Mùa đông năm ấy, bà Cát ở lại trong căn nhà tre bên ngoài trang viên của Trang Tử. Có lẽ vì cảm thấy ở nhờ mà không làm gì thì không phải đạo, nên bà Cát chủ động đề nghị được giúp đỡ việc bếp núc.
Ban đầu, Trang Bá cùng các môn sinh trong trang viên đều không đồng ý. Dẫu sao bà Cát cũng là thân mẫu của Mông Trọng, mà Mông Trọng hiện giờ lại là đệ tử được Trang Tử coi trọng nhất, sao có thể để bà phải vất vả như vậy được?
Thế nhưng, sau khi dùng qua một bữa cơm do bà Cát nấu, Trang Bá cùng các môn sinh lập tức thay đổi ý định. Bởi lẽ sau khi so sánh, họ nhận ra cơm canh do Lạc Tiến, Hoa Hổ và mấy người khác nấu thực sự quá khó nuốt.
Thế là, bà Cát phụ trách chuyện ăn uống trong trang viên. Còn những việc nặng nhọc như chẻ củi, giặt giũ, giã gạo thì Mông Trọng và các môn sinh nhất quyết không để bà đụng tay vào.
Cũng cần phải nhắc thêm rằng, ngay cả Trang Tử cũng nhận ra chất lượng bữa ăn trong trang viên được cải thiện đáng kể, ông cảm thấy vô cùng ngạc nhiên và bất ngờ.
Đến tháng chạp, trời đổ tuyết rơi, tuyết đọng kín đường, không tiện cho Trang Tử dẫn các đệ tử đi dạo. Vì vậy, Trang Tử cùng các môn sinh ngồi dưới hiên nhà chính, vừa ngắm nhìn tuyết bay đầy trời, vừa giảng giải học vấn.
Ban đầu, Trang Tử định dạy các đệ tử ba thiên do ông viết là "Thiên Địa", "Thiên Đạo" và "Thiên Vận", để các đệ tử có thể hiểu đại khái về ý nghĩa của "Trời", ý nghĩa của "Đạo" và cái gọi là "Vận".
Nhưng vì một vài lý do, sau khi giảng xong thiên "Thiên Địa", Trang Tử lại dạy tiếp bốn thiên dùng để phê phán tư tưởng Nho gia là "Biền Mẫu", "Mã Đề", "Khư Khiếp", "Đạo Chích". Sau đó, ông lại giảng về các luận thuyết của Huệ Tử như "Kiên Bạch Luận", "Lịch Vật Thập Sự", "Hợp Đồng Dị Luận". Nay trời đổ tuyết lớn, ông nhân cơ hội này dạy các môn sinh thiên "Thiên Đạo".
Cái gọi là Thiên Đạo, chính là chỉ quy luật biến hóa của tự nhiên. Nó không vì sở thích của con người mà thay đổi, cũng không có khái niệm "thiện" hay "ác". Điều con người cần làm, chính là thuận theo Thiên Đạo.
Ví dụ như người xưa định ra bốn tiết khí là Trọng Xuân, Trọng Hạ, Trọng Thu, Trọng Đông, sau đó lại tăng thêm Xuân Phân, Hạ Chí, Thu Phân, Đông Chí... đây chính là minh chứng cho việc con người tìm tòi quy luật tự nhiên. Dựa vào những quy luật này, thế nhân mới xuất hiện phương thức canh tác "xuân cày thu gặt" vốn đã dần trở thành lẽ thường.
Điều này khá dễ hiểu. Còn về việc Thiên Đạo không có khái niệm "thiện" hay "ác" thì cũng dễ hiểu không kém. Trước hết, khái niệm - hay cái mà Danh gia gọi là "danh" - đều do con người định nghĩa. Một người làm việc tốt thì đó là "thiện", làm việc xấu thì đó là "ác", nhưng tiền đề là phải xét trên góc độ của con người.
Ví dụ như hổ ăn thịt người, người giết hổ. Từ góc độ con người mà nói, hổ ăn thịt người chính là ác, là tai họa cần phải tiêu diệt. Nhưng từ góc độ của hổ, chúng ăn thịt người cũng chỉ để lấp đầy bụng đói, cũng giống như con người ăn ngũ cốc, ăn chim thú vậy, tất cả đều phù hợp với sự cân bằng của Thiên Đạo - Thiên Đạo không hề thiên vị bất cứ bên nào.
