“...Phu Liệt Tử ngự gió mà đi, nhẹ nhàng khoan khoái, mười lăm ngày sau mới trở về. Người ấy đối với việc cầu phúc, chẳng hề bận tâm. Tuy đã thoát khỏi việc đi bộ, nhưng vẫn còn chỗ dựa dẫm. Nếu như cưỡi lên cái chính đạo của đất trời, ngự trị sự biến hóa của sáu khí, để ngao du nơi vô cùng, thì người ấy còn cần dựa vào cái gì nữa đây! Cho nên mới nói: Chí nhân vô kỷ, thần nhân vô công, thánh nhân vô danh...”
Trong gian nhà chính, Mông Trọng ngồi xếp bằng trước mặt Trang Tử, tay nâng thẻ tre cất tiếng đọc lớn.
Lúc này, Trang Tử đang chăm chú quan sát người đệ tử trước mắt.
So với hai năm trước, người đệ tử này đã cao lớn vạm vỡ hơn nhiều. Dù tuổi chưa đầy mười lăm, nhưng trong cách đối nhân xử thế, Trang Tử cho rằng cậu còn trầm ổn, già dặn hơn cả người trưởng thành bình thường.
Tất nhiên, điều này cũng nhờ vào sự dạy dỗ của ông.
Trong số các đệ tử, Trang Chu nghiêm khắc và cẩn trọng nhất với Mông Trọng. Mỗi khi thấy cậu có dấu hiệu đi chệch đường, ông đều kịp thời uốn nắn. Chẳng hạn như hai năm trước, Mông Trọng từng đắc ý vì dùng những “mệnh đề” của phái Danh gia để tranh luận thắng các đồng môn trong trang, khi đó Trang Chu đã dùng chuyện “gà ba móng” để khuyên bảo cậu.
Thế nhưng chỉ có một việc, dù là Trang Chu cũng đành bất lực, đó chính là nỗi oán hận trong lòng Mông Trọng về việc huynh trưởng Mông Bá bị quân chủ nước Đằng là Đằng Hổ sát hại.
Thực tế, sau sự việc đó, Mông Trọng chưa bao giờ nhắc lại trong trang, nhưng Trang Tử biết rõ, kể từ khi an táng huynh trưởng, cậu bắt đầu đọc binh pháp của Tôn Vũ, Ngô Khởi, Tôn Tẫn, Tư Mã Nhương Thư, Thái Công Vọng... và thường xuyên cùng Võ Anh, Mông Hổ, Mông Toại, Hoa Hổ luyện tập võ nghệ ngoài trang, rõ ràng là đang chuẩn bị chờ ngày báo thù cho anh mình.
Trang Tử từng nghĩ đến việc ngăn cản, nhưng cuối cùng ông vẫn từ bỏ.
Bởi vì Trang Tử hiểu rõ, trừ khi Mông Trọng tự mình xem nhẹ chuyện này, buông bỏ thù hận, nếu không thì chẳng ai có thể hóa giải mối hận trong lòng cậu.
Dẫu có trái với nguyên tắc của mình, nhưng trong thâm tâm, ông vẫn hy vọng nước Tống sớm đánh bại nước Đằng, giết chết Đằng Hổ. Bởi chỉ khi Đằng Hổ chết đi, Mông Trọng mới có thể thực sự thoát khỏi mối thù này.
Thế nhưng, không ai ngờ tới, kể cả Trang Tử, rằng một nước Đằng nhỏ bé lại có thể liên tiếp chặn đứng các đợt tấn công của nước Tống. Dù đằng sau chuyện này không thể không có sự hỗ trợ ngầm từ nước Tề, nước Lỗ, nhưng cũng không thể phủ nhận rằng dòng họ Đằng ở nước Đằng rất được lòng dân, nhận được sự ủng hộ và bảo vệ của toàn bộ người dân trong nước.
“Phu tử? Phu tử?”
Ngay khi Trang Tử đang lơ đễnh xuất thần, ông nghe thấy tiếng gọi của Mông Trọng.
Hóa ra Mông Trọng đã đọc xong thiên “Tiêu Dao Du”, thấy Trang Tử nhìn mình mà ngẩn người nên mới khẽ gọi.
