"Bu Nhi, con đang xem sách gì đấy?" Lữ Thư Hiền bưng bữa sáng bước vào. Nhà họ Lữ tuy không phải là đại gia tộc gì ở Đại Thanh, nhưng cũng là gia đình khá giả. Đã quen với ẩm thực phương Đông, giờ phải ăn bánh mì bơ của người Anh, ông cảm thấy thật khó quen. Ông đẩy chiếc xe đựng bữa sáng cho hai mươi người vào phòng, nhìn thấy Lữ Bố với thân hình gầy yếu đang đọc một cuốn sách bên cửa sổ, bèn tiện miệng hỏi.
"Là cuốn Tâm lý học quần chúng của Gustave Le Bon," Lữ Bố đáp một cách tự nhiên. Kiểu diễn đạt trực diện của người Tây phương thế này vẫn khiến hắn có phần không quen.
“Ta có biết bao nhiêu sách quý của Hoa Hạ, sao lại đi đọc sách của bọn Tây dương?” Lữ Thư Hiền từ từ lấy từng phần bữa sáng xuống. Nhờ có mối quan hệ của Johnny mà họ không phải chi trả tiền thuê trọ, nhưng chi phí ăn uống vẫn phải tự lo. Nếu cứ tiếp tục thế này, không sớm thì muộn, của cải mà Lữ Bố mang theo cũng sẽ bị hắn ăn sạch.
“Thua không có gì đáng xấu hổ,” Lữ Bố gấp cuốn sách lại, đứng dậy, nói: “Nhưng hoàn toàn phủ nhận kẻ địch lại là tâm lý của kẻ yếu. Không sánh bằng người thì học theo, vượt qua họ mới là đáng quý, tự lừa mình rồi cũng bị người khác lừa mà thôi.”
Vừa nói, hắn vừa nhẩn nha ăn bữa sáng, uống thêm một ngụm sữa. Ghét người không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn giá trị của họ. Thực ra, Lữ Bố hiểu rõ, điều hắn ghét nhất là sự yếu đuối hiện tại của Hoa Hạ. Nhưng còn cách nào khác? Nhà của mình dù thế nào cũng là nhà của mình; nhà người ta có tốt hơn thì cũng chẳng phải là nơi mình sinh ra.
So với Lữ Thư Hiền, sự tự tôn dân tộc trong xương cốt Lữ Bố thậm chí còn mạnh mẽ hơn. Hắn từng chứng kiến thời kỳ huy hoàng khi Hoa Hạ ngạo nghễ trước vạn nước, chính vì thế giờ đây hắn điên cuồng hấp thụ mọi điều mà hắn cho là hữu ích.
Khôi phục Hoa Hạ, nền văn hóa Hoa Hạ cần phải được nâng cấp, không thể mãi ôm khư khư những gì cũ kỹ. Kém hơn người mà còn bài xích người thì chẳng đáng. Dĩ nhiên, hắn cũng có sự đánh giá riêng, không phải thấy gì cũng hấp thụ một cách mù quáng.
Lữ Thư Hiền lặng lẽ gật đầu, ông đã quen với việc bị con trai mình dạy dỗ. Thời gian dài trôi qua… thật ra ông cũng chẳng thấy có gì lạ.
Nhìn Lữ Bố duy trì tốc độ không đổi, ăn hết sạch bánh mì, sữa và trứng, Lữ Thư Hiền bất ngờ hỏi: “Bu Nhi, ta thấy nước Anh này có vẻ nhỏ hơn nước Mỹ. Dân chúng ở đây đều được chính phủ chăm lo, cuộc sống đầy đủ, người Anh qua lại cũng rất lễ độ. Vì sao chúng ta nhất quyết phải đến Mỹ?”
“Nơi đây quả thực không tệ, nhưng chính vì vậy mà chúng ta không có cơ hội nào!” Lữ Bố giải thích: “Sức mạnh và lễ độ của họ chỉ là vẻ bề ngoài, nhưng nó cũng có nghĩa là đất nước này đã định hình. Giữa quý tộc và dân thường không còn sự lưu chuyển, mà khi Đức và Pháp mở rộng, nước Anh dù sẽ không chịu tụt lại, nhưng rất khó có thể phát triển thêm. Đây đã là giới hạn của họ. Cha con ta nếu ở lại đây thì sinh tồn không khó, nhưng muốn tiến xa hơn nữa thì không còn cơ hội.”
Lữ Thư Hiền lặng lẽ gật đầu, nhưng rồi lại thấy có điều gì đó không đúng, ông nhìn con trai mình nói: “Bu Nhi, chúng ta ra hải ngoại chẳng phải chỉ để tránh họa mà sinh tồn hay sao?”
“Đúng là để tránh họa, sinh tồn, nhưng không chỉ có vậy. Nếu chỉ để sống, trong nước cũng không khó. Nhưng quốc gia đang nguy nan, lúc này ra nước ngoài, đương nhiên là để học hỏi những tư tưởng, kỹ thuật tiên tiến của phương Tây, mang về cho đất nước, để Hoa Hạ trở lại đỉnh cao của thế giới!”