Bản thân Thiên Đạo không có khái niệm "thiện" hay "ác", cũng giống như trận tuyết này vậy. Xét trên toàn thiên hạ, không biết có bao nhiêu người sẽ vì trận tuyết này mà mất mạng. Hơn nữa, trận tuyết này còn khiến Mông Trọng không thể về nhà thăm mẹ, chỉ đành tạm đón mẹ đến trang viên của Trang Tử ở tạm, đồng thời cũng khiến quân lính của tộc Mông thị trên đường tới Bành Thành phải chịu đựng cái lạnh thấu xương.
Điều này dường như là ác?
Nhưng cùng lúc đó, trận tuyết này lại tiêu diệt sâu bọ trong ruộng đồng, giúp đất đai giữ được độ ẩm, để mùa màng năm sau có được thu hoạch tốt.
Điều này dường như lại là thiện?
Nhưng sự thật thì sao? Thiên Đạo vốn chẳng hề có ý nhắm vào hay thiên vị bất cứ ai, nó chỉ là một quy luật, giống như mặt trời mọc ở hướng đông lặn ở hướng tây, vốn không hề có chuyện thiện ác.
Ngoài việc giảng giải những đạo lý trên, Trang Tử cũng không tránh khỏi thói quen thường lệ là hạ thấp Nho gia một chút trong thiên "Thiên Đạo". Ông mượn cuộc đối thoại giữa Lão Tử (Lão Đam) và Khổng Tử để làm rõ đạo lý rằng nhân nghĩa không phải là bản tính vốn có của con người.
Thoắt cái đã đến tháng hai, băng tuyết dần tan, bà Cát liền xin cáo từ để chuyển về quê nhà sinh sống. Đối với sự ra đi của bà Cát, đừng nói là các môn sinh trong trang viên cảm thấy không nỡ, ngay cả Trang Tử cũng có chút luyến tiếc - thực sự là vì sau khi đã ăn cơm bà Cát nấu, cơm canh do Hoa Hổ và những người khác nấu trước kia quả thực khó mà nuốt nổi.
May mắn là trong thời gian bà Cát ở lại trang viên, các môn sinh đều đã học được vài chiêu từ bà, giúp trình độ nấu nướng được cải thiện đáng kể.
Thoắt cái đã đến đầu tháng tư, cũng là thời điểm gieo trồng mùa xuân. Mông Trọng cưỡi lừa nhỏ về nhà cùng mẹ cày cấy. Còn các môn sinh trong trang viên, sau khi xong việc ở ruộng của Trang Tử, liền chạy sang ruộng nhà Mông Trọng để giúp bà Cát và Mông Trọng cày cấy.
Trong lúc bận rộn cày cấy, các môn sinh và Mông Trọng trò chuyện về việc Tống Vương Yển đánh nước Đằng. Dẫu sao thì Lạc Tiến, Lạc Tục, Hoa Hổ, Mục Vũ và các môn sinh khác đều có người thân tham gia trận chiến này, nên tự nhiên họ cũng để tâm.
Tính toán ngày tháng, lúc này quân lính của các gia tộc, bao gồm cả huynh trưởng của Mông Trọng là Mông Bá, chắc hẳn đã tập trung tại Bành Thành, theo quân vương đi đánh nước Đằng.
Đối với kết quả của trận chiến này, các môn sinh vẫn khá lạc quan. Dẫu sao nước Đằng cũng chỉ là một nước rất nhỏ, còn nước Tống lần này đánh nước Đằng, chỉ riêng vùng Thương Khâu và Cảnh Bộc đã huy động gần vạn quân lính của các gia tộc, cộng thêm quân vương và quân lính của các gia tộc vùng Bành Thành, binh lực kiểu gì cũng phải tầm ba bốn vạn.
Mà nước Đằng, tổng cộng mới được bao nhiêu người?
Điều duy nhất đáng lo ngại chỉ là yếu tố "chiếm lợi thế địa hình" của nước Đằng, vì nước Đằng nằm ở phía đông bắc của sông Tứ Thủy và Nam Hồ (bao gồm cả bốn hồ liên thông như hồ Vi Sơn). Ngày nay nước Tống đánh nước Đằng, hoặc là phải mượn đường nước Vệ, nước Lỗ để vòng qua phía bắc Nam Hồ mà đánh, hoặc là phải mượn đường vùng Tiết để vòng qua phía nam Nam Hồ, băng qua Tiết Ấp mà đánh.