Đối diện với ánh mắt có phần bối rối của Mông Trọng, Trang Tử gật đầu, cầm bút viết hai chữ “Tiêu Dao” lên thẻ tre, hỏi xem Mông Trọng có hiểu được “cảnh giới tiêu dao” trong thiên “Tiêu Dao Du” hay không.
Từ mười tuổi, Mông Trọng đã theo học bên cạnh Trang Tử, nhận được chân truyền về tư tưởng của Đạo gia và Danh gia. Đến nay đã tròn bốn năm, không quá lời khi nói rằng Mông Trọng đã thông suốt cả hai trường phái này.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, tư tưởng Đạo gia khác với các học thuyết khác, hiểu hay không là một chuyện, còn việc có đạt được sự thấu cảm cá nhân hay không lại là chuyện khác.
Giống như thiên “Tiêu Dao Du” này, thực ra Trang Tử đã chỉ ra cảnh giới tiêu dao cao nhất, đó là quên đi giới hạn giữa vật và ta, đạt đến cảnh giới “vô kỷ, vô công, vô danh”, không dựa dẫm vào đâu mà ngao du nơi vô cùng. Mông Trọng đương nhiên hiểu nghĩa, nhưng điều này không giúp cậu lĩnh hội được bản chất bên trong.
Bởi vì cậu không đạt được cảnh giới vô kỷ, vô công, vô danh. [Tái bút: Nói thật, tác giả không cho rằng có ai đạt được cảnh giới đó, tư tưởng Đạo gia quá lý tưởng hóa, đây không phải là dạy ra thánh nhân, mà là dạy ra một tầng thứ cao hơn cả thánh nhân... thật không biết nên hình dung thế nào].
Chỉ riêng “vô kỷ” thôi, Mông Trọng đã không làm được.
Cái gọi là “vô kỷ”, tức là siêu thoát về mặt tinh thần khỏi mọi sự trói buộc của tự nhiên và xã hội, xóa bỏ sự đối lập giữa vật và ta, hòa tan bản thân vào thiên địa vạn vật để đạt đến cảnh giới “Đạo ngã hợp nhất”, chỉ còn tinh thần ngao du cùng trời đất.
Mà sự kiên trì muốn báo thù cho huynh trưởng Mông Bá của Mông Trọng, thực chất chính là sự ràng buộc của tình thân quá mức, là “không tự do”. Chỉ khi trong lòng buông bỏ được thù hận, mới có thể đạt được sự tự do thực sự.
Những đạo lý này, thực ra Mông Trọng đều hiểu, chỉ là cậu không làm được.
Thấy Mông Trọng cúi đầu, cố tình né tránh lời khuyên, Trang Tử lặng lẽ thở dài.
Cứ từng bước một vậy.
Ông thầm nghĩ.
Trước hoàng hôn hôm đó, Mông Trọng từ biệt Trang Tử, Trang Bá cùng các đồng môn trong trang, cưỡi con lừa xám trở về quê nhà.
Về đến quê, về tới sân nhà, Mông Trọng buộc con lừa vào cột trong sân, rồi tìm chút đậu để cho con lừa đã bầu bạn với mình hai năm nay ăn.
Lúc này, nghe thấy trong sân vang lên một giọng nữ trong trẻo: “A huynh, là A huynh phải không?”
Mông Trọng ngẩng đầu nhìn, thấy một cô gái trạc tuổi mình đang đứng ở cửa nhà chính, bèn đáp: “Là A Yến sao? À, là huynh đây, mẫu thân có ở trong nhà không?”
“Vâng, mẫu thân đang nghỉ trong nhà, vừa nãy muội xem qua, hình như đã ngủ say rồi.”
Cô gái gật đầu, chạy lon ton tới.
Cô gái này chính là Mông Yến, người mà hai năm trước khi Cát thị đưa Mông Trọng đi tế bái tộc nhân, đã ngồi ôm đầu gối co ro trong góc.