Ánh mắt Lữ Thư Hiền phức tạp nhìn con trai mình. Qua tuổi mụ chỉ mới năm tuổi, sao đứa trẻ nhỏ thế này mỗi ngày lại nghĩ toàn những chuyện như vậy?
Không phải là không nên nghĩ, nhưng phần lớn trẻ con… không, tất cả những đứa trẻ ở độ tuổi này đều không thể có tầm nhìn lớn lao đến vậy. Đừng nói là trẻ con, ngay cả ông ra ngoài đến đây rồi mà còn chưa bao giờ nghĩ xa đến thế.
Đại Thanh bây giờ còn có thể được coi là cường quốc sao?
Lữ Thư Hiền nhíu mày: “Con ta muốn giúp Đại Thanh sao?”
Nhìn đứa con trai đầu trọc, tóc đuôi sam đã bị cắt đi, nhưng tóc mới chưa kịp mọc lại, Lữ Thư Hiền nhớ rõ con trai mình chẳng mấy tôn trọng triều đình, sao lại có ý nghĩ này?
“Con nói là Hoa Hạ, không phải Đại Thanh. Nếu triều đình biết lo cho dân chúng, dẫn dắt Hoa Hạ đi đến vinh quang, vậy thì cứ để họ tiếp tục. Nhưng nếu không đủ khả năng, thì nên cút khỏi vị trí đó!” Lữ Bố lắc đầu: “Thiên hạ, chưa bao giờ là của riêng một người, một họ!”
Trước đây Lữ Bố không chắc chắn, nhưng khi đến thế giới mô phỏng này, hắn đã nhìn thấy những điều mới mẻ. Chủ nghĩa tư bản phương Tây có thực sự tốt hơn chủ nghĩa phong kiến hay không, và liệu có hoàn toàn thích hợp với Hoa Hạ, điều này chưa bàn tới, nhưng ít nhất nó đại diện cho một hướng đi mới, một con đường, không nhất thiết phải đi theo, nhưng có thể học hỏi.
Với Hoa Hạ mà nói, hiện tại đúng là thời điểm khó khăn, nhưng cũng là một cơ hội để tái sinh.
Đây là thời kỳ tồi tệ nhất, khi đất nước Hoa Hạ bị sỉ nhục chưa từng thấy. Nhưng đây cũng là thời kỳ tốt nhất, khi những tư tưởng mới nở rộ, làm sáng tỏ nhiều suy đoán mà Lữ Bố từng có, cùng với sự phát triển từng ngày của công nghệ công nghiệp.
Dù bản thân đã chế tạo ra lò Thái Cực và đưa nó vào sản xuất, Lữ Bố biết rõ tiềm năng to lớn của nó, nhưng hắn cũng không ngờ rằng, khi hoàn toàn khai phá, nó lại kinh khủng đến vậy!
Nhưng chính vì sức mạnh của nó quá lớn, con người ở giai đoạn hiện tại chưa thể kiểm soát hết. Chủ nghĩa tư bản hiện tại không gặp vấn đề chỉ vì đây là thời kỳ hội tụ tài nguyên toàn cầu, trần nhà vẫn còn đủ cao; nhưng dù cao đến đâu, sẽ có ngày đụng trần. Khi tài nguyên thế giới đã được hội tụ và tái cấu trúc xong, lúc đó, khuyết điểm thiếu khả năng kiểm soát của chủ nghĩa tư bản sẽ xuất hiện.
Xã hội phương Tây quả thực tự do hơn, người dân không phụ thuộc nhiều vào chính phủ như ở Hoa Hạ. Nhưng khi gặp phải thảm họa cần cả quốc gia chống đỡ, các quốc gia tư bản này cũng thiếu khả năng điều phối. Ưu điểm là dân chúng không vì vậy mà trách móc chính phủ, nhưng nhược điểm là khi gặp đại sự, họ thiếu đi khả năng huy động đủ mạnh.
Dĩ nhiên, đó chỉ là suy đoán của Lữ Bố. Chủ nghĩa tư bản hiện tại vẫn là thời đại mà tư bản thúc đẩy con người làm việc. Có lẽ sau này, ở giai đoạn cao hơn, con người sẽ điều khiển được tư bản. Nhưng điều này cần đến một cuộc cách mạng mới!
Lữ Thư Hiền nhìn con trai, gật đầu trong im lặng. Lời này mà nói ra ở Đại Thanh, quả thực là đại nghịch bất đạo. Nếu ai nghe thấy, cả nhà cũng khó giữ được đầu.
Ba ngày trôi qua, Johnny với khuôn mặt trắng bệch cuối cùng cũng quay lại. Bệnh tật của hắn đã phần nào được chữa trị, nhưng cơn đau đớn của cơ thể không hề giảm bớt mà còn khó chịu hơn.
Những vấn đề mà Lữ Bố đưa ra, các bác sĩ chỉ giải quyết được một phần, còn phần về châm cứu và huyệt đạo thì không thể xử lý. Yêu cầu của Lữ Bố là một tổng thể, muốn chữa phải chữa hết. Các vấn đề này lại có tác động lẫn nhau, chỉ giải quyết một phần thì phần còn lại phát tán ra toàn thân,
làm hắn đau đớn hơn cả trước khi chữa trị. Vì vậy, Johnny được các bác sĩ chữa cho một lần lại nhận ra kết luận đáng sợ rằng mình chẳng còn sống được bao lâu.
