham mưu du kích Ukren chuyển cho Secnôivanenkô lệnh kiểm tra tình hình chuẩn bị chiến đấu của tất cả những người bôn-sê-vích trong Đảng cũng như ngoài Đảng đã ghi tên ở khu ủy Chấm Đồng chí ấy cần đặc biệt chú ý công tác vận động binh lính Rumani muốn rời hàng ngũ gia nhập du kích Chấm Cần phải tạo nên một bầu không khí tin cậy hữu ái và đoàn kết cách mạng Cần phát động những người lao động Rumani chống lại bọn lãnh chúa phát-xít và nếu cần thì tiếp nhận họ xuống hầm mộ Chấm Đang chờ đợi những thắng lợi mới của Hồng quân và những bước rút lui mới của quân phát-xít Đức Chấm Hãy đưa những tin gây hoảng loạn trong hàng ngũ địch Chấm Chuẩn bị sẵn sàng chuyển sang những hình thức đấu tranh mới trong điều kiện Hồng quân tổng tấn công và giải phóng Ukren khỏi bàn tay bọn xâm lược phát-xít Đức Chấm Chuyển từ phá hoại sang bảo vệ các cơ sở công nghiệp trước nhất là bảo vệ bằng bất cứ giá nào bến tàu Ôđetxa và sửa sang lại để sử dụng Chấm Gia đình đồng chí đã được đưa đi tản cư ở Ufa Chấm Gần đây chị và các cháu đã trở về Mạc-tư-khoa nhà cửa của đồng chí còn nguyên tiền nong cho họ sẽ được giải quyết thuận lợi theo đồng chí đề nghị Chấm cả nhà đều khỏe Chấm Qua việc đề bạt đồng chí lên cấp đại úy chúng tôi muốn biểu thị lòng cám ơn đồng chí đã tích cực công tác chúc đồng chí thắng lợi và chờ đợi những tin tức quý báu của đồng chí mật mã vẫn dùng bản cũ liên lạc với Secnôivanenkô từ nay sẽ qua đồng chí“.
Bản công điện này Pêchya thay Valentin tiếp nhận. Cũng như đa số những chú bé trạc tuổi chú, có khiếu về kỹ thuật, chú đã học vần Morxơ rất nhanh.
Tiện đây xin nói là không thể gọi Pêchya là chú bé được nữa. Năm nay chú đã mười lăm tuổi. Đó là một thiếu niên cao lớn, hơi gù, tóc dài hất ngược một cách chải chuốt. Giọng chú đã vỡ, bắt đầu thay đổi và nhiều lần chú đã gọi bố là “bố” chứ không phải “bố yêu” nữa.
Pêchya ngồi nhận bức công điện, nghiêng mình trên chiếc va-li mây nhỏ của trung sĩ Vetxêlôpxki, ở mặt trong cái nắp, ngoài mẩu báo Sự thật vàng khè in bài “Đợi anh về”, giờ đây còn dán thêm tấm ảnh nhỏ của Valentin mà bà Matriôna Têrenchiepna đã tìm thấy trong đống tư trang của cô và tặng lại cho Pêchya: một bức ảnh vuông vuông đã bạc với một nếp gấp trắng ở phía dưới. Và trong khi Pêchya tiếp nhận bức công điện của Mạc-tư-khoa, như từ trong sương mù hiện ra, khuôn mặt trắng bệch của cô gái nhìn chú, với cái đuôi sam nhợt nhạt, đôi mắt trong suốt với hai hạt nhỏ rắn rỏi, đôi đồng tử, mà ngay trong ảnh cũng xanh trong như màu nho tươi.