Vì thương cảm hoàn cảnh gia đình cô, lại nghĩ đến việc trưởng tử Mông Bá đã mất, còn Mông Trọng vì theo học bên cạnh Trang Tử nên thường xuyên vắng nhà, Cát thị sau khi hỏi ý kiến Mông Yến đã đưa ra yêu cầu với tộc nhân xin nhận cô làm con nuôi.
Tộc nhân đương nhiên không từ chối, dù sao phẩm hạnh của Cát thị mọi người đều rõ, chắc chắn không phải vì muốn chiếm đoạt ruộng đất nhà Mông Yến mà nhận nuôi cô.
Khi đó, ba ngày sau khi Cát thị nhận nuôi Mông Yến, tình cờ Mông Trọng về thăm nhà, Cát thị liền giới thiệu Mông Yến cho Mông Trọng, bảo hai người sau này gọi nhau là huynh muội.
Ban đầu, cả Mông Trọng và Mông Yến đều có chút không quen, nhưng thời gian trôi qua, sự xa cách ban đầu dần biến mất.
“A huynh, lần này về nhà huynh ở được mấy ngày?”
Chạy đến bên cạnh Mông Trọng, cùng huynh trưởng cho lừa ăn đậu, Mông Yến vui vẻ hỏi.
“Vẫn là hai ba ngày thôi.” Mông Trọng mỉm cười nói.
“Mới có hai ba ngày thôi sao...” Mông Yến bĩu môi, có chút không hài lòng: “Không thể ở lâu hơn chút nữa sao, muội còn muốn nghe huynh kể chuyện về Trang phu tử...”
Mông Trọng nghe vậy cười nói: “Có được hai ba ngày đã là tốt lắm rồi, dù sao huynh cũng là đi hầu hạ phu tử mà.”
“Không phải!” Mông Yến đính chính: “Huynh trưởng là đệ tử của phu tử, người trong tộc ai cũng nói thế.”
Mông Trọng lắc đầu.
Công tâm mà nói, điều Mông Yến nói quả thật là sự thật, dù sao Trang Tử đối xử với cậu cũng như đệ tử thân cận - mặc dù thời bấy giờ không có cách gọi “đệ tử thân cận”.
Nhưng đến nay, Trang Tử vẫn chưa chính thức công khai thừa nhận Mông Trọng là đệ tử, vì vậy Mông Trọng không thể tự xưng là đệ tử của Trang Tử.
Ngay khi hai huynh muội vừa cho lừa ăn vừa trò chuyện, bên ngoài sân vang lên một tiếng huýt sáo, ngay sau đó có một giọng nói cợt nhả cất lời: “Ôi chao, đây chẳng phải là A Trọng cùng “vợ nuôi” của cậu ta sao? Sao thế, giữa ban ngày ban mặt mà đã ân ái thế này?”
Mông Trọng nghe vậy lặng người nhìn về phía phát ra âm thanh, thấy Mông Hổ, người vốn thân thiết từ nhỏ, đang vắt vẻo trên hàng rào sân nhà, cười hì hì nhìn họ.
“Đừng đùa như vậy, A Hổ.” Mông Trọng lên tiếng chào Mông Hổ.
Bên cạnh, Mông Yến đỏ bừng mặt, dậm chân mắng vài câu đại loại như “đồ A Hổ chết tiệt”.
“Vợ nuôi của A Trọng” là một trò đùa trong tộc họ Mông, bắt nguồn từ khi Cát thị nhận nuôi Mông Yến, có một tộc nhân đùa vui với Cát thị rằng: “Con bé Mông Yến này tuổi tác vừa vặn xứng với A Trọng nhà bà, chẳng lẽ bà định nuôi “vợ” cho con trai mình sao?”
Vì quan hệ thân thiết, Cát thị lúc đó không suy nghĩ nhiều, buột miệng nói: “Phải đó, tôi thấy con bé này rất lanh lợi.”
Kết quả là trò đùa này bị lan truyền, đến mức đôi khi Cát thị đưa Mông Yến ra đồng làm việc, gặp tộc nhân, họ cũng tiện miệng trêu: “Cát thị, đưa “vợ nuôi” nhà bà đi đâu đấy?”
Lần nào cũng khiến Mông Yến xấu hổ đỏ mặt.