Mà vùng Tiết, chính xác là Tiết Ấp, vốn là đất phong của Mạnh Thường Quân Điền Văn. Mạnh Thường Quân Điền Văn vốn là người nước Tề, nhưng vì có lời đồn ông muốn soán ngôi mưu phản nên bị Tề quân nghi kỵ, vì thế Điền Văn đã trốn sang nước Ngụy. Sau khi ông rời khỏi nước Tề, nước Tề vẫn giữ lại đất phong Tiết Ấp của ông. [Chú thích: Lại một kẻ sau khi làm tướng ở nước khác lại tích cực xúi giục nước đó đánh nước mẹ mình, chuyện này để chương sau về nước Ngụy sẽ kể tiếp.]
Mà nếu không mượn đường, thì quân đội nước Tống chỉ có thể băng qua Nam Hồ để cưỡng công nước Đằng.
Đừng thấy nước Đằng nhỏ, nhưng nó lại sát cạnh nước Lỗ và nước Tề. Nếu nước Lỗ và nước Tề không muốn bàn tay của Tống Vương Yển vươn tới phía bắc Nam Hồ, thì khó tránh khỏi việc họ sẽ âm thầm giúp đỡ nước Đằng.
Trước kia Mông Trọng không hiểu dụng ý của Tống Vương Yển khi đánh nước Đằng - dù sao đánh hạ nước Đằng cũng chỉ chiếm được vài tòa thành, lại còn phải gánh tiếng xấu. Thế nhưng sau khi xem xét vị trí địa lý của nước Đằng, Mông Trọng đã lờ mờ hiểu ra.
Chỉ cần nước Tống đánh hạ được nước Đằng, là có thể tạo ra mối đe dọa lớn đối với nước Lỗ, đồng thời cũng gây ra mối đe dọa cực lớn đối với Tiết Ấp của nước Tề.
Từ đó, Mông Trọng thầm suy đoán rằng việc Tống Vương Yển đánh nước Đằng có lẽ chỉ là bước đầu tiên trong chuỗi chiến lược của ông ta, mục đích cuối cùng là gây áp lực lên nước Tề ở phía đông Trung Nguyên.
Chỉ là, tại sao Tống Vương Yển lại làm như vậy?
Phải biết rằng theo những gì Mông Trọng biết, thế cục của các nước Trung Nguyên hiện nay xoay quanh hai cực chính là nước Tần và nước Tề.
Ban đầu, thế cục này nên cộng thêm nước Sở, tức là bề ngoài là nước Tần đối kháng với liên minh Tề - Sở, còn thực chất bên trong là nước Sở ngồi xem nước Tần và nước Tề đối đầu.
Nhưng do Trương Nghi dùng kế "sáu trăm dặm đất" lừa gạt Sở Hoài Vương, lừa cho Sở Hoài Vương cắt đứt giao hảo với nước Tề khiến nước Sở suy yếu - sau khi phát hiện bị lừa, Sở Hoài Vương vô cùng giận dữ, dốc toàn lực đánh nước Tần nhưng lại bị nước Tần đánh bại. Còn nước Tề vì hận Sở Hoài Vương đơn phương bội ước nên từ đầu đến cuối không hề phái binh hỗ trợ.
Cuối cùng, nước Sở không trụ nổi, bất đắc dĩ Sở Hoài Vương phải đích thân tới nước Tần cầu hòa, không ngờ lại bị Tần Vương Doanh Tắc hiện tại bắt giữ, ép Sở Hoài Vương phải cắt thêm đất. Sở Hoài Vương vì bảo toàn quốc gia nên kiên quyết từ chối, bị Tần Vương giam giữ ba năm, cuối cùng chết tại nước Tần.
Sau đó, nước Tần đưa linh cữu của Sở Hoài Vương về nước Sở, người nước Sở đều vô cùng đau xót, từ đó nước Tần và nước Sở kết thù, nước Sở lại quay sang ngả về phía nước Tề.
Mà đáng sợ hơn là không lâu sau đó, Huệ Văn Vương của nước Tần qua đời, Tần Vũ Vương lên ngôi - chính là vị Tần quân rảnh rỗi không có việc gì làm lại chạy tới trước mặt Chu Thiên Tử thi nâng đỉnh với lực sĩ Mạnh, kết quả là đỉnh trượt tay đè gãy ống chân rồi chết ngay trong đêm đó. [Chú thích: Thực ra Tần Vũ Vương có thể coi là một vị minh quân văn võ song toàn, chỉ là quá thích phô trương sức mạnh của bản thân, mới 23 tuổi đã qua đời. Nếu ông không chết, thì người em trai đang làm con tin ở nước Yên là Tần Chiêu Tương Vương (Doanh Tắc), cùng với mẹ của người đó là Mị Bát Tử và cậu là Ngụy Nhiễm, đám người này căn bản không có cơ hội trở về nước Tần để nắm quyền.]
