Ghi chú: Chương này mất tới bốn tiếng đồng hồ để viết, thật hoài niệm những ngày tháng viết về lịch sử giả tưởng, khi mà mình có thể hoàn toàn tự do sáng tạo.
————Dưới đây là chính văn————
Việc quen biết Nhạc Nghị diễn ra trong thời gian ta cùng Triệu Chủ Phụ đi tuần thú Linh Thọ.
Linh Thọ vốn là quốc đô cũ của nước Trung Sơn, cho nên sau khi nước Triệu đánh diệt Trung Sơn, Triệu Chủ Phụ đã lập ra huyện Linh Thọ, dự định biến tòa thành này thành trị sở trong vùng đất Trung Sơn.
Mà tiền đề để làm được điều đó, chính là phải giành được sự ủng hộ và tán thành của người dân bản địa.
Vì vậy, đích thân Triệu Chủ Phụ đã ra mặt an ủi người dân Linh Thọ, hứa hẹn đủ loại đãi ngộ hậu hĩnh. Nói trắng ra, chẳng qua cũng chỉ là phân chia lại lợi ích, đem những ruộng đất và tài sản vốn thuộc về quý tộc nước Trung Sơn chia cho người dân nước Trung Sơn, nhờ đó mà giành lấy sự ủng hộ của họ, hóa giải mâu thuẫn giữa người Trung Sơn và người Triệu.
Ngay lúc quan lại nước Triệu đang chỉnh đốn lại hộ tịch ở Linh Thọ, gia đình Nhạc Nghị cũng nằm trong số đó. Thiếu niên có độ tuổi xấp xỉ Mông Trọng và những người khác này đã đăng ký tên tuổi, quê quán của mình vào hộ tịch "huyện Linh Thọ" của nước Triệu. Do cậu ta xuất thân từ dòng họ Nhạc, họ Tử, nên khiến Nhạc Tiến, Nhạc Tục và những người khác vô cùng kinh ngạc, bởi lẽ hai anh em họ cũng xuất thân từ dòng họ Nhạc, họ Tử.
Phải biết rằng, họ Tử bắt nguồn từ thời Ân Thương, phàm là người họ Tử thì mười phần hết chín đều là hậu duệ của người Ân Thương. Ví dụ như Mông Trọng, Mông Hổ, Mông Toại, họ là họ Mông, họ Tử; ngoài ra còn có Vũ Anh là họ Vũ, họ Tử; Hướng Liêu là họ Hướng, họ Tử, vân vân.
Sau khi trao đổi tên họ cho nhau, Nhạc Nghị và Mông Trọng cùng những người khác rất nhanh đã trở nên thân thiết, dù sao tổ tiên đôi bên cũng cùng một gốc.
"Ngươi là hậu duệ họ Tử, sao lại ở nước Trung Sơn?"
Mông Hổ ngạc nhiên hỏi.
Cần biết rằng, nước Tống và nước Trung Sơn không chỉ cách nhau ít nhất ngàn dặm, mà quan trọng hơn, nước Trung Sơn là quốc gia do hậu duệ tộc Địch lập nên. Thật khó mà tưởng tượng được con cháu họ Tử của nước Tống lại có thể lặn lội đến nước Trung Sơn định cư.
Về điều này, chính Nhạc Nghị cũng không rõ, thế là cậu liền mời Mông Trọng và những người khác đến ngôi làng nơi tộc Nhạc của họ sinh sống để hỏi các bậc cao niên trong tộc.
Tộc Nhạc ở Trung Sơn nơi Nhạc Nghị sinh sống cũng giống như hương ấp của Mông Trọng, Nhạc Tiến và những người khác, là những người cùng họ cùng tộc sống quây quần bên nhau, giúp đỡ lẫn nhau. Tuy nhiên, quy mô thì thua xa tộc Nhạc ở vùng Cảnh Bạc nước Tống, cả ngôi làng chỉ có khoảng mười mấy hộ tộc nhân.
Dưới sự dẫn dắt của Nhạc Nghị, Mông Trọng và những người khác đã đến bái kiến tộc trưởng tộc Nhạc Trung Sơn là Nhạc Lộ, một cụ già đã ngoài sáu mươi tuổi.
