Mấy ngọn núi đá to lớn đen sì đứng sừng sững cách bờ không xa. Có ba người đang hàng dọc tiến về phía đó. Hình như họ đi theo ánh sao, chốc chốc lại suýt trượt chân ngã tũm xuống vực thẳm. Nhưng đấy chỉ là bề ngoài: thực ra, nó không sâu lắm và họ đi, tay đánh xa cẩn thận, chân đặt lên những tảng đá trơn dẫn tới những hòn núi đá như một con đường mòn hẹp dưới nước. Đôi khi, con đường mòn mất đi, phải lội xuống nước đến tận thắt lưng, đi trong làn nước ấm lấp lánh chung quanh những bộ quần áo ướt ánh lân tinh xanh biếc. Đàng trước, quần xắn đến đầu gối, giày vải vắt vai, là Piôt Vaxiliêvich Batsây; sau ông, cũng quần áo như vậy, Đrujinin và cuối cùng Misa đội trên đầu chiếc va-li mây.
Đrujinin có đủ lý do để tin tưởng Batsây. Tuy vậy, sau hôm gặp gỡ, anh cũng đã điện về Mạc-tư-khoa để điều tra về luật gia Batsây. Người ta đã trả lời anh đó là một công dân trung thực và ban chỉ huy đơn vị của ông cũng nhận xét rất tốt về ông. Từ đó, Piôt Vaxiliêvich không những thực tế mà chính thức đã trở thành người công tác gần gũi nhất của Đrujinin. Mặc dù Đrujinin gọi ông là tham mưu trưởng, nhưng vì toàn bộ ban tham mưu chỉ gồm có ba người kể cả bản thân Đrujinin, Piôt Vaxiliêvich coi đó chỉ là một chuyện đùa. Nói đúng hơn, sở dĩ Đrujinin đã giữ ông ở cạnh vì ông là một người thạo thành phố, một người truyền tin giỏi, hay nói một cách đơn giản, một người liên lạc giỏi. Họ rất tâm đầu ý hợp và đã mau chóng thân nhau. Tuy thế, Piôt Vaxiliêvich cũng chỉ biết về hoạt động của Đrujinin rất ít như ngày đầu mới gặp nhau, mặc dù đã gần mười, tháng trôi qua. Thực ra, ông chỉ biết rằng Đrujinin, thường thường, hầu như hàng ngày, đến giờ nhất định, đã gửi về Mạc-tư-khoa bằng vô tuyến điện những bản báo cáo chi tiết về tình hình ở thành phố và nhận chỉ thị ở đấy.
Piot Vaxillêvich hiểu rằng, dù Đrujinin chỉ làm có thế, người ta cũng không thể coi anh khác hơn một cán bộ quan trọng vào bậc nhất. Anh chính là tai mắt, trông thấy tất cả, nghe thấy tất cả; đối với anh không một chi tiết nào ở trong thành phố, không một cuộc chuyển quân nào của địch, không một tình hình nào của binh lính Đức và Rumani, có thể lọt qua anh được. Nói tóm lại, đấy là một sở tình báo tuyệt vời, dựa trên một màng lưới cộng tác viên được chọn lọc cẩn thận và bảo vệ vững chắc ở tất cả mọi nơi trong thành phố, trong các nhà máy, các xí nghiệp, thậm chí cả trong cảnh sát Rumani và trong đội hiến binh. Piôt Vaxiliêvich thường vào thành phố theo lệnh của Đrujinin để liên lạc với các cộng tác viên bí mật và mang về cho Đrujinin những tin tức để chuyển ngay về Mạc-tư-khoa bằng vô tuyến điện. Nhưng ngoài việc đó ra, Piôt Vaxiliêvich tuy không biết được chính xác nhưng cũng đoán thấy, Đrujinin đang lãnh đạo hoạt động của một số nhóm bí mật. Thỉnh thoảng anh ra đi một mình và, sau một hai ngày, trở về cố nén một trạng thái kích thích cực độ, môi mím chặt, hai mắt xanh biếc sáng ngời và gần như luôn luôn sau đó, trên các tờ báo Nga và Rumani, lại xuất hiện những bản mệnh lệnh có tính chất đe dọa của bộ chỉ huy Rumani chống lại phong trào du kích đang lớn mạnh. Nhưng Đrujinin không bao giờ nói tới điều đó và Batsây cũng không hỏi.