Tất nhiên, đùa chỉ là đùa, tộc nhân cười xong rồi thôi, dù sao cũng chẳng phải chuyện gì to tát. Cho dù Cát thị có thực sự ưng ý Mông Yến thì đã sao? Hai nhà tuy cùng một thị tộc nhưng tính ra quan hệ huyết thống đã cách nhau hơn chục đời, chưa kể họ Mông còn có quy tắc “cùng thị tộc không kết hôn”.
“Ta vừa nghe người ta nói hôm nay cậu về nên ta tới xem sao.”
Vừa giải thích, Mông Hổ vừa đẩy cổng sân bước vào. Hai năm sau, Mông Hổ trông vạm vỡ hơn hẳn, nhìn là biết ngay cái giống người mạnh mẽ, chỉ tiếc là bị Mông Yến đá một cái vào cẳng chân, đau đến mức cậu ta ôm chân kêu oai oái, phá tan hoàn toàn khí thế khi bước vào sân.
“A huynh, muội vào xem mẫu thân đã tỉnh chưa.” Mông Yến làm mặt quỷ với Mông Hổ rồi chạy lon ton về phía nhà chính.
“Con nhỏ đáng ghét này!”
Nhìn bóng lưng Mông Yến, Mông Hổ nghiến răng nghiến lợi: “Nếu không phải nể mặt cậu, ta đã cho nó một trận rồi!”
“Cậu muốn đánh phụ nữ à?” Mông Trọng buột miệng hỏi.
Nghe vậy, vẻ giận dữ trên mặt Mông Hổ khựng lại, chớp mắt suy nghĩ một lúc, rồi đổi giọng: “Vậy thì không đánh nữa.”
Mông Trọng cạn lời lắc đầu, rồi hỏi với giọng không mấy thiện cảm: “Tìm ta có chuyện gì?”
Nghe thấy câu này, Mông Hổ thu lại vẻ cợt nhả, hạ thấp giọng nói với Mông Trọng: “Nếu hôm nay cậu không về, ngày mai ta cũng định đến chỗ Trang Tử tìm cậu và A Toại để nói chuyện này... Hôm qua tổ phụ ta nhận được thư nhà do chú nhỏ gửi tới, ta lén xem, trong thư nói rằng Tống Vương đã không còn kiên nhẫn với việc giằng co cùng nước Đằng hai năm nay, chuẩn bị trưng binh lần nữa để đánh nước Đằng. Chú nhỏ lo lắng viết rằng, chỉ sợ cuộc chiến này sẽ hủy hoại hoàn toàn tộc họ Mông chúng ta...”
Nói đến đây, cậu nhìn xung quanh rồi hạ thấp giọng: “Nói thêm cho cậu một chuyện, tuyệt đối không được để lộ ra ngoài... Đêm qua trưởng lão Mông Tiến đến tìm tổ phụ ta, hai người bàn bạc trong phòng, ta lén nghe được họ đang tính chuyện di tộc.”
“Di tộc?” Mông Trọng kinh ngạc hỏi.
“Suỵt, suỵt.” Mông Hổ vội ra hiệu cho Mông Trọng im lặng, rồi hạ giọng giải thích: “Trưởng lão Mông Tiến nói, tộc họ Mông chúng ta đã hy sinh quá nhiều người cho cuộc chiến này rồi. Nếu Tống Vương vẫn cố chấp khởi binh đánh các nước, thì chúng ta chỉ còn cách di tộc, nương nhờ nước khác... Chuyện này ta không dám nói với ai, cậu tuyệt đối đừng tiết lộ nhé.”
Mông Trọng hơi nhíu mày, định hỏi thêm thì thấy Cát thị dẫn Mông Yến từ nhà chính đi ra, vui vẻ nói: “Trọng nhi đến rồi à, mau mau... A Hổ cũng đến à, mau vào đi, mau vào đi.”
Thấy vậy, Mông Trọng và Mông Hổ trao đổi ánh mắt, rồi cả hai đều nở nụ cười.
“Mẫu thân, con đến thăm người đây ạ.”
“Hì hì, thím, con cũng đến thăm thím đây ạ.”