Cụ già này là người cất giữ gia phả của tộc Nhạc Trung Sơn. Cụ đã giới thiệu với Mông Trọng, Nhạc Nghị và những người khác về nguồn gốc của tộc Nhạc Trung Sơn — đó chính là hậu duệ của tướng quân Nhạc Dương nước Ngụy.
Theo lời Nhạc Lộ, tổ tiên của Nhạc Dương đại khái là sau khi bại trận trước nước Sở ở trận Hoằng Thủy nước Tống, để tránh binh đao và chiến tranh nên đã từ nước Tống di cư lên phía Bắc đến nước Tấn. Sau nhiều lần xoay chuyển, cuối cùng định cư ở An Ấp — tạm gọi là tộc Nhạc An Ấp.
Đợi đến khi ba nhà chia Tấn, Ngụy Văn Hầu Ngụy Tư lấy An Ấp làm quốc đô của nước Ngụy, từ đó, tộc Nhạc An Ấp trở thành người nước Ngụy.
Nói đến nguồn gốc giữa nước Triệu và nước Trung Sơn, thì đó quả là một câu chuyện lịch sử lâu đời.
Ban đầu, vào thời kỳ giữa của nước Tấn, quan hệ giữa nước Tấn và tiền thân của nước Trung Sơn là Bạch Địch còn khá hòa hảo. Nhưng sau đó, các bộ lạc Tiên Ngu, Phì, Cổ, Cừu trong tộc Bạch Địch di cư về phía Đông, định cư ở vùng Trung Sơn và nhanh chóng mở rộng thế lực ra bên ngoài. Điều này khiến nước Tấn cảm thấy bị đe dọa, sau vài lần cọ xát, hai bên đã nổ ra chiến tranh.
Nhưng do thực lực của nước Tấn vượt xa nước Trung Sơn, nên những cuộc chiến ban đầu phần lớn đều kết thúc với thắng lợi thuộc về nước Tấn.
Vào thời kỳ cuối của nước Tấn, các "gia tộc Lục Khanh" trong nước bắt đầu đấu đá tranh quyền, nước Trung Sơn có được cơ hội thở dốc, liền liên kết cùng nước Tề, nước Lỗ cùng nhau thảo phạt nước Tấn.
Để báo thù nước Trung Sơn, tổ tiên của vương thất nước Triệu, đại phu nước Tấn là Triệu Ưởng, đã dẫn quân Tấn tấn công nước Trung Sơn và giáng cho họ những đòn chí mạng.
Những năm sau đó, nước Tấn liên tiếp tấn công nước Trung Sơn, ép nước Trung Sơn phải thần phục. Nhưng thực tế, kẻ thực sự kiểm soát nước Trung Sơn lại chính là tộc Triệu của nước Tấn, tức tiền thân của nước Triệu.
Trong khoảng thời gian này, con trai của Triệu Ưởng là Triệu Tương Tử (Triệu Vô Tuất) đã chọn ra một con rối từ hậu duệ tộc Tiên Ngu, người này chính là Trung Sơn Văn Công.
Lúc bấy giờ, tộc Ngụy của nước Tấn — tức tiền thân của nước Ngụy — cảm thấy rất bất mãn vì tộc Triệu kiểm soát nước Trung Sơn. Sau khi Triệu và Ngụy bàn bạc, hai bên quyết định cùng nhau nắm giữ nước Trung Sơn. Vì vậy, Ngụy Văn Hầu đã gả con gái mình là Công tử Khuynh cho Trung Sơn Văn Công.
Vài năm sau, Công tử Khuynh sinh hạ một bé trai cho Trung Sơn Văn Công, đó là Trung Sơn Vũ Công.
Trung Sơn Vũ Công về mặt huyết thống là con lai giữa tộc Địch và tộc Ngụy ở Trung Nguyên, còn về tư tưởng, ông chọn cách học theo lễ chế của Trung Nguyên. [Ghi chú: Cho nên mới nói nước Trung Sơn sau khi được Trung Sơn Vũ Công phục hưng đã từ bỏ nhiều truyền thống của tộc Bạch Địch, học theo lễ chế Trung Nguyên, thực ra cũng chẳng khác biệt gì mấy so với các nước ở Trung Nguyên.]