Khi gặp lại Lữ Bố, Johnny lập tức quỳ xuống: “Người bạn thân nhất của ta, giờ ta chỉ còn trông cậy vào cậu, cậu nhất định phải cứu ta!”
“Dĩ nhiên, ngươi có thể theo ta đến San Francisco, ở đó sẽ tiện cho việc trị liệu. Ngươi cũng nên hiểu, căn bệnh này là do tích lũy nhiều năm, không thể nào một sớm một chiều mà khỏi hẳn. Phải mất ít nhất ba đến năm năm mới có thể chữa dứt điểm. Nhưng chúng ta không thể ở lại đây lâu như vậy, ngươi hiểu không?” Lữ Bố nhìn Johnny, nói.
“Hiểu!” Johnny gật đầu chua chát, sớm biết thế này, đã không đi tìm bác sĩ làm gì.
“Vậy hãy chuẩn bị cho chuyến đi đến San Francisco của chúng ta.” Lữ Thư Hiền nhìn Johnny.
“Được thôi, nhưng hiện nay các tuyến đến Mỹ chủ yếu là đến New York, rất ít chuyến trực tiếp đến San Francisco. Nếu các vị nhất định phải đi San Francisco, ta nghĩ chúng ta có thể đi New York trước, sau đó đi San Francisco,” Johnny cố gắng giải thích.
Cơn bệnh đã khiến hắn tiều tụy, khát vọng sống khiến hắn gạt bỏ lòng tự tôn của người da trắng, sẵn sàng hạ mình trước Lữ Bố, một đứa trẻ người Hoa.
Về việc đối phương chỉ là một đứa trẻ, không hiểu sao, dường như mọi người đều vô thức lãng quên.
“Không vội.” Đường đi đã rõ, thời gian cũng không gấp rút. Kế hoạch của Lữ Bố là học xong rồi mới hồi hương, ít nhất cũng phải mười mấy năm nữa. Trong thời gian này, hắn có đủ thời gian để ở lại đây học hỏi, vì thế cũng không cần quá câu nệ thời gian. Nhìn Johnny, hắn nói: “Cứ từ từ chuẩn bị.”
Johnny đi lo liệu mọi thứ, bao gồm cả vấn đề danh tính của hai cha con khi đến Mỹ. Trong khoảng thời gian này, Lữ Bố ngày ngày đến thư viện gần đó, có Lữ Thư Hiền đi cùng. Thư viện nơi đây không chỉ có sách của Anh quốc, mà cả sách của Pháp, Đức, Nga, Tây Ban Nha và nhiều nước khác.
Chủ yếu là sách về tư tưởng. Lữ Bố như một miếng bọt biển, điên cuồng hấp thụ tư tưởng của những bậc tài năng hàng đầu các nước, so sánh với nhận thức trước kia của mình. Thế giới quan của hắn bị chấn động mạnh mẽ, đây là lần đầu tiên kể từ khi có được máy mô phỏng cuộc sống, hắn lại có một cú sốc nhận thức mạnh mẽ đến vậy.
Trước đây, dù kiến thức học được đôi lúc đột phá mạnh mẽ, nhưng tất cả đều cùng một dòng chảy, dù không biết trước nhưng cũng dễ dàng hiểu được ngọn nguồn khi đọc. Nhưng ở đây, hắn nhìn thấy một dòng chảy khác. Nếu coi văn minh phương Tây là một tổng thể, thì trong mỗi giai đoạn lịch sử, phương Tây đều có những nền văn minh ngang tầm với Hoa Hạ, không hề kém cạnh.
Chỉ là tư tưởng của Hoa Hạ chỉ xoay quanh trong Hoa Hạ, dù triều đại đổi thay cũng không có sự đứt gãy. Trong khi đó, phương Tây liên tục chiến tranh, khiến nhiều tư tưởng bị vùi lấp trong chiến tranh giữa các quốc gia.
Ưu nhược điểm không cần bàn tới, nếu truy cầu bản chất, thế đạo ở đời đều giống nhau, chỉ khác cách diễn đạt. Chẳng hạn, nhiều điều trong Tâm lý học quần chúng cũng từng được binh pháp nhắc đến, chỉ là chưa được tách riêng ra và đúc kết thành một cuốn sách mà thôi.
Thế là, Lữ Bố chìm đắm trong những tư tưởng giao thoa điên cuồng ấy, ở lại Southampton đến tận tháng tư. Đầu tháng tư, Johnny hớn hở mang ba tấm vé tàu đến tìm cha con Lữ Bố: “Người bạn thân yêu của ta, vé tàu đi New York đã mua xong rồi, con tàu lớn tuyên bố sẽ không bao giờ chìm. Chắc chắn các vị chưa từng thấy qua đâu!”
(Xin lỗi vì hôm nay đã dậy muộn.)