Bản chất ban tham mưu của Đrujinin là phải đổi “chỗ ở” luôn để khỏi làm mồi cho bọn Xiguranta hay sở Ghextapô. Đrujinin không thích ở lỳ một chỗ. Anh có năm sáu trạm thường trực bí mật chắc chắn. Nhưng bản thân anh và đại bản doanh của anh không có trụ sở thường trực. Quân Đức càng tiến xa vẽ phía đông, càng khó hoạt động, bây giờ Ôđetxa đã nằm sâu trong hậu địch. Cuộc tấn công thứ hai của quân Đức đã bắt đầu. Bọn phản gián địch đã tiến hành một cuộc đấu tranh tàn nhẫn và có kế hoạch chống lại du kích xô-viết. Nói cho đúng, đáng lẽ lúc này Đrujinin phải ngừng mọi hoạt động trong một thời gian, biến khỏi chân trời, tiêu tan di. Chiến thuật nhanh chóng đổi trạm thường trực không có tác dụng gì nữa rồi. Phải tìm một chiến thuật mới phù hợp với tình thế mới và nghiên cứu cẩn thận. Quyết định của Đrujinin là như thế. Vì vậy, một lần cuối cùng, cần “nói chuyện lên thinh không“, cho biết anh phải ngừng hoạt động ít lâu, xin chỉ thị và rồi tinh thần thư thái, lo xây dựng một chiến thuật mới. Trong thời gian vừa qua, nhờ khí hậu ấm áp, họ đã đóng trong một ống dẫn nước khổng lồ thông ra một ngọn núi đá ở vùng suối giữa. Đêm đến, họ đi ra, bước cẩn thận trên từng tảng đá đến tận những hòn núi đá ngoài biển...
Piôt Vaxiliêvich rất thuộc những ngọn núi đá này. ông đã biết chúng từ hồi bé. Hình thái bờ biển đã thay đổi nhiều do đất lở và xói mòn. Nhưng những ngọn núi đá nhô lên trên mặt sóng, đối diện với các vùng biển nhỏ ở suối giữa thì vẫn nguyên.
Vẫn cái vũng biển đó, vẫn những ngọn núi đá đó. Ngồi ở mặt núi đá nhìn ra khơi, Đrujinin, Batsây và Misa bắt đầu làm việc ngay. Piôt Vaxiliêvich tháo một cuộn dây thép dài ra, quấn một đầu vào gậy, cắm gậy xuống một khe núi đá. Đó là một cái cần ăng-ten. Misa mở chiếc va-li mây ra, làm mọi việc cần thiết rồi, trong đêm tối, nổi ngay lên những tiếng nhẹ và nhanh của ký hiệu morxơ.
Họ đã chọn một ngọn núi đá để làm việc vì nghĩ rằng đó là một nơi không nguy hiểm. Thực ra, cũng như ở nơi khác thôi, vì trên bờ biển, bọn tuần tiễu đi lại suốt ngày đêm, nhưng họ không sợ bị bắt gặp bất ngờ. Ở ngoài biển, chỉ có bằng tàu, chúng mới tới được chỗ họ, còn từ bờ thì bằng con đường đá mòn, nhưng con đường này chỉ những người dân Ôđetxa kỳ cựu mới biết thôi. Để tấn công họ từ bờ, phải đi bằng tàu hoặc lội dưới nước đến tận thắt lưng. Cách này hay cách khác cũng đều mất tính chất bất ngờ và cho Đrujinin có thời gian bắn ra. Họ đã buộc một hòn đá nặng vào điện đài để gặp trường hợp khẩn cấp có thể dìm ngay nó xuống nước.
Mặt biển bao la im lìm và bằng phẳng, lấm tấm hằng hà sa số sao. Họa hoằn lắm nước mới chảy vào kẽ hở của núi đá, và cuồn cuộn trong đó, nghe lanh canh trong suốt rất vui tai. Rồi mặt biển nhuốm một màu nhợt nhạt và hắt lên núi đá một ảnh thanh thiên, ma quái, giúp cho tiểu đội trưởng Vetxêlôpxki ghi chép, tuy hết sức khó khăn, những nhóm bốn con số mà anh nghe được.