Sau đó, nội bộ nước Triệu xảy ra sự kiện tranh quyền. Con trai của Triệu Tương Tử là Triệu Hoàn Tử khởi sự trục xuất Triệu Hiến Hầu (Triệu Hoán) để tự lập. Một năm sau, Triệu Hoàn Tử qua đời, các đại thần nước Triệu nổi dậy giết chết con trai của Triệu Hoàn Tử, nghênh đón Triệu Hiến Hầu trở lại triều đình chấp chính. Cuộc nội loạn kéo dài vài năm này đã làm suy yếu thực lực nước Triệu, thế là Trung Sơn Vũ Công nhân cơ hội đó, cùng với tộc Tiên Ngu kiên cường chống lại hai nước Triệu, Ngụy, lại liên kết với nước Tề, triệt để thoát khỏi sự kiểm soát của hai nước Triệu, Ngụy.
Vài năm sau, Trung Sơn Vũ Công qua đời, con trai là Trung Sơn Hoàn Công kế vị. Hoàn Công còn nhỏ tuổi, không lo việc nước, vì vậy đã bị nước Ngụy tấn công.
Khi đó, Nhạc Dương là môn khách dưới trướng của quốc tướng nước Ngụy là Địch Hoàng. Cho nên khi Ngụy Văn Hầu quyết định thảo phạt nước Trung Sơn, Địch Hoàng đã tiến cử Nhạc Dương làm chủ soái tấn công nước Trung Sơn, cùng với Ngô Khởi lúc đó vẫn còn ở nước Ngụy dẫn quân Ngụy thảo phạt Trung Sơn.
[Ghi chú: Trong một số tài liệu lịch sử, có thể gọi trận chiến này là nước Tấn phái binh thảo phạt Trung Sơn, đó là vì ba nhà Ngụy, Hàn, Triệu lúc này tuy đã chia cắt nước Tấn nhưng vương thất nhà Chu vẫn chưa công nhận địa vị chư hầu của ba nhà này. Phải đợi sau khi nước Ngụy diệt Trung Sơn khoảng bốn năm, Chu Uy Liệt Vương mới sách phong ba nhà Ngụy, Hàn, Triệu làm chư hầu, lúc đó ba nước Ngụy, Hàn, Triệu mới được thế nhân công nhận. Cho nên trước đó, nước Tấn vẫn tồn tại dưới hình thức hữu danh vô thực.]
Cần phải nhắc đến là, Nhạc Dương và Địch Hoàng lúc đó có một mối ân oán. Nghe nói con trai Nhạc Dương là Nhạc Thư đã giết chết con trai Địch Hoàng là Địch Tĩnh trên chiến trường.
Sự việc này xảy ra vào khoảng thời gian nước Triệu xảy ra nội loạn tranh quyền, tức là lúc Triệu Hoàn Tử trục xuất Triệu Hiến Hầu (Triệu Hoán) để tự lập.
Nguyên nhân của việc này nằm ở chỗ, Triệu Ưởng thấy con trưởng Triệu Bá Lỗ tư chất tầm thường, không đủ sức gánh vác trọng trách, nên đã truyền ngôi cho con trai út là Triệu Vô Tuất, tức Triệu Tương Tử.
Mà đợi đến khi Triệu Tương Tử lập người kế vị, ông cảm thấy việc cha truyền ngôi cho mình không hợp với "tông pháp", nên quyết định trả lại ngôi vị cho dòng của anh trai Triệu Bá Lỗ. Vì vậy ông không lập thái tử, mà phong con trai của anh trai là Triệu Chu làm Đại Thành Quân, dự định truyền ngôi cho người này.
Không ngờ Triệu Chu còn trẻ tuổi đã qua đời trước mặt Triệu Tương Tử, thế là Triệu Tương Tử cuối cùng đành truyền ngôi cho con trai của Triệu Chu là Triệu Hoán, tức Triệu Hiến Hầu.
Tuy nhiên, hành động này khiến con ruột của Triệu Tương Tử là Triệu Gia bất mãn, người này đã trục xuất Triệu Hoán, tự lập làm vua, tức Triệu Hoàn Hầu.
Các đại thần nước Triệu cân nhắc rằng việc Triệu Hoàn Hầu kế vị không phải là ý nguyện của Triệu Tương Tử, nên đã liên kết lại giết chết Triệu Hoàn Hầu, một lần nữa nghênh đón Triệu Hiến Hầu kế vị.