Tần Vũ Vương chán ghét Trương Nghi, vì vậy việc đầu tiên sau khi lên ngôi là trục xuất Trương Nghi. Trương Nghi trốn về cố quốc nước Ngụy, làm tướng ở nước Ngụy được một năm thì qua đời. Các chư hầu biết tin liền lập tức từ bỏ Liên Hoành thân Tần, quay lại áp dụng chiến lược Hợp Tung kháng Tần. [Chú thích: Thời kỳ này Trương Nghi chẳng khác nào con chuột chạy qua phố, ai ai cũng đòi đánh. Đáng thương cho vị tung hoành gia từng đùa giỡn các nước chư hầu trong lòng bàn tay, huy hoàng một thời lại rơi vào kết cục như vậy, thật đáng than thở.]
Tóm lại, vì Trương Nghi bị nước Tần trục xuất và cuối cùng chết ở nước Ngụy, dẫn đến việc các nước Trung Nguyên từ bỏ chính sách Liên Hoành thân Tần, một lần nữa áp dụng Hợp Tung kháng Tần. Vào thời điểm này, nước Tề được coi là quốc gia duy nhất có khả năng đối kháng với nước Tần.
Xét về vị trí địa lý của nước Tống, nó gần nước Tề và nước Sở hơn, vốn dĩ nên được lôi kéo về phe nước Tề để cùng chống lại nước Tần. Nhưng nước Tống lại tìm cách gây đe dọa cho nước Tề, lấy một nước hạng trung để đe dọa một cường quốc, điều này rõ ràng là không hợp lẽ thường.
Chẳng lẽ, Tống Vương Yển thực chất lại thuộc phe nước Tần?
Mông Trọng thầm suy đoán.
Suy nghĩ kỹ lại, cậu cảm thấy suy đoán này rất có lý. Dẫu sao nước Tống cũng là một nước hạng trung, vậy mà lại liên tiếp đắc tội với ba cường quốc là Tề, Sở, Ngụy, chắc chắn là phải có chỗ dựa nào đó - cần nhắc thêm là ba nước Tề, Sở, Ngụy lúc bấy giờ đang cùng nằm trong một phe.
Tuy nhiên, ngẫm lại thì Mông Trọng lại thấy suy đoán này có chút sơ hở. Dẫu sao giữa nước Tần và nước Tống còn ngăn cách bởi Tam Tấn, nếu nước Tề quyết tâm muốn diệt trừ nước Tống trước, nước Tần căn bản không có cách nào cứu được nước Tống.
Điểm này, Tống Vương Yển chắc cũng phải rõ.
Thế mà Tống Vương Yển vẫn quyết định đánh nước Đằng, chuẩn bị chiếm đóng nước Đằng để gây áp lực lên nước Tề, điều này chứng tỏ giữa nước Tần và nước Tống phần nhiều là có giao dịch lợi ích nào đó.
Và điều này có lẽ có nghĩa là...
Có nghĩa là trong Tam Tấn, có một nước đóng vai trò là cầu nối cho liên minh ngầm giữa nước Tần và nước Tống.
Mông Trọng ngẩng đầu nhìn về phía bắc.
Cậu chợt nhớ ra, trong Tam Tấn, dường như chỉ có nước Triệu là trong hơn hai mươi năm qua chưa từng xảy ra mâu thuẫn với nước Tống...
Chẳng lẽ là nước Triệu?!
Mông Trọng trong lòng hơi kinh ngạc.
Nếu suy đoán của cậu là chính xác, thì thế cục Trung Nguyên hiện tại chính là liên minh bốn nước Tề, Sở, Ngụy, Hàn đối kháng với liên minh ba nước Tần, Triệu, Tống. [Chú thích: Tác giả biết không chỉ có vậy, nhưng mong một vài độc giả đừng tiết lộ nội dung trong phần bình luận chương này nữa, điều đó thực sự sẽ ảnh hưởng đến cảm nhận của các độc giả khác cũng như thành tích của cuốn sách này, vô cùng cảm ơn.]