Tiếng đập mau lẹ và nhẹ nhàng của ký hiệu morxơ kết hợp với tiếng dế đồng ca làm cho không gian tràn ngập cái âm thanh tuyệt diệu và bí mật của cuộc sống ban đêm. Máy morxơ đánh nhanh và rõ ràng:
“Ôđetxa, hai mươi hai giờ, giờ Mạc-tư-khoa. Báo cáo của Đrujinin: Tình hình Mạc-tư-khoa và các vùng phụ cận hôm nay như sau... Nhiều binh lính Đức tới thành phố bằng đường sắt, được phiên chế gấp và đưa ra mặt trận bằng ô-tô. Tinh thần binh lính Đức có vẻ bực tức. Một số tên nói người ta đưa chúng tới chỗ chết. Trong bọn sĩ quan, có tư tưởng là quân Đức sắp chiếm được Xtalingrat, vượt qua sông Vônga và lúc đó, chiến tranh sẽ kết thúc. Nhưng trong bọn chiếm đóng, có dư luận xôn xao về những tổn thất nặng nề trước Xtalingrat. Hàng ngày, thường xảy ra mâu thuẫn giữa chính quyền Rumani và Đức. Giá chợ đen của đồng mác tụt xuống. Bọn buôn lậu sẵn lòng nhận đồng bảng Anh và đô-la Mỹ. Người ta lại đòi hỏi tiền rúp xô-viết. Cảng hoạt động nhộn nhịp. Tàu bè từ Kônxtăngza chở tới đạn được, ét-xăng, động cơ máy bay... Đâu đâu cũng nghe nói đến Xtalingrat...“
Cứ như vậy, rất chính xác, bằng những câu ngắn gọn, cô đọng, Đrujinin chuyển tin tức đi, còn Piôt Vaxiliêvich trong lúc đó quan sát các vùng lân cận, bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng báo hiệu một tình huống nguy hiểm. Hai lần, anh ngừng lại, khi có toán tuần tiễu Rumani đi ngang trước ngọn núi đá và khi có một chiếc tàu chạy qua trước mặt họ. Trong đêm tối, không nhìn thấy toán tuần tiễu, chỉ nghe tiếng giày bốt giẫm lạo sạo trên đá sỏi và tiếng nói chuyện của bọn lính. Chúng đi qua không dừng lại. Giá nước biển bên dưới không phát ra những tia sáng lân tinh thì chiếc ca-nô đã lướt qua không ai nhìn thấy. Được chiếu sáng ở phía dưới bởi một luồng ánh sáng thủy tinh xanh, nó lướt qua như một bóng ma sáng trong và tiếng động cơ vội vã vang dội trong những núi đá bao quanh.
Các chòm sao từ từ chuyển động rất đều trên bầu trời đen không gió. Năm đốm lửa nhỏ của chòm sao Catxiôpê cứ cao mãi và đã lên đến đỉnh đầu. Chùm Đại Hùng tinh ngả về bên phải, xuống thấp đến nỗi tưởng như ba ngôi sao cuối cùng, cách nhau rất xa, chạm vào bờ biển tối om. Giải Ngân hà đã mờ đi, trong suốt, gần như hoàn toàn không nhìn thấy nữa. Sao Mộc, rất cao trên trời, phản chiếu như một mảnh trăng non, hắt xuống nước một thanh xà dài bàng bạc màu sữa, từ chân trời đến tận chân núi đá. Những mảnh vườn trên đồi không động đậy, im lìm và đen kịt.
Sau khi chuyển xong tin tức, Đrujinin dềnh dàng một phút và cuối cùng đọc:
“Hai ngày nay, Ghextapô hoạt động mạnh. Chúng tôi đổi chỗ ở luôn. Tình hình rất gay. Tôi xin phép ngừng chuyển tin trong mười ngày. Sẽ nói chuyện trên thinh không ngày hai mươi lăm tháng tám cũng vào giờ này.”
“Khoan đã — Mạc-tư-khoa đáp — đừng rời khỏi máy. Chúng tôi sẽ cho chỉ thị ngay”.
Họ im lặng đợi! Họ thèm hút thuốc nhưng không thể được. Thời gian đi chầm chậm. Để khỏi mất liên lạc với Mạc-tư-khoa, Misa thỉnh thoảng lại đánh chỉ hiệu của mình đi.