Mà nước Trung Sơn đã nhân lúc nước Triệu xảy ra nội loạn, dẫn binh tấn công nước Triệu, hy vọng nhờ đó mà đánh bại nước Triệu, thoát khỏi sự kiểm soát của nước Triệu.
Lúc đó Triệu Hiến Hầu vừa mới khôi phục ngôi vị, thấy nước Triệu nguyên khí tổn thương sau nội loạn, khó lòng chống đỡ nước Trung Sơn, nên đã lấy điều kiện cắt nhượng Trí Ấp (nay là Vĩnh Tế) để cầu viện nước Ngụy.
Thế là nước Ngụy phái Ngô Khởi dẫn quân tấn công nước Trung Sơn.
Chính trong cuộc chiến này, con trai của Địch Hoàng là Địch Tĩnh đã bị Nhạc Thư, lúc đó đang là tướng lĩnh của nước Trung Sơn, giết chết, và quân Ngụy phải rút lui mà không đạt được kết quả gì.
Tại sao con trai của Nhạc Dương là Nhạc Thư lại làm tướng lĩnh ở nước Trung Sơn?
Việc này ngay cả tộc trưởng tộc Nhạc Trung Sơn cũng không rõ. Theo suy đoán trong nội bộ tộc Nhạc, Nhạc Thư có lẽ đã theo đoàn người hộ tống Công tử Khuynh — con gái Ngụy Văn Hầu — gả sang nước Trung Sơn với tư cách là một binh sĩ nước Ngụy. Sau đó vì năng lực xuất chúng nên được Trung Sơn Văn Vương trọng dụng, trở thành tướng lĩnh của nước Trung Sơn.
Cần nhắc thêm là, cả hai vị danh tướng cùng tấn công nước Trung Sơn cho nước Ngụy là Nhạc Dương và Ngô Khởi đều là những tướng lĩnh giỏi thống lĩnh quân đội, nhưng "đạo đức cá nhân" lại bị người đời chỉ trích. Ngô Khởi có vết nhơ "giết vợ cầu tướng", còn Nhạc Dương thì có vết nhơ "Nhạc Dương nhấp canh".
Cái gọi là "Nhạc Dương nhấp canh", tức là trong thời gian Nhạc Dương và Ngô Khởi dẫn quân Ngụy tấn công nước Trung Sơn, Trung Sơn Hoàn Công vừa mới kế vị để ép Nhạc Dương rút quân đã dùng con trai ông là Nhạc Thư làm con tin. Không ngờ Nhạc Dương không muốn vì việc tư mà bỏ việc công, thế là Trung Sơn Hoàn Công đã giết Nhạc Thư, nấu thành canh thịt rồi ban cho Nhạc Dương.
Không ngờ, Nhạc Dương để bày tỏ lòng trung thành với nước Ngụy và Ngụy Văn Hầu, đã uống cạn bát canh thịt nấu từ chính con trai mình. Từ đó truyền đi cái ác danh "Nhạc Dương tàn nhẫn ăn thịt con".
Ngay cả Ngụy Văn Hầu, người trước đó khá tán thưởng Nhạc Dương, cũng vì chuyện này mà dần trở nên xa cách với ông.
Nhưng dù vậy, để thưởng cho công lao của Nhạc Dương, Ngụy Văn Hầu vẫn sách phong Nhạc Dương làm Linh Thọ Quân, và lấy Linh Thọ làm đất phong cho ông.
Từ đó, tộc Nhạc bắt đầu an cư lạc nghiệp tại Linh Thọ, Trung Sơn.
Đợi đến hơn hai mươi năm sau, Trung Sơn Hoàn Công – vị vua từng một lần mất nước – đã trưởng thành trong nghịch cảnh và lập chí phục quốc.
Khi đó Nhạc Dương đã qua đời, Hoàn Công với thái độ chân thành đã nhận được sự tha thứ của cháu nội Nhạc Dương, con trai Nhạc Thư là Nhạc Trì, bái người này làm tướng quốc, phục hưng nước Trung Sơn, liên kết với nước Tề để đối kháng hai nước Triệu, Ngụy.
Thế là, tộc Nhạc trở thành người nước Trung Sơn.
Cho đến tận bây giờ, nước Triệu lại một lần nữa diệt nước Trung Sơn, tộc Nhạc lại trở thành người nước Triệu.